АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Небраска» броненосеці (BB 14)

Кіріспе

USS Nebraska (BB 14) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дредноутқа дейінгі кемесі, бес кемеден тұратын топтың екіншісі және осы атпен құрылған алғашқы кеме. Ол Вашингтон штатының Сиэтл қаласындағы Моран Бразерс кеме жасау шеберханасында салынды, келінің қадағалауы 1902 жылдың шілдесінде жасалып, 1904 жылдың қазанында суға жіберілді. Кеменің құрылысы аяқталғаннан кейін 1907 жылдың шілдесінде АҚШ Әскери-теңіз флотына қабылданып алынды. Кеме төрт және сегіз зеңбіректерден тұратын шабуылдық қару-жарақпен жабдықталған. Ол ең жоғары жылдамдыққа ие болды. «Небраска» 1908 жылы АҚШ-тың батыс жағалауына жеткеннен кейін «Ұлы Ақ Флотқа» қосылды және оның планетаны айналып өтуіне қатысты. 1909 жылдан 1914 жылға дейін кеме Атлантика флотымен бірге әдеттегі оқулар мен салтанатты шараларды орындады. Мексика революциясы кезінде 1914 жылдың ортасында және 1916 жылдың ортасында Мексикаға екі рет жіберілді, содан кейін 1916 жылы қызметтен уақытша шығарылды. АҚШ 1917 жылдың сәуір айында Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанға дейін ол қайтадан қолданысқа енгізілді, содан кейін оқу кемесі ретінде, ал кейін конвойлерді сүйемелдеу үшін пайдаланылды. Соғыстан кейін ол Франциядан американдық әскерлерді қайтарып әкелді, ал 1919 жылы Тынық мұхит флотына ауыстырылды, бірақ бір жылдан кем уақыт қызмет етті және 1920 жылдың шілдесінде қызметтен шығарылды. 1922 жылғы Вашингтон теңіз келісімі оны жоюды талап етті, ол 1923 жылдың қарашасында іске асырылды, ол металл тескілеріне таратылды.

Дизайн

1899 жылы АҚШ-тың испан-американ соғысындағы жеңісінен кейін, шетелде операциялар жүргізуге жарамды теңізге шығатын шайқас кемелерінің қажеттілігін көрсеткеннен кейін, осы типті жақтаушылар мен жағалауды қорғауға пайдалы төменгі бортты типтерді жақтағандар арасындағы дау шешіліп, жобалау жұмыстары басталды. Дизайнерлер негізгі және бірқатар қосалқы қаруларды бірінен-бірі жоғары орналастырды, бірақ бұл қызметте үлкен көңіл көшірді, себебі бір қаруды ату екіншісіне кедергі келтіріп, атыс жылдамдығын төмендетті. «Небраска» кемесінің жалпы ұзындығы 134 метр, ені 23 метр, суға бату тереңдігі 7 метр болатын. Ол жоба бойынша салмағы ал эми толық жүктемеде салмаққа дейін жететін. Кеме екі валмен жұмыс істейтін үш кеңейімді бу машинасымен жабдықталған, ал буды 12 көмірмен қыздырылатын Babcock & Wilcox қазандықтары қамтамасыз еткен. Бұл қозғалтқыш жүйесі кеменің ең жоғары жылдамдығына жетуіне мүмкіндік берді. Алғашқы құрамында кемеде ауыр әскери мачталар болған, бірақ 1909 жылы олар тез арада торлы мачталармен ауыстырылды. Кеме экипажы 812 офицер мен сарбаздан тұрды. Кемедегі негізгі қару – екі екі қарулық мұнарада орналасқан төрт /40 калибрлі Mark 4 зеңбірегі (бірі алдыңғы, бірі артқы жағында). Екінші қаруға сегіз /45 калибрлі және он екі /50 калибрлі Mark 6 зеңбірегі кірді. 8 дюймдік зеңбіректер төрт екі қарулық мұнараға орнатылған; олардың екеуі негізгі қару мұнараларының үстіне, ал қалған екеуі алдыңғы түтікке қатар орналастырылған. 6 дюймдік зеңбіректер кеме корпусының казематтарына орналастырылған. Жақын қашықтықтағы торпедалық катерлерге қарсы қорғану үшін кеме корпусының бүйірінде орналасқан казематтарда он екі /50 калибрлі және он екі 3 фунттық зеңбірек тасымалданды. Сол кездегі әскери кемелерге тән болғандай, «Небраска» кемесінде 21 дюймдік (533 мм) торпедалық түтіктер орналастырылған, олар кеме корпусының бортына батырылған. «Небраска» кемесінің негізгі бронелық белдеуі журналдар мен машина бөлімшелерінің үстінде қалыңдыққа, ал қалған жерлерде қалыңдыққа ие болды. Негізгі қару мұнараларының (соның ішінде үстіндегі қосалқы мұнаралардың) алдыңғы беттері қалыңдыққа ие болды. Әр мұнара тірек барбеттердің үстінде орналасқан, олардың бронелық қаптамасы болды. Бақылау мұнажасының қабырғалары қалыңдыққа ие болды.

