Кіріспе
Альберт Кесселринг (1885–1960) – неміс әскери шенеунігі, соғыс қылмыскері. Екі дүниежүзілік соғысты қамтитын мансабында Кесселринг генерал-фельдмаршал (фельдмаршал) шеніне жетіп, нацистік Германияның ең жоғары наградаланған қолбасшыларының бірі болды. Кесселринг 1904 жылы Бавария армиясына офицер курсанты ретінде қабылданды, артиллерия бөлімінде қызмет етті. 1912 жылы ауа шары бақылаушысы болып оқуын аяқтады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Батыс және Шығыс майдандарында қызмет етті және Соғыс академиясын бітірмегеніне қарамастан, Армия штабына жіберілді. Соғыс аяқталғаннан кейін Кесселринг Рейхсверде қызмет етті, бірақ 1933 жылы Әуе министрлігінде Әкімшілік департаментінің басшысы болып тағайындалды. Ол неміс авиация өнеркәсібін қайта құруға және Люфтваффеге негіз салуға қатысты, 1936 жылдан 1938 жылға дейін оның штаб бастығы қызметін атқарды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Германияның Польша мен Францияға басып кіруі, Ұлыбритания шайқасы және Кеңес Одағына басып кіруі кезінде Люфтваффе күштеріне басшылық етті. Вермахттың Оңтүстік тобының Бас қолбасшысы ретінде ол Жерорта теңізіндегі, соның ішінде Солтүстік Африкадағы әскери кампаниядағы неміс күштерінің жалпы қолбасшысы болды. Кесселринг Италияда одақтас күштерге қарсы қорғаныс шараларын жүргізді, бірнеше жаппай қырғындарға бұйрық беруге қатысты, 1944 жылдың қазан айында апатқа ұшырап жарақат алғанға дейін. Соғыстың соңғы шайқасында ол Батыс майданында неміс күштеріне басшылық етті. Соғыс кезінде ол әскери жетістіктері үшін одақтас қарсыластарының құрметіне ие болды. Соғыстан кейін Кесселринг соғыс қылмыстары жасағаны үшін айыпталып, Ардеатинде 335 итальян азаматын өлтіруге бұйрық бергені үшін, сондай-ақ итальян қарсылық қозғалысына жаза ретінде азаматтық тұрғындарды өлтіруге әскерлеріне бұйрық бергені үшін өлім жазасына кесілді. Кейіннен жазасы өмір бойына түрмеге қамауға ауыстырылды. Саяси және БАҚ науқанының нәтижесінде 1952 жылы денсаулығына байланысты босатылды. 1953 жылы «Соңғы күнге дейін сарбаз» атты естеліктерін жариялады. Кесселринг үш ардагерлер ұйымының құрметті президенті болды: Люфтвафферринг (Люфтваффе ардагерлерінен құралған); Verband Deutsches Afrikakorps (Африка корпусы ардагерлерінің қауымдастығы); және, ең көп дау тудырған, оңшыл Der Stahlhelm. Ол 1960 жылы қайтыс болды.
Albert Kesselring (30 November 1885 – 16 July 1960) was a German military officer and convicted war criminal who served in the Luftwaffe during World War II. In a career which spanned both world wars, Kesselring reached the rank of the Generalfeldmarschall (Field marshal) and became one of Nazi Germany's most highly decorated commanders. Kesselring joined the Bavarian Army as an officer cadet in 1904, serving in the artillery branch. He completed training as a balloon observer in 1912. During World War I, he served on both the Western and Eastern fronts and was posted to the Army Staff, despite not having attended the War Academy. Kesselring served in the Reichswehr after the war, but was discharged in 1933 to become head of the Department of Administration at the Ministry of Aviation, where he became involved in the re establishment of the German aviation industry and the laying of the foundations for the Luftwaffe, serving as its chief of staff from 1936 to 1938. During World War II, he commanded Luftwaffe forces in the German invasions of Poland and France, the Battle of Britain and the invasion of the Soviet Union. As Wehrmacht Commander in Chief South, he was the overall German commander in the Mediterranean theatre, which included the North African campaign. Kesselring conducted a defensive campaign against Allied forces in Italy, being involved in ordering several massacres, until he was injured in an accident in October 1944. In his final campaign of the war, he commanded German forces on the Western Front. During the war, he won the respect of his Allied opponents for his military accomplishments. After the war, Kesselring was convicted of war crimes and sentenced to death for ordering the murder of 335 Italian civilians in the Ardeatine massacre, and for inciting and ordering his troops to kill civilians as part of reprisals against the Italian resistance movement. The sentence was subsequently commuted to life imprisonment. A political and media campaign resulted in his release in 1952, ostensibly on health grounds. He published his memoirs, Soldat bis zum letzten Tag ("A Soldier to the Last Day"), in 1953. Kesselring accepted the honorary presidency of three veterans' organisations: the Luftwaffenring, consisting of Luftwaffe veterans; the Verband Deutsches Afrikakorps, the veterans' association of the Afrika Korps; and, most controversially, the right wing Der Stahlhelm before dying in 1960.
Ерте өмір
Альберт Кесселринг 1885 жылғы 30 қарашада Баварияның Марктштефт қаласында мектеп мұғалімі және қала кеңесшісі Карл Адольф Кесселринг пен оның екінші туысы Розинаның ұлы болып дүниеге келді. Альберттің ерте жылдары Марктштефтте өтті, онда оның туыстары 1688 жылдан бері сыра қайнату зауытын басқарды. 1904 жылы Байройттегі Христиан Эрнестинум орта мектебін бітірген соң, Кесселринг 2-ші бавариялық жаяу артиллерия полкінде фаненюнкер (офицер курсанты) ретінде неміс армиясына қосылды. Полк Мец қаласында орналасқан және оның бекіністерін күтуге жауапты болды. Ол 1905-1906 жылдар аралығындағы Әскери академиядағы оқуларын қоспағанда, 1915 жылға дейін полкте қызмет етті, содан кейін лейтенант (лейтенант) шені алды, ал 1909-1910 жылдар аралығында Мюнхендегі артиллерия және инженерлік мектепте білім алды. 1910 жылы Кесселринг Байройттан шыққан дәріханашының қызы Луиза Анна Паулина (Лини) Кесслерге үйленді. Олардың некесінен бала болмады, бірақ 1913 жылы Альберттің екінші туысы Курт Кесселрингтің ұлы Райнерді асырап алды. 1912 жылы Кесселринг дирижабль бөлімінде әуе шарымен бақылаушы курсын бітірді – бұл авиацияға деген қызығушылығының ерте белгісі болды. Ол 1917 жылғы Аррас шайқасында "шаршысыз және жақсы ниетпен атқарылған жұмысымен және анық әрі мұқият жасалған бұйрықтарды дайындауымен" көзге түсті, жиырма сағаттан астам уақыт бойы қызмет істесе де, британдықтардың шабуылын тоқтатуға жетті. 1917 жылы ол Бавария соғыс академиясын бітірмегеніне қарамастан Бас штабқа жіберілді.
Рейхсвер
Соғыстан кейін Кесселринг Версаль келісімінің талаптарына сәйкес Нюрнберг аймағында III Бавария корольдік корпусын демобилизациялауға қатысты. Жергілікті оңшыл әскери Фрейкорптардың басшысымен болған жанжал нәтижесінде, Баварияның III корпусының басшылығына қарсы жасалған төңкеріске қатысы бар деген айыппен оның тұтқындалуына бұйрық берілді және Кесселринг түрмеге қамалды. Бірақ ол көп ұзамай босатылды, алайда оның жоғары лауазымдағы офицері, майор Ханс Сейлер, оны "жеткілікті сақтық танытпағаны үшін" сөккен. 1929 жылы Кесселринг басқарған комиссия ұсынғандай, авиация офицерлері мен мекемелері авиация инспекциясына біріктірілді. Рейхсвер министрлігінде тағы қысқа уақыт қызметтенгеннен кейін, Кесселринг 1930 жылы оберстлейтенант (лейтенант-полковник) шеніне көтеріліп, Дрезденде 4-ші артиллерия полкімен екі жыл өткізді.
Люфтваффе
1933 жылы Кесселринг өз қалауына қарсы рейхсверден босатылды және 1934 жылы полковник шенімен Рейхсәуе министрлігінің (RLM) алдындағы Рейхсәуе комиссариатының (Reichskommissariat für die Luftfahrt) әкімшілік бөлімінің басшысы болып тағайындалды. Ол авиация өнеркәсібін қайта құруға, құпия зауыттар салуға, өнеркәсіпшілермен және авиация инженерлерімен одақ құруға қатысты. 48 жасында Кесселринг ұшқышқа оқыды, өйткені офицерлер өз адамынан олардың өзі істемейтін нәрсені сұрамауы керек деген ескі әскери доктринаны ұстанды. Кейін ол авиацияның барлық аспектілерін бірінші қолдан білу, ұшқыштарға басшылық ету үшін маңызды екенін айтты, бірақ өзі сияқты кешіккендердің ескі пионерлерге немесе жас авиаторларға әсер етпейтінін жақсы білді. Ол бірнеше бір және көп қозғалтқышты ұшақтарда біліктілік алды және 1945 жылдың наурызына дейін аптасына үш-төрт күн ұшып жүрді. Осы кезеңде Кесселрингтің негізгі операциялық міндеті – Испания азамат соғысында Кондор легионын қолдау болды. Оның қызметі жоғары тұрған генерал-де-Флигер Эрхард Милхпен жеке және кәсіби қақтығыстармен қиындыққа ұшырады, сондай-ақ Кесселринг босатылуын сұрады. Оның Милхпен болған қақтығысы бұрынғы президенті Веверден өзгеше болды. Жалпы алғанда, Кесселринг тиімді штаб басшысы болмаған, себебі оған Вевердің стратегиялық көрегендігі жетіспеді. Кесселринг далалық командаға ауысуды сұрады, ал Люфтваффе басшысы Герман Геринг оған Дрездендегі Люфтгау III (Әуе округі III) басшылығын берді. Кесселринг 1937 жылы генерал-де-Флигер болып тағайындалды және 1938 жылы 1940 жылдың қаңтарына дейін Luftflotte 1 командашысы болды. Көптеген бұрынғы әскери офицерлер сияқты, Кесселринг де әуе күшінің тактикалық рөлінің маңызды екенін көрді, ол құрлықтағы операцияларды қолдады. Люфтваффе тарихында Кесселринг пен Ханс Юрген Штумпф стратегиялық бомбалауды елемегені үшін, әскерге әуеден көмек көрсетуге тым көп көңіл бөлгені үшін айыпталады. Алайда, жер үстіне қолдау көрсету операцияларына (жақын әуелік қолдау немесе әуелік тыйым салу) ең көбірек қызығушылық танытқан екі адам – Хьюго Сперрле мен Ханс Ешонек болды. Бұл адамдар неміс әуе қызметтеріне ертеден қатысқан, ұзақ жылдар бойы кәсіби авиаторлар болды. 1939 жылдың наурыз айында Кесселринг мұны түнде немесе нашар ауа райында дәл орындау мүмкін емес деп күмәнданды. Неміс ғалымдары керісінше дәлелдеп, радио-навигациялық жүйені жасады. Люфтваффе әскерилердің талаптары бойынша немесе бұрынғы әскерилер басшылық еткендіктен, жер үстіне қолдау көрсету операцияларына қысым көрсетілмеді. Тыйым салу және жақын әуелік қолдау – бұл Люфтваффе соғысқа қатысуының қазіргі көзқарасына сәйкес келетін операциялар: тәуелсіз стратегиялық әуе науқандарынан гөрі бірлескен операциялар мәдениеті. Сонымен қатар, Люфтваффе командасының көптеген офицерлері орташа бомбардировщиктердің Германияның ең мүмкін жауларына – Ұлыбритания мен Францияға қарсы стратегиялық бомбалау операцияларында қолдануға жеткілікті деп санайды. 1937 жылдың сәуір айында Вевердің ұзақ қашықтыққа ұшатын ұшақ жобасын тоқтатуға Кесселринг қарсылық көрсетті. 2 маусымда RLM жеңіліп, жақсырақ жұмыс істейтін дизайнды тапсырды, ол Heinkel He 177 болды. Жоба Кесселринг биліктен кеткен кезде қалыптасты. Кесселринг әуежайларға шабуыл жасауға басымдық берді. Әуеде үстемдік миссиясы кезінде ұшақтар мен ұшақтарға қатысты қару-жарақ зауыттары сияқты стратегиялық мақсаттар шабуылға ұшырады және оның бір бөлігі болды. Әуе шайқасында жеңіске жеткен соң ғана Люфтваффе жақын әуелік қолдау мен әуелік тыйым салуға назар аударды. Лагердің алғашқы күндері Люфтваффедің тактикалық және операциялық бағыты стратегиялық бомбалаудан бас тарту болмады. 1 қыркүйекте басталуы жоспарланған Варшаваның стратегиялық бомбалауы (Васерканте операциясы) нашар ауа райы салдарынан кейінге қалдырылды. Ауа райы жақсарғаннан кейін, армияның қолдау операциялары жақсы жүріп жатты, сондықтан басымдықты ауыстыруға асықпады. Люфтваффе поляк әуеайлақтарын табу қиын болды, нәтижесінде тек 24 поляк ұшағы жерге құлатылды. Әуе шабуылына қарсы іс-қимыл сәтті болмады, себебі бомбалардың оқшаулауы бұзылған, бұл мәселе жақын арада түзетілді. Әуедегі басымдық байланыс желілерін бұзу арқылы қамтамасыз етілді, бұл армияның алға жылжу қарқынын арттырды және жер күштеріне Польшаның әуеайлақтары мен ескерту орындарын басып алуға мүмкіндік берді. Польшаның әуедегі қарсыласы 14 қыркүйекке дейін жалғасты. Польшаның әуе күштері Кесселрингтің құрметін алды және ол поляк ұшқыштары мен ұшақтары төмен емес деп есептеді. Кесселрингтің өзі наурыз айында шайқас кезінде атып түсірілді, ол екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бес рет атып түсірілген алғашқы рет болды. Бок командасының бағынысында болмаса да, Кесселрингтің мақсаты үшінші күнінен бастап Польша дәлізін жабу үшін Солтүстік армия тобын қолдау болды, содан кейін Висла бойымен жылжыған 3-армияны Варшавадан оқшаулауға көмектесуге басымдық берді. 8 қыркүйектен бастап Кесселринг Варшаваға шабуыл жасап, көпірлерге тыйым салды. Польшаның күшті қарсы шабуылы дағдарысты тудырғанда, ол Бзура шайқасына Fliegerdivision 1-ді аттандырды. Бұл дивизияда оның шабуылдық бомбалаушыларының 70 пайызы бар еді және 6 қыркүйекте Лёргә берілді. Әуе шабуылы екі поляк армиясын жоюға көмектесті. 16/17 қыркүйекте әуе флоты Польшаға кеңес әскерлерінің басып кіргені туралы хабарланды. Орталық және Оңтүстік Польшадағы Luftflotte 1 қолдау операциялары оқ-дәрілердің жағдайына байланысты тоқтатылды. Кесселринг қыркүйектің соңғы аптасында Варшаваға бірнеше әуе шабуылы жасап, поляк қарсыласын басып тастауға тырысты. Әскери науқан дерлік аяқталғаннан кейін, поляк қарсыласы Гель түбегімен, Варшавамен және Модлинмен шектелді. Кесселрингтің әуе флоты қаланың солтүстігіне бағытталды. Келесі шабуылдарда қала ғимараттарының шамамен 10 пайызы қиратылды және 40 пайызы зардап шекті. Бомбалау салдарынан 20 000-нан 25 000 азамат қаза тапты. Кесселринг тек әскери нысаналарға шабуыл жасалғанын мәлімдеді, бірақ дәлдігі жоқ қарулар бомбалауды бейтарап және әскери тұрғысынан тиімсіз етті. Польша науқанына қатысқаны үшін Кесселрингке Гитлер жеке Темір салбының рыцарь кресімен марапаттады.
