Антуан Жером Балар: Бромын ашқан француз химигі

Кіріспе

Француз химигі Антуан Жером Балар (30 қыркүйек 1802 – 30 сәуір 1876) – француз химигі және бромды ашқандардың бірі.

Мансап

1802 жылы 30 қыркүйекте Францияның Монпелье қаласында туған ол бастапқыда фармацевт болды, бірақ оқыту ісіне белініп, туған қаласындағы ғылымдар факультетінде химиялық көмекші болып жұмыс істеді, сосын корольдік колледжде және фармация мектебінде, сондай-ақ ғылымдар факультетінде химия профессоры болды. 1826 жылы ол теңіз суынан бұрын белгісіз элемент екенін анықтаған затты ашты және оған бром деп ат қойды. Бұл элементті Карл Якоб Лёвиг бір жыл бұрын тәуелсіз түрде синтездеген еді, және екеуі де осы элементті ашқан деп есептеледі. Бұл жетістік оған Париждегі ғылымдар факультетінде Луи Жак Тенардың орнына сайлануға мүмкіндік берді, ал 1851 жылы Франция колледжінде химия профессоры болып тағайындалды, онда Марселен Бертело бастапқыда оның шәкірті, содан кейін көмекшісі және ақырында әріптесі болды. Балард Луи Пастерді де шәкірттікке алды, ол кезде Пастер 26 жаста болған. Пастер тартыр қышқылымен жұмыс істеген кезде Балардтың зертханасында «оң және сол жақ» кристаллдардың айырмашылығын ашты. Балард 1876 жылдың 30 сәуірінде Парижде қайтыс болды. Бромды ашу және оның көптеген қосылыстарын дайындау оның ең маңызды еңбегі болғанымен, Балард теориялық және қолданбалы химия саласындағы еңбекқор ғалым болды. Хлордың ақтандыру қосылыстарына қатысты зерттеулерінде ол ақтандыру ұнтағының кальций хлориді мен гипохлориттің қосарлы қосылысы деген тұжырымды алғаш рет айтты, және теңіз суынан сода мен калийді экономикалық тұрғыдан алу мәселесіне көп көңіл бөлді, бірақ бұл күш-жігері Стасфурт кен орындарындағы бай көздердің табылуымен күшін жойды. Органикалық химияда ол аммоний оксалатының ыдырауы және оксамил қышқылының түзілуі, амил спирті, цианидтер және этил нитраты мен этил сульфаты арасындағы құрылымдық айырмашылықтар туралы мақалалар жариялады. Сондай-ақ ол Луи Пастерге спонтандық ұрпақтардың тууының жалған екенін дәлелдейтін тәжірибе жасауға көмектесті.

Born at Montpellier, France, on 30 September 1802, he started as an apothecary, but taking up teaching he acted as chemical assistant at the faculty of sciences of his native town, and then became professor of chemistry at the royal college and school of pharmacy and at the faculty of sciences. In 1826 he discovered in seawater a substance which he recognized as a previously unknown element and named it bromine. It had been independently prepared by Carl Jacob Löwig the previous year and the two are both regarded as having discovered the element. This achievement brought him the reputation that secured his election as successor to Louis Jacques Thénard in the chair of chemistry at the faculty of sciences in Paris, and in 1851 he was appointed professor of chemistry at the College de France, where he had Marcellin Berthelot first as pupil, then as assistant and finally as colleague. Balard also had Louis Pasteur as a pupil when Pasteur was only 26 years old. It was in Balard's laboratory that Pasteur discovered the difference between "right handed" and "left handed" crystals while he was working with tartaric acid. Balard died in Paris on 30 April 1876. While the discovery of bromine and the preparation of many of its compounds was his most conspicuous piece of work, Balard was an industrious chemist on both the pure and applied sides. In his researches on the bleaching compounds of chlorine he was the first to advance the view that bleaching powder is a double compound of calcium chloride and hypochlorite; and he devoted much time to the problem of economically obtaining soda and potash from seawater, though here his efforts were nullified by the discovery of the much richer sources of supply afforded by the Stassfurt deposits. In organic chemistry he published papers on the decomposition of ammonium oxalate, with formation of oxamic acid, on amyl alcohol, on the cyanides, and on the difference in constitution between ethyl nitrate and ethyl sulfate. He also helped Louis Pasteur devise the experiment that would prove spontaneous generation to be false.

Ботаника және Джон Стюарт Милл

Антуан Жером Балард 1820 жылдың қысында Монпелье ғылым факультетінде оқып жүрген Джон Стюарт Миллмен танысты. Миллдің сол дәуірдегі күнделігінде ол Балардтың үйіне барып, оның гербарийін көргені, Монпелье аймағынан оның өсімдіктерінің үлгілерін алғаны, сондай-ақ екеуінің Монпелье қаласы мен теңіз жағалауына жағалау өсімдіктерін іздеу үшін бір күндік сапарлар жасағаны туралы жазылған. Кейінірек Огюст Контке жазған хатында Милл Балардты өзінің алғашқы, шынайы досы деп сипаттайды – "отбасылық байланыстармен емес, өзі таңдаған дос". Джон Стюарт Миллдің гербарийінің шамамен 4000 мың үлгіден тұратын бөлігі Виктория Ұлттық гербарийінде (MEL) сақталады, ал Милл гербарийінің ішінде негізінен Монпелье аймағынан жиналған Балардтың коллекциялары бар.

Еске алу

Балардтың есімі Париж метросындағы Балард станциясының атында сақталады.