АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Мэн» броненосеці

Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дредноутқа дейінгі ұрыс кемесі

USS Maine (BB 10), өз класындағы жетекші кеме, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің 23-ші штаттың құрметіне аталған екінші кемесі болды. "Мэн" кемесі 1899 жылдың ақпанында Филадельфиядағы Уильям Крамп және ұлдары кеме құрылыс компаниясында салынды. Ол 1901 жылдың шілдесінде суға түсіріліп, 1902 жылдың желтоқсанында флотқа қабылданып алынды. Ол төрт зеңбірек негізгі қару-жарақпен жабдықталған және ең жоғары жылдамдықта бумен жүзе алатын. "Мэн" өзінің барлық қызметін Солтүстік Атлантика флотында өткізді, кейін ол Атлантика флоты болып өзгерді. Қызметінің алғашқы жылдары ол флоттың флагманы болды, 1907 жылы басқа кемемен ауыстырылғанға дейін. Сол жылы ол Ұлы Ақ Флоттың круизіне қатысты, бірақ оның көп мөлшердегі көмірді тұтынуы Сан-Францискодан кейін флотпен бірге жалғасуына кедергі келтірді. АҚШ-қа оралғаннан кейін ол 3-ші эскадрильяның флагманы ретінде қызмет етті. Американың 1917 жылдың сәуірінен 1918 жылдың қарашасына дейінгі Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысу кезеңінде "Мэн" оқу кемесі ретінде пайдаланылды. Ол 1920 жылдың мамыр айына дейін активті қызметте болды, содан кейін қызметтен босатылды. Кеме 1922 жылдың қаңтарында металл тескілеуге сатылып, сол жылы қол қойылған Вашингтон теңіз келісімінің шарттарына сәйкес бұзылды.

Сипаттама

АҚШ Конгресі 1898 жылы испан-американ соғысының басталуына жауап ретінде ауқымды әскери-теңіз құрылысы бағдарламасын қабылдады; бағдарламаға үш жаңа линкор кірді, олар «Мейн» класына айналды. Класс бірнеше маңызды технологиялық жетістіктерді қамтыды, соның ішінде кіші калибрлі бас қарулар, олар көбірек бастапқы жылдамдыққа (демек, тегілу күшіне) қол жеткізу үшін түтінсіз ұнтақ қолданды, бұрынғы кемелерде қолданылған Харви бронясынан артық күшті Крупп цементтелген бронясы және қозғалтқыштарға көбірек қуат беретін су түтік қазандығы. «Мейн» кемесінің жалпы ұзындығы 393 фут (120 метр), ені 72 фут (22 метр), суға бату тереңдігі 24 фут (7 метр) болды. Ол жоба бойынша және толық жүктемеде дейін суырып алатын. Кеме екі валға орнатылған үш кеңейімді бу машинасымен жабдықталған, қуаты , екі бұрандалы пропеллерді қозғалтатын. Буды жиырма төрт Niclausse көмірмен қыздырылатын қазандықтармен қамтамасыз етілді, олар үш түтік арқылы шығарылатын. Бұл жүйе кеменің ең жоғары жылдамдығына қол жеткізді. Салынған кезде кемеде ауыр әскери мачталар орнатылған, бірақ 1909 жылы олар тез арада торлы мачталармен ауыстырылды. Кеме экипажы 561 офицер мен сарбаздан тұрды, кейін 779–813-ке дейін артты. Кемедегі бас қару батареясы – центрінде орналасқан екі екі қарулы мұнарада орналасқан төрт /40 калибрлі қару. Екінші қару батареясы корпустағы казематтарға орналастырылған он алты /50 калибрлі Mark 6 қаруынан тұрды. Жақын қашықтықтағы торпедалық катерлерге қарсы қорғаныс үшін кемеде каскасының бойында орналасқан алты /50 калибрлі қару, сегіз 3 фунттық және алты 1 фунттық қарулар болды. Сол кездегі капиталдық кемелерге тән болғандай, «Мейн» екі торпеда түтігін алып жүрді, олар кеменің бортына батырылған. «Мейн» кемесінің бас брондалған белдеуі журналдар мен қозғалтқыш бөлімдерінің үстінде қалың, ал қалған жерлерде қалың болды. Бас қару мұнараларының алдыңғы беттері қалың, ал оларды қолдайтын барбеттердің ашық жағындағы бронясы да сондай қалыңдыққа ие болды. Екінші қару батареясын 6 дюймдік броня қорғады. Бақылау мұнарасының қабырғалары қалың болды.