Франция мен Төменгі елдер
Кесселрингтің 1-Luftflotte батыстағы науқандарға дайындыққа қатыспады. Оның орнына ол шығыста гарнизондық міндеттерді атқарып, жаңа әуе базаларын және Польшадағы әуе шабуылына қарсы қорғаныс желісін құрды. Алайда, Мехелен оқиғасынан кейін, Бельгияда неміс басқыншылығы жоспарының көшірмесімен ұшақ мәжбүрлі түрде қонуға мәжбүр болғаннан кейін, Геринг Luftflotte 2-нің командирі, генерал-дер-флайер Хеллмут Фелмиді қызметтен босатып, 1940 жылдың 15 қаңтарында оның орнына Кесселрингті тағайындады. Батысқа келген соң Кесселринг 2-Luftflotte-ді Боктың B армия тобына қолдау көрсетуге бағындырды.
Кесселринг Төмен елдерде белсендірек әрекет етті, оның әуе күштерінің бөлімдері Нидерландқа шабуылға негіз болды – Нидерланд шайқасы және Бельгия шайқасы. Бұл Роттердам және Гаага маңындағы әуе операцияларын қамтыды, мақсаты "Голландия бекінісі" аймағындағы әуежайлар мен көпірлерді басып алу болды. Парашютшілер генерал-дер-флайер Курт Студенттің әуе десанттық күштерінен шыққан еді. Әуе және жер күштерінің операциялары Гитлердің бұйрығымен бір уақытта басталуы керек еді. Нидерланд шайқасы 1940 жылдың 10 мамырында басталды. Кесселрингтің әуе операциясы бельгиялық әуе күштеріне және Нидерландының Корольдік әуе күштеріне қарсы сәтті аяқталды, бірақ нидерландтықтар капитуляцияға дейін Люфтваффеге қарсылық көрсетті. Люфтваффе жүк тасымалдау ұшақтарының 54 пайызын жоғалтты: 125 жойылды, 53-і батты, ал 47-сі ауыр зақымдалды. 4000-ға жуық десантшының (1200 тұтқын) қаза болғаны хабарланды. 1940 жылдың 14 мамырында Студенттен көмек сұрағаннан және 18-ші армияның командирі Георг фон Кюхлер қаланы бомбалауды талап еткеннен кейін, Кесселринг Роттердам қаласының орталығын бомбалауға бұйрық берді. Өрт бақылаудан шығып, қаланың көп бөлігін қиратты. Шамамен 800 бейбіт тұрғын қаза тауып, 78 000 адам үйсіз қалды. Соғыс кезіндегі одақтас газеттер Кесселрингтің "қорғансыз Роттердам қаласын бомбалаған және мыңдаған бейбіт азаматтарды өлтірген адам ретінде тарихқа енетінін" болжады. 1907 жылғы Гаага конвенциясына сәйкес, Роттердам қорғалмаған қала болмағандықтан бомбалаудың өзі тыйым салынбаған, бірақ бомбалаудың басқа аспектілері соғыс заңдарын бұзған болуы мүмкін. Тарихшылар бомбалау террорлық акт болған-ды әлде тактикалық мақсатқа қызмет еткен-ді маселесінде келіспеушілікте. 24 мамырға қарай одақтас күштері екіге бөлінді, ал неміс армиясы Дюнкерктен, ағылшын арнасындағы соңғы порттан, одақтас күштерге қол жетімді болды. Алайда, сол күні Рундштедт тоқтатуға бұйрық берді. Геринг қоршалған жауды әуе шабуылымен жоюға уәде берді. Кесселринг пен Рихтхофен наразылық білдірді. Олар өздерінің бөлімдері екі апта бойы үздіксіз шайқаста ауыр зардап шеккенін, ал истребительдер мен пикируші бомбалаушылар өте қашықтан жұмыс істеуге мәжбүр болады деп мәлімдеді. Екеуі де әуеде басымдыққа ие болатындарына сенімді емес еді. Наразылықтарына қарамастан, Дюнкерктен одақтастардың эвакуациясын тоқтату міндеті Кесселрингтің әуе флотына жүктелді. Құлайтын ауа райы мен Корольдік әуе күштерінің қарсылығынан кейін неміс операциясы сәтсіз аяқталды. Кесселринг пен оның әуе командирлері Франция үшін шайқастың соңғы кезеңіне – "Қызыл операцияға" назар аударды. 3 маусымда "Қызыл операцияға" дайындық ретінде Люфтваффе "Паула" операциясын жүргізді, бұл Париждегі және оның айналасындағы зауыттар мен әуежайларға қарсы стратегиялық әуе шабуылы болды. Неміс жаулары аз болса да, нәтижелер көңіл көншітпеді. Люфтваффе жоғары басшылығы (Oberkommando der Luftwaffe) (OKL) операцияны сәтті деп қате түсінді. Науқан жылдам дамыды, Люфтваффе әуеде басымдыққа ие болды және оны сақтап қалды. Кесселрингтің әуе флоты маусым айында екінші эвакуацияны болдырмауға тырысты. Кесселрингтің бомбалаушылары одан да қашық жерлерге ұшып, Fliegerdivision 9 (9-шы ұшқыштар дивизиясы) ағылшын арнасы мен Бискай шығанағында мина қою операцияларына үлес қосты – оның бомбалаушы қанаттарының бірі келісім күшіне енгеннен кейін бір сағаттан кейін кемелерге шабуыл жасады. Батыстағы науқандағы рөлі үшін Кесселринг 1940 жылғы фельдмаршал рәсімінде генерал-фельдмаршал (фельдмаршал) атағына ие болды.
Британия шайқасы
Франциядағы науқаннан кейін Кесселрингтің 2-шы әуе флоты Ұлыбритания шайқасына жұмылдырылды. 2-шы әуе флотының штаб-пәтері Брюссельде орналасқан. 1940 жылдың ортасында Кесселрингтің әуе флоты Люфтваффедегі ең күшті күш болды. Ол Нидерланды, Бельгия және Сена өзенінің солтүстігіндегі Франциядағы күштерді бақылады. Кесселринг бастапқыда Оңтүстік-Шығыс Англия мен Лондонды бомбалауға жауапты болды, бірақ шайқас барысында басқару жауапкершілігі өзгерді, генерал-фельдмаршал Уго Сперрленің 3-шы әуе флоты түндегі «блиц» шабуылдарына жауапкершілікті алды, ал 2-шы әуе флоты күндізгі негізгі операцияларды жүргізді. Кесселринг Ұлыбританияға шабуыл жасауға күмәнданды. Ол Гибралтарды басып алуды (Феликс операциясы) қолдады, британ үкіметін келіссөздерге шақырды, содан кейін қажет болған жағдайда Лондонға қарсы шығуды ұсынды. Сперрле порто мен кемелерге шабуыл жасауды жөн көрді. Гёринг олармен келіспеді, өйткені ол RAF-тың истребительдер күші әлсіз және оны тез жеңуге болады деп сенді. Люфтваффе әуе флотының командирлері әуеде басымдық құру жоспарын жасау үшін бірлесіп жұмыс істемеді, тіпті армия және флотпен бірлескен стратегияны әзірлеу үшін бірлескен кеңестер өткізбеді. Кесселринг, әсіресе, RAF-тың истребительдер қорғанысы қалай жұмыс істейтінін түсінбеді және соғыс аяқталғаннан кейін де истребительдер күші иттерде жойылуы мүмкін деген ойда болды. Шайқастың бірінші кезеңі – Канал шайқасы (Kanalkampf) шамалы жетістікке жетті. «Бүркіт» операциясы (Operation Eagle) және 18 тамыздағы шайқастар британдық әуе қорғанысын бұзуға мүмкіндік бермеді. 1940 жылдың қыркүйек айының бірінші аптасында RAF әуеайлақтарына неміс шабуылдары ең жоғары деңгейге жетті. Үшінші күні Гёринг Сперрле мен Кесселрингпен кездесті. Гёринг истребительдер күші шаршап қалғанына сенді және британдық истребительдер резервінің соңғы күштерін шығару үшін Лондонға шабуыл жасауды жөн көрді. Кесселринг ынталы түрде келісті, ал Сперрле келіспеді. Кесселринг Гёрингті истребительдер күші дерлік жойылғандығы туралы дәлелсіз мәлімдемеге сүйене отырып, толыққанды шабуыл жасауға шақырды. Сперрле Кесселрингтің оптимизмін жоққа шығарды және британдық күшті 1000 истребительге бағалады. Дегенмен, Кесселрингтің көзқарасы басым болды. Екі әуе флотының командирлері арасындағы келіспеушіліктер жиі кездесетін, олар сирек дауласса да, олардың басқарулары бөлек болды және олар күш-жігерлерін үйлестіре алмады. Олар жеке-жеке науқандар жүргізді. Әуе операцияларының басты бағыты Лондонның орталық бөлігіндегі доктар мен зауыттарды жоюға ауысты. Стратегияны өзгерту әскери тұрғыдан даулы деп сипатталды. Бұл шешім, әрине, истребительдер күшіне қысымды жеңілдетті, бірақ соғыс кезіндегі жазбалар мен соғыстан кейінгі талдаулар истребительдер күші неміс барлау қызметі болжағандай құлау алдында тұрмағанын көрсетті. 7 қыркүйекте Кесселрингтің әуе флоты әлі де Люфтваффедегі ең ірі күш болды. Оның бағынысында Германияның 1895 ұшағының 1311-і болды. Сегіз күннен кейін оның әуе флоты Лондонға күндізгі әуе шабуылын жасады, бұл шайқастың шыңы деп саналады. 1940 жылдың 15 қыркүйегінде Люфтваффе ұшқыштары үшін зардаптар өте ауыр болды. Неміс авиаторлары дайын күйдегі қарсыласқа тап болып, күш-жігерінің 5,5 пайызын жоғалтты. Түстен кейін неміс бомбалаушы экипаждарының шығыны жіберілген күштің 18 пайызына жетті. Неміс экипажының шығыны британдықтардан жеті есе көп болды. Сонымен қатар, истребительдер күші негізгі шабуылдар кезінде резервін қолданбады, өйткені неміс басшылығы болжаған. 2-шы әуе флоты 1941 жылдың мамырына дейін британдық қалаларға «блиц» шабуылдарын жалғастырды. Операция аймағы Селси Биллден Оксфордқа, Бирмингем мен Манчестерге және Карлайлға дейінгі желіде созылды. Сол сызықтан батысқа қарай жатқан барлық нәрсе Сперрленің жауапкершілігіне тиесілі. 20 қазанда ОКЛ Сперрлені түндегі операциялардың басым бөлігін өз мойнына алуға бұйрық берді. Кесселрингке Шығыс Англиядағы порттарға шоғырлану және Лондонға түнде кем дегенде 50 әуе шабуылын жүргізу тапсырылды. Әуе флоты бір қозғалтқышты ұшақтарды, соның ішінде «жеңіл Кесселрингтер» (Leichte Kesselringe) деп аталған секіруші бомбалаушыларды пайдаланды. Бұл тактикалар «блицтің» кейінгі кезеңдерінің ерекшелігі болды. Әуе флоты Бирмингем мен Ковентридегі «блицке» үлкен үлес қосты, 3-шы әуе флоты қолдау көрсетті, ол шабуылда 448 бомбалаушыдан 304-ін ұсынды. Германияның сақталған деректері бойынша, Ковентриге жасалған шабуылдың мақсаты автомобиль өнеркәсібі үшін маңызды өндіріс пен қайта құруды бұзу болды, сонымен қатар жұмысшыларды баспанасыз қалдыру да мақсат болды. «2-шы әуе флоты» операциялық аймағында тағы екі қару-жарақ өндіріс орталығы болды – Халл порты мен Шеффилд қаласы әуе флотының басқаруымен ауыр бомбалауға ұшырады. Флотының көптеген бөлімдері 1940 жылдың 29/30 желтоқсанында болған «Лондонның екінші Ұлы өрті» деп белгілі шабуылға қатысты. Екі бомбалаушы қанаттары Кесселрингтің басқаруында болды.
