Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хакушу Китахара (北原 白秋) – Жапонияның Тайшо және Шова кезеңдерінде шығармашылығымен көзге түскен жапондық танка ақыны Китахара Рюкичи (北原 隆吉) қолданған псевдоним. Ол қазіргі жапон әдебиетінің ең белгілі және ірі өкілдерінің бірі деп есептеледі.
Hakushū Kitahara (北原 白秋) is the pen name of Kitahara Ryūkichi (北原 隆吉), a Japanese tanka poet active during the Taishō and Shōwa periods of Japan. He is regarded as one of the most popular and important poets in modern Japanese literature.
Ерте өмір
Кітахара Фукуока префектурасының Янагава қаласында саке қайнатушылар отбасында дүниеге келді. Ол Васеда университетінің ағылшын әдебиеті факультетіне оқуға түсті, бірақ бітірмей көп ұзамай университеттен шығып кетті. Студент кезінде ол Тосон Шимазакидің поэзиясына, әсіресе 1897 жылы «Жас шөптер жинағы» (Ваканасху) атты Шинтайси, яғни Жаңа стиль форматында жазылған шығармасына қызығушылық танытты.
Kitahara was born in Yanagawa, Fukuoka prefecture, to a family of sake brewers. He attended the English literature department of Waseda University, but he left the university soon after without graduating. As a student he became interested in the poetry of Tōson Shimazaki, especially his Wakanashu (Collection of Young Herbs, 1897), which was written in the Shintaishi, or New Style, format.
Әдеби мансап
1904 жылы Китахара Токиоға көшіп келіп, әртүрлі әдеби журналдарға өлеңдерін жібере бастады. 1906 жылы Йосано Текканның шақыруымен «Шиншиша» (Жаңа Поэзия Ассоциациясы) қатарына қосылды және оның «Myōjō» (Жарқын жұлдыз) журналында жариялаған өлеңдері оған жас ақын ретінде бірден даңқ әкелді, сонымен қатар көптеген жазушылар мен ақындармен танысуға мүмкіндік берді. Осы таныстықтардың нәтижесінде Китахара өзінің әдеби тобын – «Пан но Кай» (Пан қоғамы) құрды, оған жазушылармен қатар суретшілер, музыканттар мен актерлер де кірді. 1909 жылы ол «Субару» (Плеядтар) әдеби журналының негізін қалаушылардың бірі болды, онда ол өзінің алғашқы өлеңдер жинағын – «Жашумон» (Еретиктер) жариялады, ол поэзия әлемін дүрліктірді. Бай образдылығы мен жаңашыл құрылымы арқасында (Йосано Акиконың «Мидарегами» туындысымен бірге) сыншылар бұл жинақты қазіргі жапон поэзиясының жаңа стандартын белгілегендігі үшін жоғары бағалады. Китахараның алғашқы табысынан кейін «Омоиде» (Естеліктер, 1912) жарық көрді, онда ол балалық шақ көзқарасынан әлем туралы естеліктерді суреттейді. 1907 жылы Йосано Теккан, Мокутаро Киношита, Хирано Банри және Йошии Исамумен бірлесіп «5 жұп аяқ киім» атты эсселер жинағын жариялады. 1912 жылы Китахара адалдыққа қарсы қылмыс жасады деген айыппен тұтқындалып, екі аптаға түрмеге қамалды. Айыптар кейіннен алынып тасталғанымен, бұл оқиға оның үшін ауыр соққы болды, және оның алғашқы танка антологиясында – «Кири но Хана» (Пауловния гүлдері, 1913) өмірге деген көзқарасына діни сенімдердің әсер еткені айтылды. Бұл оның екінші антологиясында – «Шиньджу Шо» (Жеміс таңдау, 1914) және үшіншісі – «Хаккин но Кома» (Платиналық биік нүкте, 1915) туындыларында, буддалық дұғалар түріндегі бір жолдық өлеңдерде көрініс тапты. Ол «шығыс қарапайымдылығы» деп атаған нәрсеге ұмтылды, бұл ұғымды ол Зен философиясын түсіну арқылы «Суибокушу» (Жұмыр суреттер жинағы, 1923) және «Судзуме но Тамаго» (Қарғаның жұмыртқалары, 1921) еңбектерінен алды.
