Кіріспе
Копт шіркеуінің басшысы 1971 жылдан 2012 жылға дейін Папа Шенуда III (; Papa Abba Šenoude pimah šoumt; بابا الإسكندرية شنودة الثالث ALA; 3 тамыз 1923 – 17 наурыз 2012) – Александрияның 117-ші Папасы және Әулие Марк Патриархатының Патриархы. Оның папалығы 40 жыл, 4 ай және 4 күнге созылды, 14 қараша 1971 жылдан қайтыс болғанға дейін. Оның ресми атағы – Александрия Папасы және Әулие Марк Евангелистің қасиетті апостолдық тағындағы Бүкіл Африка Патриархы, әкелердің Әкесі, бақташылардың Бағушысы, Әулие Марк Орынбасары, елшілер арасындағы он үшінші, Экуменикалық судья, Мәсіхтің сүйіктісі. Ол сонымен қатар Копт Православ шіркеуінің Киелі Синодының басшысы болды. Шіркеуде консервативті тұлға ретінде танымал болды және мұсылман қауымдастығында құрметке ие болды. 1943 жылы Руфаил Каир университетіне (кейіннен Король Фуад I университеті деп аталды) ағылшын және тарих мамандықтары бойынша бакалавр дәрежесін алу үшін түсті. Осы уақытта ол жазғы демалысын Вади-Эль-Натрундағы Сент-Мария Эль-Суриан монастырында, сонымен қатар Сирия монастыры деп те аталатын жерде өткізді. Университет студенті кезінде ол Мысыр әскери резерв корпусында стажер болып жұмыс істеді. 1946 жылы, бакалавриаттың соңғы курсында оқып жүргенде, оған Копт теологиялық семинариясының кешкі сыныптарына қатысуға рұқсат берілді. Семинарияға әдетте университет бітірушілері ғана қабылданатын, бірақ Семинарияның деканы, архидиакон Хабиб Гиргис Руфаил үшін ерекше жағдай жасады. Хабиб Гиргистің тұлғасы болашақ папаның қалыптасуына үлкен әсер етті және Папа Шенуда әрқашан Хабиб Гиргисті жоғары бағалады. Руфаил 1947 жылы Каир университетін тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. Бітіргеннен кейін әскери қызметін аяқтады және Каирдегі орта мектепте ағылшын тілі, тарих және әлеуметтік ғылымдар пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеді. Осы уақытта ол Каир университетінде археология және классика бойынша аспирантура курстарын оқыды, Ежелгі Мысыр және Ислам Мысыры тарихына маманданған. Ол күндіз орта мектепте мұғалім болып жұмыс істесе, түнде Копт теологиялық семинариясында сабақтар оқыды. 1949 жылы семинарияны бітіргеннен кейін ол Семинарияда Жаңа және Ескі өсиеттерді оқытуға тағайындалды. Сол жылы ол жексенбілік мектеп журналының бас редакторы болды. 1950 жылы Руфаил семинарияда толық уақытты оқытушы болып жұмыс істеу үшін әлемдік жұмысынан кетті. 1952 жылы ол Египет журналистер одағының мүшесі болып сайланды. 1953 жылы Хелвандағы Монастырь колледжінде оқытушы болып тағайындалды, онда теология курстарын оқыды. Сол жылы ол Йехова куәгерлерімен диалог бастады, олардың сенімдері туралы мақалалар жазды. Назир және басқалар Шұбрадағы Әулие Антоний шіркеуінде күшті жексенбілік мектеп пен жастар тобын құру үшін бірнеше жыл бойын еңбек етті. Оның қызметі көптеген адал қызметшілерді тәрбиеледі, олар көршілес приходтарда жастар топтарын құруға кірісті. Ол көп оқыды және тілдерді жақсы білді. Ол араб (стандарт, египет және саид диалектілері), ағылшын, француз және амхар тілдерін еркін сөйледі. Ол сонымен қатар грек (көне және қазіргі) және латын тілдерін оқи білді.