Кеңес Одағына шабуыл
Союзға қарсы операцияларға бағытталғанмен, Luftflotte 2 1941 жылдың мамырына дейін батыста қалды. Британ қалаларына қысымды сақтау – Люфтваффе шығысқа қарай жылжуын жасыру үшін жасалған алдау амалы еді. Неміс әуежайларын салу жоспардан қалып қойды және олар май айына дейін жауынгерлік бөлімшелерді қабылдай алмады, алайда 1941 жылдың 22 маусымында «Барбаросса» операциясын бастауға дайын болды. Кесселринг Герингпен келісіп, Luftflotte 2-ге қосымша көлік бөлуге уағдаласты, бұл оған жылдам қозғалатын бронетехникалық колонналармен бірге жылдамдауға мүмкіндік берді. Германия логистикасының жетіспеушілігінен 1941 жылдың соңында Люфтваффе-нің 100 000 көлігінің бар болғаны 15 пайызы ғана қолданысқа жарамды болды. Luftflotte 2 Бок басқаратын Орталық армиялар тобын қолдады, екеуінің арасындағы тығыз байланыс сақталды. Кесселрингтің міндеті – әуеде басымдыққа, мүмкіндігінше әуе үстемдігіне қол жеткізу, сонымен бірге жердегі операцияларды қолдау болды. Ол үшін оның құрамында 1 223 ұшақ болды, бұл Люфтваффе күштерінің жартысын құрады. Кейін Кесселринг «Мен әуе күштері мен зениттік артиллерия генералдарына армияның тілектерін менің бұйрығым деп қарауды тапсырдым» деп еске алды. Неміс шабуылы басталғанда, көптеген совет әуе күштерінің ұшақтары жерде қалды. Дұрыс емес тактика – ұшақтан қолдаусыз бомбалаушыларды жүйесіз формацияда, үнемі немістерге қарсы жіберу – одан да көп шығынға әкелді. Кесселрингтің хабарлауынша, операцияның алғашқы аптасында Luftflotte 2 әуеде және жерде 2 500 совет ұшағын жойды. Тіпті Геринг те бұл көрсеткіштерге сенуге қиналды және оларды тексеруді бұйырды. Жердегі әскерлердің ілгерілеуімен көрсеткіштерді тікелей растау мүмкін болды және олар тым төмен екені анықталды. Кесселринг бірнеше күннен кейін Focke Wulf Fw 189 барлау ұшағымен майданның үстінен ұшып, жағдайды бақылап, ілгерілеуді қадағалауға мүмкіндік алғанын жазды. Әуеде үстемдікке қол жеткізгеннен кейін, Luftflotte 2 жердегі операцияларды, әсіресе бронетехникалық колонналардың қанаттарын қорғауға ден қойды, оларсыз жылдам ілгерілеу мүмкін емес еді. Жаудың қарсы шабуылдары қауіп тудырғанда, Кесселринг барлық күшін соларға қарсы жұмсады. Армия әуеден қолдаудың маңыздылығына көз жеткізген соң, бөлімдер оны сұрауға асықты. Енді Кесселринг армияны әуеден қолдауды маңызды бағыттарда шоғырландыру керектігіне көндіруі керек болды. Ол жаңа тактикамен және оберст Мартин Фейбигті жақыннан әуеден қолдаудың арнайы командирі етіп тағайындау арқылы армия мен әуе күштерінің ынтымақтастығын жақсартуға тырысты. 26 шілдеге дейін Кесселринг 165 танк, 2 136 көлік және 194 артиллерия құралын жойғанын хабарлады. Кесселрингтің әуе флоты Беласток-Минск және Смоленск шайқастарында қолдау көрсетті. Минск неміс әуе шабуылынан қирады. Оның әуе күштерін кенеттен солтүстікке, Luftflotte 1-ге ауыстыру, нашар ауа райы және оның секторында Қызыл әуе күштерінің қайта жандануы қыркүйекте Ельнадағы жеңіліске әкелді. Сәтті қоршау шайқастарының құны зор болды. Смоленск үшін болған шайқас кезінде 6-19 шілде аралығында он үш күн ішінде Кесселрингтің әуе флоты 447 ұшақтан айырылды. 1941 жылдың соңында 2-ші әуе флоты Германияның Мәскеуге қарсы соңғы шабуылы – «Тайфун» операциясына қолдау көрсетті. Мәскеуге жасалған шабуылдар қауіпті болып шықты. Кесселринг ұшақтар мен зениттік артиллериядан күшті қарсылық көрді. Кесселринг 21 шілдеде 195 ұшақтан тұратын төрт бомбалаушылық қанатпен – сол кезеңдегі ең ірі топпен – астанаға бомбалау шабуылын бастады. Стратегиялық бомбалау операциялары 1941 жылдың қазан айында қарқынды жүргізілді, бірақ армияны қолдау аймағынан ауыстырылды және әуе күшін ысырап етті. Әскери жағынан олар тиімсіз болды және беделді операциялар деп есептелді. Кесселринг рейдтердің нәтижесіне қатысты ерекше пессимистік танытты. Бастапқы кезеңде Кесселрингтің әуе флоты тиімді қолдау операцияларын жүргізді. 3 қазанда 984 шабуылда 679 көлік, келесі күні 450 көлік пен 22 танк жойылды. Қазаннан бастап «Тайфун» операциясы кезінде жердегі операцияларды қиындатқан нашар ауа райы әуе операцияларын одан да қиындатты, бірақ Luftflotte 2 маңызды барлау, тыйым салу, жақыннан әуеден қолдау және әуемен жабдықтау миссияларын орындауды жалғастырды. Шабуылдардың қарқындылығы ұшқан ұрыс операцияларының санынан көрінеді: 7 қазанда – 690, 10 қазанда – 537, 12 және 13 қазанда шамамен 900. 10 қазандағы миссиялар нәтижесінде 450 көлік пен 150 артиллерия құралы жойылды. Жеңіске деген сенімділіктің артуы Кесселрингтің әуе флотының Жерорта теңізіне кері шегінуіне себеп болды. Luftflotte 2-ге қарасты әуе корпустары Германияға немесе басқа секторларға жіберілді. 1941 жылдың 22 маусымынан 5 желтоқсанына дейін Люфтваффе 2 093 ұшақтан айырылды. Совет деректері бойынша Қызыл әуе күштерінің жалғыз жоғалған ұшақтарының саны 21 200 болды, оның кем дегенде 10 000-ы әуе шайқасында жойылды. Таң қалдыратын статистикаға қарамастан, 5 желтоқсанда Қызыл Армия Мәскеуге қауіпті тоқтатып, «Барбароссаны» аяқтаған ірі қарсы шабуылды бастады. Кесселрингтің әуе флотын қарашада алып кету Германияның Совет Одағындағы әуе күштерін қайта орнату мүмкін емес етті. 1941 жылдың маусымы мен шілдесінде Германияның қандай үстемдікке ие болғаны, майдан бойындағы күштерін сақтап тұрудың қиындығынан жойылды. Басқа театрлардағы күштің артуы Люфтваффе-ге Шығыс майданның бойындағы жақыннан әуеден қолдауды ұзақ уақыт бойы сақтап тұруға жеткілікті резервтерді ұстауға мүмкіндік бермеді. Қызыл әуе күштері соғыс барысында күшейе берді және қауіпті күш болып қала берді.
