Кіріспе
Мәриямның жазбадағы мадақ әні христиан дәстүрінде Магнификат ("Жаным Иемді ұлықтайды" деген мағынадағы латын тіліндегі сөз) – әнұран, сонымен қатар Мәриямның әні, Мәриямның мадақ әні және Византия дәстүрінде Құдай анасының мадақ әні (Ἡ ᾨδὴ τῆς Θεοτόκου) деп белгілі. Ол дәстүрлі түрде католик шіркеуінің, шығыс православие шіркеуінің, лютеран шіркеулерінің және англикан қауымының құлшылық қызметтеріне енгізілген, сондай-ақ АҚШ Епископальдық шіркеуінің "Ортақ дұғалар кітабы" (1928) және "Ортақ дұғалар кітабы" (1979) кітаптарында да кездеседі. Шығыс христиандығында Магнификат әрқашан таңғы құлшылықта оқылады. Магнификат құлшылық кезінде де орындалуы мүмкін, әсіресе Адвент маусымында осы өлеңдер дәстүрлі түрде оқылады.
The Magnificat (Latin for "[My soul] magnifies [the Lord]") is a canticle, also known as the Song of Mary, the Canticle of Mary and, in the Byzantine tradition, the Ode of the Theotokos (Ἡ ᾨδὴ τῆς Θεοτόκου). It is traditionally incorporated into the liturgical services of the Catholic Church, the Eastern Orthodox Church, Lutheran Churches and the Anglican Communion. as well as the Book of Common Prayer (1928) and Book of Common Prayer (1979) of the Episcopal Church (United States). In Eastern Christianity, the Magnificat is always sung at Matins. The Magnificat may also be sung during worship services, especially in the Advent season during which these verses are traditionally read.
Литургиялық қолдану
Бұл мәтін Рим-католик кешкі құлшынығының, лютерандық кешкі құлшынығының және Англикандық кешкі дұға қызметтерінің бір бөлігін құрайды, бұл «Ортақ дұғалар кітабы» мен «Ортақ құлшынық» бойынша белгіленген. «Ортақ дұғалар кітабындағы» кешкі дұға қызметінде ол әдетте «Nunc dimittis»пен жұптастырылады. «Ортақ дұғалар кітабы» «Magnificat»қа балама ретінде «Cantate Domino», 98-ші псалмды ұсынады, ал кейбір Англикандық ережелер әндердің кеңірек таңдалуына рұқсат береді, бірақ «Magnificat» және «Nunc dimittis» ең танымал болып қала береді. Англикандық, лютерандық және католик қызметтерінде «Magnificat» әдетте «Gloria Patri»мен жалғасады. Ол лютерандардың арасында 2 шілдедегі Қарау тойында да жиі қолданылады. Шығыс православиелік литургиялық тәжірибеде «Magnificat» әрқашан таңғы қызмет кезінде канонның тоғызыншы одасының Ирмосынан бұрын орындалады (Иеміздің немесе Құдай ананың үлкен мерекелерінде «Magnificat» толығымен алынып тасталғаннан басқа). Әрбір библиялық жолдан кейін, яғни стихерон ретінде, келесі мегалинарий немесе тропарий оқылады: Керубиннен артық құрметті, Серафимнен артық теңдесі жоқ дана, бұзылмай Құдай Сөзін дүниеге әкелдің: Шын Құдай ана, сені ұлықтаймыз. «Magnificat» ән ретінде жиі музыкаға алынған. Көптеген композициялар бастапқыда литургиялық мақсатта, әсіресе кешкі құлшынық пен Қарау мерекесі үшін жазылған, бірақ кейбіреулері концерттерде де орындалады.
More honourable than the Cherubim, and more glorious beyond compare than the Seraphim, without corruption thou gavest birth to God the Word: true Theotokos, we magnify thee. As a canticle, the Magnificat has frequently been set to music. Most compositions were originally intended for liturgical use, especially for Vesper services and celebrations of the Visitation, but some are also performed in concert.
Өтірік айту
Рим-католик шіркеуінде 2004 жылғы Enchiridion Indulgentiarum ішінара кешірім алуға мүмкіндік береді.