Pope Shenouda III (; Papa Abba Šenoude pimah šoumt ; بابا الإسكندرية شنودة الثالث ALA; 3 August 1923 – 17 March 2012) was the 117th Pope of Alexandria and Patriarch of the See of St. Mark. His papacy lasted 40 years, 4 months, and 4 days, from 14 November 1971 until his death. His official title was Pope of Alexandria and the Patriarch of All Africa on the Holy Apostolic Throne of Saint Mark the Evangelist, Father of fathers, Shepherd of shepherds, Successor of Saint Mark, thirteenth among the Apostles, Ecumenical Judge, Beloved of Christ. He was also the head of the Holy Synod of the Coptic Orthodox Church. He was known as a conservative figure within the church, and was respected within the Muslim community. In 1943, Roufail enrolled in Cairo University (then called the University of King Fouad I) studying towards a Bachelor of Arts degree, majoring in English and history. Meanwhile, he spent his summer vacations at the monastery of Saint Mary El Sourian, also called the Syrian Monastery, in Wadi El Natrun. While a university student, he was a trainee in the Egyptian Military Reserve Corps. In 1946, while still in his final year of undergraduate studies, he was allowed to enroll in the evening classes at the Coptic Theological Seminary. The seminary was usually open only to university graduates, but the dean of the Seminary, Archdeacon Habib Girgis, made an exception in the case of Roufail. The personality of Habib Girgis was instrumental in shaping that of the future pope, and Pope Shenouda always spoke highly of Habib Girgis. Roufail graduated from Cairo University with a BA in History in 1947. After graduation, he completed his military service, and began work as a teacher of English, history, and social sciences in a high school in Cairo. Meanwhile, he attended graduate courses in archaeology and classics at Cairo University, specializing in the History of Ancient Egypt and Islamic Egypt. He worked as a high school teacher by day, and attended classes at the Coptic Theological Seminary by night. Upon graduation from the seminary in 1949, he was appointed to teach New Testament and Old Testament Studies at the Seminary In the same year, he became the editor in chief of the Sunday School Monthly Magazine. In 1950, Roufail resigned from secular employment to take up a full time lecturing position at the seminary. In 1952 he was elected member of the Egyptian Journal Syndicate. In 1953, he was appointed a lecturer at the Monastic College in Helwan, offering courses in theology there. In the same year, he began his dialogue with Jehovah's Witnesses, writing articles about their beliefs in the Sunday School Magazine. Nazir with others laboured for several years to establish a strong Sunday school and youth group at St Anthony's Church in Shubra. His ministry produced many devoted servants, who began establishing youth groups in neighbouring parishes. An avid reader, he was a keen student of languages. He spoke fluent Arabic (Standard, Egyptian and Sa'idi variants), English, French, and Amharic. He could read Greek (ancient and modern) and Latin as well.
Монастырь өмірі мен білім беру қызметі
1954 жылдың 18 шілдесінде Руфаил Нитриан шөліндегі Вади Эль Натрундегі Әйя Мария Эль-Суриани монастырына (әдетте Сирия монастыры деп аталады) қосылды. Оған Антониос эль Сириани (Сириялық Антоний) есімі берілді. 1956 жылдан 1962 жылға дейін ол монастырьден шамамен жеті шақырым қашықтықтағы үңгірде жалғыз өмір сүрді, уақытын медитацияға, дұғаға және тақуалыққа арнады. Оның қатал өмірі тіпті монастырлық талаптармен салыстырғанда да ерекше болды. 1958 жылдың 31 тамызында Сирия монастырының әбісі болған епископ Теофил оны дін қызметкеріне (священник) тоғыстырды. Антониос эль Сириани 1959 жылы папалық таққа үміткерлердің бірі болды, бірақ әке Мина эль Барамоси папа Кирилл VI атанды.
Епископ
1962 жылы 30 қыркүйекте Папа Кирилл VI оны христиандық білім беру епископтығына тағайындады және Копт православие теологиялық семинариясының деканы етіп бекітті. Кирилл VI оны Копт тілінің белгілі ғалымы және жазушысы Архимандрит Сент-Шеноданың құрметіне Шенода деп атады. Епископ Шенода басшылығымен Копт православие теологиялық семинариясындағы студенттер саны үш есеге артты, бұл негізінен Шенода мен оның студенттері бастаған «өзгерістер науқанының» нәтижесі болды. Бұл науқандардың арасында епископтар мен дін қызметкерлерін халық сайлау қағидасын енгізу талабы да болды. Кейіннен Шенода Александрия Папасы болғанда осы қағиданы қолданды. Бұл Папа Кирилл VI мен Епископ Шенода арасындағы қайшылық кейін шешілді.
