Кіріспе

Вайшнав мантрасы

Харе Кришна қозғалысы деп белгілі діни ұйым

Харе Кришна мантрасы, құрметпен Маха мантрасы ("Ұлы мантра") деп те аталады, бұл Кали Сантарана Упанишадада айтылған 16 сөздік Вайшнав мантрасы. 15 ғасырда Чайтанья Махапрабхудың үйретілерінен кейін Бхакти қозғалысында маңызға ие болды. Бұл мантра санскрит тіліндегі үш есімнен – "Кришна", "Рама" және "Харе" – тұрады.

Танымал мәдениет

Харе Кришна мантрасы көптеген танымал әндерде кездеседі, әсіресе Джордж Харрисонның әндерінде. Оның алғашқы жеке синглы "My Sweet Lord" 1970–71 жылдары әлемдік чарттарда көш бастады. Харрисон 1964 жылғы Эрик Клэптонның Gibson ES 335 гитарасының басына Харе Кришна стикерін жабыстырды; осы стикер Gibson-ның 2005 жылғы гитараның қайта жасалған нұсқасында да бар. Харрисон продюсерлік еткен Рада Кришна Темплдің "Харе Кришна Мантра" жазбасы 1969 жылы The Beatles-тің Apple лейблінде сингл ретінде шығарылды. Сингл коммерциялық сәттілікке жетіп, Ұлыбританияда 12-орынға ие болды және храмның жақтастарына танымал британдық музыкалық чарт-шоуы Top of the Pops телеарнасында пайда болуға мүмкіндік берді. Бродвей мюзиклі "Шаш" ("Hair") құрамында мантраны және қосымша мәтіндерді қамтитын "Харе Кришна" әні бар. Мантра сондай-ақ Jesus Loves You тобының "Bow Down Mister" (1990) және Pretenders тобының 2008 жылғы "Break Up the Concrete" альбомынан "Boots of Chinese Plastic" әнінде де естіледі. Стиви Уандер өзінің "Pastime Paradise" әнінде Харе Кришна мантрларын шырқаған жақтастарды пайдаланды. Харе Кришна мантрасының аз танымал жазбаларына Fugs тобының 1968 жылғы "Tenderness Junction" альбомындағы нұсқасы (ақын Аллен Гинзберг қатысқан), Нина Хаген, ағылшын психоделикалық рок тобы Quintessence-тің бірнеше әндері (Джордж Харрисонның жиі серігі Джон Бархам продюсерлік еткен) және Hüsker Dü тобының 1984 жылғы "Zen Arcade" альбомы кіреді. Kula Shaker, Boy George және Rubettes тобының мүшелері Кришна санасы туралы музыкалық тректер жазды. 2010 жылы өткізілген тәжірибелік зерттеуде, құлшынып жүргендер мен құлшынбағандардың қатысуымен, "а" және "э" сияқты дауысты әріптерді айту "о" және "у" сияқты дауысты әріптерді айтудан гөрі көбірек қуаныш сыйлайтыны анықталды, бұл, мүмкін, бет пішінінің кері байланыс әсерінен туындаған.

Жазба орындары

Харе Кришна мантрасын жатқа айту Пураналарда, Панчаратрада және Вайшнав әдебиетінің барлық түрінде ұсынылады. Мысалы: