Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дредноут линкор кемесі

+USS Florida (BB 30)

USS Florida (BB 30) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дредноут линкор кемелерінің жетекші кемесі. Оның бір туыс кемесі болды – Юта. Флорида 1909 жылғы наурызда Нью-Йорк теңіз кеме жасаушылығында салынды, 1910 жылғы мамырда суға түсірілді және 1911 жылғы қыркүйекте АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып алынды. Ол он қарудан тұратын негізгі артиллериямен қаруланды және дизайны жағынан алдыңғы линкорларға өте ұқсас болды.

Флорида 1914 жылдың басында АҚШ-тың Веракрусты басып алуы кезінде келген алғашқы кемелердің бірі болды, ал оның экипажының бір бөлігі қаланы басып алған десант тобына қосылды. 1917 жылғы сәуірде АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін ол АҚШ-тың 9-шы линкор дивизиясына бекітілді. Соғыс кезінде Флорида және оның бөлімдері Ұлыбританияның 6-шы шайқас эскадрильясы ретінде қайта бекітілді, Солтүстік теңізде патрульдеу және Норвегияға конвойлерді сүйемелдеу тапсырылды. Алайда ол неміс ашық теңіз флотына қарсы ешқандай әрекет етпеді. Флорида 1919 жылы бейбіт уақыттағы қызметіне оралды. 1924–1926 жылдары кеме күрделі модернизациядан өтті, оның ішінде оның қозғалтқыш жүйесі толық жаңартылды. Ол 1930 жылға дейін, Лондондық теңіз келісіміне қол қойылғанға дейін қызметте болды. Келісім шарттарына сәйкес Флорида мен Юта кемелері активті қызметтен алынды. Сондықтан Флорида 1931 жылы қызметтен босатылды және келесі жылы Филадельфияда құрылыстан алынып, мақұлданып жойылды.

Дизайн

Флориданың жалпы ұзындығы 158,80 м, ені 26,82 м, сусынуы 8,53 м болды. Кеме жобаланғандағы және толық жүктелгендегі суыру салмағы белгілі болды. Кеме төрт валлы Парсонс бу турбиналарымен (қуаты көрсетілмеген) және он екі көмірмен жұмыс істейтін Babcock & Wilcox қазандықтарымен жабдықталған, бұл оған ең жоғары жылдамдыққа (көрсетілмеген) жете алуға мүмкіндік берді. Кемеде 1001 офицер мен сарбаз қызмет етті. Кемедегі негізгі қару - бес қос Mark 8 оқ ату мұнарасында орналасқан он 45 калибрлі Mark 5 зеңбірегі, олардың екеуі алдыңғы бөлігінде суператқыштар түрінде орналасқан. Қалған үш мұнара суперқұрылымның арт жағына орналастырылған. Екінші қару корпустың бүйір бөлігіндегі казематтарға орнатылған 51 калибрлі он алты зеңбіректерден тұрды. Сол кездегі капиталдық кемелерге тән болғандай, ол бортындағы су астында орналасқан екі торпеда түтігін алып жүрді. Флориданың негізгі броньды белдеуі (қалыңдығы көрсетілмеген) қалыңдығында, ал броньды палубасы (қалыңдығы көрсетілмеген) қалыңдығында болды. Зеңбірек мұнараларының алдыңғы беті (қалыңдығы көрсетілмеген) қалыңдығында, ал басқару мұнарасының қабырғалары (қалыңдығы көрсетілмеген) қалыңдығында болды.