Папа мен патриарх
Ол 1971 жылғы 14 қарашада Александрияның 117-ші Папасы және Санкт-Марк Патриархы ретінде Папа Шенуда III тағына отырғызылды, Александрия Папасы Кирилл VI қайтыс болғаннан кейін шамамен тоғыз ай өткен соң. Бұл рәсім Каирдегі жаңа Марк Копт Православ Кафедралы соборында Копт Папасының таққа отыруының алғашқысы болды. Ол Шенуда есімін алған үшінші Александрия Патриархы болды; оның інілестері Шенуда I (859–880) және Шенуда II (1047–1077) болды. Александрия Шіркеуінің Папасы болғаннан кейін бір жылға жетпейтін уақыттан соң, 1972 жылғы қазан айында Папа Шенуда Константинопольдің Экуменикалық Патриархы мен Рим Папасына барды, бұл 451 жылғы Халкидондық айырылыстан бері мұны жасаған алғашқы Александрия Папасы болды. 1973 жылғы мамыр айында ол Христологиялық дауды реттеу және христиандық біртүліктің жолына бағу үшін Рим-католик Шіркеуімен келісілген Мәсіхтің табиғаты туралы мәлімдеме жасады. 1973 жылғы 10 мамырда ол Рим-католик Шіркеуінің Александриялық Папа Афанасийдің қабірлерінің бір бөлігін қайтаруын тойлады. 1974 жылғы 25-30 қыркүйекте ол Эфиопия императоры Хайле Селассие билігінде Эфиопия Шіркеуін аралау үшін пасторлық сапарға шықты. 1974 жылғы 14 сәуір мен 23 мамыр аралығында ол АҚШ пен Канадаға сапар шегу арқылы Солтүстік Американы аралаған алғашқы Копт Папасы болды. Бұл оның ұзақ Папалық кезеңінде әлемнің осы бөлігіне жасаған көптеген сапарларының біріншісі болды. Ол сондай-ақ 1989, 1991, 1993, 1995, 1996 және 2002 жылдары Австралияға алты рет барды. 1996 жылғы 18 мамырдан 20 желтоқсанға дейін ол Еуропа, Канада, АҚШ және Австралияға күміс мерейтойлық турне жасады. 2008 жылғы 11-13 сәуірде ол Эфиопияға екінші тарихи сапар жасады, бұл ондаған жылдар бұрын Эфиопиядағы коммунистік төңкерістен туындаған екі шіркеу арасындағы қарым-қатынастағы шиеленістің шешілуінен кейін болды.
Президент Садатпен араздық
1981 жылы папалыққа келгеніне он жыл толғанда, Папа Шенуда III Мысыр президенті Анвар Садатпен қарым-қатынасын үзді. Екі адам арасындағы қарым-қатынас бірнеше себепке байланысты нашарлады. Президент Садат билікке келгеннен бастап, елдегі исламизмнің өсуін ынталандырып, коммунистік топтармен күресуге және өзінің билігін нығайтуға тырысты. Садаттың алдағы президенті Гамал Абдул Насердің кезінде «Мұсылман бауырластығы» сияқты ислами топтар қысымға ұшыраған еді. Садат президенттікке екі реттен астам сайлануға мүмкіндік беретін конституциялық түзетуді де ұсынды. Конституциялық түзетуді халыққа ұнамды ету үшін Садат оны ислам шариаты заң шығарудың негізгі көзі деп жариялайтын тағы бір конституциялық түзетумен біріктірді, бұл қадам радикалды ислами Мысырға бет бұру ретінде қарастырылды. Садаттың кезінде 1977 жылы үкімет христиандардың санын кем көрсеткен, тіпті бұрын жарияланған санақтарға қайшы келетін санақ жариялады. 1972 жылдан 1981 жылға дейінгі кезеңде Мысырдағы христиандарға қарсы зорлық-зомбылық күшейіп, 1981 жылы Каирдің кедей ауданында христиандардың қырғынымен аяқталды. Папа Шенуда Садаттың Израильмен жасаған бейбіт шартының уақыты дұрыс емес деп санайтын, және ол Таяу Шығыстағы жан-жақты бейбітшілік орнатудың бір бөлігі болуы керек еді. Папа Шенуда Садаттың Израильмен бейбіт келісімге қол қойғаннан кейін халықаралық аренада алғанын мақтаудан кейін, оның диктаторлыққа ұмтылып бара жатқанын айтты. 1981 жылдың қыркүйегінде Садат 1971 жылғы президенттік жарлықты күштен шығарды, ол Папа Шенуданы Александрия Папасы деп мойындаған еді, және Папа Шенуда Садат тарапынан ежелгі шөлдегі монастырға жер аударылды. Алайда, Мысыр христиандары Папа Шенуданы өздерінің Папасы және жалғыз басшысы деп санады, және ол шөлдегі монастырындағы қызметтерін жалғастырды: шіркеулік тұрғыдан Садаттың шешімі нәтижесіз болды. Садат бір айдан кейін, 1981 жылдың 6 қазанында ислами экстремистер тарапынан өлтірілді, ал 1985 жылдың қаңтарында Папа Шенуда III Садаттың ізбасары Хосни Мубаракпен толыққандай қалпына келтірілді.
