Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бета-блокатор дәрісі
Beta blocker drug
Пропранолол, басқа атауларының ішінде Индерал брендімен сатылады, бета-блокаторлар класына жататын дәрі. Мигрень бас ауруларын болдырмау үшін, сондай-ақ стенокардиясы немесе бұрынғы жүрек шабуылы бар адамдарда жүрек проблемаларының алдын алу үшін де қолданылады. Оны ауызбен қабылдауға болады немесе тамырға инъекциялау арқылы (веноздық инъекция). Жиі кездесетін қосымша әсерлеріне құлайғандық, іш ауруы және іш қату жатады. Емшек емдеу кезінде қолдану, ықтималды түрде қауіпсіз. Бұл бета-адренергиялық рецепторларды блокадалау арқылы әрекет ететін бета-блокатор. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының "Қажетті медицина тізіміне" енген. Пропранолол жалпы қолданыстағы дәрі ретінде қол жетімді.
Propranolol, sold under the brand name Inderal among others, is a medication of the beta blocker class. as well to prevent migraine headaches, and to prevent further heart problems in those with angina or previous heart attacks. It can be taken orally (by mouth) or by intravenous injection (injection into a vein). Common side effects include nausea, abdominal pain, and constipation. Its use during breastfeeding is probably safe. It is a non selective beta blocker which works by blocking β adrenergic receptors. It is on the World Health Organization's List of Essential Medicines. Propranolol is available as a generic medication.
ПТСР және фобиялар
Пропранолол ПТСР-ді емдеудің мүмкін болатын жолы ретінде зерттелуде. Пропранолол – есте сақтауды нығайтатын нейротрансмиттер норадреналиннің (норадреналин) әсерін тежейтін препарат. Бір шағын зерттеуде, жарақат алғаннан кейін дереу пропранолол қабылдаған адамдарда, препарат алмаған бақылау тобымен салыстырғанда, стресске байланысты симптомдар мен ПТСР деңгейі төмен болды. Естеліктер мен олардың эмоционалдық мазмұны еске түсірілгеннен/қайта басынан өткерілгеннен кейін бірнеше сағат ішінде қайта қалыптасатындықтан, пропранолол қалыптасқан естеліктердің эмоционалдық әсерін де азайта алады; осы себепті, ол арахнофобия, тіс қорқынышы және әлеуметтік фобия сияқты нақты фобияларды емдеуде де зерттелуде. Пропранолол негізді препараттарды "естелік әлсіретуші" ретінде қолдануға байланысты этикалық және құқықтық мәселелер туындады, оларға: тергеу кезінде еске түсірілген естеліктерді өзгерту, өткен (әсіресе ауыр) оқиғаларға реакцияны өзгерту, осы препараттарды реттеу және тағы басқалары кіреді. Алайда, Холл мен Картер көптеген мұндай наразылықтар "пропранололдың есте сақтауға тигізетін шектеулі әсерін ескермейтін, ПТСР-дің зардап шегушілерге тигізетін зиянын азайтатын және алкоголь сияқты заттардың осы мақсатта қолданылатынын мойындамайтын, жоғары дәрежеде қиялданып, шындықтан алыс сценарийлерге негізделген" деп мәлімдеді.
Propranolol is being investigated as a potential treatment for PTSD. Propranolol works to inhibit the actions of norepinephrine (noradrenaline), a neurotransmitter that enhances memory consolidation. In one small study, individuals given propranolol immediately after trauma experienced fewer stress related symptoms and lower rates of PTSD than respective control groups who did not receive the drug. Due to the fact that memories and their emotional content are reconsolidated in the hours after they are recalled/re experienced, propranolol can also diminish the emotional impact of already formed memories; for this reason, it is also being studied in the treatment of specific phobias, such as arachnophobia, dental fear, and social phobia. Ethical and legal questions have been raised surrounding the use of propranolol based medications for use as a "memory damper", including: altering memory recalled evidence during an investigation, modifying behavioral response to past (albeit traumatic) experiences, the regulation of these drugs, and others. However, Hall and Carter have argued that many such objections are "based on wildly exaggerated and unrealistic scenarios that ignore the limited action of propranolol in affecting memory, underplay the debilitating impact that PTSD has on those who suffer from it, and fail to acknowledge the extent to which drugs like alcohol are already used for this purpose".
