Кіріспе

Швеция регенті (1493–1520)

Стен Стуре кіші (Sten Sture den yngre) (1493 – 3 ақпан 1520) – Кальмар одағы дәуірінде Швеция регенті қызметін атқарған швед ақсұлы.

Өмірбаян

Стур 1493 жылы Швеция регенті Сванте Нильсон мен Ульвасаның мұрагері Ильяна Гисладоттер Гэдданың ұлы ретінде дүниеге келді. Әкесі, регент Сванте қайтыс болғанда, Стур 18 жаста болды. Жоғары кеңес Эрик Тролльді регент етіп таңдады. Ол Даниямен одақты қолдады. Бірақ Стур, қайтыс болған әкесінен қалған қамалдар мен әскерлерді пайдаланып, төңкеріс жасады. Стур Даниямен одақ келіссөздерін жалғастыруға уәде берген соң, Жоғары кеңес оны Эрик Тролльдің орнына регент ретінде қабылдады. Шындығында, Стурдың мақсаты Швецияны Даниядан тәуелсіз ету болды. Ол әжесінен қалған «Стур» тегін қабылдады, себебі ол Даниядан тәуелсіздікті білдіріп, сондай-ақ әкесінің үшінші туысы Стен Стурдың есімін сақтауға арналған еді. Көп ұзамай, регент Стур мен Уппсала архиепископы Густав Троль, Эрик Трольдің ұлы арасында қақтығыс туды. Архиепископ шіркеу үшін көбірек автономия талап етті. Стур Тролльді қызметінен алып, түрмеге қамады. Стур Дания королі Ханспен (1513 жылы қайтыс болған) немесе оның ұлы және мұрагері король Кристиан II-ге қарсы соғыс сөзсіз болатынын білді. Сондықтан 1513 жылы ол Ресеймен бітімге келді. Кристиан II Швецияға шабуыл жасағанда, Стур 19 қаңтар 1520 жылы Богесунд шайқасында қаза тапты және Стокгольмға қайтып келе жатқанда Меларен көлінің мұзында көз жұмды. Бұл Данияның Кристиан II-сінің Швецияға қарсы соғысының соңғы кезеңі болатын. Кристиан II 1520 жылы қарашада Швеция тағына отырды, ал архиепископ Густав Стурдың жақтастарынан және архиепископты қызметтен шеттетуге қатысқандардан кек алды: ол осы жауларды және оларға қарсы айыптауларды тізімдеп, оларды дінсіздер деп жариялады. 1520 жылы қарашада Стокгольмдегі қанды оқиғада (Stockholms blodbad) король Кристиан айыпталушыларды жазалап өлтірді, соның ішінде Стен Стурдың мәйіті де дінсіз деп қаралып, бағанада өртеліп жойылды.

Жеке өмір

1511 жылы король Карл VIII-нің шөбересі Кристина Гилленстиернаға үйленгеннен кейін, Сванте Стенссон Стюре деген ұлы дүниеге келді, кейіннен ол Риксмарск және Стегехольм графы дәрежесіне көтерілді. 20 ғасырда оның алыс тікелей ұрпағы, Саксен-Кобург және Гота ханшайымы Сибилла, мұрагерлік принц Густав Адольфқа үйленді. Олардың ұлы Швецияның Карл XVI Густав патшасы болды.

Басқа дереккөздер

Грета Визельгрен (1949) Стэн Стур д. й. және Густав Тролле (Стокгольм: Глируп)