Жерорта теңізі мен Солтүстік Африка
1941 жылдың қарашасында Кесселринг Вермахттың Оңтүстік майданының бас қолбасшысы болып тағайындалды және сол кезде оның Оңтүстік майданының бас штабы қызметін атқаратын Luftflotte 2 штабымен бірге Италияға ауыстырылды. 1943 жылдың қаңтарында ғана ол өз штабын нағыз майдандық штабқа айналдырып, Luftflotte 2-ні басқару үшін жеке штаб құрды. Майдан қолбасшысы ретінде ол тікелей Вермахттың Бас штабына (OKW) бағынышты болды және құрлық, теңіз және әуе күштеріне қолбасшылық етті, бірақ бастапқыда бұл аса маңызды емес еді, өйткені майдандағы неміс бөлімшелерінің көп бөлігі итальяндық операциялық бақылауда болды. 1941 жылы Мальтаны бақылауда ұстаған адамның артықшылығы бар екені анық болды. Арал Жерорта теңізінің ортасында, теңіз сауда жолдарында орналасқан, ал Мальтадағы британдық күштер Остік державалардың кемелеріне ауыр зиян келтірді. Мальта британдық ұшақтары мен су асты қайықтарының Солтүстік Африкаға бағытталатын Остік конвойларын тоқтатуға мүмкіндік беретін база болды. Олармен бірге тасымалданған маңызды жабдықтарсыз, әсіресе отынсыз, Солтүстік Африкадағы Остік күштері операциялар жүргізе алмады. 1941 жылдың қазан айында Остік державалардың жабдықтау кемелерінің 63 пайызы, ал қараша айында 77 пайызы батып кетті. Кейіннен Кесселринг жергілікті әуеде басымдықты орнатып, Мальтаны бейтараптандыруға тырысты. Кесселринг аралдың әуежайларына, порттарына және инфрақұрылымына, сондай-ақ Мальтаға азық-түлік пен соғыс материалдарын жеткізген Мальта конвойларына шабуыл жасауға бұйрық берді. Кесселрингтің Luftflotte 2 бірден көзге түсті. Шабуыл 1942 жылдың 20 наурызында ресми түрде басталды. Бомбалаудың үштен бірі әуежайларға бағытталды. Остік державалардың қайшылықты басымдықтары, жеткіліксіз күштер және күштерді шоғырландыру, сонымен қатар Мальтаны нығайту және жабдықтау жөніндегі британдықтардың күшті ниеті Кесселрингті жеңді. 1942 жылдың мамыр айынан кейін британдық әуе қорғанысына ешқандай қауіп төнген жоқ, ал тамыз айына қарай арал үстіндегі әуе шайқасы басылды. Кесселрингтің әуе флоты сәуірдің басынан 10 мамырға дейін аралға қарсы 11 000 рет ұшып, гарнизон мен азаматтарды қиын жағдайға түсірді. Одақтастардың ұшқыштардан, ұшақтардан, соғыс кемелерінен және көлік кемелерінен шығындары жоғары болды. Шабуылдардың тиімділігі халықты аштыққа жеткізді. Остік державалардың кемелердегі шығындары 20-30 пайызға төмендеді. Остік державалар теңіз арқылы тасымалданған жабдықтарының тек 3 пайызын жоғалтты, ал Орталық Жерорта теңізі одақтас кемелері үшін қайта жабылды. Газала шайқасында Роммель өзінің басқаруын екіге бөліп, Африка корпусының және итальяндық XX моторлы корпусының мобильді бөлімшелеріне жеке басшылық етті, ол генерал-лейтенант Нил Ричидің британдық Сегізінші армиясының оңтүстік қанатын айналып өтті. Роммель итальяндық X және XXI корпустарының жаяу әскерін генерал-панциртруппе Людвиг Крюэллдің басқаруына қалдырып, Сегізінші армияның қалған бөлігін ұстап тұруды тапсырды. Бұл басқару жүйесі 1942 жылдың 29 мамырында Крюэллдің атып түсіріліп, тұтқынға алынуымен бұзылды. Жеткілікті дәрежедегі басшы болмағандықтан, Кесселринг Gruppe Crüwell басқаруын өзіне алды, өзін Роммельдің басқаруына бағындырды, өйткені ол жоғары шенді офицер еді. Бұл Кесселрингтің жоғары басқару лауазымын алғашқы рет, тіпті уақытша болса да, атқаруы болды. Ол британдық мина өрістері арқылы жабдықтау конвойын өткізіп, Роммельдің логистикалық қиындықтарын жеңілдетті. Кесселринг Бир-Хаким шайқасында Роммельдің әрекеттерін сынады, бұл британдық Газала желісінің оңтүстік тірегі болған 1-ші еркін француз бригадасы ұстаған маңызды позиция еді. Роммель әуеден қолдау сұрады, ал Кесселринг әуеден қолдау көрсетті, бірақ жаяу әскер шабуылдары позицияны басып алуға сәтті болмады. Кесселринг мұны жер және әуе шабуылдарының дұрыс үйлестірілмеуіне байланысты деп есептеді. Люфтваффе 3 және 4 маусымда 14 ұшағын жоғалтты, ал Кесселринг армияның Люфтваффеге позицияны аштықтан құртуды жоспарлағаны туралы алаңдады. Роммельдің жеке басқаруымен жүргізілген жер шабуылдарынан кейін, 124 Stukas және 76 Junkers Ju 88 әуе шабуылдары 170 Bf 109 эскорттық ұшақтарымен бірге 10 маусымда Бер-Хакимді еркін француздар эвакуациялады. 21 маусымда Роммельдің Тобрукты басып алуына байланысты Кесселринг Грекия мен Криттен қосымша ұшақтар әкелді. Маусым айында 260-тан астам неміс ұшағы Солтүстік Африкаға ұшып, 7035 рет ұшып шықты. Тобрук түскен кезде 33 000-нан астам тұтқынға алынды, бірақ ол өзінің бағыныштыларына қарағанда бір шенді артықшылығын жоғалтты; 22 маусымда Роммель генерал-фельдмаршал атанды, ал 1 шілдеде Уго Каваллеро Италия маршалы, содан кейін 12 тамызда Этторе Бастико атанды. Тобруктағы жеңістің артынан Роммель Гитлерді Италия мен Кесселрингтің қарсылығына қарамастан, Мальтаға емес, Египетке шабуыл жасауға рұхсат беруге көндірді. Каваллероның күнделігі және генерал-майор Фридрих фон Меллентиннің «Панцер шайқастары» еңбегі осы оқиғаның нұсқасын қолдайды, бірақ 1942 жылдың 24 маусымында Бастико мен Кесселринг Роммельдің британдық Сегізінші армияны Египетке қуып жету туралы өтінішін мақұлдады. Мальта операциясы OKW-ның толық қолдауын алмады, және тарихшылар оның сәтті аяқталуына күмәнді. «Herkules» операциясына жиналған парашютшілер Роммельге жіберілді. Мальтаны жоюға қол жеткізбеу Солтүстік Африкадағы Остік державалардың мүдделеріне үлкен соққы болды. Кесселринг Мальтаны басып алуды мойынып, талап еткенін және сәтсіздікке Роммельді, OKW-ны және итальяндықтарды кінәлағанын мәлімдеді. Әуелде жағдай жақсы болды, Роммель Мерса-Матру шайқасын жеңіп алды. Бірақ Кесселринг пен итальяндық қолбасшылар пікірлескендей, логистикалық қиындықтар күшейді, нәтижесінде Бірінші Эль-Аламейн шайқасы мен Алам-эль-Халфа шайқасы апатқа ұшырады. Роммель Эль-Аламейнге келгенде оның құрамында 6 500 адамы мен 85 танк болды, олардың 1 500-і жаяу әскер, ал 55-і неміс танктері еді. Кесселринг Роммельдің шегіну туралы шешімін қолдады. Ол Роммельді корпустың деңгейінде жылдам қозғалатын әскерлерге басшылық ететін ұлы қолбасшы деп есептеді, бірақ оның жоғары басқаруға тым құлшыныссыз және өзгермелі екенін сезінді. Кесселринг үшін Роммельдің нервтік күйзелісі және Солтүстік Африка кампаниясының соңында депрессиядан ауруханаға жатуы оны растады. 1942 жылдың қыркүйегінде Кесселринг генерал-фельдмаршал Вильгельм Кейтельді OKW Бас штабының бастығы лауазымына алмастыруға үміткер ретінде қарастырылды, ал генерал-панциртруппе Фридрих Паулюс OKW Операциялық штабының бастығы генерал-оберст Альфред Йодльді алмастыруы керек еді. Кесселрингтің осы лауазымға қарастырылуы Гитлердің оған деген құрметін көрсетті. Дегенмен, Гитлер Кесселрингті де, Паулюсты да қазіргі лауазымдарынан босатуға болмайтынын шешті. 1942 жылдың қазан айында Кесселринг Солтүстік Африкадағы Роммельдің неміс-итальяндық танк армиясынан басқа, барлық неміс қарулы күштеріне тікелей басшылық етуге тағайындалды, соның ішінде итальяндық Comando Supremo-дағы неміс байланыс офицері генерал-лейтенант Энно фон Ринтелен де. Кесселрингтің басқаруына Грекия мен Балқандағы әскерлер де кірді, жыл соңына дейін Гитлер генерал-фельдмаршал Вильгельм Листің басқаруына берді, оны Вермахттың Оңтүстік майданының бас қолбасшысы етіп тағайындады.
Тунисі
"Шаян" операциясы, одақтастардың Солтүстік Африкаға басып кіруі Кесселрингтің басқаруындағы қиын жағдайды тудырды. Ол Алам-эль-Халфа шайқасында алған жараларынан кейін қайта әрекетке кіріскен Африка корпусының бұрынғы қолбасшысы генерал-лейтенант Вальтер Нерингке, жаңа корпусқа (LXXXX корпусы) басшылық ету үшін Туниске баруды бұйырды. Кесселринг Нерингке Тунисте плацдарм құрып, содан кейін мүмкіндігінше батысқа жылдамдауға бұйырды, осылайша маневр жасау еркіндігіне қол жеткізуді мақсат етті. Желтоқсан айына қарай одақтас армиясының бас қолбасшысы генерал Дуайт Д. Эйзенхауэр Кесселрингтің жарысқа жеңіп шыққанын мойындауға мәжбүр болды; "Шаян" операциясының соңғы кезеңі сәтсіз аяқталды және Остің әскерлерін Тунистен шығару үшін ұзақ күрес қажет болды. Неміс және итальяндықтар бастамашылықты қайта алғаннан кейін, Кесселринг одақтастарды Солтүстік Африкадан ығыстыратын шабуылға көшуді жоспарлады. Кассерин сарқырамасы шайқасында оның күштері одақтастарға күйреуге ұшыратты, бірақ соңында одақтастардың қарсы тұруы мен Остің қателіктерінің тізбегі шабуылды тоқтатты. Кесселринг Италиядан қажетті көлемдегі жабдықты жеткізіп, әскерін нығайтуға тырысты, бірақ оның күш-жігерін одақтас авиациясы мен су асты қайықтары қиындатты. Сәуір айында одақтастардың шабуылы ақыры жетістікке жетті, бұл Тунистегі Остің позициясының күйреуіне әкелді. 275 000-ға жуық неміс және итальяндық әскері тұтқынға алынды. Алайда, Кесселринг Тунисте одақтастарды алты айға тоқтатты. Бұл кешігу 1943 жылы Солтүстік Францияға одақтастардың басып кіру мүмкіндігін жойды, бірақ оны 1944 жылдың ортасына дейін кейінге жылдырудың жалғыз себебі емес еді. Тунистегі еврейлердің жағдайы және неміс әскерлерінің оларға қатысты әрекеттері де талқыланды. Бір дереккөз бойынша, неміс әскерлері Тунистегі еврейлерді құлдық еңбекке пайдаланған, бірақ Африкада олардың өлтірілгенін көрсететін ешқандай дәлел табылмады. Осы кезде одақтастар Кесселрингті "Күлімсіреген Альберт" деп атай бастады, ал әскерлері оны "Альберт аға" деп білді. Ол екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс әскерлері арасында ең танымал генералдардың бірі болды. Оның танымалдылығын жиі, көбінесе ескертпестен, майданға баруы одан әрі арттырды.
Сицилия
Кеселринг одақтастардың Сицилияға шабуыл жасауын күтті, себебі Тунис пен Мальтадан келген әскери авиациясымен сонда десант түсіруге мүмкіндік болатын. Ол алты жағалаулық және төрт мобильді итальяндық дивизияны екі мобильді неміс дивизиясымен күшейтті: 15-ші Panzergrenadier дивизиясымен және Герман Геринг Panzer дивизиясымен, бұл дивизиялар Тунисте талқандалғаннан кейін қайта құрылған еді. Әдебиеттерінде Кеселринг бұл күштердің одақтастардың жай ғана шабуыл жасауына тоқтатын деңгейде екенін, бірақ кең ауқымды шабуылға төтеп бере алмайтынын жазды. Сондықтан ол дереу қарсы шабуылға үміттенді және Герман Геринг Panzer дивизиясының полковнигі Пауль Конратқа, арал командирі генерал-д'Армата Альфредо Гуззонидің бұйрығымен немесе бұйрықсыз, одақтастардың шабуылдық флотының мақсаты анықталғанда шабуылды жүргізуді бұйырды. 1943 жылдың 10 шілдесінде Сицилияға жасалған одақтастардың десантына қарсы күшті қарсылық көрсетілді. Кеселринг одақтастардың шабуылдық флоты U-көмекші кемелер үшін жақсы нысана болады деп үміттенді, бірақ олар аз ғана жетістікке жетті. Одақтас әуе күштерінің қысымы салдарынан, маусым айынан бері Рихтхофен басқаратын Люфтфлотте 2, Гуззонидің 11 шілдеде қарсы шабуылға бұйрық бергенін білмей, Кеселринг командалық тізбегін айналып өтіп, Герман Геринг Panzer дивизиясына сол күні шабуыл жасауға бұйрық берді, осылайша күшті шабуыл американдықтардың артиллерия мен бронетранспортты жағаға жеткізуіне дейін сәтті аяқталуы мүмкін деген үмітте болды. Оның әскерлері американдықтарға "қатты соққы бергенімен", одақтастардың позициясын басып алуға қол жеткізе алмады. Кеселрингтің сөзіне сүйенсек, ол 12 шілдеде Сицилияға өзі ұшып барып, жағдайды тексерді және аралды ұзақ уақытқа қорғау мүмкін емес екенін түсінді. Дегенмен, ол соғысуды жалғастыруға ниеттенді және Сицилияны 1-ші Парашют дивизиясымен және 29-шы Panzergrenadier дивизиясымен нығайтты. Кеселринг 16 шілдеде Гуззонимен және жоғары тұрған неміс қолбасшысы, генерал-дер-Панцертруппе Ханс Валентин Хубемен кеңесу үшін Сицилияға оралды. Кеселринг пен Гуззони әлі де жағдайдың толыққанды жойылғанын сенбеді және Сицилияны эвакуацияламауға келісті, одақтастардың тағы бір десанттық операциясынан оқшаулану қаупіне қарамастан. Әуе көмегін жеткілікті деңгейде қамтамасыз ете алмай, Кеселринг Хубеге аралдағы ауыр зениттік артиллерия бөлімдеріне басшылық етуді тапсырды, бұл Люфтваффе доктринасына қайшы болды. Кейінірек генерал-майор Фридолин фон Зенгер унд Эттерлин Тунистегі сәтсіздіктен кейін Кеселринг "көзге түсетін қорғаныс жемісіне" ұмтылып жатқанын айтты. Кеселринг Сицилиядағы одақтастарды тағы бір айға тоқтата алды; Сицилияның одақтастар тарапынан толық жаулануы 17 тамызға дейін аяқталмады. 10 тамызда, бір апта бұрын басталған Сицилияны эвакуациялау, бәлкім, науқанның ең сәтті әрекеті болды. Құрлықта, теңізде және әуеде одақтастардың басымдығына қарамастан, Кеселринг 40 000 адамды ғана емес, сонымен қатар 9 605 бірлік техниканы, 94 оқ, 47 танк, 1 100 тонна оқ-дәрі, 970 тонна отын және 15 000 тонна жабдықты эвакуациялай алды. Ол өзінің бағынындағы үш әскер түрі арасында үлкен үйлесімділікке қол жеткізді, ал оның қарсыласы Эйзенхауэр мұндай мүмкіндікке ие болмады.