Қызмет тарихы

Флорида 1909 жылғы 9 наурызда Нью-Йорк теңіз кеме жасаушылығында салынды. Ол 1910 жылғы 12 мамырда суға жіберілді және 1911 жылғы 15 қыркүйекте АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып алынды. Келесі бірнеше айды Кариб теңізінде және Мэн штатының жағалауында оқу круиздерінде өткізді, содан кейін Атлантика флотына қосылу үшін Хэмптон Роудсқа көшті. 1912 жылғы 29 наурызда келді және 1-ші линкор дивизиясының (BatDiv) флагманы аталды. Келесі екі жыл бойы ол өз дивизиясымен және эскадрильясымен, сондай-ақ бүкіл Атлантика флотымен бейбіт уақыттағы жаттығуларға қатысты. Одан бөлек, ол кең ауқымды артиллериялық жаттығулар жүргізді және АҚШ Әскери-теңіз академиясының мичмандарын оқу круиздеріне алып шықты. 1914 жылдың басында Мексика революциясы кезінде АҚШ соғысқа араласып, Веракрусты басып алды. Флорида және оның інісі Юта 16 ақпанда Веракрусқа келген алғашқы жетекші кемелер болды. Осы екі кеме мен Прери 21 сәуірде қаланың оккупациясын бастау үшін мыңнан астам теңізші және матростардан тұратын жасақты түсірді. Келесі үш күнде теңізшілер мексикалық қорғаушылармен шайқасып, 94 адам (19 қаза тапқан) зардап шекті, ал мексикалықтардың жүздегені қаза болды. Флорида экипажынан 25 адам шайқаста көрсеткен батылдығы үшін Құрмет медалімен марапатталды. Шілдеде Флорида Мексика суларынан қалыпты флоттық операцияларға оралды, ал қазан айында 2-ші линкор дивизиясына қайта тағайындалды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1917 жылғы 6 сәуірде АҚШ Германияға қарсы соғыс жариялады. Флорида 1917 жылы 9-шы линкор дивизиясымен Атлантиканы кесіп өтуге дейін соғыс уақытындағы дайындық жаттығуларына қатысты. Флорида, Нью-Йорк, Вайоминг және Делавэрден тұратын дивизия 25 қарашада АҚШ-тан шықты. Дивизия Еуропа суларына Солтүстік теңіздегі Ұлыбритания флотын күшейту үшін жіберілді. Скапа-Флоуға келгеннен кейін 9-шы линкор дивизиясы Ұлы флоттың 6-шы шайқас эскадрильясы болды. 1917 жылдың соңында немістер Скандинавияға бағытталған британдық конвойларын шабуылдау үшін су үстіндегі шабуылдаушы кемелерді пайдалана бастады; бұл британдықтарды конвойларды сүйемелдеу үшін Ұлы флоттан эскадрильяларды жіберуге мәжбүр етті. 1918 жылғы 6 ақпанда 6-шы шайқас эскадрильясы мен сегіз британдық эсминец сауда кемелерінің колоннасын Норвегияға дейін сүйемелдеді. Операция кезінде Флориданың қарауылдары U-көлігін көргенін хабарлады, бірақ Вайомингтің командирі кейін бұл және эскадрильяның қалған бөлігі берген басқа да хабарламалар жалған екенін айтты. Эскадрилья 10 ақпанда Скапа-Флоуға оралды; Делавэр наурыз және сәуір айларында тағы екі конвойды сүйемелдеді. Наурыз айындағы конвой кезінде Флорида, Вайоминг, Техас және төрт эсминец қалың тұманға байланысты конвойдан бөлініп қалды және тұман сейілгеннен кейін келесі күні таңертең ғана оны қайта тапты. Эскадрилья 13 наурызда Скапа-Флоуға оралды. 22-24 сәуірде неміс ашық теңіз флоты конвойлардың бірін тоқтату және сүйемелдеуші линкор эскадрильясын жою ниетімен шықты. Флорида және Ұлы флоттың қалған бөлігі 24 сәуірде Скапа-Флоудан шығып, немістерді ұстауға тырысты, бірақ ашық теңіз флоты операцияны тоқтатып, портқа қайтып келді. 30 маусымда 6-шы эскадрилья Солтүстік теңізде мина қою операциясын қолдады; патрульдеу кезінде Флорида және басқа бірнеше кемелер U-көлігінің іздері деп қате пікір білдірген нәрсеге атып, зақымдады. Қараша айының басында испан қызбасы пандемиясы Ұлы флотқа тарады; Флорида вирустың алдын алу үшін карантинге жатпаған американдық контингенттің жалғыз кемесі болды. 20 қарашада Флорида және Ұлы флоттың қалған бөлігі Германиямен жасалған келісімнен кейін Скапа-Флоуда тұтқындалған Ашық теңіз флотымен кездесті. Көп ұзамай Флорида жаңадан құрылған Невадамен ауыстырылды. Содан кейін Флорида 12 желтоқсанда президент Вудро Вильсонды Францияға бейбіт келіссөздерге қатысу үшін апарып бара жатқан жолаушылар кемесіне қосылды. Кемелер 13 желтоқсанда Франциядағы Брестке келді, содан кейін Флорида АҚШ-қа қайта оралды. Ол желтоқсан айының соңында Нью-Йорктегі Норт-Риверде өткен Жеңіс теңіз парадында болды.