Басқа шіркеулермен қарым-қатынастар
Папа Шенода III экуменизмге берілгендігімен кеңінен танымал болды. 1973 жылы Папа Шенода III 1500 жылдан астам уақыттан бергі алғашқы Александрия копт православие Папасы болып Рим епискобымен кездесті. Осы сапарда Папа Шенода III және Папа Павел VI Христиандық тақырыбы бойынша одан әрі талқылауға келісіп, бірлескен декларацияға қол қойды. Әлемдегі түрлі протестант шіркеулерімен де диалогтар жүргізілді. 1974 жылы Халықаралық дұға аптасы кезінде өткен экуменикалық форумда сөйлеген сөзінде ол: «Бүкіл христиан әлемі шіркеудің бірігуін қалайды. Христиандар бөлініске шаршап, шіркеу басшыларын шіркеу бірлігі үшін бірдеңе жасауға итермелеп отыр, мен Киелі Рухтың бізді шабыттандырып жатқанына сенімдімін», – деді.
Эфиопия шіркеуінің қақтығысы
1974 жылы император Хайле Селассиді құлатып, Дерг режимі Эфиопия патриархы Абуне Теофилосты тұтқындап, түрмеге қамағаннан кейін Папа Шенуда III Теофилостың ізбасары ретінде тағайындалған Абуне Такла Хайманотты мойындаудан бас тартты. Ол және Киелі Синод Абуне Теофилостың қызметтен алынуы заңсыз әрі канондық құқыққа қайшы келеді, бұл саяси араласу актісі деп мәлімдеді. Копт шіркеуінің пікірінше, Абуне Теофилос Эфиопияның заңды патриархы болып қала берді. Патриарх Теофилос өлімге кесілгені хабарланса да, Эфиопия үкіметі мұны растаған жоқ. Осылайша, Александрия Копт Православие шіркеуі Абуне Теофилостың өлімі ресми түрде куәландырылмағанша, ешқандай басқа патриархты мойындаудан бас тартты. Копт шіркеуі мен Эфиопия арасындағы ресми байланыс үзілді, бірақ олар толық рухани бірлікте қалды. Екі шіркеу арасындағы ресми қарым-қатынас 2007 жылдың 13 шілдесінде қайта орнатылды.
Теологиялық даулар
Папа Шенода III құдайлық инаяттың түрлендіруші әсері – теозис мәселесі бойынша теологиялық пікірталасқа қатысты. Ол теозиске қатысты өз көзқарасын түсіндіретін сегіз кітапша жариялады және Каир теологиялық семинариясында, сондай-ақ Александрия семинариясында осы мәселе бойынша лекция оқыды. Әке Matta El Meskeen қайтыс болғаннан кейін, оның қарсы пікірлеріне қарсы Папа Шенода III ескерту жасады. Әке Matta El Meskeenмен болған дауларынан басқа, Шенода Хани Мина Михаил, Джордж Хабиб Бебави – оны айыптағандықтан танымал болған, және Хенейн Абд Эль Мессихпен теологиялық пікірталасқа түсті.
