Кіріспе

Атлантикалық теңізден ең жылдам өту үшін марапат

Халес кубогы, ресми түрде – Солтүстік Атлантикалық Көк ленталық сынақ кубогы, – коммерциялық жолаушылар кемесінің Атлантикалық теңізден ең жылдам өтуі үшін берілетін марапат. Бұл марапат 1935 жылы британдық саясаткер және Hales Brothers кеме компаниясының иесі Харольд Хэйлс Көк лентаның тұрақты, материалдық бейнесі болу үшін табыстаған. Сондай-ақ, Хэйлс бұл жетістікке қатысты ережелерді ресмилендіруді қалаған, өйткені ол кезге дейін ресми түрде қалыптаспаған, бірақ дәстүр бойынша кеңінен танылған. Халес кубогының ережелері Көк лентаның дәстүрлі ережелерінен өзгеше болды және бірнеше рет өзгерді. Мысалы, бастапқыда Халес кубогы тек батыс бағыттағы рекордтар үшін ғана берілді. Бұл кубок экспресс-лайнерлер дәуірінде үш Көк лента иегеріне ғана табысталды: 1935 жылы итальяндық «Рекс», 1936 жылы француздық «Нормандия» және 1952 жылы американдық «United States» кемелеріне. 1936 жылы және 1938 жылдан 1952 жылға дейін Көк лента иегері болған Cunard компаниясының «Королева Мэри» кемесі түрлі себептермен марапат алған жоқ. 1969 жылы «United States» кемесі қызметтен шыққаннан кейін марапат ұзақ уақытқа тоқтап тұрды, бірақ 1990 жылы Incat компаниясы салып шығарған жолаушылар/автомобиль паромдарының бірі – «Hoverspeed Great Britain» кемесі сол жылы жолаушыларсыз шығысқа қарай бағытталған сапарында жаңа жылдамдық рекордын орнатқанда қайта жаңғыртылды. Содан бері бұл кубок екі рет жеңіліп алынды, әр жолы Incat компаниясы салып шығарған кемелердің есебінен.

Жеңіс

1935 жылы Ұлыбритания парламентінің мүшесі және кеме компаниясының иесі Харольд К. Хейлс (1868–1942) Атлантика мұхитын ең жылдам кесіп өтетін кемеге табыс ету үшін үлкен кубок жасауды Шеффилдтің алтын шеберіне тапсырды. Төрт фут биіктігі, шамамен 100 фунт салмақты Хейлс кубогы қатты күмістен және ауыр алтыннан жасалған. Оның құрамында екі қанатты Жеңіс перісіне тірелген жер шары және оюлы жасыл оникстен жасалған тұғыр бар. Кубоктың ортасын көк эмальмен әшекейленген лента айналдырады, ал оған галеондардың, заманауи мұхит кемелерінің және теңіз құдайы Нептун мен оның әйелі Амфитританың мүсіндері бейнеленген. Кубоктың жоғарғы бөлігінде үш қабатты лайнерді Атлантиканың күштерін бейнелейтін фигураға қарсы итерумен айналысқан жылдамдық символы бейнеленген. Атлантиканың күштері көк эмальмен көрсетілген, ал дәстүрлі мұхит кемелерінің маршруты қызыл эмальмен белгіленген. Осы уақытта «Нормандия» рекордты жаңартты, ал Хейлс ережелерді өзгертіп, жаңа рекорд талапкері ағымдағы иесіне рекордты жаңаруға мүмкіндік беру үшін үш ай күтуі керек болды. 1935 жылдың тамызында кубок «Рекс» кемесіне табыс етілді, екі айдан кейін «Нормандияға» берілді. «Кунард Уайт Стар» компаниясының «Квин Мэри» кемесі келесі жеңімпаз атанды, бірақ компания кубокты қабылдаудан бас тартты. «Королеваның» капитаны: «Біз Атлантикада жарысуға, немесе көк ленталарға, немесе кубоктарға және осы сияқты нәрселерге сенбейміз», – деп түсіндірді. Хейлс ережелерді тағы да өзгертіп, кубокты тек «британдық емес кеме» ғана жеңіп ала алатынын белгіледі. 1952 жылы USL 400 қонақтың қатысуымен өткен салтанатта кубокты қабылдады. Кубок 1969 жылы «АҚШ» кемесі қызметтен шығарылғанға дейін Нью-Йорктегі USL штаб-пәтерінде қойылды. Он жылдан кейін кубок АҚШ Сауда флоты академиясының мұражайына реликвия ретінде тапсырылды. Кейін кубок Скандлайнз компаниясының Копенгагендегі бас кеңсесіне қайтарылды, ол әлі күнге дейін сол жерде тұр. Хейлс кубогының бірнеше көшірмесі бар. 1998 жылы Carnival Cruise Lines компаниясы MS Paradise круиздік кемесінде көрсету үшін бір көшірмені тапсырыс берді. Олар сондай-ақ Сауда флоты академиясының мұражайына тұрақты негізде беру үшін оның тағы бір көшірмесін жасады. Хейлс кубогының қор жетекшілерінің ресми құжаттары қазір Лондондағы Ллойдс Реестрінде сақталады. Ресми құжаттарға қол жеткізуді қалағандар Ллойдс Реестрімен байланысып, Хейлс кубогы қорының құжаттарын қарауға рұқсат алуы керек.