Барлық гендерге тартымдылық

Кіріспе

Жынысына немесе гендерлік идентификациясына қарамастан адамдарға сексуалдық тартымдылық.

Пансексуальность – барлық гендердегі адамдарға, олардың жынысына немесе гендерлік идентификациясына қарамастан, сексуалдық, романтикалық немесе эмоционалдық тартымдылық. Пансексуалдар өздерін "гендерлік соқыр" деп атауы мүмкін, гендер мен жыныстың басқаларға сексуалдық немесе романтикалық тартымдылықта шешуші фактор емес деп санайды. Пансексуальность кейде жеке сексуалдық бағдар ретінде қарастырылады, ал кейде бисексуалдықтың бір түрі ретінде қарастырылады (барлық гендерге деген тартымдылық бір гендерлі және әртүрлі гендерлі адамдарға деген тартымдылық санатына кіреді). Пансексуалдар өздерін қатаң түрде ер немесе әйел деп санамайтын адамдармен қарым-қатынасқа ашық, сондықтан пансексуальность таңдалған этимологиялық тұрғыдан гендерлік дихотомияны нақты жоққа шығарады, бірақ бұл пансексуальностьқа ғана тән емес, гомосексуалдық, бисексуалдық және асексуалдық спектрдің кең анықтамаларында да кездеседі.

Терминнің пайда болуы

Пансексуалдықты кейде омнисексуалдық деп те атайды. Омнисексуалдық "гендерлік спектрдегі барлық гендерлі адамдарға тартылатын" адамдарды сипаттау үшін қолданылуы мүмкін, ал пансексуалдық сондай адамдарды немесе "гендерге қарамастан" тартылатын адамдарды сипаттау үшін қолданылуы мүмкін. "Pan" префиксі көне грекше πᾶν сөзінен келген, ол "барлығы, әрқайсысы" деген мағынаны білдіреді. 1878 жылы 19 ғасырдың белгілі бразилиялық жазушысы Машаду де Ассис, Еса де Квейростың "О Примо де Базилио" романына жасаған сынды жариялағанда, португал тілінде "омнисексуал" терминін алғаш рет қолданды. Пікір сол кездегі "O Cruzeiro" газетінде жарияланды, газеттің 1878 жылғы 16 сәуірдегі мұқабасында Машаду де Ассистің "Элеазар" псевдонимімен қол қойылған рецензиясы жарияланды. Машаду де Ассис романның натурализмін және жыныстық цензураның болмауын "Прудон омнисексуалдық және омнимод деп атайтын эротизмнің естеліктері мен меңзеулері" деп сипаттады. Пансексуалдыққа бейімділік танытқан алғашқы тұлғалар Джон Уилмот пен Фридрих Шиллер болды. Кейіннен Шуламит Файрстоунға жатқызылғанмен, "пансексуалдық" және "пансексуализм" гибридті сөздері алғаш рет 1914 жылы (пансексуализм деп жазылған) пайда болды, оларды Зигмунд Фрейдтің оппоненттері "сексуалдық инстинкт барлық адам қызметінде, психикалық және физикалық, басты рөл атқарады" деген идеяны білдіру үшін жасады. Бұл термин Фрейдтің "Топтық психология және Эго талдауы" еңбегінде неміс тіліне "Pansexualismus" деп аударылды. 1970 жылдарға қарай "пансексуалдық" сөзі "омнисексуалдық" (латынша "omnis" - "барлық") және одан бұрынғы "бисексуалдықпен" қатар, әртүрлі тартымдылықты білдіретін термин ретінде пайда болды. "Bi Any Other Name" кітабында "пансексуалдар 1970 жылдардан бері бисексуалдық қауымдастығына белсенді қатысып келеді" делінген. "Пансексуалдық" термині 1990 жылдары жыныстық идентитікті немесе жыныстық бағдарды сипаттау үшін пайда болды, "көптеген адамдар үшін бұрыннан бар болған сезімдерді сипаттау үшін". Оны Жаспер Варни жасаған. Түстер тартымдылық пен гендерлік спектрді бейнелеу үшін таңдалған: көк – ерлерге тартымдылық, қызғылт – әйелдерге тартымдылық, сары – гендерлік бірегейлігі жоқ адамдарға тартымдылық. Сауалнамаларда пансексуалдыққа қатысты өзгерістер пайда бола бастады, мысалы, "панквир" – пансексуалдықты "квирмен" біріктіретін термин, COVID-19 пандемиясының медициналық емес әсерлері туралы зерттеуге қатысушылар қолданды.