The United States Congress passed a major naval construction program in response to the outbreak of the Spanish–American War in 1898; the program included three new battleships, which were to become the Maine class. The class incorporated several significant technological developments, including smaller caliber main guns that used smokeless powder to achieve greater muzzle velocity (and thus penetrating power), Krupp cemented armor that was stronger than Harvey armor used on earlier vessels, and water tube boilers that provided more power for the engines. Maine was 393 feet (120 m) long overall and had a beam of 72 feet (22 m) and a draft of 24 feet (7 m). She displaced as designed and up to at full load. The ship was powered by two shaft triple expansion steam engines rated at , driving two screw propellers. Steam was provided by twenty four coal fired Niclausse boilers, which were vented into three funnels. The propulsion system generated a top speed of As built, she was fitted with heavy military masts, but these were quickly replaced by cage masts in 1909. She had a crew of 561 officers and enlisted men, which increased to 779–813. The ship was armed with a main battery of four /40 caliber guns in two twin gun turrets on the centerline, one forward and aft. The secondary battery consisted of sixteen /50 caliber Mark 6 guns, which were placed in casemates in the hull. For close range defense against torpedo boats, she carried six /50 caliber guns mounted in casemates along the side of the hull, eight 3 pounder guns, and six 1 pounder guns. As was standard for capital ships of the period, Maine carried two torpedo tubes, submerged in her hull on the broadside. Maines main armored belt was thick over the magazines and the propulsion machinery spaces and elsewhere. The main battery gun turrets had thick faces, and the supporting barbettes had the same thickness of armor plating on their exposed sides. Armor that was 6 in thick protected the secondary battery. The conning tower had thick sides.