Жүктілік және бала емізетін кезең
Пропранолол, басқа бета-блокаторлар сияқты, АҚШ-та жүктілік санаты C және Австралияда ADEC санаты C болып жіктеледі. Бета-блокаторлар жалпы плацентаға қан ағызуды азайтады, бұл нәрестеге зиян келтіруі мүмкін, соның ішінде өкпе немесе жүрек проблемалары, немесе мерзімінен бұрын тууы мүмкін. Жаңа туған нәрестеде қандағы қанттың төмендеуі және қалыптыдан төмен жүрек соғу жиілігі сияқты қосымша жағымсыз әсерлер пайда болуы мүмкін. Көптеген бета-блокаторлар емізетін аналардың сүтінде табылады. Дегенмен, пропранолол қандағы ақуыздармен күшті байланысады және ана сүтіне өте аз мөлшерде өтеді. Бұл төменгі деңгейлер емізуші балаға ешқандай қауіп келтірмейді деп есептеледі және Америкалық Педиатрия Академиясы пропранолол терапиясын "әдетте емізумен үйлесімді" деп санайды.
Propranolol, like other beta blockers, is classified as pregnancy category C in the United States and ADEC category C in Australia. β blocking agents in general reduce perfusion of the placenta, which may lead to adverse outcomes for the neonate, including lung or heart complications, or premature birth. The newborn may experience additional adverse effects such as low blood sugar and a slower than normal heart rate. Most β blocking agents appear in the milk of lactating women. However, propranolol is highly bound to proteins in the bloodstream and is distributed into breast milk at very low levels. These low levels are not expected to pose any risk to the breastfeeding infant, and the American Academy of Pediatrics considers propranolol therapy "generally compatible with breastfeeding".
Өте көп дозалау
Пропранололдың шамадан тыс дозасы құрысулармен байланысты. Пропранололдың шамадан тыс дозасында кенеттен қарыншалық аритмиялар немесе кардиогендік шок туындауы мүмкін, бұл соңында брадикардиялық ПЭА-ға (пульстік емес электр белсенділігі) әкелуі мүмкін.
In overdose propranolol is associated with seizures. Cardiac arrest may occur in propranolol overdose due to sudden ventricular arrhythmias, or cardiogenic shock which may ultimately culminate in bradycardic PEA.
Өзара әрекеттесулер
Бета-блокаторлар жүрек бұлшық етін босаңсытады және тегіс бұлшық еттерді тарылтады, сондықтан бета-адренергиялық антагонисттер, пропранолол сияқты, қан қысымын төмендететін, немесе жүрек жиырылуын және өткізгіштігін азайтатын басқа дәрілермен әсерін күшейтеді. Клиникалық тұрғыдан маңызды өзара әсерлер, әсіресе, мыналармен байқалады:
Since beta blockers are known to relax the cardiac muscle and to constrict the smooth muscle, beta adrenergic antagonists, including propranolol, have an additive effect with other drugs which decrease blood pressure, or which decrease cardiac contractility or conductivity. Clinically significant interactions particularly occur with:
Фармакодинамика
+ Пропранолол орны Ki (nM) Түр Ref 5 HT1A 55–272 Адам 5 HT1B 56–85 Тышқан 5 HT1D 4,070 Шошқа 5 HT2A 4,280 Адам 5 HT2B 457–513 (+ ((+) пропранолол)) 166–316 (– ((–) пропранолол)) Адам 5 HT2C 61,700 (+ ((+) пропранолол)) 5,010 (– ((–) пропранолол)) 736–2,457 Адам/Адам/Шашқан α1 ND (Дерек жоқ) ND (Дерек жоқ) ND (Дерек жоқ) α2 1,297–2,789 Тышқан β1 0.02–2.69 Адам β2 0.01–0.61 Адам D1 >10,000 Адам 3,700 Тышқан 5,000 Тышқан 29,000 (IC50 (Жартылай максималды тежеу концентрациясы)) Тышқан Құны неғұрлым аз болса, дәрілік зат сол жерге неғұрлым қатты байланады. Пропранолол – қан-ми кедергісінен өтетін, бәсекеге қабілетті, кардиоселективті емес симпатолитикалық бета-блокатор болып жіктеледі. Ол липидтерге еритін және натрий арналарын бұғаттау әсеріне ие. Пропранолол – селективті емес β-адренергиялық рецепторлардың антагонисті, яғни бета-блокатор; ол эпинефриннің (адреналиннің) және норадреналиннің (норадреналиннің) β1 және β2 адренергиялық рецепторларындағы әсерін тоқтатады. Оның ішкі симпатомиметикалық белсенділігі төмен, бірақ мембрананы тұрақтандыру белсенділігі жоғары (тек қандағы жоғары концентрацияда, мысалы, дозадан асырғанда). Пропранолол қан-ми кедергісінен өтіп, орталық нерв жүйесіндегі әсерлерін, перифериялық әрекетімен қатар көрсетеді.