Design work on the began in 1899, after the United States' victory in the Spanish–American War, which had demonstrated the need for sea going battleships suitable for operations abroad, finally resolving the debate between proponents of that type and those who favored low freeboard types useful for coastal defense. The designers included a superposed arrangement of the main and some of the secondary guns, which proved to be a significant disappointment in service, as firing either set of guns interfered with the others, slowing the rate of fire. Nebraska was 441 feet (134 m) long overall and had a beam of 76 feet (23 m) and a draft of 23 feet (7 m). She displaced as designed and up to at full load. The ship was powered by two shaft triple expansion steam engines rated at , with steam provided by twelve coal fired Babcock & Wilcox boilers. The propulsion system generated a top speed of As built, she was fitted with heavy military masts, but these were quickly replaced by cage masts in 1909. She had a crew of 812 officers and enlisted men. The ship was armed with a main battery of four /40 caliber Mark 4 guns in two twin gun turrets on the centerline, one forward and aft. The secondary battery consisted of eight /45 caliber guns and twelve /50 caliber Mark 6 guns. The 8 inch guns were mounted in four twin turrets; two of these were superposed atop the main battery turrets, with the other two turrets abreast the forward funnel. The 6 inch guns were placed in casemates in the hull. For close range defense against torpedo boats, she carried twelve /50 caliber guns, mounted in casemates along the side of the hull, and twelve 3 pounder guns. As was standard for capital ships of the period, Nebraska carried four 21 inch (533 mm) torpedo tubes, submerged in her hull on the broadside. Nebraskas main armored belt was thick over the magazines and the machinery spaces and elsewhere. The faces of the main battery gun turrets (and the secondary turrets on top of them) were thick. Each turret rested on a supporting barbettes that had of armor plating. The conning tower had thick sides.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын

Небраска кемесінің қадағы 1902 жылдың 4 шілдесінде Сиэтлдегі Моран Братс кеме құрылыс шеберханасында салынды. Ол 1904 жылдың 7 қазанында суға түсіріліп, 1907 жылдың 1 шілдесінде флотқа қабылданып, кластағы соңғы кеме болып қызметке кірді. Оның алғашқы капитаны Реджинальд Ф. Николсон болды. Қызметке кіргеннен кейін, кеме сынақ сапарларын жасады және шағын түзетулер енгізілді. 1908 жылдың мамыр айында ол Сан-Францискоға беттеп, 6-сы күні жетті. Сол жерде ол өткен жылы Вирджиния штатының Хэмптон-Роудс портынан шығып, әлемді аралап жүрген Ұлы Ақ Флотқа қосылды. Небраска «Алабама» соғыс кемесін алмастырды, ал флот 7 шілдеде Сан-Францискодан жол тартты. Ұлы Ақ Флоттың сапары Американың әскери күшін көрсету мақсатымен, әсіресе Жапонияға жолталды. 1905 жылы Ресей-Жапония соғысында Жапонияның жеңіске жеткеннен кейін, әсіресе жапон иммиграциясына қатысты нәсілшілдік қарсылықтардан кейін АҚШ пен Жапония арасындағы шиеленіс күшейе бастады. Екі елдегі баспасөз соғысқа шақыруды бастады, ал Рузвельт теңіз күшін көрсету арқылы жапондық агрессияны тоқтатуға үміттенді. Ұлы Ақ Флот содан кейін Тынық мұхитын кесіп өтіп, Гавайиге сапар жасады. Оңтүстік Тынық мұхитындағы аялдамаларға Мельбурн, Сидней және Окленд кірді. Австралиядан шыққаннан кейін флот Филиппинге қарай солтүстікке бұрылып, Манила қаласында тоқтады, содан кейін Жапонияға беттеп, онда Йокогамада қарсы алу рәсімі өтті. Қараша айында Филиппиндегі Субик шығанағында үш апталық жаттығулар өтті. Кемелер 6 желтоқсанда Сингапурдан өтіп, Үнді мұхитына кірді. Олар Суэц каналына барудан бұрын Коломбода отын алды және Египеттің Порт-Саид қаласында қайтадан отынмен толықтырды. Флот бірнеше Жерорта теңізі портына соғып, содан кейін Гибралтарға тоқтады, онда британдық, ресейлік, француздық және голландтық соғыс кемелерінің халықаралық флоты американдықтарды қарсы алды. Содан кейін кемелер Атлантиканы кесіп өтіп, 1909 жылдың 22 ақпанында Хэмптон-Роудсқа оралды. Кемелер президент Теодор Рузвельт үшін теңіз парадына қатысты. Салтанатты шаралар аяқталғаннан кейін Небраска Атлантика флотында қызметін жалғастырды. 1909 жылдың соңында ол Нью-Йорктегі Хадсон-Фултон мерекесіне қатысты. Мереке қарсаңында Германия, Ұлыбритания, Франция, Италия және басқа да елдердің әскери кемелері Генри Хадсонның Хадсон өзенін ашқанын еске алу үшін Атлантика флотына қосылды. 1912 жылы Небраска Луизиананың АҚШ құрамына кіргенінің 100 жылдығына арналған салтанатты шараға қатысты. Кеме Мексика революциясы кезінде американдық мүдделерді қорғау үшін екі рет Мексикаға жіберілді, біріншісі 1914 жылдың 1 мамырынан 21 маусымына дейін, екіншісі 1916 жылдың 1 маусымынан 13 қазанына дейін. Осы іс-қимылдары үшін кеме Мексикалық қызмет медалімен марапатталды. Кеме 1916 жылы қысқа мерзімге демобилизацияланды, бірақ 1917 жылдың 3 сәуірінде қайтадан қызметке кірді.