Pansexuality is also sometimes called omnisexuality. Omnisexuality may be used to describe those "attracted to people of all genders across the gender spectrum", and pansexuality may be used to describe the same people, or those attracted to people "regardless of gender". The prefix pan comes from the Ancient Greek πᾶν , meaning "all, every". In 1878, Machado de Assis, a renowned Brazilian writer of the 19th century, made one of the first known uses to date in Portuguese of the term "omnisexual" for his criticism of the novel "O Primo de Basílio" by Eça de Queirós. The review was published in the newspaper of the time, "O Cruzeiro", which, on April 16, 1878, featured a review signed by Eleazar, the pseudonym of Machado de Assis, on the cover of the newspaper. Machado de Assis classified the naturalism and lack of sexual filter present in the novel as “reminiscences and allusions of an eroticism that Proudhon would call omnisexual and omnimod”. Early individuals who displayed pansexual tendencies include John Wilmot and Friedrich Schiller. Although later attributed to Shulamith Firestone, the hybrid words pansexual and pansexualism were first attested in 1914 (spelled pan sexualism), coined by opponents of Sigmund Freud to denote the idea "that the sex instinct plays the primary part in all human activity, mental and physical". The term was translated to German as Pansexualismus in Freud's work Group Psychology and the Analysis of the Ego. The word pansexual is attested as a term for a variety of attraction, alongside omnisexual (coming from the Latin omnis, "all") and the earlier bisexual, by the 1970s. Bi Any Other Name states that "pansexual people have been actively involved in the bisexual community since the 1970s." The term pansexuality emerged as a term for a sexual identity or sexual orientation in the 1990s, "to describe desires that already existed for many people". It was designed by Jasper Varney. The colors are intended to represent attraction and gender spectrum, with cyan for attraction to men, pink for attraction to women, and yellow for attraction to non binary people. Variations on pansexual are beginning to appear in surveys, e. g., panqueer, which combines pansexual with queer, has been used by participants in a study on non medical impacts of COVID 19.

