Кіріспе

Американдық актриса (1892–1939)

Элис Брэйди (туған Мэри Роуз Брэйди; 2 қараша 1892 – 28 қазан 1939) – американдық сахна және кино актрисасы. Ол 1911 жылы театрдегі мансабын бастады, ал 1912 жылы Бродвейде Мэриан де Форесттың «Кішкентай әйелдер» пьесасының тұңғыш қойылымында Мег Марч рөлін орындап, алғашқы маңызды жетістігіне қол жеткізді. Кинодағы актриса ретінде ол алғаш рет ойнаған фильмдері үнсіз болды және дыбысты фильмдерге көшу кезеңінде өмірге қабілетті болған аз актрисалардың бірі болды. Ол 1939 жылы рактан қайтыс болғанға дейін алты ай бойы жұмыс істеді. Оның фильмдерінің ішінде «Менің адамым Годфри» (1936) – онда ол Кэрол Ломбард кейіпкерінің жеңілтек анасын сомдады, және «Ескі Чикаго» (1937) – осы фильмдегі екінші пландағы ең үздік рөл үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. 1960 жылы Брэйди киноиндустриясына қосқан үлесі үшін Голливуд Даңқы аллеясындағы жұлдызбен марапатталды. Оның жұлдызы Голливуд бульварының 6201 нөмірінде орналасқан.

Ерте өмір

Мэри Роуз Брейди Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Уильям А. Брейди көрнекті театр өндірушісі болған. Оның анасы, француз актрисасы Роза Мари Рене 1896 жылы қайтыс болды. Ол өте ерте жасынан актриса болуға ниеттенген. Алғаш рет 14 жасында сахнаға шығып, 1911 жылы 18 жасында әкесі қатысқан бір қойылымда Бродвейде алғашқы жұмысын тапты.

Мансап

Мэри Роуз ретінде танымал болған Брейди 1911 жылы Нью-Хейвенде "Балқан ханшайымы" опереттасында сахнаға тұңғыш рет шықты. 1913 жылы Брейди Джон Бэрримормен бірге Чикагодағы МакВикер театрында П. Г. Вудхаус пен драматург Джон Степлтонның Вудхаустың "Бос адам" романы негізінде жазылған "Бір түнге ұры" пьесасында ойнады. Ол келесі 22 жыл бойы Бродвейде (көбінесе әкесі продюсерлік еткен қойылымдарда) үздіксіз өнер көрсетті. 1931 жылы ол Юджин О’Ниллдің "Аза тұту Электраға айналады" пьесасының тұңғыш көрсетілімінде қатысты. Оның әкесі Алиса кішкентай кезінде актриса Грейс Джорджға үйленген. Оның жартылай інісі – Брейдидің әкесі мен Грейс Джорджтың ұлы Уильям А. Брейди-кіші. Брейдидің әкесі 1913 жылы "World Film Company" киностудиясын құрып, кино өндірісіне және көрсетуге кірісті, ал Брейди көп ұзамай оның ізімен 1914 жылы "As Ye Sow" фильмінде алғашқы үнсіз рөлін ойнады. Ол келесі 10 жылда 53 фильмде ойнады, сонымен қатар сахнадағы өнерін жалғастырды, сол кезде киноиндустрия Нью-Йоркте шоғырланған болатын. 1923 жылы ол сахналық актерлік өнеріне назар аудару үшін фильмдерде түсіруді тоқтатты және 1933 жылға дейін экранға шықпады, ол Голливудқа көшіп, МГМ студиясының "When Ladies Meet" фильмі оның алғашқы дыбысты фильмге айналды. Содан бері ол өмірінің соңына дейін үздіксіз жұмыс істеді, жеті жылдың ішінде тағы 25 фильмде ойнады. Оның соңғы фильмі – "Жас мырза Линкольн" (1939).

Жеке өмір және өлім

Брэйди 1919 жылдан 1922 жылға дейін актер Джеймс Крейнге үйленген, бірақ кейін ажырасып кетті. Олар үш нұсқасыз фильмде бірге түсті: «Оның үйлену түні» (1919), «Күнәкарлар» (1920) және «Қараңғы шам» (1920). Олардың Дональд есімді бір баласы болды. Брэйди 1939 жылғы 28 қазанда, 47 жасқа толуына бес күн қалғанда, рактан қайтыс болды. Ол Нью-Йорктегі Слипи-Холлоу зиратында жерленген.

Марапаттар

1937 жылы «Ескі Чикаго» фильмінде Кэтрин О’Лиридің қияли нұсқасы – Мэм Моли О’Лири рөлін сомдағандығы үшін Брэйди «Ең үздік екінші пландағы әйел рөлі» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Ол бұрынғы жылы «Менің адамым Годфри» фильміндегі жұмысы үшін де осы сыйлыққа ұсынылған болатын. Ұзақ жылдар бойы сақталған аңыз бойынша, «Оскар» сыйлығын табыстау кешінде Брэйдидің «Оскар» сыйлығын (1943 жылға дейін қосымша категориялар үшін статуэткалар тағайындалмаған) сахнаға шығып, сыйлықты қабылдаған адам ұрлап кетіп, ол ешқашан табылған жоқ, ал ол алдамшы да анықталған жоқ. Кейін Академия Брэйдиге алмастыру тақтасын берді. Алайда, сол кездегі баспасөз мәліметтеріне сәйкес, фильмнің режиссері Генри Кинг оның атынан салтанатқа қатысып, Брэйди ханымның достары сол түні сыйлықты үйіне жеткізген. Жеңімпаздарға марапаттау кешінде бос жүлделер беріліп, олар кейіннен Академияға қайтарылып, жазулармен безендірілген. 2016 жылы «Оскар» тарихшысы Оливия Рутиглиано Брэйди ханымның да осы тәртіпті сақтағанын айтты, бұл Академия оған алмастыру кубогын табыс еткен деген әңгімеге себеп болуы мүмкін.