Атлант мұхитының жылдам кемелер бәйгесі: Көк лента тарихы

Кіріспе

Батысқа қарай ең жылдам трансатлантикалық өткел жасаған жолаушылар кемелеріне берілетін бейресми марапат – "Көгілдір лента". Бұл Атлант мұхитын тұрақты қызметте ең жоғары орташа жылдамдықпен өтетін жолаушылар кемесіне берілетін бейресми құрмет. Бұл термин ат жарысынан алынған және 1910 жылдан кейін ғана кеңінен қолданыла бастады. Рекорд кемелер әртүрлі бағыттармен жүретіндіктен, өту уақытына емес, орташа жылдамдыққа негізделген. Сонымен қатар, шығысқа және батысқа қарайғы жылдамдық рекордтары бөлек есептеледі, себебі батысқа қарайғы рекордтық сапар, Гольфстрим мен басым ауа райы жүйелеріне қарсы жүргізілетін болғандықтан, көбінесе орташа жылдамдықтың төмендеуіне себеп болады. Атлантикада "Көгілдір лентаға" ие болған 35 кемеден 25-і британдық, 5-і неміс, 3-і американдық, ал Италия мен Франциядан бір-бір кеме болды. Оның ішінде 13-і Cunarders (Cunard White Star-дың Queen Mary кемесімен қоса), 5-і White Star, 4-і Norddeutscher Lloyd, 2-і Collins, 2-і Inman және 2-і Guion компанияларына тиесілі болды, сондай-ақ British American, Great Western, Hamburg America, Italian Line, Compagnie Générale Transatlantique және, соңында, United States Lines компанияларының әрқайсынан бір кеме болды. Бұл рекорд бірнеше рет өзгерді. Экспресс-лайнерлер дәуірінде тек үш кеме "Көгілдір лента" иегері атанды. Көптеген адамдар АҚШ кемесінің "Көгілдір лента" иегері болып қалатынына сенсе де, трофей табыс ету жалғастырылуда, себебі Атлантикадағы жолаушылар тасымалында одан кейін рекордтық көрсеткіштер тіркелген жоқ.

Өмірбаян

Солтүстік Атлантиканы ең алғашқы жақсы құжатталған кесіп өту, бірақ ең ертесі емес, 1497 жылдың жазында Джон Кэботтың "Мэтью" кемесімен болды. "Мэтью" Бристольден Ньюфаундлендке 35 күнде жетіп, келесі айда 17 күнде қайтып келді. Келесі үш ғасыр бойында сансыз кемелер (сауда және әскери кемелер, жылдам және баяу, бейбіт және соғыс уақытында) Солтүстік Атлантика арқылы үздіксіз жүріп-келіп тұрды, барлығы жел мен ауа райының өзгермелілігіне тәуелді болды. Олар желге қарай портқа жетіп, жүктелгеннен кейін жолдарына шығып, маршруттарын аяқтау үшін басқа порттарға да тоқтады. Осы кезеңде шығысқа қарай 30 және 45 күндік сапарлар жиі кездесетін, ал батысқа қарай 65-тен 90 күнге дейінгі сапарлар ешкімді қызықтырмады. Жел қуатына тәуелсіздігімен, Атлантиканы екі-үш апта ішінде тұрақты, жоспарлы түрде кесіп өту мүмкіндігін ұсынған пароходтың пайда болуы трансатлантикалық саяхат және бәсекелестіктің жаңа дәуірін ашты.

Тарих

"Атлантикалық көк лента" термині 1890-шы жылдарға дейін қолданылған жоқ, ал Атлантикааралық бәсекелестіктің тарихы, кейіннен жинақталған, 1838 жылы "Сириус" және "Грейт Уэстерн" бу кемелерінің өтуімен басталды деп есептеледі. Бұл Атлантиканы кесіп өткен алғашқы бу кемелері болмаса да (Саванна 1819 жылы, ал "Роял Уильям" 1831 жылы кесіп өткен), және ең жылдам өтуге де үлкермеген (пакеттік желкенді кеме "Колумбия" 1830 жылы батыстан шығысқа 15 күн 23 сағатта кесіп өткен, сондай-ақ 16 және 17 күндік желкенді кемелердің өтуі де сирек емес еді), "Сириус" және "Грейт Уэстерн" тұрақты, жоспарланған Атлантикалық қызмет көрсеткен алғашқы бу кемелері болды; және ең маңыздысы, олар жарысқа қатысты. Cunard компаниясы бұл атақты ресми түрде мойындаудан бас тартты, себебі жарысқа қатысу компанияның қауіпсіздік саясатына қайшы келді.

