Кіріспе

Құдайға арналған мақтау гимні

Доксология (көне грекше: δοξολογία, doxologia, δόξα, doxa – «дәулет», «сияқтылық» және λογία, logia – «сөз») – христиан құлшылығының әртүрлі түрлерінде Құдайды мақтауға арналған қысқа гимн, көбінесе әндердің, псалмдардың және гимндердің соңына қосылады. Бұл дәстүр еврей синагогтарындағы ұқсас практикадан туындаған, онда Қаддиштің қандай да бір түрі қызметтің әр бөлігін аяқтау үшін қолданылады.

Үштік доксологиясы

Христиандық дәстүрлерде доксология – әдетте Әке, Ұл және Киелі Рух Құдайдың үштігіне арналған мадақтау өлеңі. Көтеріңкі гимндерде соңғы шумақ доксология түрінде болуы жиі кездеседі. Доксологиялар Евхаристия дұғаларында, Сағат тізімінде, ән-күйлерде және католиктердің түрлі құлшылықтарында, мысалы, новеналарда және Розарийде қолданылады.

Глория ин экселсис Део

Gloria in excelsis Deo, сондай-ақ Ұлы Доксология деп аталады, бұл ән Мәсіхтің туғаны туралы пастухтарға періштелер жариялаған сөздермен басталады. Кейіннен доксология құрамына қосымша өлеңдер енгізілді.

Алымы

Кейбір христиан құлшылық қызметтерінде мадақтау әндері болғандықтан, бұл әндер шіркеу хорларында жақсы танылып, жиі орындалған, соның салдарынан ағылшын тілінде "сокдолагер" деген сөз пайда болды, ол мадақтау сөзінің бұрмалануы болып табылады және "шоу-стоппер", көрерменге әсерлі қойылым деген мағынаны білдіреді. Оксфорд ағылшын сөздігі оны "қияли" жаңа сөз деп санайды, бірақ 1893 жылы Чикаго Трибьюнында жарияланған сөздің шығу тегі туралы болжам оның ерте куәліктерінің бірі ретінде келтірілген:

Март айындағы "Atlantic" журналындағы автор бұл сленг сөздің шығу тегі ретінде "socdollager" сөзін келтіреді, ол бұрын кеңінен таралған. "Сокдолагер" – білімсіз адамның "doxologer" сөзін дұрыс айта алмауынан туған өзгешелік, ал "doxologer" – "doxology" сөзінің Жаңа Англиядағы әдеттегі айтылуы. Бұл пұритандық термин әрбір әнұранның соңында қолданылатын мадақтау өлеңі үшін қолданылды, мысалы, ән шыршағанда соңында айтылатын "Gloria" сияқты. Діни нанымдарға сәйкес, барлық қауымның ән айтуға қатысуы тиіс болғандықтан, ол құлшылықтың керемет аяқталуына айналды. Осылайша "socdollager" ештеңе қалдырмайтын, шешуші, керемет аяқталуды білдіретін терминге айналды, оған жауап беру мүмкін емес.