Италияға одақтастардың шабуылдауы
Сицилияның құлауымен ОКВ Италия соғыстан шығады деп қауіптенді, бірақ Кесселринг итальяндықтардың соғысты жалғастыратынына сенімді болды. ОКВ Кесселринг пен Ринтеленді итальяндықтарға тым жақын деп санады және оларды айналып өтіп, Роммельді Солтүстік Италияға, ал Студентті Римге жіберді, онда оның I Парашют корпусы ОКВ бұйрығы бойынша итальяндықтар бас тартқан жағдайда астананы басып алуға дайын тұру керек еді. Бенито Муссолини 1943 жылдың 25 шілдесінде биліктен алынды, ал Роммель мен ОКВ Италияны басып алуды және итальян армиясын қарусыздатуды жоспарлай бастады. Кесселринг бұл жоспарлар туралы әзірге хабардар болған жоқ. Кесселринг өзінің естеліктерінде Гитлердің «Кесселринг сол жердегі сатқындар үшін тым адал» деген бағасын келтірді. Роммель мен Йодльдің кеңесімен Гитлер Италия жарты аралын итальян армиясының көмегінсіз ұстап тұру мүмкін емес деп шешті. Кесселринг өзінің кезегінде бәрі жақсы екеніне, итальяндықтар соғысты жалғастыратынына, оның әскерлеріне және байланыс жолдарына қауіп жоқ екеніне сенді. Италияны тастап кету перспективасы оны қорқытты, өйткені ол Солтүстік Апеннин тауларынан оңтүстікке қарай Италияны алтыдан тоғыз айға дейін ұстап тұруға болатынына сендірді. Бұл бағалау одақтастардың өздерінің әуе қорғанысының шегінен тыс жерлерде операциялар жүргізбейтініне, олардың әуе күші Салерноға дейін ғана жететініне негізделген. Кесселринг 1943 жылдың 14 тамызында отставкаға кетейін деп еді, бірақ Италиядағы СС және полицияның Жоғарғы басшысы Карл Вольф Гитлерге Кесселрингтің атынан араласып, оның отставкасын қабылдамауға көндірді. Вольф Роммельді «саяси тұрғыдан сенімсіз» деп сипаттап, Кесселрингтің Оңтүстік Италияда болуы итальяндықтардың ерте бас тартуын болдырмау үшін маңызды екенін айтты. Вольфтің кеңесімен Гитлер Кесселрингтің отставкасын қабылдамады. Кесселринг дереу Римді бақылауға алуға кірісті. Ол 3-ші танк-гренадиер дивизиясы мен 2-ші парашют дивизиясына қалаға жақындауға бұйрық берді, ал бір отряд Монтеротондодағы итальян армиясының штабын күшпен басып алуға сәтсіз тырысты. Кесселрингтің екі дивизиясы бес итальян дивизиясымен, оның ішінде Ариете және Кентауро бронетранспорттық дивизияларымен бетпе-бет келді, бірақ алдау, келіссөздер, Солтүстік Африкадағы шайқастардағы әріптестеріне шақырулар және кейде күш қолдану арқылы қарсылықты жеңіп, итальяндық күштерді таратып, екі күн ішінде қаланы бақылауға алды. Бірақ оның тікелей бағыныстылығында болмаған жердегі қырғын Кесселрингке де әсер ететін еді. АҚШ, Ұлыбритания және Кеңес Одағының сыртқы істер министрлері Мәскеуде кездесіп отырғанда, Кос шайқасынан кейін 100 итальян офицерінің қаза тапқаны туралы хабарды алды. Олар осыған қатты наразылық білдіріп, 1943 жылдың 31 қазанында Мәскеу декларациясын қабылдады, онда Германия мен оның одақтастары жасаған қылмыстар үшін жазалау шаралары белгіленді. Италия енді Германия әскерлерінің құйылып кіруімен, де-факто оккупацияланған елге айналды, бірақ екі тарап та оған осы мәртебе бермеді. Одақтастар Италияға «соғысқа қатысушы» мәртебесін берді, одақтас емес, бұл итальяндықтар соғыс қылмыстары үшін сотталуы мүмкін екенін білдірді. Өзінің естеліктерінде Кесселринг Италиядағы трагедияға одақтастарды кінәлады. Ол Гитлердің Италияның бейтараптығын құрметтеуге және оны Германияға қарсы операциялардың базасы ретінде пайдаланбауға келіскен жағдайда, Италияның соғыстан шығуына рұқсат беретініне сенді.
Салерно
Кесселринг өзінің мемуарларында командасының "жазылғанына" қарамастан, ол соғысуға ниетті екенін мәлімдеді. Айзенхауэрдің "Ультра" арқылы неміс Энигма машинасының сигналдарын және жапондық "Пурпур" дипломатиялық хабарламаларын шифрлау арқасында, сондай-ақ итальяндықтардан алған барлық ақпараттары болды. Ол немістердің Оңтүстік Италиядан кетуге ниетті екенін білді. Сондықтан ол күштерін шоғырландырудың орнына Италияға бірнеше десант түсіру стратегиясын қабылдады. Кесселринг оны жақсы алдады, тіпті ең жақсы алдау жоспары да осылай болмас еді. 1943 жылдың қыркүйегінде Салерно шайқасында Кесселринг генерал-оберст Генрих фон Вьетингхоффтың 10-шы армиясымен бірге АҚШ-тың 5-ші армиясының десантына қарсы толыққанды қарсы шабуылға шықты. Контршабуыл одақтастарға ауыр шығын келтірді, оларды бірнеше аймақта кері шегінуге мәжбүр етті және қысқа мерзімге одақтас командирлері эвакуацияны қарастырды. Неміс әуе базаларынан қысқа қашықтық "Luftflotte 2"-ге 11 қыркүйекте Салерно аймағына 120 ұшақ жіберуге мүмкіндік берді. Неміс шабуылы одақтастарды теңізге тастауға сәтті болмады, себебі одақтастардың теңіз артиллериясы алға жылжыған неміс бөлімдерін жойды, одақтастардың қарсы тұруы қатты болды және британдық 8-ші армияның ілгерілеуіне көмектесті. 17 қыркүйекте Кесселринг Вьетингхоффқа шабуылды тоқтатып, кері шегінуге рұқсат берді. Кесселринг жеңілді, бірақ бағалы уақытты ұтып алды. Ол өзінің бұйрықтарына қарамастан, Волтурно, Барбара және Бернхардт желілерінде бірнеше эшелонды қорғаныс позицияларын дайындады. Сондықтан Неаполь порты одақтастарға қазан айына дейін қол жеткізбеді. Апеннин таулары Италия түбегінің ортасымен созылып жатыр, сондықтан өзендер мен шатқалдар екі жағалаудан теңізге қарай таралады. Таулар немістерге жақсы бақылау мүмкіндігін берді және оларға классикалық "кері беткей" қорғанысын жүргізуге мүмкіндік берді: алдыңғы беткейлер азаматтармен сиреп орналасқан, бірақ автоматтармен, миналармен және кейде су басқан аңғарлармен қоршалған. Жақсы жасырылған неміс позицияларын анықтаудың қиындығы және тау шыңдарын тазарту үшін тік бұрыштан оқ ату қажеттігі одақтастардың артиллериясының тиімділігін азайтты. Күзгі жаңбырлы ауа райы және нашар жол желісі де қорғанысқа көмектесті. Төменгі бұлттылық әуеден бақылауды қиындатты, ал лайлы жолдар оқ-дәрі мен жабдықты алдыңғы қатарға жеткізуді баяулатты. 1943 жылдың қарашасында ғана, бір ай бойы ауыр шайқасқаннан кейін, одақтастар Кесселрингтің негізгі позициясына – Густав желісіне жетті. Бұл түбектің ең тар бөлігі еді. Кесселринг оны 11 дивизиямен ұстап тұруға болады деп есептеді, ал одақтастардың десантына қарсы тұру үшін резервте бірнеше жылдам әрекет ететін дивизиялар болады, ал Солтүстік Апенниндегі позицияға 20 дивизияға дейін қажет болады. Кесселринг Айзенхауэрдің ең жақсы қадамы деп санайтын десантпен қамалға түсу қаупін қабылдады. Ол қажетті десанттық кемелердің Үнді мұхитына "Буканер" операциясы үшін жіберілгенін білмеді, ол Оңтүстік Бирмаға десант түсіруді көздеген, бірақ кейіннен тоқтатылды. Өзінің мемуарларында Кесселринг, егер оған Роммельдің басқаруындағы "пайдасыз" ұсталған әскерлерге қол жеткізуге рұқсат берілген болса, одан да көп нәрсеге қол жеткізілуі мүмкін еді деп мәлімдеді. 1943 жылдың қарашасында Кесселринг Гитлермен кездесті. Кесселринг Италиядағы жағдайды оңтайлы деп бағалап, одақтастарды Римнің оңтүстігінде Густав желісінде ұстап тұра алатынына сендірді. Кесселринг одақтастардың кем дегенде алты ай бойы Солтүстік Апеннинге жетуіне кедергі келтіретініне уәде берді. Нәтижесінде, 6 қарашада Гитлер Роммельге және оның B армия тобының штаб-пәтеріне Атлантика қабырғасын басқару және 1944 жылдың көктемінде күтілетін одақтастардың шабуылына дайындық үшін Францияға көшуді бұйырды. 21 қарашада Кесселринг Италиядағы барлық неміс күштерінің басқаруын қайтадан өз қолына алды, "Оңтүстік" бас қолбасшысы және C армия тобының басшысы болып тағайындалды. "Мен әрқашан Кесселрингті кінәладым", - деді Гитлер 1944 жылдың тамызында өткен конференцияда, - "ол жағдайды тым оптимистік көріп, оқиғалар Роммельдің қате екенін дәлелдеді. Мен фельдмаршал Кесселрингті сол жерде қалдыру туралы дұрыс шешім қабылдадым, оны мен керемет саяси идеалист, сонымен қатар әскери оптимист ретінде көремін, және менің ойымша, оптимизмсіз әскери басшылық мүмкін емес". Хитлердің Роммельге деген пікірі 20 шілдедегі бомбалық қастаннан кейін төмендеген болуы мүмкін.