Шығыс бағытындағы рекордтар

Кемелдің атауы Жылдары Күні Шамасы Сызық Бастап Аяқтап Қашықтығы Сағат, минут Жылдамдық Sirius 1838 1–19 мамыр Британдық & Америкалық Нью-Йорк Фальмут 15 күн 0 сағат 1838 7–22 мамыр GW Нью-Йорк Авонмут 14 күн, 15 сағат, 59 минут 1838 25 маусым – 8 шілде GW Нью-Йорк Авонмут 12 күн, 16 сағат, 34 минут Britannia 1841 4–14 тамыз Cunard Галифакс Ливерпуль 9 күн, 21 сағат, 44 минут 1842 28 сәуір – 11 мамыр GW Нью-Йорк Ливерпуль 12 күн, 7 сағат, 30 минут Columbia 1843 4–14 сәуір Cunard Галифакс Ливерпуль 9 күн, 12 сағат, 0 минут Hibernia 1843 18–27 мамыр Cunard Галифакс Ливерпуль 9 күн, 10 сағат, 44 минут Hibernia 1843 18–27 шілде Cunard Галифакс Ливерпуль 8 күн, 22 сағат, 44 минут Canada 1849 19–28 шілде Cunard Галифакс Ливерпуль 8 күн, 12 сағат, 44 минут 1851 10–20 мамыр Collins Нью-Йорк Ливерпуль 9 күн, 20 сағат, 14 минут 1852 7–17 ақпан Collins Нью-Йорк Ливерпуль 9 күн, 17 сағат, 15 минут Persia 1856 2–12 сәуір Cunard Сэнди-Хук Ливерпуль 9 күн, 10 сағат, 22 минут Persia 1856 14–23 мамыр Cunard Сэнди-Хук Ливерпуль 9 күн, 3 сағат, 24 минут Persia 1856 6–15 тамыз Cunard Сэнди-Хук Ливерпуль 8 күн, 23 сағат, 19 минут Scotia 1863 16–24 желтоқсан Cunard Нью-Йорк Квинстаун 8 күн, 5 сағат, 42 минут City of Brussels 1869 4–12 желтоқсан Inman Сэнди-Хук Квинстаун 7 күн, 20 сағат, 33 минут 1873 11–19 қаңтар W. Star Сэнди-Хук Квинстаун 7 күн, 20 сағат, 9 минут City of Berlin 1875 2–10 қазан Inman Сэнди-Хук Квинстаун 7 күн, 15 сағат, 28 минут 1876 5–13 ақпан W. Star Сэнди-Хук Квинстаун 7 күн, 15 сағат, 17 минут 1876 16–24 желтоқсан W. Star Сэнди-Хук Квинстаун 7 күн, 12 сағат, 41 минут 1879 22–29 шілде Guion Сэнди-Хук Квинстаун 7 күн, 8 сағат, 11 минут Alaska 1882 30 мамыр – 6 маусым Guion Сэнди-Хук Квинстаун 6 күн, 22 сағат, 0 минут Alaska 1882 12–19 қыркүйек Guion Сэнди-Хук Квинстаун 6 күн, 18 сағат, 37 минут Oregon 1884 29 наурыз – 5 сәуір Guion Сэнди-Хук Квинстаун 7 күн, 2 сағат, 18 минут Oregon 1884 26 сәуір – 3 мамыр Guion Сэнди-Хук Квинстаун 6 күн, 16 сағат, 57 минут Oregon 1884 30 шілде – 6 тамыз Cunard Сэнди-Хук Квинстаун 6 күн, 12 сағат, 54 минут Oregon 1884 3–10 қыркүйек Cunard