The keel for Nebraska was laid down at the Moran Brother's Shipyard in Seattle, Washington on 4 July 1902. She was launched on 7 October 1904 and was commissioned into the fleet on 1 July 1907, the last member of the class to enter service. Her first commander was Captain Reginald F. Nicholson. After entering service, she conducted shakedown cruises and had minor alterations made. In May 1908, she steamed to San Francisco, arriving on the 6th. There, she joined the Great White Fleet, which had departed Hampton Roads, Virginia, the previous year on the first leg of its global cruise. Nebraska replaced the battleship Alabama, and the fleet departed San Francisco on 7 July. The cruise of the Great White Fleet was conceived as a way to demonstrate American military power, particularly to Japan. Tensions had begun to rise between the United States and Japan after the latter's victory in the Russo Japanese War in 1905, particularly over racist opposition to Japanese immigration to the United States. The press in both countries began to call for war, and Roosevelt hoped to use the demonstration of naval might to deter Japanese aggression. The Great White Fleet then began its crossing of the Pacific, with a visit to Hawaii on the way. Stops in the South Pacific included Melbourne, Sydney, and Auckland. After leaving Australia, the fleet turned north for the Philippines, stopping in Manila, before continuing on to Japan where a welcoming ceremony was held in Yokohama. Three weeks of exercises followed in Subic Bay in the Philippines in November. The ships passed Singapore on 6 December and entered the Indian Ocean; they coaled in Colombo before proceeding to the Suez Canal and coaling again at Port Said, Egypt. The fleet called in several Mediterranean ports before stopping in Gibraltar, where an international fleet of British, Russian, French, and Dutch warships greeted the Americans. The ships then crossed the Atlantic to return to Hampton Roads on 22 February 1909, having traveled There, they conducted a naval review for President Theodore Roosevelt. After the conclusion of the ceremonies, Nebraska remained in service with the Atlantic Fleet. In late 1909 she took part in the Hudson–Fulton Celebration in New York. The celebration saw an international fleet of warships from Germany, Britain, France, Italy, and other countries join the Atlantic Fleet to commemorate Henry Hudson's discovery of the Hudson River. In 1912, Nebraska took part in a ceremony for the centennial anniversary of Louisiana's entrance into the United States. The ship was deployed to Mexico twice to protect American interests during the Mexican Revolution, the first from 1 May to 21 June 1914, and the second from 1 June to 13 October 1916. For these actions, the ship was awarded the Mexican Service Medal. The ship was briefly decommissioned in 1916, but returned to service on 3 April 1917.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Небраска қайтадан іске қосылғаннан кейін үш күн өткен соң, Америка Құрама Штаттары Германияға соғыс жариялады, себебі Германия шексіз су асты кемелері арқылы соғыс жүргізіп жатқан болатын, осылайша Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Кеме Атлант флотының 3-ші дивизиясына бекітілді. 13 сәуірде ол Чесапик шығанағында жаттығуларға қатысты. Ол АҚШ-тың шығыс жағалауында қалып, жүк тасымалдау кемелері үшін күзетші экипаждарды даярлаумен айналысты. 1918 жылдың 15 сәуірінде ол Норфолк теңіз портына жоспарлы жөндеуге кірді. 16 мамырда Небраска Хэмптон-Роудс қаласында Уругвай елшісі Карлос Де Пенаның мәйітін қабылдады. Сол күні ол «Питтсбург» бронекерімен – Тынық мұхиты флотының флагманымен бірге жолға шығып, 10 маусымда Уругвайдың Монтевидео қаласына жетті. Тынық мұхиты флотының командирі Небраскаға салтанатты рәсімдерге келді. Екі кеме 15 маусымда Монтевидеодан шығып, 26 шілдеде Хэмптон-Роудсқа жетті. Қыркүйектен бастап Небраска Еуропаға бағытталған конвойларды сүйреп жүрді. 17-сі күні ол 18 кемеден тұратын HX 49 конвойымен Нью-Йоркке аттанды; эскорттың қалған бөлігіне «Дент» эсминеці, «Рочестер» қарулы сауда кемесі (AMC) және британдық AMC кірді. Атлант мұхитының шығысындағы белгілі бір нүктеде ол конвойды Францияға жеткізетін басқа эскорттарға тапсырды. Небраска 3 қазан күні Хэмптон-Роудсқа оралды. 1918 жылдың қарашасында соғыс аяқталғанға дейін ол тағы екі конвойды сүйреп жүрді. Желтоқсан айында ол француз әскерлерін АҚШ-қа қайтаруға дайындалды. Ол Франциядағы Брест қаласына төрт рет барып, 4540-қа жуық адамды АҚШ-қа жеткізді. Бірінші сапар 30 желтоқсанда басталды; ол 1919 жылдың 11 қаңтарында Брестке жетіп, әскери контингентті алғаннан кейін Вирджиния штатының Ньюпорт-Ньюс қаласына бет алды, онда 28 қаңтарда келді. Төртінші сапар 1919 жылдың 21 маусымында, сондай-ақ Ньюпорт-Ньюс қаласында аяқталды. 1919 жылдың 22 маусымында Небраска крейсерлік және көлік күштерінен Тынық мұхиты флотына ауыстырылды. Ол көп ұзамай шығыс жағалаудан шығып, Тынық мұхитына қарай жол тартты. 1920 жылдың 2 шілдесінде кеме қызметтен босатылды, ал 15-і күні ол BB 14 ретінде қайта жіктелді. 1922 жылдың 12 шілдесіне дейін қызметте болмады, содан кейін Вашингтон теңіз келісіміне сәйкес теңіз тізілімінен алынды. Келісім шарттарына сәйкес теңіз күштерін айтарлықтай қысқарту қажет болды, ал 1923 жылдың 9 қарашасында Небраска келісімге сәйкес соғысқа жарамсыз деп жарияланды. Содан кейін кеме металл тескіштерге сатылды.