Музыкалық күйлер
Магнификат әнделген Веспердің бір бөлігі болғандықтан, көптеген композиторлар, қайта өрлеу дәуірінен бастап, сөздерді музыкаға қойды, мысалы, Клаудио Монтеверди өзінің "Веспро делла Беата Верджине" (1610) шығармасында. Генри Дюмон, Андре Кампра (1713), Антуан Эсприт Бланшар (1741), Марк Антуан Шарпентьер (10 баптау: H.72, H.73, H.74, H.75, H.76, H.77, H.78, H.79, H.80, H.81), Франсуа Жируст (12 баптау), Вивальди солисттер, хор және оркестр үшін латын мәтініне баптау жасады, ал Иоганн Себастьян Бах өзінің "Магнификат" (1723, қайта жөнделген 1733) шығармасында көрсеткендей. Басқа да елеулі мысалдарға C. P. E. Бахтың "Магнификаты" және Ян Дисмас Зеленканың екі сақталған баптауы (ZWV 106 жоқ) жатады. Антон Брукнер солисттерге, хорға, оркестрге және органға арналған "Магнификат" шығармасын жазды. Рахманинов және соңғы кезде Джон Раттер де мәтінге қосымшалар енгізе отырып, баптаулар жасады. Дитер Шнебель 1996/97 жылдары шағын хор (schola), соққы аспаптары және қосымша аспаптарға арналған "Магнификат" шығармасын жазды. Арво Перт хорға арналған а капелла баптау жасады. Ким Андре Арнесеннің хорға, скрипкаларға, фортепианоға және органға арналған "Магнификаты" 2010 жылы алғаш рет орындалды. Тейзе қауымдастығы да мәтіннің остинаттық нұсқасын жасады. Nunc dimittis-пен бірге "Магнификат" англикандық кешкі құлшылықтың тұрақты бөлігі болып табылады. "Маг және Нунк" көптеген композиторлар, мысалы Томас Таллис, Ральф Вон Уильямс, Герберт Самсион, Чарльз Вуд және Джон Тавенер сияқты англикандық шіркеу музыкасының шеберлері, көбінесе хор а капелла немесе хор мен орган үшін баптаулар жасады. Кейбір соборларда әндер күнделікті орындалатындықтан, Чарльз Вильерс Стэнфорд барлық негізгі тональностьтарда "Магнификат" жазды, ал Герберт Хауэллс өзінің мансабында 18 баптау жариялады, оның ішінде Collegium Regale баптауы және Сент-Пол соборы үшін "Магнификат" және "Nunc dimittis" шығармалары бар. Шығыс православиелік "Магнификаттың" баптауы (латын және ағылшын тілдеріндегі мәтін) 2011 жылы ағылшын композиторы Клайв Струттың "All night Vigil" (Section 11) жинағында кездеседі. Мария Луиза Турмайр 1954 жылы "Магнификат" негізінде "Den Herren will ich loben" атты танымал неміс экуменикалық әнұранының сөздерін жазды. Тимоти Дадли Смит 1962 жылы "Магнификаттың" танымал парафразын "Tell Out, My Soul" деп жазды. Кшиштоф Пендерецки 1974 жылы Зальцбург соборының 1200 жылдығына арналған, бас солисі, ерлер мен ұлдар хоры, екі аралас хор және оркестр үшін кеңейтілген "Магнификат" шығармасын жазды. Питер Рюленнің 2016 жылы Хельмут Шлегель либреттосына жазған "Laudato si" ораториясы Ассизидің Клэр, Ассизидің Франциск және Папа Францисктің жазбаларымен толықтырылған "Магнификаттың" толық латын мәтінін қамтиды.
Қоғам және саясат
Никарагуада Магнификат көптеген шаруалардың сүйікті дұғасы және оны жиі қасиетті нысан ретінде алып жүреді. Сомоза жылдары шаруалар Сомозаға дауыс бергенін көрсететін құжат ұстауы керек болды; бұл құжатты осылай әжуалай Магнификат деп атады.