Ауру және өлім
Папа Шеноданың өлімінен бірнеше ай бұрын, Қайырымдылық Синоды жоққа шығарған қауесеттер Каирдің копт қауымы арасында оның комаға түскендігі туралы тарады. Ол медициналық көмек алу үшін АҚШ-қа жиі ұшып, дәрігерінің айтуынша, "бүйрек ауруымен және қант диабетімен" ауырған. Папа Шенода III 2012 жылдың 17 наурызында (копт күнтізбесі бойынша 8 Паремхат 1728) шетелде емделіп қайтып келгеннен кейін көп ұзамай, өкпе және бауыр асқынуларынан ресми резиденциясында қайтыс болды. Жерлеу оның өтініші бойынша үш күннен кейін Вади-эль-Натрун қаласында өтті. Бехейра және Пентаполис митрополиті Пахомий жаңа Папа сайланғанға дейін паптық міндеттерді атқаруға тағайындалды, ол Қайырымдылық Синодындағы Анба Михаилдан кейінгі екінші ең аға митрополит болды. Денсаулығы нашарлап, жасы ұлғайғандықтан Михаил бұл міндетті Митрополит Пахомиосқа жүктеді. Көптеген адамдар оның денесін Марқ соборында қарауға келді, бұл көлік кептелісіне әкелді. Қайырға қарасты Аббасия ауданында, копт шіркеуінің басты соборы орналасқан жерде қоңыраулар соғылды. Қасиетті папаның мәйітін көруге жиналған адамдар сонша көп болды, кезек бір километрден асып, тығылу салдарынан үш адам қаза тауып, 137 адам жарақат алды. Оқыс оқиғадан кейін мәйіт көру уақыты қысқартылып, собор жұртшылыққа жабылды. Оның басшысы, фельдмаршал Мохамед Хусейн Тантави мемлекеттік мекемелерде жұмыс істейтін христиандар үшін үш күндік аза тұруды жариялады. Әл-Азхар университетінің бас имамы шейх Ахмет әл-Тейб: "Египет өзінің сирек кездесетін адамының біреуін жоғалтты, оның білімі мен санасының тазалығы ең қажет болған сезімтал сәтте" деді. Сондай-ақ ол "Иерусалим және оның тарихына қатысты оның көзқарасын жақсы есте сақтайтынын" қосты.
Халықаралық реакциялар
Қасиетті Тақ – Копттарға көңіл айту жолдауында Рим-католик Папасы Бенедикт XVI былай деді: «Мен оның христиан бірлігіне жасаған берік үлесін, алдыңғы ісім Папа Павел VI-ға жасаған есте қаларлық сапарын және олардың 1973 жылғы 10 мамырда Римде Құдайдың Ұлының адамгершілікке келгеніне (тәндік болғанына) қатысты бірлескен декларацияға қол қоюын, сондай-ақ 2000 жылғы 24 ақпанда Каирде Папа Иоанн Павел II-мен Ұлы юбилей кезінде өткен кездесуін ризашылықпен еске аламын. Католик шіркеуінің баршасы православиелік копттардың қайғысына ортақтасады және қайта тірілу мен өмірдің бастауы – Құдайдың адал қызметшісін қабылдауын тілеп, шын жүректен дұға етеді деп айта аламын». Ол үш мәрте жарылқаған Папа Шенода үшін оның қайтыс болған күні дұға етті. Қасиетті Тақтың баспасөз қызметінің директоры Федерико Ломбарди Бенедикт XVI-ның «Иеміз осы ұлы пасторды қабылдасын» деген ниет білдіргенін айтты және «Біз Синай тауына жасаған саяхаты барысында Каирде Папа Шенода III пен Папа Иоанн Павел II арасындағы кездесуді ешқашан ұмытпаймыз» деп қосты. Оған қатысты мәлімдемеде: «Католик шіркеуі рухани көшбасшысынан айырылған копт христиандарының қайғысына ортақтасады және дұғаларымен бірге болады. Иеміз осы ұлы бағушыны қабылдасын және оған қызметі үшін лайықты сыйлық берсін» делінген. Иран – Сыртқы істер министрінің орынбасары Хосейн Әмір Абдуллахиан Шеноданы «бейбітшілік пен әділдікке қол жеткізуге бағытталған құрылысшылдық және тұрақты күш-жігері» үшін жоғары бағалады және Копт Православ шіркеуі мен копттарға көңіл айтты. Америка Құрама Штаттары – Президент Барак Обама Шенода туралы: «Біз Папа Шенода III-ні терең иманды, ұлы иманның көшбасшысы, бірлік пен келісімді қолдайтын, Мысыр копт христиандарының сүйікті көшбасшысы және төзімділік пен діни диалогтың жақтасы ретінде еске аламыз» деді. Ол сондай-ақ: «Оның өмірі мен мұрасына ой жүгіртіп, Мысырдың болашақтағы бейбітшілігі мен гүлденуіне қолдау білдіреміз. Біздің ойларымыз бен дұғаларымыз Мысыр халқымен және Папа Шенода III-ні жоқтап жүргендердің барлығымен бірге» деді. Армян апостол шіркеуінің жетекшілері, Ечмиадзиннің Карекин II және Киликияның Арам I, Папа Шенода III-нің қайтысына көңіл айтты. Армения шіркеуінің екі басшысы да Папа Шеноданың жерлеу рәсіміне өкілдік делегация жіберді. Карекин II және Арам I-нің екеуі де Шеноданы Копт шіркеуін басқарғаны және христиан бірлігін нығайту үшін барлық конфессиялармен жұмыс істеуге дайын болғаны үшін мақтады. Ұлыбритания – Сыртқы істер, Достастық және даму кеңсесі Уильям Хейгтің сөзін келтірді: «Папа Шенода III ұлы даналыққа ие адам, диалог пен төзімділіктің жақтасы және ұлттық бірлік пен келісімнің символы ретінде есте қалады».