In 1904, Kitahara moved to Tokyo and began submitting his poetry to various literary magazines. In 1906, he joined the Shinshisha (New Poetry Association) at the invitation of Yosano Tekkan, and he published poems in its magazine Myōjō (Bright Star) that brought him instant fame as a rising young poet, and served as an introduction to a wide circle of writers and poets. From these contacts, Kitahara formed his own literary group, the Pan no kai (The Society of Pan), which was innovative in including painters, musicians and actors as well as writers. In 1909, he became one of the founding members of the literary magazine, Subaru (The Pleiades), where he published his first collection of verses, Jashumon (Heretics), which took the poetic world by storm. Through the use of its rich imagery and innovative structure, it (along with Yosano Akiko's Midaregami), is credited by critics with having set a new baseline for modern Japanese poetry. Kitahara's initial success was followed by Omoide (Memories, 1912), in which he evokes memories of the world from a child's perspective. In 1907 he published the essays 5 Pairs of Shoes, together with Yosano Tekkan, Mokutaro Kinoshita, Hirano Banri and Yoshii Isamu. In 1912, Kitahara was arrested for adultery and jailed for two weeks. Though the charges were later dropped, the experience was traumatic, as it was mentioned briefly in his first tanka anthology, Kiri no hana (Paulownia Blossoms, 1913), as having led to a religious influence in his outlook on life. This became evident in his second anthology, Shinju Sho (Selection of Pearls, 1914), and his third, Hakkin no koma (Platinum Top, 1915), which include one line poems in the form of Buddhist prayers. He strove for what he called “oriental simplicity”, a concept which he borrowed from his understanding of Zen in Suibokushu (Collection of Ink drawings, 1923) and Suzume no tamago (Sparrow's Eggs, 1921).
Балалар өлеңдері
1918 жылы ол құрылтайшы Судзуки Миекичитің өтініші бойынша "Акай тори" ("Қызыл құс") әдеби журналына қосылды және балаларға арналған әндер жазу, журналға түскен өлеңдерді тексеру және ел бойынша балалар өлеңдерін жинау міндеті тапсырылды. Сол жылы ол Токиодан Одавара қаласына (Канагава префектурасы) көшті. 1919 жылы ол бұрын "Акай тори" журналында бөлім-бөлім жариялаған балаларға арналған өлеңдер жинағын – "Тонбо но медама" ("Шыбықтың көзі") атты кітабын шығарды. 1921 жылы ағылшын классикасынан аудармалар жинағы – "Маза гусу" ("Ана қаз") жарық көрді, сондай-ақ сол жылы оның балалар өлеңдерінен құралған "Усаги но денпо" ("Қоян телеграммалары") жинағы жарияланды. 1922 жылдың сәуір айында жарық көрген "Кодомо но куни" ("Балалар елі") журналы оқырмандарын балалар әндерін ұсынуға шақырды, ал Китахара оларды тексеру және пікір білдіру жұмысын жүргізді. 1929 жылы ол балалар әндері туралы эсселер жинағын – "Мидори но шоккаку" ("Жасылдың сезімі") атты кітабын шығарды.
In 1918, he joined the Akai tori (Red Bird) literary magazine at the request of founder Suzuki Miekichi, and was assigned to create children's songs, take charge of screening the poems submitted to the magazine, and collect nursery rhymes from around the country. The same year, he relocated from Tokyo to Odawara, Kanagawa. In 1919 he published Tonbo no medama (Dragonfly's Eyes), a collection of lyrics for children he had previously published serially in Akai Tori. In 1921 Maza gusu (Mother Goose), a collection of his translations of the English classic, came out, and that year, Usagi no denpo (Rabbit Telegrams), a collection of his nursery rhymes, was published. Starting with its April 1922 issue, Kodomo no kuni (Children's Land), it invited readers to submit children's songs, and Kitahara took charge of the screening and comments. In 1929 he published a collection of essays on children's songs, Midori no shokkaku (The Feel of Green).
