Баварияның шығысындағы Жоғарғы Пфальц әкімшілік округі туралы ақпарат. Тарихы, құрамы, муниципалитеттері мен қалалары туралы біліңіз. Германия, Бавария.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Регион (әкімшілік округ) Баварияда, Германия.
Regierungsbezirk (administrative district) in Bavaria, Germany
Жоғарғы Пфальц (Oberpfalz, ) – Германияның Баварияның шығысындағы әкімшілік округ. Ол жеті аудан және 226 муниципалитеттен, соның ішінде үш қаладан тұрады.
The Upper Palatinate (Oberpfalz, , ) is an administrative district in the east of Bavaria, Germany. It consists of seven districts and 226 municipalities, including three cities.
Тарих
Жоғары орта ғасырдың басында қазіргі Жоғарғы Пфальц деп аталатын аймақ Нордгаудың Бавариялық маркасының бір бөлігі болды. Аймақ қазіргі атауын ең ерте 14 ғасырдың басында алды. 13 ғасырдың ортасынан бастап аймақтың көп бөлігі Виттельсбах әулетінің билігінде болды және 1329 жылға дейін Виттельсбах курфюрсті-палатині Рейн маңындағы графтықтың (Pfalzgrafschaft bei Rhein) бөлігі ретінде билік етті. 1329 жылғы Павия шарты бойынша Виттельсбахтердің жерлері әулеттің екі тармағы арасында бөлінді. Рейн өзенінің батысындағы аумақ Рейн Пфальцы (Rheinpfalz) немесе Төменгі Пфальц деп аталды, ал бүгінде ол көбінесе Пфальц (Pfalz) деп аталады; осы аумақтан қазіргі Рейнланд-Пфальц штатының атауы шыққан. Керісінше, Амбергке қарайтын шығыс аумағы Жоғарғы Пфальц (Oberpfalz) деп аталды, мұндағы «жоғарғы» және «төменгі» атаулары аумақтардың биіктігін көрсетеді (Төменгі және Жоғарғы неміс тілдері, Жоғарғы және Төменгі Лужица, Жоғарғы және Төменгі Лотарингия, Төменгі елдер, Төменгі Саксония сияқты). Виттельсбах әулетінің кіші тармақтары Нейбург және Зульцбахтағы кішігірім аумақтарды да басқарды. 1619–1620 жылдары Пфальц курфюрсті Фридрих V-тің Богемия тағына талаптануының нәтижесінде Жоғарғы Пфальц, оның қалған жерлерімен бірге императорға тәркіленді деп жарияланды және сайлау құқығымен бірге Бавария герцогіна берілді. Төменгі Пфальц 1648 жылы Вестфалия бейбіт шарты бойынша Фридрихтің ұлына қайтарылса да, Жоғарғы Пфальц Бавария курфюрстінің билігінде қалды және содан бері Баварияның бір бөлігі болып табылады. Нейбург және Зульцбахтың кішігірім аумақтары 1777 жылы Карл Теодор, Пфальц курфюрсті, Виттельсбах әулетінің туысы Максимилиан III Иосифтің Бавария жерлерін мұраға алғанда Баварияға қосылды. Регенсбург қаласы, Императорлық еркін қала, 1806 жылы Киелі Рим империясының тарауына және 1803 жылдан 1810 жылға дейін болған Карл фон Дальберг басқаратын Регенсбург княздығының қысқа мерзімді өміріне дейін аймақтың қалған бөлігімен біріктірілмеді. Бавария Корольдігі құрылғаннан кейін мемлекет толығымен қайта ұйымдастырылды және 1808 жылы 15 әкімшілік округке (Regierungsbezirke; жекеше Regierungsbezirk) бөлінді. Олар француз департаменттерінің үлгісімен құрылды, шамамен бірдей көлемде және халық санында болды және негізгі өзендерінің атымен аталды. Келесі жылдары аумақтық өзгерістерге байланысты (мысалы, Тирольді жоғалту, Пфальцты қосу) корольдіктегі округтердің саны 8-ге дейін азайтылды. Олардың бірі Реген округі болды. 1837 жылы Бавария королі Людвиг I округтерге аймақтың тарихи аумақтық атауларын және тайпаларының есімдерін берді. Бұл кейбір шекаралық өзгерістерді немесе аумақтық алмасуды да қамтыды. Осылайша, Реген округінің атауы Жоғарғы Пфальц деп өзгертілді.