Кассино мен Анцио
1944 жылдың қаңтар айында Монте-Кассино шайқасында Густав сызығын бұзуға жасалған одақтастардың алғашқы әрекеті бастапқыда сәтті болды, британдық X корпусы 94-ші жаяу әскер дивизиясы ұстаған сызықты бұзып, бүкіл Оныншы армияны қауіпке ұшыратты. Кесселринг өзінің резервтерін, 29-шы және 90-шы танк-гренадерлік дивизияларын Кассино майданына жіберді. Олар Германияның сол жердегі позициясын тұрақтандыруға мүмкіндік алды, бірақ Римді нашар күзетті. Кесселринг өзінің естеліктерінде Анциоға одақтастар қонғанда, өзін генералдан артық сезінгенін жазды. Бірнеше күн бұрын ол Жодлға қыс ортасында одақтастардың амфибиялық операциясының болуы күмәнді екенін айтқан. Көзі жетпесе де, Кесселринг жағдайды тез арада бақылауға алып, генерал-оберст Эберхард фон Маккенсеннің 14-армия штабын және Солтүстік Италиядан 65-ші және 362-ші дивизияларды, Кассино майданынан 29-шы және 90-шы танк-гренадиер дивизияларын және Оныншы армиядан 26-шы танк дивизиясын шақырды. ОКВ басқа театрлардан кейбір әскерлерді қосты, ал ақпанға қарай Кесселринг Анциода шабуылға шыға алды. Оның әскерлері одақтастардың жағалауын қиратуға мүмкіндік бермеді, ал өзінің естеліктерінде Кесселринг өзін, ОКВ мен Маккенсенді болдырмауға болатын қателіктер үшін кінәлады. Сонымен қатар, 1944 жылдың ақпан айында Монте-Кассинодағы қымбатқа түсетін ұрыстар Лири аңғарында одақтастарды жеңіске жақындатты. Монте-Кассино бекінісін ұстап тұру үшін Кесселринг 26 ақпанда "ерекше жақсы даярланған және шартталған" 1-ші парашют дивизиясын алып келді. Үлкен шығынға және орасан көп оқ-дәріге қарамастан, 1944 жылдың наурыз айында одақтастардың шабуылдары Густав сызығының позициясын бұза алмады. Италия түбегінің географиялық ерекшелігі қорғанысқа қолайлы болғанымен, бір кемшілігі неміс әскерлерінің байланыс желісін шектеді. Одақтастар бұл жағдайды "Қоңырау шалу" операциясы арқылы пайдаланды. "Ультра" арқылы олар Кассинодағы 10-армия мен Анциодағы 14-армияны қолдау үшін қанша тоннаж қажет екенін нақты білді. 1944 жылдың 15 наурызы мен 10 мамыры аралығында АҚШ генерал-лейтенанты Ира Эйкердің Жерорта теңізі одақтастары әуе күштері 21 688 рет ұшуға шықты, бұл кезде көптеген бомбалар тасталды. Бұл "С" армия тобының отын мен оқ-дәрісін күрт азайтты. 1944 жылдың 11 мамырында Италиядағы одақтас әскерлерге қолбасшылық ететін генерал сэр Гарольд Александр Диадем операциясын бастады, ол ақыры Густав сызығын бұзып, Оныншы армияны кері шегінуге мәжбүр етті. Отын және көлік тапшылығынан бірліктерді бөліп-бөліп көшіруге тура келді. Кесселринг Крихсмаринге теңіз арқылы қосымша керек-жарақтарды тасымалдауға және корпус пен дивизия командирлерін оқ-дәрілерді үнемдеуге шақырды. Осы процесте 10-шы және 14-ші армиялар арасында олқылық пайда болды, екеуіне де қоршаумен қауіп төнді. Бұл сәтсіздік үшін Кесселринг Маккенсенді командалық қызметінен босатып, оны генерал дер Панцертруппе Йоахим Лемельсенмен алмастырды. Бақытында, Римді басып алуды армандаған АҚШ-тың Бесінші армиясының қолбасшысы генерал-лейтенант Марк Кларк жағдайды пайдаланбады. Кесселринг Кларктың шабуылына қарсы тұру үшін әскерлерді басқа жаққа бағыттады, ал нәтижесінде үш күн қанды және нәтижесіз американдық шабуылдар болды, ал Оныншы және Он төртінші армиялар арасындағы алшақтық нашар қорғалды. Ақырында, осы сектордағы алға жылжу Римге кіретін қақпаны ашты, ал Оныншы армия Он төртінші армиямен байланысып, келесі қорғаныс желісіне, Трасимен желісіне қарсы соғысты жүргізе алды. Кларк Кесселрингті тұзаққа түсіре алар ма еді, егер ол тырысқан болса, әлі де ашық сұрақ болып қала береді. Роберт Ситино былай деп жазды: "Германиялық командирлер үшін 1944 жылы тұзақтан тістерінің терісімен шығу – күнделікті жұмыс еді. Италияда қарсы жақтан келе жатқан екі одақтас армияға қарсы тұрып, Вермахт тағы да солай істеді, тағы да өлімге жақын жағдайдан аман қалып, тағы да соғысуға өмір сүрді". Бұл жорықтағы үлесі үшін Кесселринг 1944 жылдың 19 шілдесінде Гитлер Растенбургке жақын Вольфсшанцеде Дуб жапырақтары, семсерлер мен алмаспен марапатталған. Келесі күні Гитлер 20 шілдедегі заговордың нысанасы болды. Кейссельринг, басқа да көптеген жоғары лауазымды қолбасшылар сияқты, Гитлерге өзінің адалдығын растайтын жеделхат жіберді. Кесселринг Италияның Римді 1943 жылдың 14 тамызында ашық қала деп жариялауын қолдады, өйткені Рим 19 шілдеде алғаш рет бомбаға ұшырағаннан кейін 700-ден астам азаматтық адам қаза тапты. Біртұтас декларацияны одақтастар ешқашан қабылдамады, өйткені қала үкімет пен өнеркәсіп орталығы болып қала берді, ал американдықтар Римнің ашық қала мәртебесін қабылдауды қолдағанмен, британдықтар келіспеді. Театр командирі ретінде американдық Эйзенхауэрдің орнына британдық генерал сэр Генри Майтленд Уилсон келгені шектеулерді жеңілдетті. Нәтижесінде Рим одақтастар тарапынан көп рет бомбаланды. Кесселринг үшін ашық қала мәртебесінің көптеген артықшылықтары болды, өйткені ол Римдегі наразылықты басуға және үлкен пропагандалық жеңіске жетіп, мүмкіндік беретін еді. Сонымен қатар, "Қоңырау шалу" операциясының салдарынан пойыздар Рим арқылы жүрмей бастады және неміс көлік колонналары қаладан әдетте жалтап өтетін. Кесселринг кейіннен 1944 жылдың мамыр айында шайқас Римге жақындағанда Тибр көпірлерін қорғаудан үлкен тактикалық пайда көруге болатынын жазды, бірақ Ватиканға Германияның елшісі Эрнст фон Вейцзекер Кесселрингті олай істемеуге шақырды, және Кесселринг Римнен қорғаныссыз шығып кетті, қаланы сақтап қалды. Одақтастар Римді басып алғаннан кейін, ашық қала декларациясы ескерілмеді, және олар Римді әскери мақсаттар үшін толыққанды пайдаланды. Кесселринг Монте-Кассино монастырын әскери басып алудан сақтауға тырысты, тіпті ол шайқас даласына керемет көрініс ұсынғанына қарамастан. Ақырында бұл сәтсіз аяқталды, өйткені одақтастар монастырь неміс артиллериясын олардың қатарларына бағыттау үшін пайдаланылатынына сенді. 1944 жылдың 15 ақпанында 142 B 17 Flying Fortress, 47 B 25 Mitchell және 40 B 26 Marauder орташа бомбалаушылары монастырьға 1,150 тонна жарылғыш және отты бомбаларды тастады, тарихи монастырьды түтін шығаратын қирандыларға айналдырды. Кесселринг Монте-Кассинодан сақтау үшін алынған кейбір өнер туындылары Герман Герингтің қолына тигенін білді. Кесселринг тонау үшін кейбір неміс әскерлерін аттырды. Германиялық биліктер италияндықтарға өнер туындыларын беруден сақтанды, өйткені "барлық жинақтар Швейцарияға сатылып кетеді" деп қорқады.
Соғыс қылмыстары
1943 жылдың 24 қыркүйегінде Герберт Капплер, Римдегі Sicherheitsdienst (SD) өкілі болған неміс полициясының атташесі, Генрих Гиммлердің Римдегі яһудилерді ұстап, депортациялауды қалағанын білді. Капплер итальян халқының арасында немісқа қарсы сезімнің күшеюіне алаңдады. Римдегі неміс консулы, содан кейін елшіліктің жоғары дипломаты Эйтель Фридрих Мелльхаузен де бұл бұйрықтан хабардар болды. Жазушы Роберт Кацтың 1968 жылы Мелльхаузенмен сұхбаттасқан сөзіне сүйенсек, Капплер олардың Кессельрингке барып, Римдегі бекіністерде яһудилерді мәжбүрлі еңбекке жұмылдыруды ұсынуын қалады (Тунисдегідей). Егер Кессельринг осы ұсынысқа келіссе, Капплер бұйрығының күшін жойған болар еді. 1948 жылғы естеліктерінде Мелльхаузен өзі мен Капплердің бір сағат ішінде Кессельрингпен кездескенін айтады. Капплерге қажетті адам саны туралы естіген соң, Кессельринг бірде-бір адамды босата алмайтынын мәлімдеді және яһуди еңбегін пайдалану идеясын мақұлдады. 16 қазанда Римде 1259 яһуди ұсталды, олардың 1007-сі Освенцимге жіберілді. 196 адамнан басқасының барлығы газбен уланды. Соғыстан тек 15 адам аман қалды. Германияның Италияны басып алған кезеңінде 6806 яһуди ұсталды және депортацияланды, олардың 5969-ы наци концлагерлерінде қайтыс болды. Тарихшы Эндрю Сангстердің пікірінше, Кессельринг Холокостқа тікелей қатыспаса да, осы қылмыстар туралы білуі керек және оның кінәсі "Хитлерді сөзсіз қолдауында жатыр, ол Холокосты басымдыққа қойған". 1944 жылдың 22-23 наурызында АҚШ-тың Стратегиялық қызметтер кеңсесінің (OSS) 15 адамнан тұратын операциялық тобы Лигурия жағалауында АҚШ әскери-теңіз күштерінің PT катерлерінен инфляциялық қайықтармен түсірілді. Бұл операцияның бір бөлігі болды. Олардың қайықтары табылды және итальяндық және неміс сарбаздарының кішігірім тобы оларды тұтқынға алды. 26 наурызда олар Дипп шабуылы мен Сарк шабуылы кезінде неміс сарбаздары коммандостармен байлап, атып өлтіргеннен кейін шығарылған Гитлердің "Коммандос бұйрығы" бойынша аталды. Кессельринг 23 және 24 наурызда Лигурияда болды, онда ол портоның қорғанысын тексерді. 1944 жылдың 23 наурызында Римде Бозен полиция полкінің 33 полицейі, Италияның Оңтүстік Тироль провинциясының неміс тілді тұрғындары және үш итальяндық азамат бомба жарылысынан және одан кейінгі атыстан қаза тапты. Осыған жауап ретінде Гитлер Римді қоса алғандағы аймаққа жауапты Маккенсеннің ұсынысын мақұлдады. Бұл міндетті СС Obersturmbannführer Герберт Капплер атқарды, ол жеткілікті айыпталуға тиіс тұтқындардың жоқтығын анықтағаннан кейін, еврей тұтқындары мен көшеден алынған азаматтарды пайдаланып, санды толықтырды. Нәтижесінде Ардеатин трагедиясы орын алды. Римнің 1944 жылдың 4 маусымында құлауы Кессельрингті қауіпті жағдайға ұшыратты, өйткені оның күштері Римнен Флоренциядан солтүстікке қарайғы қорқынышты Готика сызығына көшуге тырысты. Немістердің итальяндық партизандарға әсіресе осал екенін Александр ұмытқан жоқ, ол радио хабарламасында итальяндықтарды немістерді "қалай кездестірсеңіз де" өлтіруге шақырды. Кесселринг партизандарға қарсы "артиллерия, гранаталар мен минометтерді, бронеавтомобильдерді, жалын шашушыларды және басқа да техникалық жауынгерлік жабдықтарды жаппай пайдалануға" рұқсат берді. Бұйрық "партизандарға қарсы әдістердің қатаңдығын таңдауда біздің әдеттегі ұстамдылығымыздан асып түсетін" сарбаздарға өтемақы төлейтінін уәде етті. Кейіннен Герман Герингтің танк дивизиясы Стиада сәуір айында, Чиана аңғарындағы Сивителлада маусым айында және Буцинеде шілде айында, 1944 жылы 23 тамызда Падуле ди Фучеккиода 26-шы танк дивизиясы, 1944 жылы тамыз айында Сант-Анна ди Стацземада 16-шы СС танк-гренадиер дивизиясы Рейхсфюрер СС және 1944 жылдың қыркүйек пен қазан айларында Марзаботтода қырғынды жүргізді. 1944 жылдың тамызында Кесселрингке Германияның Италия Социалдық Республикасындағы (РСИ) елшісі Рудольф Ран Муссолинидің итальяндық азаматтарды өлтіруіне наразылық білдіргенін хабарлады. Осыған жауап ретінде Кесселринг өзінің бұйрығын бұзды және 21 тамызда әскерлеріне тағы бір жарлық шығарды. Ол "неміс вермахтының беделі мен тәртіпке нұқсан келтірген және енді қайтарым операцияларына қатысы жоқ" оқиғаларды мойындады және Муссолини келтірген нақты жағдайларды тергеді. 1944 жылдың 21 шілде мен 25 қыркүйегі аралығында партизандық операцияларда 624 неміс қаза тапты, 993 жарақат алды және 872 адам жоғалып кетті, ал 9520 партизан қаза тапты. 1944 жылдың шілде мен тамызында Кесселринг Готика сызығына дейін бірте-бірте шегініп, жақсы қарсылық көрсетті. Онда ол одақтастардың шабуылын тоқтата алды. Арно өзенінің оңтүстігінде одақтастарды осылай ұзақ уақыт ұстап тұру тағы бір қорғаныс табысы болды. Кейбір партизандық топтар өздері басып алған аймақтарды тәуелсіз республикалар деп жариялады, соның ішінде 26 қыркүйекте Солтүстік Италиядағы Домодоссола. Төрт күннен кейін Кесселринг Вольфке "партизанға қарсы апта" өткізуді бұйырды. Қазан айының соңына қарай 1539 партизан қаза тапты, тағы 1248 тұтқынға алынды, 1973 күдікті ұсталды және 2012 адам Organisation Todt-қа тапсырылды. Партизандарға тағы бір соққыны Александр жасады. 13 қарашадағы радио хабарламасында ол немістердің көктемге дейін өз позицияларынан ығыстырылмайтынын мойындады және партизандарды соған дейін қаруларын тастауға шақырды. 1944 жылдың қыркүйек және қазан айларындағы Готика сызығы шайқастарында Кесселрингтің өзі де зардап шекті. 1944 жылдың 23 қазанында қараңғыда, тоқтаусыз жарықтандыру жағдайында оның машинасы жолдан шығып, келе жатқан артиллериялық құралмен соқтығысты. Кесселринг бас және бетке ауыр жарақат алды. Ол Феррарадағы ауруханаға жеткізілді және 1945 жылдың қаңтарына дейін өз командасына оралмады.
Орталық Еуропа
Кейінірек ол жазғандай, автокөлік апатынан кейін Кесселрингті Гитлер 1945 жылғы 10 наурызда Ремаген шайқасында Рейн өзенінің үстіндегі Лудендорф көпірінің жойылғаннан кейін генерал-фельдмаршал Рундштедтті Батыс майданының бас қолбасшысы лауазымынан босатуға шақырды. Ол жаңа штабқа: «Жарайды, мырзалар, мен жаңа V3-мін», – деді. Батыс майданындағы жағдайды ескере отырып, бұл Кесселрингтің оптимизмінің тағы бір белгісі болды. Кесселринг Гитлердің жағдайды талдауын «ашық» деп сипаттады, оған сәйкес немістер кеңестік әскерлерге тарихи жеңіліс сыйлап, содан кейін жеңіске жеткен неміс әскерлері батысқа жөнелтіліп, одақтастарды құлаттырып, континенттен ығыстыруға тиіс болды. Сондықтан Кесселринг батыста тұрып, шығыста жеңіске жетуді күтуге бел буды. Кесселринг Гитлердің дезертирлерді ең жақын ағашқа асып өлтіру туралы бұйрығын қолдады. Бір офицер жағдайдың үмітсіз екенін түсіндіруге тырысқанда, Кесселринг оған бүкіл артық жерді аралап шыққандығын, бірақ бірде-бір асылған адамды көрмегенін айтты. Бұл уақытта Батыс майданы көбінесе Рейн өзенінің бойымен өтті, екі маңызды ерекшелік болды: Ремагендегі Рейндегі американдық көпір басы және Рейннің батысындағы үлкен неміс шығыңқысы, Саар-Пфальц үшбұрышы. Өзінің естеліктерінде Кесселринг үшбұрышты эвакуациялауды қарастырғанын, бірақ ОКВ оны ұстап тұруға бұйрық бергенін айтты. 1945 жылғы 13 наурызда Кесселринг Германияның бірінші және жетінші армия штабтарына алғашқы сапарын жасағанда, армия тобының қолбасшысы, СС оберст-группенфюрер Пол Хаузер және екі армия командирі үшбұрышты қорғау тек ауыр шығынға немесе олардың құрамаларының толық жойылуына әкелуі мүмкін екенін мәлімдеді. Жетінші армияның генерал-дер-инфантериі Ханс Фелбер соңғысын ең ықтимал нәтиже деп санады. Дегенмен Кесселринг бұл позицияларды ұстап тұру қажет екенін талап етті. Үшбұрышқа екі жағынан генерал-лейтенант Джордж Паттонның АҚШ-тың үшінші армиясы және генерал-лейтенант Александр Патчтың АҚШ-тың жетінші армиясы шабуыл жасады. Неміс позициясы тез арада күйреп, Кесселринг кейін Гитлердің кері шегінуге мәжбүр болғанын жазды. Германия екіге бөлінгеннен кейін Кесселрингтің құзырына Шығыс майданындағы Орталық, Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс армия топтары, Италиядағы C армия тобы, сондай-ақ оның өзінің G армия тобы мен Жоғарғы Рейн армия тобы да қосылды. 30 сәуірде Гитлер Берлинде өзіне-өзі қол жұмсады. Келесі күні гросс-адмирал Карл Дёниц Рейхспрезидент болып тағайындалды) және Фленсбург үкіметі құрылды. Жаңа президенттің алғашқы әрекеттерінің бірі Кесселрингті Оңтүстік Германияның бас қолбасшысы етіп тағайындау болды, оған толық өкілеттік берілді.
Қауіпсіздікке ұшыраған берілу
Темдеу арасында Италияда Вольф пен Вьетингхофф, қазір C армия тобының қолбасшысы, Швейцариядағы OSS бастығы Аллен Даллеспен алдын ала капитуляция келісіміне келді. "Күн шығысы" операциясы деп аталған бұл құпия келіссөздер 1945 жылдың наурыз айынан бері жүріп келді. Кесселринг олар туралы өз қызметкерлеріне хабарламағанмен, бұрын келісімге келіскенін білді. Оның естеліктерінде айтылғандай, Кейссельринг кейін Гитлерге хабарлады. Соңғы сәтте Кесселринг пікірін өзгертті және келісімді қабылдамауға шешім қабылдады, өйткені ол G армия тобының қауіпсіздігіне қатер төндіретінін сезінді.
Келесі күні, 1 мамырда, Роттигер Шульц пен Венцельді тұтқындап, Лемелсенді Шульцтің орнына шақырды. Лемелсен бастапқыда бас тартты, өйткені ол Кесселрингтен жазбаша бұйрық алған, онда оның тікелей рұқсатысыз жаумен кез келген келіссөздерге тыйым салынған. Осы уақытқа дейін Вьетингхофф пен Вольф Александрмен қарулы келісімге келді, ол енді дала маршалы және Жерорта теңізі театрындағы одақтастардың Бас қолбасшысы болды. Капитуляция 2 мамыр күні сағат 14:00-де күшіне енді. Лемельсен Боценге жетті, ал Шульц пен Венцель бақылауды қайта алды, бұл жолы тез капитуляцияны талап ететін офицерлермен келісті. Германия армиясы Италияда Гармиштен Инсбрукқа қарай жылдам ілгерілеп келе жатқан одақтастардан толық жеңіліске ұшырады. Кесселринг капитуляцияға қарсы болды, бірақ 2 мамыр күні таңертең Пулахтағы штаб-пәтерінде Вольфпен екі сағаттық телефон арқылы сөйлескеннен кейін оны Вольф көндірді. Альпі тауларының солтүстігінде G армия тобы 6 мамырда осы қадамға келді. Өзінің естеліктерінде Кесселринг өзінің бас штабын тапсыруға шешім қабылдады. Ол Хаузерге СС әскерлерін қадағалауды және оның нұсқауларына сәйкес капитуляцияны қамтамасыз етуді тапсырды. Содан кейін Кесселринг 9 мамыр күні 1945 жылы Австрияның Зальцбург қаласына жақын Саальфельденде американдық майорға капитуляциялады. Ол АҚШ-тың 101-ші әуеде десантталған дивизиясының қолбасшысы генерал-майор Максвелл Д. Тейлормен кездесті, ол оған сыпайылықпен қарады, оған қару-жарағы мен фельдмаршалдың таяғын сақтауға және Целтвег пен Грацтағы Орталық және Оңтүстік армия топтарының Шығыс майдан штабына қараусыз баруына мүмкіндік берді. Тейлор Кесселринг пен оның қызметкерлерін Берхтесгадендегі қонақ үйге көшірді. Тейлор мен Кесселринг бірге шай ішетін суреттері АҚШ-та қызу талқылау тудырды. Соғыстан кейінгі мемуарларында Кесселринг соғыс аяқталғаннан кейін Германияны жаңартуды бастауды жоспарлағанын айтты. Оның орнына ол тұтқындалды. 1945 жылдың 15 мамырында Кесселринг Мондорф-ле-Бенге жеткізілді, онда оның штандарттары мен ордендері алынып, түрмеге қамалды. Ол Нюрнбергте Гёрингтің ісінде куәлік берді, бірақ кеңес, американдық және британдық қолбасшыларға қарсы куәлік беру ұсыныстары қабылданбады. 1943 жылдың қазан айындағы Мәскеу декларациясында "осы қатыгездіктерге, жаппай қырғындарға және өлім жазаларына жауапты болған немесе оларға өз келісімімен қатысқан неміс офицерлері мен сарбаздары мен нацистік партия мүшелері осы босатылған елдердің және оларда құрылатын еркін үкіметтердің заңдарына сәйкес сотталып, жазаланады" деп уәде берілді. Алайда, Нюрнберг процесінде соғыс қылмыстары бойынша сот саясатын қалыптастыруда жетекші күш болған британдықтар өздерінің қамауындағы жоғары дәрежелі неміс офицерлерін ашық түрде алып тастады. Бірақ Италияның итальяндық судьяға қатысуға рұқсат беру туралы өтініші Италия одақтас ел емес деген негізде қабылданбады. Сот процестері 1945 жылдың 18 маусымындағы патша жарлығы бойынша, яғни британдық әскери заң бойынша өтті. Бұл шешім сот процестерін заңдық тұрғыдан күмәнді негізге қойды, өйткені шетелдік азаматтар шетелдіктерге қарсы қылмыстар үшін шет елде сотталды. Римде өткен алғашқы сот процесінде Маккенсен мен Римнің әскери команданты генерал-лейтенант Курт Мелцер Ардеатин трагедиясына қатысқандары үшін сотталды. Екеуі де 1946 жылдың 30 қарашасында өлім жазасына кесілді. Кесселрингтің өзі сотталды. Британдық әскери соттың төрағасы генерал-майор сэр Эдмунд Хакивилл Смит болды, оған төрт подполковник көмектесті. Прокурор ретінде Маккенсен мен Мелцерге өлім жазасын бұйырған полковник Ричард Хальсе тағайындалды. Кесселрингтің заңгерлік тобын Англосаксон құқығына маманданған, Нюрнберг процесінде бірнеше айыпталушыларды қорғаған және кейіннен генерал-фельдмаршал Эрих фон Манштейннің қорғауын ұстаған Ханс Латернсер басқарды. Кесселрингтің заңгерлік командасын төлеуге қабілеті оның активтері одақтастармен тоңдырылғандықтан қиындыққа тап болды, бірақ оның заңдық шығындарын Оңтүстік Америкадағы достары мен Франкониядағы туыстары ақыры төледі. Кесселрингке екі айып тағылды: Ардеатин трагедиясында 335 итальяндықтың өлімі және итальян азаматтарын өлтіруге қоқан-қастер жасау. Ол "Нюрнберг қорғанысын" пайдаланбады (бірақ Латернсер оны қорытынды сөзінде қолданды). Керісінше, Кесселринг партизандар өлтірген әрбір неміс әскері үшін он итальян азаматын өлтіру туралы бұйрық "әділ және заңды" екенін мәлімдеді. 1947 жылдың 6 мамырында сот оны екі айып тағылған қылмыстарда кінәлі деп тапты және ату арқылы өлім жазасына кесті, бұл ілмекке асудан артық құрметті деп есептелді. Сот кепілдіктерді алудың заңдылығын қабылдағанмен, жазалау шараларында кінәсіз адамдарды өлтірудің заңдылығы туралы мәселені ашық қалдырды; екеуінің арасындағы айырмашылық кейінірек Жоғарғы Бас штаб ісінде нақтыланды.
Жауапты шаралар науқаны бойынша жоспарланған ірі сот процесі ешқашан өтпеді, бірақ оның орнына 1947 жылдың сәуір және мамыр айларында Падуада SS бригадафюрері Вилли Тенсфельд, теңіз капитаны Вальдемар Крумхаар, 26-шы тандық дивизияның генерал-лейтенанты Эдуард Красеманн және 16-шы SS панцергренадер дивизиясының SS Gruppenführer Макс Симонға қарсы бірнеше кішігірім сот процестері өтті. Тенсфельд ақталды; Красеманн 10 жылға кесілді; ал Симон өлім жазасына кесілді, бірақ оның жазасы жеңілдетілді. Симонның ісі британдықтар Италияда өткізген соңғы сот процесі болды. 1949 жылға қарай британдық әскери трибуналдар 230 немісті өлім жазасына кесті және тағы 447 адамды бас бостандығынан айырды. Италияда американдық әскери трибуналдар өткізген жалғыз неміс генералдарының ісі - LXXV армия корпусының қолбасшысы генерал-лейтенант Антон Достлер және генерал-лейтенант Курт Мелцер болды. Достлер 1945 жылдың қазан айында "Джинни" операциясы кезінде АҚШ-тың 2677-ші арнайы барлау батальонының 15 мүшесін атқылағаны үшін сотталды. Ол кінәлі деп танылды және 1945 жылдың 1 желтоқсанында атылды. Мелцер 1946 жылдың қыркүйегінде Рим көшелерінде АҚШ-тың соғыс тұтқындарының артынан қудалап, оларды ұятқа қалдырғаны үшін сотталды. Мелцер кінәлі деп танылды және 10 жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ кейін британдықтардың қамауына берілді. Капплер сияқты барлық офицерлер, генерал шенінен төмен, итальяндық соттарға сотталу үшін жіберілді. Бұл британдықтардан мүлдем өзгеше заңдық стандарттарды қолданды - айыпталушылар үшін көбінесе жағдай жақсырақ болды. Айыптықтарды SS-ке тастауға тырысқан жоғары дәрежелі Вермахт командирлерінің қайталама әрекеттерін ескере отырып, Италиядағы ең жоғары дәрежелі SS командирлері, Вольф пен Генрих Гиммлердің Италиядағы жеке өкілі SS Standartenführer Эуген Доллманн соттан қашып құтылды.
