Кіріспе

Одиссейдегі алыптар тайпасы – грек мифологиясының жандар тобы. Посейдонның ұлы.

Грек мифологиясында лаэстригондықтар /lɛˈstrɪɡənz/ немесе лаэстригон /lɛˈstrɪɡən/, (Λαιστρυγόνες) – адам жейтін алыптар тайпасы. Олар Посейдонның ұлы Лестригоннан тараған делінеді. Фукидидтің (6.2.1) және Полибийдің (1.2.9) мәліметінше, лаэстригондықтар Сицилияның оңтүстік-шығысында қоныстанған. Бұл атау Сардинияның (қазіргі Галлура) солтүстік-шығыс жағалауындағы корсикалықтардың бір тармағы – лестрикониларға ұқсас.

Мифология

Омеровтың "Одиссея" романындағы басты кейіпкер Одиссей үйіне, Итакаға қайтып оралғанда, оларға соғып өтеді. Гиганттар Одиссейдің көптеген серіктерін жеп, оның он екі кемесінің он біреуін биік жартастардан тас лақтырып қиратты. Одиссейдің кемесі жағаға жақын бір ковта жасырылғандықтан, зардап көрмеді. Одиссейдің кемесіндегі барлық адам оқиғадан аман қалды. "Оның әскері онша кемемен 'Ламос: Телепилдің жартасты бекінісіне, ластригондықтардың қаласына' жетті". Ламос есімi тағы айтылмады, бәлкім ол қаланың негізін қалаушысы немесе қала орналасқан аралдың аты ретінде түсініледі. Осы жерде ұйықтамай жұмыс істейтін адам екі есе жалақы алатын еді – мал бағушы ретінде де, қойшы ретінде де, күндіз де, түні де жұмыс істейтіндей. Кемелер тік жартастармен қоршалған, екі мүйіс арасындағы жалғыз жолмен портқа кірді. Капитандар кемелерін ішке алып, тыныш суға жақын бекітті. Одиссей өзінің кемесін порттың сыртында, жартасқа тізгіндей қойды. Ол барлау үшін биік жартасқа көтерілді, бірақ жерден көтерілген түтіннен басқа ештеңе көре алмады. Ол екі серігі мен бір қызметшісін тұрғындарды зерттеуге жіберді. Олар бір жолмен жүріп, әйел баланың Артакия бұлағынан су әкеліп бара жатқанын кездестірді. Олар келгенде, Антифаттың алып әйелі оларды күтіп отырды. Ол күйеуін шақырып, ол дереу халық жиынынан шығып, келген соң серіктердің біреуін ұстап, сол жерде өлтірді, сосын жеді (Одиссеяда ол серіктермен тек оларды жеу ниетімен кездескендігі айтылған). Еврилох пен Полит есімді қалған екі серік қашып кетті, бірақ Антифат айқай салды, соның салдарынан мыңдаған ластригондықтар оларды қуды. Олар алыптар немесе өте ірі денелі ерлер мен әйелдер еді. Олар жартастардан үлкен тастар лақтырып кемелерді қиратты, ал серіктерді балықтай сүріді. Одиссей жалғыз кемесімен қашып құтылды, себебі ол портқа түсіп қалмаған еді, ал оның серіктерінің қалғаны жоғалып кетті. Аман қалған экипаж келесі сапарда Кирке аралына, Аэаға барды. Тарихшы Анджело Паратиконың айтуынша, ластригондықтар грек теңізшілерінің Сардинияда жақында қазылған Монт-э-Прама алыптарын көргеннен пайда болған аңыздың нәтижесі. Кейінгі гректер ластригондықтардың және циклоптардың бұрын Сицилияда мекендегенін сенді.