Анықтамалар

Бисексуалдықтың сөзбе-сөз анықтамасында, “bi” префиксіне сәйкес, екі жынысқа (ерлер мен әйелдерге), екі гендерге (ерлер мен әйелдерге) немесе бір жынысты және әртүрлі жынысты адамдарға тартылу жатыр. Ал “pan” префиксімен құрастырылған пансексуалдық – кез келген жынысқа немесе гендерге деген жыныстық тартылыс. Осы анықтамаларды пайдаланғанда, пансексуалдық интерсекс немесе гендерлік бинарлықтан тыс адамдарды нақты түрде қамту арқылы ерекшеленеді. Гендер – генетикалық, гормоналдық, қоршаған орта және әлеуметтік факторларды қамтитындықтан, адамның жынысынан гөрі күрделі деп есептеледі. Америка Бисексуалдық институты бисексуал терминін “бір жынысты және әртүрлі жынысты тартылымға ие көптеген адамдарды қамтитын ашық термин” деп, ал “бисексуалдық ғылыми жіктеме тек қатысы бар адамдардың физикалық, биологиялық жынысына қатысты, гендерлік өрнегіне емес” деп мәлімдейді. 2022 жылы “Бисексуалдық журналында” жарияланған зерттеуге сәйкес, пансексуал немесе квир деп өзін таныстырған көптеген әйелдер бисексуалдықты цисгендерлік ерлер мен әйелдерге ғана тартылумен шектелетін нәрсе деп қарастырып, дәстүрлі гендерлік бинарлықты нығайтады деп сынға алған. Дегенмен, бисексуал әйелдер бисексуалдықты екі немесе одан көп, немесе “ұқсас немесе әртүрлі” гендерге тартылу ретінде анықтады, барлық гендерге тартылуды қамтитындығын айтты және бисексуалдық гендерлік инклюзивтілік тақырыбындағы пікірталас салдарынан жағымсыз психологиялық әсерлерге тап болғандарын жеткізді. Басқа зерттеуде Эшли Грин пансексуал қатысушылардың өздерінің пансексуалдық сәйкестігін бисексуалдықтан ажыратып көрсету арқылы растауға тырысқанын атап өтті, көбінесе бисексуалдықты пансексуалдықтан нашар деп есептеп, оның гендерлік бинарлықтан тыс адамдарды қабылдамайтынына байланысты теріс пікір білдірген, ал кейбіреулері бисексуалдарға өте жағымсыз сезімдермен қарап, “пансексуалдықты оның инклюзивтілігінің арқасында жоғарырақ сәйкестік ретінде көрсетіп, бисексуалдарды пансексуалдықты қабылдамаған жағдайда трансфобиялық деп қарастырған”. Грин бұл трансгендерлік және гендерлік бинарлықтан тыс адамдардың көп бөлігінің бисексуал ретінде танылатынын ескермейтінін, сондай-ақ бұл қатысушылардың бифобия тарихына үлес қосатынын айтады. Кейбір қатысушылар бисексуалдықты жақсы бағалап, пансексуалдықтың жарамдылығын мойындау бисексуалдықтың жарамдылығын мойындауға байланысты екенін айтса да, Грин “Олар таныс баяндарды қарыз алып, гендерлік бинарлықтарды жоюға тырысқанына қарамастан, осы зерттеуде сұхбаттасқан пансексуалдар жеке басын түсінудің маңыздылығын нығайтты” деп қорытындылады. 2017 жылы “Бисексуалдық журналында” жарияланған зерттеуде бисексуалдар мен пансексуалдар гендерді сипаттап, бисексуалдықты анықтағанда, “пансексуалдар мен бисексуалдардың жыныстық қатынас немесе гендер туралы сөйлеу әдісінде ешқандай айырмашылық жоқ” екені және нәтижелер “бисексуалдар гендер туралы екіұшты көзқарасқа ие, ал пансексуалдар жоқ деген стереотипті қолдамайды” екені көрсетілді.

A literal dictionary definition of bisexuality, due to the prefix bi , is sexual or romantic attraction to two sexes (males and females), to two genders (men and women), or attraction to both people of the same gender and different genders. Pansexuality, however, composed with the prefix pan , is the sexual attraction to a person of any sex or gender. Using these definitions, pansexuality is defined differently by explicitly including people who are intersex or outside the gender binary. Gender is considered more complex than the state of one's sex, as gender includes genetic, hormonal, environmental and social factors. while the American Institute of Bisexuality states that the term bisexual "is an open and inclusive term for many kinds of people with same sex and different sex attractions" and that "the scientific classification bisexual only addresses the physical, biological sex of the people involved, not the gender presentation." A 2022 study by the Journal of Bisexuality suggests that the majority of women who identify as pansexual or queer defined bisexuality as limited to attraction to cisgender men and women and critiqued bisexuality as reinforcing the traditional gender binary. However, bisexual women defined bisexuality as attraction to two or more, or "similar or dissimilar", genders, described bisexuality as inclusive of attractions to all genders, and reported negative psychological outcomes as a result of the debate around bisexual gender inclusivity. In another study, Ashley Green noted that pansexual participants sought to authenticate their identity as pansexual by juxtaposing it with bisexuality, often speaking of bisexuality as being inferior to pansexuality, most notably because they felt it excluded individuals who did not identify within the gender binary, some expressing very negative feelings toward bisexual individuals and positioning "pansexuality as being the superior identity as a result of its inclusivity, demonizing bisexual individuals as being transphobic if they do not identify as pansexual once they are informed that there is a 'better' identity". Green notes that this does not account for the large percentage of transgender and nonbinary individuals who also identify as bisexual, and characterizes these participants as contributing to a long history of biphobia. While some participants spoke favorably of bisexuality, describing the recognition of the validity of pansexuality as being contingent on the recognition of the validity of bisexuality, Green concludes by saying "In borrowing narratives that they are familiar with, the pansexual individuals interviewed in this study reinforced an essentialist understanding of identity despite their attempts to deconstruct gender binaries". A 2017 study published in the Journal of Bisexuality found that when bisexuals and pansexuals described gender and defined bisexuality, "there were no differences in how pansexual and bisexual people discussed sex or gender", and that the findings "do not support the stereotype that bisexual people endorse a binary view of gender while pansexual people do not."