Сэнди-Хук Квинстаун 6 күн, 11 сағат, 9 минут 1885 1–7 тамыз Cunard Сэнди-Хук Квинстаун 6 күн, 9 сағат, 0 минут 1888 7–14 шілде Cunard Сэнди-Хук Квинстаун 6 күн, 4 сағат, 50 минут 1889 15–22 мамыр Inman Сэнди-Хук Квинстаун 6 күн, 0 сағат, 29 минут 1892 17–23 тамыз Inman Сэнди-Хук Квинстаун 5 күн, 19 сағат, 57 минут 1893 6–12 мамыр Cunard Сэнди-Хук Квинстаун 5 күн, 17 сағат, 27 минут 1894 6–12 мамыр Cunard Сэнди-Хук Квинстаун 5 күн, 13 сағат, 28 минут 1894 2–8 маусым Cunard Сэнди-Хук Квинстаун 5 күн, 12 сағат, 59 минут 1895 18–24 мамыр Cunard Сэнди-Хук Квинстаун 5 күн, 11 сағат, 40 минут 1897 23–29 қараша NDL Сэнди-Хук Нидлс 5 күн, 17 сағат, 23 минут 1900 18–24 шілде Hapag Сэнди-Хук Эддстоун 5 күн, 15 сағат, 5 минут 1900 4–10 қыркүйек Hapag Сэнди-Хук Эддстоун 5 күн, 7 сағат, 38 минут 1901 13–19 маусым Hapag Сэнди-Хук Эддстоун 5 күн, 11 сағат, 51 минут 1901 10–17 шілде Hapag Сэнди-Хук Эддстоун 5 күн, 11 сағат, 5 минут 1904 14–20 маусым NDL Сэнди-Хук Эддстоун 5 күн, 11 сағат, 58 минут 1907 19–24 қазан Cunard Сэнди-Хук Квинстаун 4 күн, 22 сағат, 53 минут 1907 30 қараша–5 желтоқсан Cunard Биди-Хук Квинстаун 4 күн, 22 сағат, 33 минут 1908 25–30 қаңтар Cunard Сэнди-Хук Квинстаун 5 күн, 2 сағат, 41 минут 1908 7–12 наурыз Cunard Сэнди-Хук Квинстаун 5 күн, 0 сағат, 5 минут 1909 3–8 ақпан Cunard Амброуз Квинстаун, 4 күн, 20 сағат, 27 минут 1909 17–22 наурыз Cunard Амброуз Квинстаун 4 күн, 18 сағат, 35 минут 1909 5–10 мамыр Cunard Амброуз Квинстаун 4 күн, 18 сағат, 11 минут 1909 16–21 маусым Cunard Амброуз Квинстаун 4 күн, 17 сағат, 21 минут 1924 20–25 тамыз Cunard Амброуз Шербург 5 күн, 1 сағат, 49 минут 1929 27 шілде – 1 тамыз NDL Амброуз Эддстоун 4 күн, 14 сағат, 30 минут 1933 10–15 маусым NDL Амброуз Шербург 4 күн, 16 сағат, 15 минут 1935 7–11 маусым CGT Амброуз Бишоп-Рок 4 күн, 3 сағат, 25 минут 1936 26–30 тамыз C WS Амброуз Бишоп-Рок 3 күн, 23 сағат, 57 минут 1937 18–22 наурыз CGT Амброуз Бишоп-Рок 4 күн, 0 сағат, 6 минут 1937 4–8 тамыз CGT Амброуз Бишоп-Рок 3 күн, 22 сағат, 7 минут 1938 10–14 тамыз C WS Амброуз Бишоп-Рок 3 күн, 20 сағат, 42 минут 1952 3–7 шілде USL Амброуз Бишоп-Рок 3 күн, 10 сағат, 40 минут