Director of the Holy See Press Office Federico Lombardi said that Benedict XVI desired that "the Lord welcomes this great pastor" and added that "we will never forget the meeting between Pope Shenouda III and Pope John Paul II in Cairo on the occasion of his pilgrimage to Mount Sinai [in 2000] " A statement attributed to him read: "The Catholic Church shares in the grief and prayers of Coptic Christians in mourning the loss of their spiritual leader May the Lord welcome this great shepherd and give him the reward he deserves for his service." Iran – Deputy Foreign Minister Hossein Amir Abdollahian praised Shenouda for "constructive and lasting efforts to achieve peace and justice" and offered his condolences to the Coptic Orthodox Church and Copts. United States of America – President Barack Obama said of Shenouda that "we will remember Pope Shenouda III as a man of deep faith, a leader of a great faith, and an advocate for unity and reconciliation a beloved leader of Egypt's Coptic Christians and an advocate for tolerance and religious dialogue." and said: "As we reflect on his life and legacy, we reaffirm our support to the future peace and prosperity of Egypt. Our thoughts and prayers are with the Egyptian people and all those who mourn Pope Shenouda III." Leaders of the Armenian Apostolic Church, Karekin II of Etchmiadzin and Aram I of Cilicia, offered condolences on the passing of Pope Shenouda III. Both Armenian church leaders sent a delegation to Pope Shenouda's funeral. Both Karekin II and Aram I praised Shenouda for his leadership of the Coptic Church and his unequivocal ability to work with all denominations to promote Christian unity. United Kingdom – The Foreign, Commonwealth and Development Office published a text citing William Hague saying, that Pope Shenouda III will be remembered "as a man of great wisdom, an advocate of dialogue and tolerance, and a symbol of national unity and reconciliation."
Папа Шенода III кітаптары
1. Адам мен Хауа, Қабыл мен Әбіл
2. Құдаймен бірге болу*
3. Киелі кітаптағы айтыс
4. Тыныштық*
5. Рухани жолдың ерекшеліктері*
6. Тұжырымдамалар
7. Салыстырмалы теология*
8. Шіркеу тарихы мен әулиелер туралы әңгімелер конкурсы
9. Рухани білім беретін толық бағдарлама (Римдіктерге 12)
10. Рождество туралы ойлар
11. Ұйқы алдындағы дұға туралы ой жүгірту
12. Алғыс айту дұғасы мен 50-ші Забур жыры жайлы ой жүгірту
13. Қайта тірілу жайлы ой жүгірту
14. Күн бату дұғасы туралы ой жүгірту
15. Он өсиет туралы ойлар: І том
16. Он өсиет туралы ой жүгірту: II том
17. Он өсиет туралы ой жүгірту: III том
18. Он өсиет туралы ой жүгірту: IV том
19. "Сыныптық сенім"
20. Ібілістік соғыс*
21. Шәкірт болу*
22. Мәсіхтің құдайлық болмысы*
23. Өмірдегі оқиғалар: І том*
24. Өмірдегі оқиғалар: II том*
25. Әкесі Майкл Ибрагим
26. Құдайдан қорқу
27. Киелі рухтың жемісі
28. Грейс
29. Ұлы жұма
30. Бақытты рухани отбасы
31. Құтқарылудың бірден пайда болуы
32. Киелі рух пен оның біздегі қызметі
33. Қасиетті бейсенбі
34. Қасиетті апта
35. Киелі құлшыныс*
36. Қашанға дейін, Ием? (Забур 12)
37. Балаларды қалай тәрбиелеу керек?
