Кіріспе

Қозғалыс бұзылыстарына арналған дәрі

Бензатропин (INN), АҚШ және Жапонияда бензтропин деп белгілі, паркинсонизм және дистония сияқты қозғалыс бұзылыстарын, сондай-ақ антипсихотиктердің экстрапирамидалық қосымша әсерлерін, оның ішінде акатизияны емдеу үшін қолданылатын дәрі. Әсері екі сағат ішінде байқалады және он сағатқа дейін сақталады. Көбінесе кездесетін қосымша әсерлерге ауыздың құрғауы, көрудің нашарлауы, жүрек ауруы және іш қату жатады. Бензатропин – мускариндік ацетилхолин рецепторларының активтілігін бөгеу арқылы әрекет ететін антихолинергиялық препарат. Ол Cogentin және басқа да саудалық аттармен сатылады. Бензатропин кейде дистонияны емдеу үшін де қолданылады, бұл сирек кездесетін ауру, ол бұлшықеттердің қалыптан тыс жиырылуына алып келіп, аяқ-қолдардың, дененің немесе беттің бұрылып қалуына себеп болады.

Фармакология

Бензатропин – орталық жүйке жүйесіне әсер ететін антихолинергиялық/антигистаминдік препарат. Ол селективті М1 мускариндік ацетилхолин рецепторларының антагонисті болып табылады. Бензатропин базальді ганглиядағы холинергиялық белсенділікті ішінара бұғаттап, сондай-ақ дофаминнің қайта сіңірілуін және орталық жүйке жүйесінде сақталуын тежеп, дофаминергиялық белсенділікті арттырады, нәтижесінде дофаминнің қолжетімділігі артады. Жануарлар зерттеулерінде бензатропиннің антихолинергиялық әсері атропинге қарағанда шамамен екі есеге төмен, ал антигистаминдік әсері мепираминге жақын екені көрсетілді. Паркинсонизмді емдеуде оның антихолинергиялық әсерінің терапиялық маңызы бар екені анықталды. Бензатропин ацетилхолиннің әсерін күшін жойып, ацетилхолин мен дофамин арасындағы тепе-теңдікті өзгертеді, бұл Паркинсон ауруының бастапқы сатыларындағы симптомдарды жақсартуға көмектеседі. Бензатропиннің аналогтары атипикалық дофамин қайта сіңіруін тежегіштер болып табылады, сондықтан олар антипсихотикалық емнен кейін пайда болатын акатизиясы бар адамдарға көмектесуі мүмкін. Бензатропин сонымен қатар қышқыл сфингомиелиназаның (FIASMA) функционалдық ингибиторы болып табылады. Жоғары өнімділіктегі скрининг әдісі арқылы бензатропин олигодендроциттерді дифференциациялауға қабілетті күшті зат ретінде анықталды, бұл М1 және М3 мускарин рецепторлары арқылы жұмыс істеуі мүмкін. Көптеген склероздың жануарлар моделінде бензатропин клиникалық симптомдарды азайтып, миелиннің қайта қалыптасуын күшейтті.

Басқа жануарлар

Ветеринарияда бензатропин биелердегі приапизмді емдеу үшін қолданылады.

Атау беру

1959 жылдан бері бензатропин – Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы үйлестіретін дәрілік атаулар жүйесі INN бойынша дәрінің ресми халықаралық тіркелмеген атауы; ол сонымен қатар Британдық фармакопеяда берілген британдық бекітілген атау (BAN) және 2015 жылға дейін Австралияда қолданылды, содан кейін INN-мен үйлестірілді. Екі атау да дәрінің метанесульфонат тұзы түрінде жасалғандығын ескере отырып, өзгертілуі мүмкін: өзгертілген INN (INNm) және BAN (BANM) – бензатропин мезилаты, ал өзгертілген USAN – бензтропин мезилаты. Өзгертілген JAN – бензтропин мезилатының гибридтік түрі. Әдебиетте кейде бензотропин деп қате жазылған нұсқасы да кездеседі.