Кіріспе

Басқару тәртібінің ережелері

АҚШ Конституциясы әрбір "Палата өзінің іс жүргізу ережелерін анықтай алады" екенін көздейді, сондықтан АҚШ-тың әрбір Конгресі шақырылған кезде өзінің басқару тәртібінің ережелерін бекітеді. Бұл ереже соттар тарапынан жаңа Конгресс бұрынғы Конгрестің іс жүргізу ережелерімен байланысты емес деп түсіндірілді. Қазіргі уақытта АҚШ Өкілдер палатасының процедуралары Конституция, Палата ережелері және Джефферсон нұсқаулығымен реттеледі.

Парламент Мәжілісінің Регламенті

АҚШ Өкілдер палатасы ережелерді қабылдамас бұрын, палата жалпы парламенттік ережелер және Джефферсон нұсқаулығы бойынша жұмыс істейді, бірақ олар қазіргі Конгресс мүшелері бекіткенге дейін қазіргі палата үшін міндетті емес. Тарихи тұрғыдан алғанда, қазіргі Конгресс әдетте өткен Конгрестің ережелерін қабылдап, өздерін басқару үшін қажет деп санаған өзгерістерді енгізеді. Өкілдер палатасының ережелерін Палата хатшысы дайындайды. 2016 жылдың 6 желтоқсанында, 114-ші Конгрестің соңғы айында, Палата 115-ші Конгресс үшін ережелердің жаңартылған нұсқасы басылып шығарылатыны туралы шешім қабылдады.

Әдептілік ережелері

Өкілдер палатасының төрешісіне мүшелер өз мінез-құлқына қатысты бірқатар ережелерге бағынады. Палата ережелерінің XVII-бабының 5-тармағы мыналарды тыйымдайды:

Спикер Палатаға сөз сөйлеп жатқанда залдан шығу немесе заладан өту. Спикердің алдынан танылған мүшеге қарай өту. Бас киім кию (Бұл ереже 116-шы Конгресте діни бас киімдерге рұқсат беру үшін өзгертілді). Палатаның қадір-қасиетіне нұқсан келтіретін мобильді электрондық құрылғыны пайдалану. Атын атап шақыру кезінде кеңсе қызметкерінің жанында қалу. Темекі шегу. XVII-баптың 7-тармағы мүшелерге "Палата галереясында отырған адамды Палата назарына ұсынуға" тыйым салады. Іс жүзінде, бұл мүшелердің галереяда отырған қонақтар туралы әңгімелеуіне кедерес келтіреді. Электрондық құрылғыларды пайдалануға қатысты шектеулер жақында ғана енгізілгенімен, қазіргі Палата ережелерінің кейбіреуі Конгрестің алғашқы сессияларында пайда болған. Тәуелсіздік алғаннан кейін Конгресс мүшелері көбінесе британ Парламентіндегідей бас киім киетін, бірақ бұл дәстүр 1837 жылы Өкілдер палатасында жойылды. Мүшелер бір минуттық сөз сөйлеу үшін алдын ала рұқсат алуға міндетті емес. Бір минуттық сөз сөйлеу үшін мүшелер өз партиясының жағындағы алдыңғы қатардағы орындықтарға барып отырады. Спикер көпшілік және азшылық тараптарды кезектестіре отырып, мүшелерді таниды. Бұл Конгрестің жас мүшелерін, Палатадағы азшылық партияның мүшелерін, идеологиялық тұрғыдан радикалды өкілдерді немесе комитет төрағаларын қамтымайды. Бұл Конгресс мүшелері заң шығару процесін қалыптастыруға аз мүмкіндік алады, сондықтан олар өз сайлаушыларын өкілдік ету үшін бір минуттық сөз сияқты баламалы механизмдерге сенеді. 2018 жылдың 7 ақпанында Өкіл Нэнси Пелоси (D CA) 1909 жылдан берігі ең ұзақ бір минуттық сөз сөйледі, ол сегіз сағат жеті минутқа созылды. Пелосидің сөйлеуі тек партияның жоғары басшыларына (Спикер, Көпшілік көшбасшысы және Азшылық көшбасшысы) қалаған уақыт бойы сөйлеуге рұқсат беретін ережеден пайдаланды: бұл дәстүр басшылық минуты немесе сиқырлы минут деп аталады. 2021 жылдың қарашасында азшылық көшбасшысы Кевин Маккарти Джо Байденнің «Жақсырақ құру» жобасын қабылдамас бұрын сегіз сағат отыз екі минутқа созылған минутты пайдаланды, бұл Палата тарихындағы ең ұзақ уақытты құрады.