38. Жаңа жылды қалай бастау керек?
39. Жақып пен Жүсіп
40. Жүніс пайғамбар*
41. Басқаларды айыптау*
42. Ыбырайымның өмірі
43. Сенімнің өмір жолы*
44. Үмітті өмір сүру*
45. Дәуіттің өмірі
46. Жақыптың өмірі
47. Кішіпейілділік пен жұмсақтық
48. Өкініш пен тазалық өмірін өткізу*
49. Алғыс айту өмірі*
50. Әділдік пен ізгілік өмір сүреді
51. Ехоба, ашуыңнан мені сөгіп қалма (Зәбүр 6)
52. Қалай, Ием? (Забур 3)
53. Иеміздің дұғасы
54. Сүйіспеншілік - қасиеттердің шыңы
55. Көп жыл бойы адамдардың сұрақтары: 1-бөлім*
56. Көп жыл бойы адамдар берген сұрақтар: ІІ бөлім*
57. Көп жыл бойы адамдар берген сұрақтар: III бөлім*
58. Көп жылдар бойы адамдардың сұрақтары: IV бөлім*
59. Көп жылдар бойы адамдардың сұрақтарымен: V бөлім
60. Көп жыл бойы адамдардың сұрақтары: VI бөлім*
61. Көп жыл бойы адамдар берген сұрақтар: VII бөлім*
62. Көп жыл бойы адамдар берген сұрақтар: VIII бөлім*
63. Көп жыл бойы адамдардың сұрақтары: IX бөлім*
64. Көп жылдар бойы адамдардың сұрақтары: Х* бөлім
65. Көп жыл бойы адамдардың сұрақтары: XI бөлім*
66. Көп жыл бойы адамдар берген сұрақтар: XII бөлім*
67. Моногамия
68. Мұса мен перғауын
69. Мәсіхтің табиғаты*
70. Құдай, сен менің Құдайымсың, ерте таңертең сені іздеймін (Забур 63)
71. Қауымдық көмек
72. Ехобаны мадақтаңдар! (Забур 150)
73. Діни қызметкерлер*
74. Забур 20: Жаратқан Ие саған жауап берсін
75. Тазалау ордасы
76. Квиздер
77. Римдіктерге 12
78. Құдайға бет бұру*
79. Рухтың босауы*
80. Әділ Әйүп пен азғырулар
81. Қасиетті Антоний*
82. Сент-Марк
83. Құтқарылу туралы православие түсінігі*
84. Таудағы уағыз*
85. Исаның айқышқа шегеленгенде айтқан жеті сөзі*
86. Оразаның рухани мәні*
87. Агбиямен бірге дұға етудің руханилығы
88. Рухани жылылық
89. Рухани құралдар*
90. Рухани адам
91. Рухани қызмет және рухани қызметші – 1 том
92. Рухани қызмет және рухани қызметші – 2 том
93. Рухани қызмет және рухани қызметші – 3 том
94. Рухани сергек болу
95. Рухани соғыс*
96. Көз жастары
97. Таудағы азғыру
98. Он ұғым
99. Құдірет пен мадақ Тағалаға тән!
100. Киелі кітаптағы тармақтарды үйрену
101. Қайта тірілу неге қажет?