+ Propranolol Site Ki (nM) Species Ref 5 HT1A 55–272 Human 5 HT1B 56–85 Rat 5 HT1D 4,070 Pig 5 HT2A 4,280 Human 5 HT2B 457–513 (+ ((+) propranolol))166–316 (– ((–) propranolol)) Human 5 HT2C 61,700 (+ ((+) propranolol)) 5,010 (– ((–) propranolol))736–2,457 HumanHumanRodent α1 ND (No data) ND (No data) ND (No data) α2 1,297–2,789 Rat β1 0.02–2.69 Human β2 0.01–0.61 Human D1 >10,000 Human 3,700 Rat 5,000 Rat 29,000 (IC50 (Half maximal inhibitory concentration)) Rat Values are Ki (nM), unless otherwise noted. The smaller the value, the more strongly the drug binds to the site. Propranolol is classified as a competitive non cardioselective sympatholytic beta blocker that crosses the blood–brain barrier. It is lipid soluble and also has sodium channel blocking effects. Propranolol is a non selective β adrenergic receptor antagonist, or beta blocker; that is, it blocks the action of epinephrine (adrenaline) and norepinephrine (noradrenaline) at both β1 and β2 adrenergic receptors. It has little intrinsic sympathomimetic activity, but has strong membrane stabilizing activity (only at high blood concentrations, e. g. overdose). Propranolol is able to cross the blood–brain barrier and exert effects in the central nervous system in addition to its peripheral activity.
Әрекет ету механизмі
Пропранолол – селективті емес бета-рецепторлардың антагонисті. Толық сіңірілуіне қарамастан, пропранололдың биожетімділігі кең ауқымды бірінші өту метаболизмі салдарынан өзгереді. Сондықтан, бауыр функциясының бұзылуы оның биожетімділігін арттырады. Басты метаболиті – 4-гидроксипропранолол, оның жартылай ыдырау мерзімі (5,2–7,5 сағат) бастапқы қосылысқа қарағанда (3–4 сағат) ұзақ, және ол фармакологиялық тұрғыдан да белсенді. Көптеген метаболиттер зәрмен шығарылады. Пропранолол – жоғары липофильді препарат, мида жоғары концентрацияға жетеді. Бір реттік пероральді дозаның әсер ету ұзақтығы жартылай ыдырау мерзімінен ұзақ, ал доза жеткілікті түрде жоғары болса (мысалы, 80 мг) 12 сағатқа дейін созылуы мүмкін. Тиімді плазмалық концентрация 10–100 мг/л аралығында болады. 2000 мг/л-ден жоғары плазмалық концентрациялар токсикалық деңгейлермен байланысты.
Propranolol is a non selective beta receptor antagonist. Despite complete absorption, propranolol has a variable bioavailability due to extensive first pass metabolism. Hepatic impairment therefore increases its bioavailability. The main metabolite 4 hydroxypropranolol, with a longer half life (5.2–7.5 hours) than the parent compound (3–4 hours), is also pharmacologically active. Most of the metabolites are excreted in the urine. Propranolol is a highly lipophilic drug achieving high concentrations in the brain. The duration of action of a single oral dose is longer than the half life and may be up to 12 hours, if the single dose is high enough (e. g., 80 mg). Effective plasma concentrations are between 10 and 100 mg/L. Toxic levels are associated with plasma concentrations above 2000 mg/L.