Заң жобасын енгізу

Палатаның кез келген мүшесі, Палата отырыста болған кезде, кез келген уақытта заң жобасының қол қойылған нұсқасын Рострумдағы Клерк үстелінің жанындағы "хопперге" салу арқылы (әдетте, жазушы оны салады) енгізе алады. Палатаның басқа мүшелері Палатаға мүше енгізетін кез келген заң жобасын бірлесіп демеушілік етуге құқылы. Бұл бірлескен демеушілер заң жобасына қол қоюға міндетті емес және Палата ережелеріне сәйкес, олар заң жобасын енгізген кезде бірлесіп демеушілік еткен болса "түпкі бірлескен демеушілер", ал енгізілгеннен кейін аттарын қосқан болса "қосымша бірлескен демеушілер" деп есептеледі. Палата хатшысы заң жобасын алғаннан кейін оған заңнамалық нөмір тағайындалады, Палата журналына тіркеледі және Конгресс жазбаларында жарияланады. Палата Төрағасы заң жобасын құзыретіне жататын Комитет(тер)ге жібереді, ол үшін комитет төрағасының кеңсесіне жіберіледі, ал Комитет хатшысы заң жобасын Комитет күнтізбесіне қосады. Төраға осы комитеттердің бірін "басты комитет" деп белгілейді, ол заң жобасы бойынша бірінші кезектегі құзыреттілікке және жауапкершілікке ие, ал қалған комитеттер "қосымша комитеттер" болып саналады. Төраға, егер басты комитет заң жобасының нұсқасын Палатаның қарауына ұсынған жағдайда, бұл комитеттерге уақыт шектеулерін қоюға құқылы.

Тұрақты комитеттер

Тұрақты комитеттер Палата регламенті қабылданған кезде немесе Палата регламентіне түзетулер енгізу арқылы құрылады. Әр тұрақты комитеттің қарауына тиіс мәселелер Палата регламентінде белгіленеді. Палата регламентіне сәйкес, тұрақты комитеттердің төрағасы мен мүшелері екі кезеңді процедура арқылы сайланады: Демократиялық фракция және Республикалық конференция комитеттерге мүшелерді ұсынады, көпшілік партия төрағаны ұсынады, ал оппозициялық партия – жетекші мүшені ұсынады. Соңында, Палата партиялық фракциялардың ұсынымын бекіте алады. Демократиялық фракция мен Республикалық конференцияның регламенттері өз мүшелерін іріктеу тәртібін анықтайтынын ескеру маңызды. Партиялық іріктеу ережелері әртүрлі болуы мүмкін, бірақ Палатаның осы ұсыныстарды мақұлдауы Палата регламентіне сәйкес жүзеге асырылады. Тұрақты комитеттегі тәжірибелік еңбек өтілі Палата бекіткен сайлау шешіміндегі мүшелердің тізбегіне сәйкес анықталады. Комитет құрамындағы мүшелердің саны мен партиялық үлесін көпшілік және оппозициялық фракциялардың басшылары анықтайды, бірақ Этика комитетіне бұл ереже қолданылмайды – ол регламент бойынша 5 көпшілік және 5 оппозициялық мүшеден тұрады.

Мүшелік

Комитет мүшелерінің саны және көпшілік пен азшылық мүшелерінің арақатынасын көпшілік партия, азшылықпен кеңесе отырып анықтайды. Палата ережелеріне сәйкес, Өкілдер палатасының мүшелері екі комитет және төрт кіші комитетте қызмет ете алады. Комитеттегі үлкендік (қызмет мерзімі) Палатаның ең ұзақ қызмет еткен мүшесіне емес, тиісті партиялық фракциясымен комитетке тағайындалу ретіне байланысты белгіленеді. Комитет төрағасы әдетте, үлкендігі бойынша (тағайындалу реті бойынша) көпшілік партияның жетекші мүшесі болып табылады. Егер Палата мүшесі өзінің фракциясының құрамынан шығып қалса, ол сол комитет мүшелігінен де шығады. Палатаның тәуелсіз мүшелері Республикалық конференциясымен немесе Демократиялық фракциясымен бірігіп, осылайша комитеттерге тағайындалып, қызмет ете алады. Қазіргі Палата ережелері сондай-ақ, бір мүше бір тұрақты комитет немесе кіші комитет төрағасы ретінде үш сайлау циклінен (алты жыл) артық қатарынан қызмет ете алмайды деп белгілейді.

Төраға және жоғары тұрған мүше

Палата ережелерінде белгіленгендей, комитет төрағасы оның отырыстарын жүргізеді, тәртіп сақтайды және комитеттің комитеттерді басқаратын Палата ережелеріне сәйкес келетінін және комитет қызметкерлерінің жалақысын анықтау, куәгерлерді шақыруға шақыру қағаздарын беру, комитет есептерін жариялау сияқты мәселелер бойынша әкімшілік функцияларды орындайтынын қамтамасыз етеді. Комитеттегі азшылық, қажет деп санаса, өз еркімен Азшылық баяндамасын жариялай алады. Сонымен қатар, комитет төрағасы және рейтингтік мүше олардың комитетінен бастау алған немесе одан баяндалған заң жобасы бойынша Палата отырысында әрқайсысына берілген уақытты реттейді. Рейтингтік мүше төрағадан кейін екінші орында тұрады.

Комитеттің қызметкерлері

Үй қағидаларына сәйкес, әр тұрақты комитет кәсіби қызметкерлер ретінде тағайындалған 30 адамға дейін болуы мүмкін, олардың 2/3-і көпшілік комитет мүшелері, ал 1/3-і азшылық мүшелері таңдап алады. Бұл Комитеттегі әрбір партияға комитет тапсырмаларын орындау және міндеттерін атқару үшін қажетті кәсіби қызметкерлерді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.