Ship Flag Year Dates Line From To Distance Days, hours, minutes Speed Sirius 1838 1–19 May British & American New York Falmouth 15 d 0 h 1838 7–22 May GW New York Avonmouth 14 d, 15 h, 59 m 1838 25 June – 8 July GW New York Avonmouth 12 d, 16 h, 34 m Britannia 1841 4–14 August Cunard Halifax Liverpool 9 d, 21 h, 44 m 1842 28 April – 11 May GW New York Liverpool 12 d, 7 h, 30 m Columbia 1843 4–14 April Cunard Halifax Liverpool 9 d, 12 h, 0 m Hibernia 1843 18–27 May Cunard Halifax Liverpool 9 d, 10 h, 44 m Hibernia 1843 18–27 July Cunard Halifax Liverpool 8 d, 22 h, 44 m Canada 1849 19–28 July Cunard Halifax Liverpool 8 d, 12 h, 44 m 1851 10–20 May Collins New York Liverpool 9 d, 20 h, 14 m 1852 7–17 February Collins New York Liverpool 9 d, 17 h, 15 m Persia 1856 2–12 April Cunard Sandy Hook Liverpool 9 d, 10 h, 22 m Persia 1856 14–23 May Cunard Sandy Hook Liverpool 9 d, 3 h, 24 m Persia 1856 6–15 August Cunard Sandy Hook Liverpool 8 d, 23 h, 19 m Scotia 1863 16–24 December Cunard New York Queenstown 8 d, 5 h, 42 m City of Brussels 1869 4–12 December Inman Sandy Hook Queenstown 7 d, 20 h, 33 m 1873 11–19 January W. Star Sandy Hook Queenstown 7 d, 20 h, 9 m City of Berlin 1875 2–10 October Inman Sandy Hook Queenstown 7 d, 15 h, 28 m 1876 5–13 February W. Star Sandy Hook Queenstown 7 d, 15 h, 17 m 1876 16–24 December W. Star Sandy Hook Queenstown 7 d, 12 h, 41 m 1879 22–29 July Guion Sandy Hook Queenstown 7 d, 8 h, 11 m Alaska 1882 30 May – 6 June Guion Sandy Hook Queenstown 6 d, 22 h, 0 m Alaska 1882 12–19 September Guion Sandy Hook Queenstown 6 d, 18 h, 37 m Oregon 1884 29 March – 5 April Guion Sandy Hook Queenstown 7 d, 2 h, 18 m Oregon 1884 26 April – 3 May Guion Sandy Hook Queenstown 6 d, 16 h, 57 m Oregon 1884 30 July – 6 August Cunard Sandy Hook Queenstown 6 d, 12 h, 54 m Oregon 1884 3–10 September Cunard Sandy Hook Queenstown 6 d, 11 h, 9 m 1885 1–7 August Cunard Sandy Hook Queenstown 6 d, 9 h, 0 m 1888 7–14 July Cunard Sandy Hook Queenstown 6 d, 4 h, 50 m 1889 15–22 May Inman Sandy Hook Queenstown 6 d, 0 h, 29 m 1892 17–23 August Inman Sandy Hook Queenstown 5 d, 19 h, 57 m 1893 6–12 May Cunard Sandy Hook Queenstown 5 d, 17 h, 27 m 1894 6–12 May Cunard Sandy Hook Queenstown 5 d, 13 h, 28 m 1894 2–8 June Cunard Sandy Hook Queenstown 5 d, 12 h, 59 m 1895 18–24 May Cunard Sandy Hook Queenstown 5 d, 11 h, 40 m 1897 23–29 November NDL Sandy Hook Needles 5 d, 17 h, 23 m 1900 18–24 July Hapag Sandy Hook Eddystone 5 d, 15 h, 5 m 1900 4–10 September Hapag Sandy Hook Eddystone 5 d, 7 h, 38 m 1901 13–19 June Hapag Sandy Hook Eddystone 5 d, 11 h, 51 m 1901 10–17 July Hapag Sandy Hook Eddystone 5 d, 11 h, 5 m 1904 14–20 June NDL Sandy Hook Eddystone 5 d, 11 h, 58 m 1907 19–24 October Cunard Sandy Hook Queenstown 4 d, 22 h, 53 m 1907 30 November–5 December Cunard Beady Hook Queenstown 4 d, 22 h, 33 m 1908 25–30 January Cunard Sandy Hook Queenstown 5 d, 2 h, 41 m 1908 7–12 March Cunard Sandy Hook Queenstown 5 d, 0 h, 5 m 1909 3–8 February Cunard Ambrose Queenstown, 4 d, 20 h, 27 m 1909 17–22 March Cunard Ambrose Queenstown 4 d, 18 h, 35 m 1909 5–10 May Cunard Ambrose Queenstown 4 d, 18 h, 11 m 1909 16–21 June Cunard Ambrose Queenstown 4 d, 17 h, 21 m 1924 20–25 August Cunard Ambrose Cherbourg 5 d, 1 h, 49 m 1929 27 July – 1 August NDL Ambrose Eddystone 4 d, 14 h, 30 m 1933 10–15 June NDL Ambrose Cherbourg 4 d, 16 h, 15 m 1935 7–11 June CGT Ambrose Bishop Rock 4 d, 3 h, 25 m 1936 26–30 August C WS Ambrose Bishop Rock 3 d, 23 h, 57 m 1937 18–22 March CGT Ambrose Bishop Rock 4 d, 0 h, 6 m 1937 4–8 August CGT Ambrose Bishop Rock 3 d, 22 h, 7 m 1938 10–14 August C WS Ambrose Bishop Rock 3 d, 20 h, 42 m 1952 3–7 July USL Ambrose Bishop Rock 3 d, 10 h, 40 m