Түрмеден босату және жазаны жеңілдету
Кесселрингке өлім жазасы тағайындалғандығы Ұлыбританияда үлкен ашу-ыза тудырды. Онда Кесселрингке бұрынғы қарсыластары, соның ішінде бұрынғы премьер-министр Уинстон Черчилль мен Александр, премьер-министр Клемент Атлиге телеграмма жіберіп, Кесселрингтің жазасы жеңілдетілуіне үміттенді. «Оның соғыс алаңындағы бұрынғы қарсыласы ретінде, оған ешқандай шағымым жоқ. Кесселринг және оның әскерлері бізге қарсы қаһарлы, бірақ адал түрде шайқасты», деді ол. Александр 1943 жылдың өзінде Кесселрингтің әскери қолбасшы ретіндегі қабілетіне құрмет көрсеткен болатын. Александрдың пікірін Италия кампаниясында британдық 8-ші армиясына басшылық еткен генерал-лейтенант сэр Оливер Лиз де қолдады. 1947 жылғы мамырдағы сұхбатында Лиз, Кесселрингке қатысты «британдық жеңімпаздың әділдігі» деп санайтын нәрсеге «өте қайғылы» екенін айтты, ол «өте батыр сарбаз, шайқастарын әділ және таза жүргізген». Черчилль өзінің «Триумф және трагедия» атты Екінші дүниежүзілік соғыстың тарихының соңғы томында «Кесселринг жақсы генерал, білікті штабы бар» деп атап өтті. Анцио шайқасында көрсеткен батырлығы үшін Виктория кресімен марапатталған Лорд де Л’Иль мәселені Лордтар палатасында көтерді. Италия үкіметі өлім жазасын орындаудан бас тартты, себебі Италияда 1944 жылы өлім жазасы жойылған және ол Муссолинидің фашистік режимінің қалдығы саналды. Италияның бұл шешімі британ үкіметін қынжырлы қылды, өйткені сот процесінің мақсаты итальян халқының үмітін орындау еді. 1952 жылғы ақпанда Мельцер түрмеде қайтыс болды, ал Макенсен, оның жазасы 21 жылға қысқартылғаннан кейін, 1952 жылғы қазанда босатылды. 1947 жылғы мамырда Кесселринг Венеция маңындағы Местре түрмесінен Каринтиядағы Вольфсбергке ауыстырылды. 1947 жылғы қазанда ол соңғы рет Вестфалиядағы Верл түрмесіне жіберілді. Кесселринг АҚШ армиясының тарих бөлімі үшін жазып жатқан соғыстың тарихы бойынша жұмысын жалғастырды. Кесселринг Италия мен Солтүстік Африкадағы соғыс, сондай-ақ неміс жоғарғы басшылығының алдында тұрған мәселелерді зерттеді. Кесселринг өзінің естеліктерін жасырын түрде жазды. Қолжазбаны Рейнердің анасы Ирмгард Хорн Кесселринг тымыздан алып шығып, үйде теріп шығарды. Британияда оның түрмеден босатылуын талап ететін беделді топ құрылды. Лорд Хэнки басқарған топқа саясаткерлер Лорд де Л’Иль және Ричард Стоукс, Александр, флот адмиралы Корк және Оррери графы, әскери тарихшылар Базил Лидделл Харт және Дж. Ф. С. Фуллер кірді. 1951 жылы премьер-министрлік лауазымына қайта келгеннен кейін, топпен тығыз байланыста болған Уинстон Черчилль британдық қамауда қалған соғыс қылмыскерлерін мүмкіндігінше тез босатуға басымдық берді. Осы уақытта Германияда әскери тұтқындарды босату саяси мәселеге айналды. 1949 жылы Батыс Германия құрылғаннан кейін және бұрынғы одақтастар мен Кеңес Одағы арасындағы суық соғыс басталғаннан кейін, неміс қарулы күштерінің қандай да бір нысанда қайта жандануы және неміс әскерилерінің Батыс Одағына қатысуы үшін әскери тұтқындарға рақымшылық беру туралы шақырулар көбейді. Германияда бұқаралық ақпарат құралдарында үгіт-насихат күшейді. Westdeutsche Allgemeine Zeitung Лини Кесселрингпен сұхбат жариялады, ал Stern журналы Кесселринг және Манштейн туралы «Әділет, мейірімділік емес» атты сериясын шығарды. 1952 жылы Германия канцлері Конрад Аденауэр Батыс Германияның Еуропа қорғаныс қауымдастығы туралы шартын ратификациялауы неміс әскери қайраткерлерін босатуға байланысты екенін мәлімдегеннен кейін британ үкіметіне қысым күштей түсті. 1952 жылғы шілдеде Кесселрингтің тамағында қатерлі ісік анықталды. Британдықтар диагнозға күдікпен қараса да, ол Мельцер сияқты түрмеде қайтыс болуы мүмкін деп уайымдады, бұл жағдай қоғамдық қатынастар үшін жағымсыз болар еді. Кесселринг күзетпен ауруханаға жатқызылды. 1952 жылғы қазанда денсаулығының нашарлауына байланысты түрме жазасынан босатылды. Оның босатылуы Италияда наразылық тудырды.
Кейінгі өмірі
1952 жылы ауруханада жатып, Кесселринг үш ардагерлер ұйымының құрметті президенті болды. Біріншісі – Люфтвафферринг, ол Люфтваффе ардагерлерінен құралған. Көп ұзамай Африка корпусы ардагерлерінің қауымдастығы Verband deutsches Afrikakorps құрылды. Ең көп дау тудырған мәселе – оңшыл ардагерлер қауымдастығының президенті болуы, Дер Штальхелм. Бұл ұйымның басшылығы оның беделін түсірді. Ол ұйымды реформалауға тырысты, ескі Империя туының орнына жаңа неміс туын көтеруді ұсынды; ескі Штальхелм сәлемі Front heil! жойылсын; және Германия Социал-демократиялық партиясының мүшелеріне қатысуға рұқсат берілсін. Ұйымның жауабы ынтасыз болды. Кесселрингтің босатылуы Италия Парламентінде наразылық пен ашу-ыза тудырды. Оған жауап ретінде Кесселринг өзінің әрекеттерінің нәтижесінде миллиондаған итальяндықтардың өмірін сақтағанын, сондықтан олар оған ескерткіш орнатуы керек екенін мәлімдеді. 1952 жылдың 4 желтоқсанында итальяндық заңгер, әскери қызметкер, университет профессоры және саясаткер, итальяндық қарсылық қозғалысының жетекшісі Пьеро Каламандрей антифашистік өлең – «Lapide ad ignominia» («Намыссыздыққа ескерткіш») жазды. Өлеңінде Каламандрей Кесселринг қайтса, ол сөзсіз ескерткіш табады, бірақ ол тастан да мықты болады, себебі итальяндық қарсылық күресшілерінен тұрады, олар «қадір-қасиетті сақтау үшін, жек көруді қоздырмау үшін ерікті түрде қару алып, әлемнің ұят-намысы мен қорқынышына қарсы күресуге шешім қабылдады». Каламандрейдің өлеңі Кунео, Монтепульчано және Сант-Анна-ди-Стацзема қалаларындағы ескерткіштерде жазылған. Кесселрингтің естеліктері 1953 жылы «Soldat bis zum letzten Tag» («Соңғы күнгі сарбаз») деген атпен жарық көрді. Ағылшын тіліндегі басылымы бір жылдан кейін «A Soldier's Record» деп жарияланды. Кесселрингтің Люфтваффе Британия шайқасында әуеде жеңілмегенін және «Теңіз арыстаны» операциясы – Британияға басып кіру туралы ойлар болғанын, бірақ оған ешқашан нақты жоспар жасалмағанын айтуы даулы болды. Оның естеліктерінің маңызды кемшілігі – басқаларды сынаудан тартынғандығы, тіпті ол келіспеген шешімдерді де консенсус нәтижесі ретінде көрсетуі. Ағылшын тіліндегі басылымын қарап, Италиядағы АҚШ-тың 3-ші жаяу әскер дивизиясы, VI корпусы және 5-ші армиясына қолбасшылық еткен генерал-лейтенант Люциан К. Трускотт кіші, «The New York Times» үшін кітап туралы рецензия жазды. Ол Кесселрингтің жауының пікірінде қаншалықты құрметті болғанын, сондай-ақ «өзінің және әріптестерінің нацистік қиындықтарға бейжай қанағаттанғаны үшін өзін-өзі ақтауға ұмтылысын» атап өтті. 1955 жылы Кесселринг «Екінші дүниежүзілік соғыс туралы ойлар» («Gedanken zum Zweiten Weltkrieg») атты екінші кітабын шығарды. Кесселринг «неміс сарбазының абыройын жойғанын» деп есептеген нәрсеге наразылық білдірді. Оның жалғыз ресми мемлекеттік қызметі – президент Теодор Хейсс құрған Медальдер комиссиясының мүшелігі болды. Ақырында комиссия медальдарды, бірақ свастикасыз киюге рұқсат беру керектігін бірауыздан ұсынды. Ол «Генералдар сотында» сарапшы куәгер болды. «Генералдар соты» – Германияда жасалған қылмыстар үшін неміс азаматтарының неміс соттары алдындағы соттары, олардың ең танымалсы – генерал-фельдмаршал Фердинанд Шёрнердің ісі. Оған Штальхелмнің әскери-қазасы жасалды және Бад-Вайседегі Бергфридхоф зиратына жерленді. Штальхелм мүшелері оның табытын көтеріп, қабірінің үстінен мылтықпен оқ атты. Оның бұрынғы штаб бастығы, генерал дер Кавалери Зигфрид Вестфаль Солтүстік Африка мен Италия ардагерлері атынан сөйлеп, Кесселрингті «барлық шендегі сарбаздарға қамқорлық жасаған ұлы мінез-құлықты адам» деп сипаттады. Люфтваффе инспекторы Йозеф Камхубер Люфтваффе және Бундесвер атынан сөйлеп, Кесселрингтің кейінгі әрекеттеріне емес, ертедегі жетістіктері үшін есте сақталуын тіледі. Сондай-ақ, бұрынғы СС-тің бас группфюреры Сепп Дитрих, экс-канцлер Франц фон Папен, Шёрнер, Үлкен адмирал Карл Дёниц, Отто Ремер, СС-тің стандартфюреры Йоахим Пейпер және Рахн қатысты. 2000 жылы Кесселрингтің қайтыс болуының қырық жылдығына орай Бад-Вайсиде еске алу шарасы өтті. Бундесвердің өкілдері қатыспады, себебі Кесселринг «біздің дәстүрімізге лайық емес» деп есептелді. Оның орнына екі ардагерлер ұйымы, Deutsche Montecassino Vereinigung (Германияның Монте-Кассино қауымдастығы) және Bund Deutscher Fallschirmjäger (Германияның десантшыларының қауымдастығы) Кесселрингті еске алу міндетін өз мойнына алды. Оның қартайған әскері үшін Кесселринг есте сақталуға лайық қолбасшы болып қала берді.
Батон
1945 жылдың шілдесінде Кесселрингтің генерал-фельдмаршал таяғын АҚШ-тың 2-ші бронетандық дивизиясының барлаушысы ретінде қызмет ететін бір солдат тапты. Оған жоғары ранкті неміс офицерлері пайдаланған сарайларды іздеу тапсырылған, сол іздеу барысында ол таяқты кездестірді. Ол 1977 жылы қайтыс болғанға дейін таяқ оның иелігінде болды, содан кейін ол әйеліне, одан кейін ұлына өтті. Ұлы 2010 жылы «Алекс Купер» аукционында оны сатқа шығарды. 10 000 – 15 000 АҚШ долларына сатылатыны күтілген таяқ, жеке коллекционерге 731 600 долларға сатылды.