Жалпы термин

Әлеуметтік психолог Кори Фландрдың айтуынша, "бисексуалдық шатыр" термині – әртүрлі жыныстарға тартылыс білдіретін, бисексуал, пансексуал, квир және сұйық ретінде танылатын, сондай-ақ басқа да сәйкестіктерді қамтитын жыныстық сәйкестіктер мен қауымдастықтарды сипаттау үшін қолданылады. Бұл термин инклюзивтіліктің және біртұтастықтың арасындағы тепе-теңдік мәселесіне тап болады. Бір жағынан, ол көптеген әртүрлі жеке тұлғаларды біріктіріп, олардың тәжірибесін жинақтауға мүмкіндік береді, екінші жағынан, тым көп топтарға бөлінуге және бірнеше жыныстық сәйкестікті анықтайтындарды қалыпқа келтіруге әкелуі мүмкін. Пансексуалдық термині кейде бисексуалдықпен алмастырылып қолданылады. Сондай-ақ, бисексуал ретінде өзін таныстыратындар "еркек жынысы, биологиялық жынысы және жыныстық бағдары ықтимал [романтикалық/сексуалдық] қарым-қатынастарда басты назарда болмауы керек" деп ойлауы мүмкін. Полисексуалдық пансексуалдыққа ұқсас, яғни "бірден көп жыныстық бағдарды қамтиды", бірақ міндетті түрде барлық жыныстық бағдарды қамтиды дегенді білдірмейді. Бұл полиамориядан ерекшеленеді, ол – барлық қатысушылардың білуімен және келісімімен бір уақытта бірнеше жақын қарым-қатынасқа түсуді білдіреді. Жыныстық сұйықтық – жыныстық бағдардың өзгеру мүмкіндігін сипаттайтын түсінік, ол кез келген уақытта өзгеруі мүмкін. Америкалық бисексуалдық институты "сұйықтық" термині "адамның гомосексуалдық және гетеросексуалдық тартылысының арасалмағының өзгеріп отыратындығын" көрсетеді деп мәлімдейді. Әлеуметтік психолог Никки Хейфилд "көп жыныстық тартылысқа байланысты қосымша сәйкестіктерді қамту үшін" бисексуалдықтан гөрі "плюрисексуалдық" терминін қолданады, сонымен қатар бисексуалдық, асексуалдық және пансексуалдық сияқты нақты сәйкестіктерге сілтеме жасайды. Ғалым Эмили Прайор бисексуалдықтың жалпы термин ретінде қолданылуын күмәнді көреді, "эмпирикалық дәлелдер жеткіліксіз" екенін атап өтеді. Әлеуметтік психолог Джой Сван бисексуалдық шатырдың астына басқа бағдарларды қосу бисексуалдықтың көрінбей қалуына, басқа жыныстық бағдарлардың да көрінбей қалуына әкеледі және "бисексуалдық шатырдың астында санауға барлық немесе көптеген бисексуалдар келіседі" деген қате пікір тудырады. 18-34 жастағылардың шамамен 2 пайызы өзін пансексуал деп атайды, ал басқа жастағылардың арасында бұл көрсеткіш шамамен 1 пайызды құрайды. 2017 жылы Human Rights Campaign/University of Connecticut жүргізген сауалнамада 13-17 жастағы 12 000 ЛГБТҚ жастың 14 пайызы өзін пансексуал деп жариялады. National Center for Transgender Equality мәліметінше, американдық трансгендерлердің 25 пайызы өзін бисексуал деп таниды. 2019 жылы Жаңа Зеландияда бисексуалдық және пансексуалдық қатысушылардың ұлттық өкілдік тобы жүргізген зерттеуде жас, гендік әртүрлі және маори ұлтының өкілдері бисексуалдарға қарағанда пансексуал деп өзін-өзі тануға бейім екендігі анықталды. 2021 жылғы IPSOS сауалнамасы бойынша, АҚШ пансексуалдардың ең жоғары пайызына ие ел болып табылады.