Three days after Nebraska was recommissioned, the United States declared war on Germany over the latter's unrestricted submarine warfare campaign, thereby joining World War I. The ship was assigned to the 3rd Division, Battleship Force of the Atlantic Fleet, and on 13 April, she joined the rest of the fleet for battle training in the Chesapeake Bay. She remained on the eastern coast of the United States and was tasked with training guard crews for transport ships. On 15 April 1918, she entered the Norfolk Navy Yard for periodic maintenance. On 16 May, Nebraska embarked the remains of the recently deceased Uruguayan ambassador, Carlos DePena, at Hampton Roads. She departed that day with the armored cruiser Pittsburgh—the flagship of the Pacific Fleet—and arrived in Montevideo, Uruguay on 10 June. The commander of the Pacific Fleet came aboard Nebraska for the transfer ceremonies. The two ships left Montevideo on 15 June and reached Hampton Roads on 26 July. Starting in September, Nebraska began to be employed as an escort for convoys to Europe. On the 17th, she departed New York with convoy HX 49, a group of eighteen ships; the rest of the escort included the destroyer Dent and the armed merchant cruiser (AMC) Rochester, and the British AMC At a rendezvous point in the eastern Atlantic, she handed the convoy off to other escorts that would take the ships to France. Nebraska arrived back in Hampton Roads on 3 October. She escorted another two convoys before the war ended in November 1918. In December, she was equipped to carry American soldiers back from France. She made four such trips to Brest, France, and carried some 4,540 men back to the United States. The first trip began on 30 December; she reached Brest on 11 January 1919 and after embarking a contingent of soldiers, departed for Newport News, Virginia, where they arrived on 28 January. The fourth trip concluded on 21 June 1919, also in Newport News. On 22 June 1919, Nebraska was transferred from the Cruiser and Transport Force to the Pacific Fleet. She departed the east coast shortly thereafter, bound for the Pacific. On 2 July 1920, the ship was decommissioned, and on the 15th she was reclassified as BB 14. She remained out of service until 12 July 1922 when she was stricken from the naval register in accordance with the Washington Naval Treaty signed earlier that year. The terms of the treaty mandated significant reductions in naval strength, and on 9 November 1923, Nebraska was declared to have been rendered unfit for further warlike service in accordance with the treaty. She was then sold to ship breakers.