Соғыс аралығы

1919 жылғы қаңтарда «Флорида» 4 қаңтарда Норфолкке келген соң, бейбіт уақыттағы қалыпты қызметіне оралды. Ол Атлант мұхитын алғашқы рет әуеден кесіп өтетін әскери-теңіз ұшақтарына ауа райын бақылау үшін Азор аралдарына бағытталды. 1920 жылғы тамызда «Флорида» Массачусетс штатының Провинстаун қаласында паломниктердің қоныстанғанының 300 жылдығына қатысты. 1920 жылғы желтоқсанда ол АҚШ Мемлекеттік хатшысы Бэйнбридж Колбимен бірге Оңтүстік Америкаға сапар жасады және келесі үш жыл бойы Кариб теңізінде теңіз жаяу әскерлерімен амфибиялық операциялар бойынша оқу-жаттығулар өткізді. «Флорида» да жаттығулар мен мичмандық круиздердің қалыпты тәртібіне қатысты. Осы кезеңде ол АҚШ Флоты Бақылау күштерінің командирінің флагманы болды. 1924 жылдың басында «Флорида» III-ші флоттық маневрлерге қатысты, онда ол және оның «Юта» әпкесі жаңа кемелердің орнына штаттан тыс қызметкерлер ретінде тартылды. 1924 жылғы маусымда «Флорида» Бостон әскери-теңіз кемежайында модернизация үшін қызметтен шығарылды, ол 1925 жылғы 1 сәуірден 1926 жылғы 1 қарашаға дейін жалғасты. Жаңғырту барысында палубаның бронясы күшейтілді және су астындағы зақымдануға төзімділігін арттыру үшін торпедаға қарсы бөртпелер орнатылды. Оның қосалқы артиллериясы тиімділігін арттыру үшін қайта орналастырылды, ал спонсондарда орнатылған бес дюймдік төрт зеңбірек алынып тасталды. Сонымен қатар, Вашингтон теңіз келісімінің нәтижесінде құрылысы тоқтатылған линкорлар мен крейсерлерден алынған төрт White Forster мұнаймен жұмыс істейтін қазандықтармен қайта жабдықталды. Оның Парсонс турбиналары жаңа Curtis турбиналарымен ауыстырылды және екі түтіні бір түтікшеге біріктірілді. Артындағы торлы мачта артқа жылжытылған тік мачтамен ауыстырылды. Екі су астындағы торпедалық түтікшесі де алынып тасталды. «Флорида» бірнеше жыл бойы модернизацияланған күйінде қызмет етті және 1928 жылғы маусымда Армия мен Әскери-теңіз күштерінің бірлескен жағалау қорғаныс жаттығуларына қатысты. Алайда, 1930 жылғы Лондон теңіз келісімінің шарттарына сәйкес, қол қойған елдердің жауынгерлік флоттары қысқартылуға тиіс болды. Сәйкесінше, 1931 жылғы 16 ақпанда Филадельфия әскери-теңіз кемежайында қызметтен шығарылды, 6 сәуірде теңіз тіркелімінен шығарылды және сол жылдың соңында Филадельфияда демонтаждалды. Демонтаж жұмыстары 1932 жылғы 30 қыркүйекте аяқталды. Бір тонналық кеме қоңырауы сақталды және Флорида университетінің Гейнсвилл қаласына жеткізілді, онда ол алғаш рет оқу ғимаратының үстіндегі сағатқа орнатылды. Сағат 1950 жылдардың басында алынып тасталды және қоңырау қоймаға қойылды. 1960 жылы ол «Флорида» стадионының солтүстік жағындағы трибуналардың үстіне орнатылды, онда «Флорида Гейтор» футбол командасының жеңісінен кейін әдетте жанкүйерлер немесе шаттықтар қоңырауды соғып тұратын. Стадион бірнеше рет кеңейтіліп, жаңартылғанда, қоңырау солтүстік аяғындағы зонаның астындағы жерге көшірілді, содан кейін 1992 жылы стадионнан алынып тасталды. Ол қалпына келтіріліп, қазір Флорида тарихы мұражайының вестибюлінде орналасқан.