Қызмет тарихы

"Мэйн" кемесі Филадельфиядағы Уильям Крамп және ұлдарының кеме жасау шеберханасында салынды. Келі 1899 жылдың 15 ақпанында жатқызылды. Кеме 1901 жылдың 27 шілдесінде суға түсіріліп, 1902 жылдың 29 желтоқсанында флотқа қабылданып алынды. "Мэйн" 1903 жылдан бастап Солтүстік Атлантика флотында қызмет етті; келесі төрт жылда Атлантика және Кариб теңізіндегі түрлі бейбіт уақыттағы жаттығуларға қатысты. Осы кезеңде ол Жерорта теңізіне де барды. Кеме контр-адмирал Робли Д. Эванстың флагманы болды. 1907 жылдың 16 сәуірінде Эванс туын жаңадан тапсырылған "Коннектикут" линкорына ауыстырды. "Мэйн"нің келесі маңызды міндеті – президент Теодор Рузвельт үшін Хэмптон-Роудста өткен теңіз парадымен басталатын Ұлы Ақ Флоттың әлемді аралауы болды. Ұлы Ақ Флоттың саяхаты американдық әскери күшті, әсіресе Жапонияға көрсету мақсатымен ұйымдастырылды. 1905 жылы Ресей-Жапония соғысында Жапонияның жеңісінен кейін, әсіресе жапон иммиграциясына қатысты расистік қарсылықтардан соң, АҚШ пен Жапония арасындағы шиеленіс күшейді. Екі елдегі баспасөз соғысқа шақыруды бастады, ал Рузвельт теңіз күшін көрсету арқылы жапондық агрессияны тоқтатуға үміттенді. 17 желтоқсанда флот Хэмптон-Роудстан шығып, Кариб теңізіне, содан кейін Оңтүстік Америкаға бет алды, Порт-оф-Испания, Рио-де-Жанейро, Пунта-Аренас және Вальпараисо сияқты қалаларда тоқтады. 1908 жылдың наурыз айында Мексикаға келгеннен кейін флот үш апта бойы оқ ату жаттығуларын өткізді. Содан кейін флот Американың Тынық мұхиты жағалауымен саяхатын жалғастырып, Сан-Францискода тоқтады, онда "Мэйн" флоттан бөлінді. Кемедегі қазандықтар тиімсіздігін көрсетті, флотпен бірге жүру үшін тым көп көмір қажет болды. "Алабама" линкоры да цилиндрдің жарылуына байланысты флотты тастап кетті. "Мэйн" және "Алабама" Гуам мен Филиппин арқылы Тынық мұхитын тәуелсіз түрде кесіп өтті. Олар Үнді мұхиты арқылы жүзіп, Суэц каналынан өтіп, Жерорта теңізінде болды. Олар Атлантиканы кесіп өтіп, 1908 жылдың қазан айында Ұлы Ақ Флоттың қалған бөлігінен бұрын АҚШ-тың шығыс жағалауына келді. Келуден кейін "Мэйн" Атлантика флотының 3-ші эскадрильясының флагманы болып тағайындалды және келесі бірнеше ай бойы шығыс жағалауда жұмыс істеді. 14 ақпанда "Мэйн", жаңа линкорлар "Нью-Гэмпшир", "Миссисипи" және "Айдахо", екі броненоссты крейсер және екі барлаушы крейсер Ұлы Ақ Флотты күтіп алу үшін ұйымдастырылды. "Мэйн" және контр-адмирал Конвей Хиллер Арнольд басқаратын эскадрильяның қалған бөлігі Атлантикаға шығып, 17 ақпанда Ұлы Ақ Флотпен кездесті. Бірлескен флот 22-сі күні Хэмптон-Роудсқа келді, онда Теодор Рузвельт үшін үлкен теңіз парады өтті. 1909 жылдың 31 тамызында кеме Портсмутте уақытша демобилизацияланды. Ол 1911 жылдың 15 маусымында Атлантика флотымен қызметке қайта оралды. 1917 жылдың 6 сәуірінде АҚШ Германияға соғыс жариялап, Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Соғыс кезінде "Мэйн" машина бөлімінің қызметкерлерін, сауда кемелерінің қарулы күзетшілерін және АҚШ Әскери-теңіз академиясының мичмандарын даярлау үшін қолданылды. 1918 жылдың 11 қарашасында Германия соғысты аяқтаған келісімге қол қойды. "Мэйн" 26 желтоқсанда Нью-Йоркте өткен Достасқандардың жеңісін тойлауға арналған теңіз парадына қатысты. Ол кезде Атлантика флотының көп бөлігі американдық әскерлерді Франциядан қайтару үшін көліктік кеме ретінде пайдаланылды. Алайда, "Мэйн" және оның әпкелері жеткілікті орын болмауына байланысты мұндай міндеттерді орындамады. "Мэйн" Атлантика флотымен бірге шығыс жағалауда қалды. 1920 жылдың 15 мамырында кеме Филадельфия әскери-теңіз кемежайында демобилизацияланды және 17 шілдеде BB 10 ретінде қайта жіктемеленді. Ол бір жарым жыл бойы сақталып тұрды, содан кейін 1922 жылдың 23 қаңтарында Филадельфиядан Дж. Г. Хитнер мен В. Ф. Катлерге сатылып, металл терісіне жіберілді. 1923 жылдың 17 желтоқсанына қарай кеме Вашингтон теңіз келісіміне сәйкес қарусыздандырылды, ол теңіз күштерін едәуір қысқартуды талап етті. Содан кейін "Мэйн" сүзіліп кетті.