At the beginning of the High Middle Ages the region now known as the Upper Palatinate was part of the Bavarian March of the Nordgau. The region took its current name no earlier than the early 14th century. From the mid 13th century, much of the region was controlled by the Wittelsbach dynasty and until 1329 was ruled by the Wittelsbach Elector Palatine as part of the larger County Palatine of the Rhine (Pfalzgrafschaft bei Rhein). By the 1329 Treaty of Pavia, the Wittelsbach territories were divided between two branches of the dynasty. The territory around the Rhine river in the west became known as the Rhenish Palatinate (Rheinpfalz) or Lower Palatinate, and is today usually known simply as the Palatinate (Pfalz); it is from this territory that the modern German state of Rhineland Palatinate derives its name. By contrast, the territory to the east centred on Amberg became known as the Upper Palatinate (Oberpfalz), upper and lower in this case referring to the elevation of the territories (compare Low and High German, Upper and Lower Lusatia, Upper and Lower Lorraine, Low Countries, Lower Saxony). Cadet branches of the Wittelsbach dynasty also ruled over smaller territories in Neuburg and Sulzbach. As a result of the Elector Palatine Frederick V's abortive claim to the Bohemian throne in 1619–1620, the Upper Palatinate, along with the rest of his lands, were declared forfeit to the Emperor and, along with the Electoral title, given to the Duke of Bavaria. Although the Lower Palatinate was restored to Frederick's son by the Peace of Westphalia in 1648, the Upper Palatinate remained under the Elector of Bavaria, and has remained a part of Bavaria ever since. The smaller territories of Neuburg and Sulzbach came to Bavaria in 1777 when Charles Theodore, Elector Palatine inherited the Bavarian lands of his Wittelsbach cousin Maximilian III Joseph, Elector of Bavaria. The city of Regensburg, an Imperial Free City, was not joined with the rest of the region until the end of the Holy Roman Empire in 1806 and the end of the short lived Principality of Regensburg under Carl von Dalberg, which existed from 1803 to 1810. After the founding of the Kingdom of Bavaria, the state was totally reorganised and, in 1808, divided into 15 administrative districts (Regierungsbezirke; singular Regierungsbezirk) called [[wikt:Kreis (literally "Circles", singular: Kreis). They were created in the fashion of the French departments, quite even in size and population, and named after their main rivers. In the following years, due to territorial changes (e. g. the loss of Tyrol, the addition of the Palatinate), the number of Kreise in the kingdom was reduced to 8. One of these was the Regenkreis (Regen District). In 1837, king Ludwig I of Bavaria renamed the Kreise after historical territorial names and tribes of the area. This also involved some border changes or territorial swaps. Thus, the district name of Regenkreis was changed to Upper Palatinate.
Экономика
2018 жылы аймақтың жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 47,3 миллиард евроны құрады, бұл Германияның экономикалық өнімнің 1,4%-ын білдіреді. Сатып алу қабілетіне сәйкес түзетілген жан басына шаққандағы ЖІӨ сол жылы 39 200 евроға тең немесе ЕО-27 орташа көрсеткішінің 130%-ын құрады. Бір қызметкерге шаққандағы ЖІӨ Еуроодақтың орташа көрсеткішінен 103% жоғары болды.
The gross domestic product (GDP) of the region was €47.3 billion in 2018, accounting for 1.4% of German economic output. GDP per capita adjusted for purchasing power was €39,200 or 130% of the EU27 average in the same year. The GDP per employee was 103% of the EU average.
Негізгі көрікті жерлер
Туристерді қызықтыратын басты орындар – бұрынғы герцогтік резиденциялары бар Регенсбург, жақын жердегі Вальхалла және Амберг қалалары, сондай-ақ Вайден қаласы мен Каппль Троица шіркеуіне жақын орналасқан Вальдсассен аббаттығы. Көркем жерлер қатарында Дунай өзені мен Жоғарғы Палатин орманды аймағы бар. Сонымен қатар, Ноймаркт қаласы және Фрайштадт қаласының жанындағы Мария Хилф зиярат шіркеуі де қызығушылық тудырады.
Major tourist attractions include the former ducal residences Regensburg with the Walhalla nearby and Amberg, the city of Weiden and Waldsassen Abbey including the Kappl Trinity church nearby. Scenic attractions include the river Danube and the Upper Palatine Forest. A sight is also the town of Neumarkt and the pilgrim church of Maria Hilf in Freystadt nearby.