Кіріспе
Марк графтығы (Grafschaft Mark, көбінесе Die Mark деп аталады) – қасиетті Рим империясының графтығы және мемлекеті, ол Төменгі Рейн-Вестфалия округіне кірген. Ол Рур өзенінің екі жағында, Вольме және Ленне өзендері бойында орналасқан. Марк графтары қасиетті Рим империясындағы ең күшті және беделді Вестфалия ақсүйектерінің бірі болған. Марк атауы бүгінде Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде, Рур өзенінің оңтүстігіндегі Маркишер Крайс ауданында сақталған. Солтүстік бөлігі (Липпе өзенінің солтүстігінде) әлі де Хоэ Марк ("Жоғарғы Марк") деп аталады, ал бұрынғы "Төменгі Марк" (Рур және Липпе өзендері арасында) көбінесе қазіргі Рур аймағының құрамына кірген.
The County of Mark (Grafschaft Mark, colloquially known as Die Mark) was a county and state of the Holy Roman Empire in the Lower Rhenish–Westphalian Circle. It lay on both sides of the Ruhr River along the Volme and Lenne rivers. The Counts of the Mark were among the most powerful and influential Westphalian lords in the Holy Roman Empire. The name Mark is recalled in the present day Märkischer Kreis district in lands south of the Ruhr in North Rhine Westphalia, Germany. The northern portion (north of the Lippe river) is still called Hohe Mark ("Higher Mark"), while the former "Lower Mark" (between the Ruhr and Lippe Rivers) is for the most part merged in the present Ruhr area.
География
Марк округінің аумағы шамамен 3000 км² құрады және Липпе мен Аггерс өзендерінің (солтүстік-оңтүстік) және Гельзенкирхен мен Бад-Сассендорфтың (батыс-шығыс) арасында, шамамен 75 км-ге созылды. Шығыстан батысқа қарай ағатын Рур өзені округті екі бөлікке бөлді: солтүстіктегі құнарлы Hellweg Börde жазығы; және оңтүстіктегі Süder Uplands (Sauerland) төбелі аймағы. Округтің оңтүстік бөлігін Ленне өзені оңтүстіктен солтүстікке қарай кесіп өтеді. Төменгі Ленне аймағында Лимбург графлығы (1243–1808) орналасқан, ол Бергтің феодалы болды. Марк фон де Марк немесе де ла Марк графтарының алғашқы ордасы Сауэрланд аймағындағы Бург Алтена болды, бірақ 1220 жылдары Хамм қаласының жанындағы Бург Маркқа көшірілді. Округ Вест-Реклингхаузен, Дортмунд графлығы, Мюнстер епископтығы, Лимбург графлығы, Верден аббаттығы және Эссен аббаттығымен шектесетін.
Елтаңба
Ауданның гербі "Алтын түсті, қызыл және күміс түсті үш тісті шашақты белдеу" болды. Бұл гербті Хамм қаласы 1226 жылдан бері пайдаланып келеді. Аймақтағы көптеген басқа да елді мекендер ауданға және көбінесе олардың негізін қалаушыларына сілтеме ретінде өз гербтерінде қызыл және ақ түсті шашақты белдеуді қолданады.
Тарих
Бастапқыда Альтенадағы Берг графтарының тармақ желісіне тиесілі болған аймақ 1160 жылы Берг Альтена деген атпен қалыптасты. Шамамен 1198 жылы граф Фридрих I, Кельн архиепискобы Филипп фон Хайнсбергтің вассалдары болған Рюденбергтің Эдельхерренінің жеріндегі Марк Оберхоф (Feldmark) епархиялық жерін сатып алды. Осы жерде Фридрих жаңа "Марк графтарының" резиденциясы ретінде Марк қамалын (Burg Mark) салғызды. Жақын орналасқан Хамм қаласын 1226 жылы Марк графы Адольф I құрды, ол тез арада округтың ең маңызды елді мекеніне айналып, жиі резиденция ретінде пайдаланылды. 1288 жылғы Ворринген шайқасында граф Эберхард II, Брабант герцогы Иоанн I және Берг графы Адольф V, өзінің феодалы, Кельн архиепискобы Зигфрид II Вестербургқа, Вестфалия герцогы лауазымын иеленген, қарсы тұрды. Брабант және оның одақтастары жеңіске жеткен соң, Марк графтығы Оңтүстік Вестфалияда басымдыққа ие болды және Кельн архиепископтығынан тәуелсіздік алды. Марк аймағы ұзақ уақыт бойы Рур және Липпе өзендері арасындағы жерлермен ("Төменгі Марк") шектелді. 14 ғасырда Мюнстер князь-епископтығына қарсы соғыстарда солтүстікте жаңа аумақтар ("Жоғарғы Марк") бағындырылды. 1332 жылы граф Адольф II, Клевес графы Дитрих VIII-нің қызы Маргаритаға үйленді. Адольфтың кіші ұлы Адольф III, Дитрихтың інісі граф Иоаннның қайтысынан кейін 1368 жылы Рейннің батыс жағалауындағы Клевес графтығын иеленді. 1391 жылы Адольф III ағасы Энгельберт III-тен Маркты мұраға алды және 1394 жылы екі графтықты "Клевес-Марк" ретінде біріктірді. 1509 жылы Клевес-Марк тағына мұрагер болған Иоанн III Бейбіт, Берг және Юлих герцогы Вильгельм IV-нің қызы Марияға үйленді. 1511 жылы ол әкесінің орнына Юлих-Бергте, ал 1521 жылы әкесінің орнына Клевес-Маркта билік құрды, нәтижесінде қазіргі Солтүстік Рейн-Вестфалиядағы дерлік барлық аумақтар, шіркеулік мемлекеттерді қоспағанда, жеке одақта бірікті. Юлих-Клевес-Берг әулеті 1609 жылы, соңғы ақылсыз герцог Иоанн Вильгельм қайтыс болғанда жойылды. Марк территориясы Клевес және Равенсбергпен бірге, 1614 жылғы Ксантен шарты бойынша (1666 жылы ресми түрде қабылданған) Бранденбург сайлаушысы Иоанн Зигмунд Гогенцоллернге берілмей тұрып, мұрагерлік туралы ұзақ дау туды. 1701 жылдан кейін ол Пруссия Корольдігінің құрамына кірді. 1807 жылы Тильзит шарты бойынша Марк графтығы Пруссиядан Францияға өтті. 1808 жылы Наполеон Маркты Бергтің Ұлы Герцогтығына қосты, ол Наполеон Франциясы үлгісінде төрт департаментке бөлінді. Марк 1813 жылы француз билігінің құлауына дейін Рур департаментінің құрамында болды, содан кейін ол Пруссияға қайтып оралды. 1815 жылғы 30 сәуірдегі Пруссияның әкімшілік реформасы Маркты Вестфалия провинциясының Арнсберг әкімшілік округіне (Regierungsbezirk Arnsberg) қосты. Пруссияның Гогенцоллерн билеушілері 1918 жылға дейін "Пруссияның Марк графтығының" графтары болып қала берді. "Марк графтығы" атауының ресми мәні жоқ, бірақ ол Солтүстік Рейн-Вестфалиядағы аймақты бейресми түрде атау үшін қолданылады.