102. Рухани игіліктерді білдіретін сөздер: І том*
103. Рухани игіліктерді білдіретін сөздер: ІІ том*
104. Рухани игілік беретін сөздер: III том*
105. Рухани игілік беретін сөздер: IV том*
106. Ашу
2. Being with God*
3. Biblical Competition
4. Calmness*
5. Characteristics of the Spiritual Path*
6. Concepts
7. Comparative Theology*
8. Competition for Church History and Stories of Saints
9. A Complete Spiritual Curriculum (Romans 12)
10. Contemplations on Christmas
11. Contemplations on the Prayer Before Sleeping
12. Contemplations on the Prayer of Thanksgiving and Psalm 50
13. Contemplations on the Resurrection
14. Contemplations on the Sunset Prayer
15. Contemplations on the Ten Commandments: Volume I
16. Contemplations on the Ten Commandments: Volume II
17. Contemplations on the Ten Commandments: Volume III
18. Contemplations on the Ten Commandments: Volume IV
19. The Creed
20. Diabolic Warfare*
21. Discipleship*
22. The Divinity of Christ*
23. Experiences in Life: Volume I*
24. Experiences in Life: Volume II*
25. Father Michael Ibrahim
26. The Fear of God
27. Fruits of the Spirit
28. Grace
29. Good Friday
30. The Happy Spiritual Family
31. The Heresy of Salvation in a Moment
32. The Holy Spirit and His Work in Us
33. Holy Thursday
34. Holy Week
35. The Holy Zeal*
36. How Long, Lord? (Psalm 12)
37. How to Deal with Children* 38. How to Start a New Year
39. Jacob and Joseph
40. Jonah the Prophet*
41. Judging Others*
42. The Life of Abraham
43. The Life of Faith*
44. The Life of Hope*
45. The Life of David
46. The Life of Jacob
47. The Life of Humility and Meekness
48. The Life of Repentance and Purity*
49. The Life of Thanksgiving*
50. The Life of Virtues and Righteousness
51. Lord, Do Not Rebuke Me in Your Anger (Psalm 6)
52. Lord, How? (Psalm 3)
53. The Lord's Prayer
54. Love: Summit of Virtues
55. Many Years With the Questions of People: Part I*
56. Many Years With the Questions of People: Part II*
57. Many Years With the Questions of People: Part III*
58. Many Years With the Questions of People: Part IV*
59. Many Years With the Questions of People: Part V*
60. Many Years With the Questions of People: Part VI*
61. Many Years With the Questions of People: Part VII*
62. Many Years With the Questions of People: Part VIII*
63. Many Years With the Questions of People: Part IX*
64. Many Years With the Questions of People: Part X*
65. Many Years With the Questions of People: Part XI*
66. Many Years With the Questions of People: Part XII*
67. Monogamy 68. Moses and Pharaoh
69. The Nature of Christ*
70. O God, You Are My God, Early I Will Seek You (Psalm 63)
71. Pastoral Care
72. Praise the Lord (Psalm 150)
73. The Priesthood*
74. Psalm 20: May the Lord Answer You
75. Purgatory
76. Quizzes
77. Romans 12
78. Return to God*
79. The Release of the Spirit*
80. The Righteous Job and the Temptations
81. Saint Anthony*
82. Saint Mark
83. Salvation in the Orthodox Concept*
84. The Sermon on the Mountain*
85. The Seven Words of our Lord on the Cross*
86. The Spirituality of Fasting*
87. Spirituality of Prayer with the Agbia
88. Spiritual Lukewarmness
89. The Spiritual Means*
90. The Spiritual Person*
91. The Spiritual Service and the Spiritual Servant – Volume 1
92. The Spiritual Service and the Spiritual Servant – Volume 2
93. The Spiritual Service and the Spiritual Servant – Volume 3
94. Spiritual Vigilance
95. Spiritual Warfare*
96. Tears
97. Temptation on the Mountain
98. Ten Concepts
99. Thine is the Power and the Glory*
100. Verses to Learn
101. Why the Resurrection? 102. Words of Spiritual Benefit: Volume I*
103. Words of Spiritual Benefit: Volume II*
104. Words of Spiritual Benefit: Volume III*
105. Words of Spiritual Benefit: Volume IV*
106. Wrath
* Translated into English
Марапаттар
2000 жылы Папа Шенода III ЮНЕСКО-ның Бас директоры Коичиро Мацуура халықаралық қазылар алқасының ұсынысымен төзімділік пен зорлық-зомбылыққа қарсы күресті ынталандырғаны үшін ЮНЕСКО-ның Маданжит Сингх сыйлығымен марапатталды. Сыйлықтың мақсаты – "қазіргі Таяу Шығыста христиандық пен ислам арасындағы байланыс пен түсіністікті дамыту, сондай-ақ барлық ірі діни сенімдермен диалог құруға деген терең қызығушылығы және бүкіл әлемдегі христиандық қауымдастықтың өзге де мүшелерімен экуменикалық байланыстарды нығайтудағы маңызды рөлі" болды. 2003 жылы ол Адам құқықтары саласындағы Аль-Каддафи халықаралық сыйлығын алды.