Maine was built by the William Cramp & Sons shipyard in Philadelphia; her keel was laid down on 15 February 1899. The ship was launched on 27 July 1901 and commissioned into the fleet on 29 December 1902. Maine operated with the North Atlantic Fleet starting in 1903; over the next four years, she took part in various peacetime training exercises in the Atlantic and Caribbean. During this period she also steamed to the Mediterranean. She served as the flagship of Rear Admiral Robley D. Evans. On 16 April 1907, Evans transferred his flag to the newly commissioned battleship Connecticut. Maines next significant action was the cruise of the Great White Fleet around the world, which started with a naval review for President Theodore Roosevelt in Hampton Roads. The cruise of the Great White Fleet was conceived as a way to demonstrate American military power, particularly to Japan. Tensions had begun to rise between the United States and Japan after the latter's victory in the Russo Japanese War in 1905, particularly over racist opposition to Japanese immigration to the United States. The press in both countries began to call for war, and Roosevelt hoped to use the demonstration of naval might to deter Japanese aggression. On 17 December, the fleet steamed out of Hampton Roads and cruised south to the Caribbean and then to South America, making stops in Port of Spain, Rio de Janeiro, Punta Arenas, and Valparaíso, among other cities. After arriving in Mexico in March 1908, the fleet spent three weeks conducting gunnery practice. The fleet then resumed its voyage up the Pacific coast of the Americas, stopping in San Francisco, where Maine was detached from the rest of the fleet. The ship's boilers had proved to be badly inefficient, requiring excessive amounts of coal to keep up with the fleet. The battleship Alabama also left the fleet, owing to a cracked cylinder head. Maine and Alabama crossed the Pacific independently, via Guam and the Philippines. After steaming through the Indian Ocean, they transited the Suez Canal and cruised the Mediterranean. They crossed the Atlantic and arrived back on the east coast of the United States in October 1908, well ahead of the rest of the Great White Fleet. Following their arrival, Maine was assigned as the flagship of the 3rd Squadron, Atlantic Fleet, and operated off the east coast for the next several months. On 14 February, Maine, the new battleships New Hampshire, Mississippi, and Idaho, two armored cruisers and two scout cruisers were organized to meet the returning Great White Fleet. Maine and the rest of the squadron, under the command of Rear Admiral Conway Hillyer Arnold, steamed out into the Atlantic and rendezvoused with the Great White Fleet on 17 February. The combined fleet arrived in Hampton Roads on the 22nd, where a large naval review was held for Theodore Roosevelt to celebrate the journey. On 31 August 1909, the ship was temporarily decommissioned at Portsmouth, New Hampshire. She returned to service on 15 June 1911 for duty with the Atlantic Fleet. On 6 April 1917, the United States declared war on Germany, entering World War I. During the war, Maine was employed as a training ship for engine room personnel, armed guards for merchant ships, and midshipmen from the US Naval Academy. On 11 November 1918, Germany signed the Armistice that ended the conflict. Maine participated in a naval review held in New York on 26 December to celebrate the Allied victory. At the time, most of the battleships of the Atlantic Fleet were used as transports to ferry American soldiers back from France. Maine and her sisters were not so employed, however, owing to their short range and small size, which would not permit sufficient additional accommodations. Maine instead remained on the east coast with the Atlantic Fleet. On 15 May 1920, she was decommissioned at the Philadelphia Navy Yard and was reclassified as BB 10 on 17 July. She was kept laid up for a year and a half before being sold on 23 January 1922 to J. G. Hitner and W. F. Cutler of Philadelphia, to be broken up for scrap. By 17 December 1923, she had been disarmed in accordance with the Washington Naval Treaty, which mandated significant reductions in naval strength. Maine was then scrapped.