Тарих
Шотланд ғалымы Джеймс В. Блэк 1960 жылдары пропранололды жасады. Бұл коронарлық артерия ауруы және гипертонияны емдеуде тиімді қолданылған алғашқы бета-блокатор болды. 1988 жылы Блэк осы жаңалық үшін медицина саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. Пропранололға ертедегі β-адренергиялық антагонисттер – дихлороизопреналин және пронеталол түрткіс берді. Барлық келесі бета-блокаторлар үшін маңызды айырмашылық – пронеталолдың арил және этаноламин бөліктері арасына оксиметилен тобын (O CH2) қосу болды, бұл препараттың тиімділігін едәуір арттырды. Бұл сонымен қатар жануарлар моделінде пронеталолдың канцерогендік қасиетін жойды. Қазіргі кезде гипертонияны емдеуде жаңа, кардиоселективті бета-блокаторлар (мысалы, бисопролол, небиволол, карведилол немесе метопролол) жиірек қолданылады. Өнерпаздың шамамен 10-16 пайызының сахналық қорқынышы патологиялық деңгейде қарастырылады. Музыканттар, актерлер және көпшілік алдында сөйлейтіндер пропранололды симпатикалық жүйке жүйесін белсендіретін үрей белгілерін басу үшін пайдаланады. Сонымен қатар, ол садақ ату, оқ ату, гольф және снукер сияқты жоғары дәлдік қажет болатын спорт түрлерінде өнімділікті арттыру үшін қолданылады.
Scottish scientist James W. Black developed propranolol in the 1960s. It was the first beta blocker effectively used in the treatment of coronary artery disease and hypertension. In 1988, Black was awarded the Nobel Prize in Medicine for this discovery. Propranolol was inspired by the early β adrenergic antagonists dichloroisoprenaline and pronethalol. The key difference, which was carried through to essentially all subsequent beta blockers, was the inclusion of an oxymethylene group ( O CH2 ) between the aryl and ethanolamine moieties of pronethalol, greatly increasing the potency of the compound. This also apparently eliminated the carcinogenicity found with pronethalol in animal models. Newer, more cardio selective beta blockers (such as bisoprolol, nebivolol, carvedilol, or metoprolol) are now used preferentially in the treatment of hypertension. For about 10–16% of performers, their degree of stage fright is considered pathological. Propranolol is used by musicians, actors, and public speakers for its ability to treat anxiety symptoms activated by the sympathetic nervous system. It has also been used as a performance enhancing drug in sports where high accuracy is required, including archery, shooting, golf, and snooker.
Брендтер
Пропранолол алғаш рет 1965 жылы ICI Pharmaceuticals (қазіргі AstraZeneca) өндірген Inderal тауарлық атауымен сатылды. "Индерал" атауы пронеталолдың "Алдерлин" тауарлық атауының шамалы өзгертілген түрі (пропранолол онымен алмастырылды); екі атау да дәрілер алғаш рет әзірленген ICI компаниясының Алдерли Парк штаб-пәтеріне құрмет көрсету үшін тағайындалды. Пропранолол Avlocardyl, Deralin, Dociton, Inderalici, InnoPran XL, Indoblok, Sumial, Anaprilin және Bedranol SR (Sandoz) тауарлық атауларымен де сатылады. Үндістанда Cipla компаниясы Ciplar және Ciplar LA тауарлық атауларымен сатады. 4,28 мг/мл пропранолол ерітіндісінен жасалған Гемангеол балалардың пролиферациялық гемангиомасын емдеуге қолданылады.
Propranolol was first marketed under the brand name Inderal, manufactured by ICI Pharmaceuticals (now AstraZeneca), in 1965. "Inderal" is a quasi anagram of "Alderlin", the trade name of pronethalol (which propranolol replaced); both names are an homage to Alderley Park, the ICI headquarters where the drugs were first developed. Propranolol is also marketed under brand names Avlocardyl, Deralin, Dociton, Inderalici, InnoPran XL, Indoblok, Sumial, Anaprilin, and Bedranol SR (Sandoz). In India it is marketed under brand names such as Ciplar and Ciplar LA by Cipla. Hemangeol, a 4.28 mg/mL solution of propranolol, is indicated for the treatment of proliferating infantile hemangioma.