Кейінгі өмірі
Саяхаттауды ұнататын Китахара 1923 жылы Мисаки, Чиба, Нагано, Шиобара, 1924 жылы Шидзуока, 1925 жылы Хоккайдо және Карафутоға сапар жасады. Китахара 1926 жылы Токиоға оралып, бастапқыда Янакада тұрды, кейін 1928 жылы Сетагаяға көшті. Китахара өзінің стилін тәжірибелеп, классикалық жапон әдебиетінен (мысалы, Кодзики) шабыттанды, бұл оның «Кайхё но кумо» (Теңіз және бұлттар, 1929) шығармасында көрінеді. Бұл кейінгі туынды Оитадан Осакаға ұшақпен жасаған саяхатынан шабыттанды, оны «Асахи Шимбун» жарнамалық мақсатта демеушілік еткен. 1930 жылы Китахара Маньчжурияға барып, Оңтүстік Маньчжурия теміржолымен сапарлады. Жапонияға оралған соң Нараға барды. 1935 жылы Китахара «Тамма» танка журналын құрып, символистік қозғалыстың төртінші кезеңінің алға басушысы ретінде танылды. Оның шәкірттерінің арасында Кимата Осаму мен Мия Шуджи болды. Ол сондай-ақ Осака Майничи Шимбунының шақыруын қабылдап, Кореяға (сол кезде Жапония үкімшілігінде болған) саяхат жасады, оның орнына өзінің әсерлері туралы өлеңдер жазды. Китахара 1937 жылы қант диабетінен туындаған асқынулар салдарынан көзі нашарлағаннан кейін де белсенді болды. 1940 жылы ол көп жылдық үзілістен кейін Янагаваға қайтып оралып, сондай-ақ Миядзаки мен Нараны аралады. Сол жылы ол Жапон өнер академиясының мүшесі атанды. 1942 жылы оның денсаулығы нашарлап, қант диабетінен қайтыс болды. Оның қабірі Токионың шетіндегі Тама Рейенде орналасқан.
Always enjoying travel, Kitahara visited Misaki, Chiba, Nagano, Shiobara in 1923, Shizuoka in 1924, Hokkaidō and Karafuto in 1925. Kitahara moved back to Tokyo in 1926, living at first in Yanaka, then moving to Setagaya in 1928. Kitahara continued to experiment with his style, and continued to be inspired by classical Japanese literature (such as the Kojiki), as seen in his Kaihyo no kumo (Sea and Clouds, 1929). This later work was inspired by a trip from Oita to Osaka by airplane, which was sponsored by the Asahi Shimbun as a publicity stunt. In 1930, Kitahara travelled to Manchuria, and rode on the South Manchurian Railroad. On his return to Japan, he visited Nara. In 1935, Kitahara founded Tama, a tanka magazine, and became known as the spearhead of the fourth stage of the symbolist movement. Among his protégés were Kimata Osamu and Miya Shuji. He also accepted an invitation by the Osaka Mainichi Shimbun to tour Korea (then under Japanese rule), in exchange for poems on his impressions. Kitahara remained active even after almost going blind due to complications arising from diabetes in 1937. In 1940, he returned for a visit to Yanagawa after many years, and also visited Miyazaki and Nara. That same year he was made a member of the Japan Art Academy. In 1942, his health condition worsened, and he died of complications from his diabetes. His grave is located at the Tama Reien in the outskirts of Tokyo.
Мұра
Кітахара өмірінде 200-ден астам кітап жариялады. Жазғандарынан өзге, ол "Чидзо юнрей" (Жердегі паломничество) поэзия журналын басқарды, бұл кейін Хагивара Сакутаро сияқты авторлардың әдебиет әлеміне қадам басуына көмектесті. Ол сондай-ақ елдің түкпір-түкпіріндегі жоғары мектептер үшін, оның ішінде Тоё Эйва Йогакуин үшін ән жазды. Оның көптеген өлеңдері бүгінгі күнге дейін танымал. Кітахара редакциялаған "Нихон Деншо Дойо Шусей" [Жапон халық әндерінің жинағы] атты алты томдық жинақ 1976 жылы жарық көрді. Кітахараның өмірі мен шығармашылығына арналған жыл сайынғы фестиваль қараша айында оның туған қаласы Янагавада өткізіледі. Қала арналарының бойында сахналар құрылады, ал түнгі уақытта от жарығында Кітахараның туғандары оның өлеңдері мен шығармаларынан үзінділерді оқып береді. Бұдан бөлек, арналарда шерулер мен музыкалық қойылымдар ұйымдастырылады.
Kitahara published a total of over 200 books within his lifetime. In addition to his writings, he also edited the poetry magazine Chijo junrei (Earthly Pilgrimage), which enabled later authors, such as Hagiwara Sakutaro to get their start into the literary world. He also wrote anthems for high schools around the country, including Tōyō Eiwa Jogakuin. Many of his poems remain popular to this day. The Nihon Densho Doyo Shusei [Collection of Traditional Japanese Nursery Rhymes], a six volume publication edited by Kitahara, finally came out in 1976. An annual festival celebrating the life and works of Kitahara is still held in his hometown of Yanagawa during the month of November. Stages are set up along the canals of the city, and at night, by firelight, fans of Kitahara's works read poems and passages from them aloud. There are also canal parades and musical performances.