Social psychologist Corey Flanders said the "bisexual umbrella" is a term used to describe a range of sexual identities and communities that express attraction to multiple genders, often grouping together those who identify as bisexual, pansexual, queer, and fluid, as well as other identities. The term faces issues of balancing inclusivity with cohesiveness where, on one hand, the term can bring together many disparate identities and gather their experiences, and on the other, it can lead to too many sub groupings and exclude those who identify with more than one sexual identity. The term pansexuality is sometimes used interchangeably with bisexuality, and, similarly, people who identify as bisexual may "feel that gender, biological sex, and sexual orientation should not be a focal point in potential [romantic/sexual] relationships." Polysexuality is similar to pansexuality in definition, meaning "encompassing more than one sexuality", but not necessarily encompassing all sexualities. This is distinct from polyamory, which means more than one intimate relationship at the same time with the knowledge and consent of everyone involved. Sexual fluidity is different from gender fluidity. Sexual fluidity is a concept that describes how a person's sexual identity may shift, and can shift at any time. The American Institute of Bisexuality stated that the term fluid "expresses the fact that the balance of a person's homosexual and heterosexual attractions exists in a state of flux and changes over time." The term plurisexualities is used by social psychologist Nikki Hayfield over bisexuality as an umbrella term "to capture additional identities relating to attraction to multiple genders", while also referring to specific identities like bisexual, asexual, and pansexual. Scholar Emily Prior questions the use of bisexuality as an umbrella term, noting that "the empirical evidence just isn't there" to determine whether bisexuality can effectively act as an umbrella term. Social psychologist Joye Swan argues that including other orientations under the bisexual umbrella contributes to bisexual invisibility, invisibility for other sexualities, and presumes that "all or most bisexual people agree with being categorized" under the bisexual umbrella. found that among 18 34 year olds, about two percent self identify as pansexual and approximately one percent in all other age groups. In 2017, 14% of a sample of 12,000 LGBTQ youth between 13 and 17 years of age declared themselves pansexual in a Human Rights Campaign/University of Connecticut survey. According to the National Center for Transgender Equality, 25% of American transgender people identify as bisexual. One New Zealand 2019 study of a nationally representative group of bisexual and pansexual participants found that younger, gender diverse, and Maori people were more likely to self identify as pansexual compared to bisexual. The 2021 IPSOS survey found that the United States was the country with the highest percentage of pansexual individuals.

Пансексуалдық және панромантикалық күндер

ЛГБТ+ қоғамдық сананы арттырудың екі маңызды кезеңі бар, олар пансексуалды және панромантикалық адамдарға арналған. Бірі – пансексуалдық және панромантикалық үкімдерді таныстыру және оларды қолдау мақсатында 2015 жылы алғаш рет тойланған жыл сайынғы Пансексуалдық және Панромантикалық хабардарлық күні (24 мамыр). Екіншісі – әр жылдың 8 желтоқсанында тойланатын Пансексуалдық мақтаныш күні.