Кіріспе

Денсаулық сақтау саласының маманы Фармацевт, Британдық ағылшын тілінде химик деп те аталады, ол дәрі-дәрмектерді дайындау, тарату және басқару саласында маманданған денсаулық сақтау саласының маманы. Фармацевт фармацевтикалық кеңес пен бағдарлама береді, көбінесе қоғамда біріншілік медициналық көмек көрсетуші ретінде қызмет етеді және денсаулықты тексеру, вакцина салу сияқты басқа да қызметтер ұсынады. Фармацевттер дәрі-дәрмектердің биохимиялық механизмдері мен әрекеттері, қолданылуы, терапиялық рөлдері, жанама әсерлері, дәрі-дәрмектердің өзара әсерлесуі және бақылау параметрлерін түсіну үшін университет немесе жоғары білім беру орнында оқиды. Бұл анатомия, физиология және патофизиологиямен байланысты. Фармацевттер осы арнайы білімді пациенттерге, дәрігерлерге және басқа денсаулық сақтау қызметкерлеріне түсіндіріп жеткізеді. Лицензия алу үшін қойылатын талаптардың қатарында, әртүрлі елдер фармацевттерден Бакалавр, Магистр немесе Доктор дәрежесін талап етеді. Фармацевттердің ең көп кездесетін лауазымдары – қоғамдық фармацевт (бөлшек сауда фармацевті, бірінші желілік фармацевт немесе диспансерлік химик деп те аталады) немесе ауруханалық фармацевт, олар медициналық тағайындалған дәрі-дәрмектерді дұрыс қолдану және олардың қолайсыз әсерлері туралы нұсқаулар мен кеңес береді. Көптеген елдерде бұл мамандық кәсіби реттеуге бағынады. Заңмен белгіленген практика аясына байланысты, фармацевттер кейбір елдерде белгілі бір дәрі-дәрмектерді жазып беруге (олар "дәріхана рецепт берушілер" деп те аталады) және қолдануға (мысалы, вакцина салу) қатысуы мүмкін. Фармацевттер сонымен қатар өнеркәсіп, көтерме сауда, ғылыми зерттеу, академиялық орта, дәрілік тізімді басқару, әскери және мемлекеттік мекемелерде жұмыс істей алады.

Армения

Арменияның Білім және денсаулық сақтау министрліктері фармацевтикалық білім беру мекемелерінің аккредиттеуін қадағалайды. Фармацевттердің Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) қажетті дәрі-дәрмектердің үлгі тізіміне (ҚДДТ), стандартты емдеу нұсқаулықтарын қолдануға, дәрі-дәрмек туралы ақпарат беруге, клиникалық фармацияға және дәрі-дәрмекпен жабдықтауды басқаруға құзыретті болуы күтіледі. Қазіргі таңда фармацевттерді тіркеуді талап ететін заң жоқ, бірақ барлық дәріханалар қызметін жүзеге асыру үшін лицензия алуы тиіс. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) 2010 жылғы есебінде Арменияда 10 000 адамға 0,53 лицензияланған фармацевт және 7,82 лицензияланған дәріхана шақтап есептеледі. Фармацевттер дәріханадан дәрі берген кезде оны дженерикке ауыстыруға құқылы.

Австралия

Австралиялық Фармация Кеңесі – австралиялық фармацевттердің тәуелсіз аккредиттеу агенттігі. Австралиялық фармацевтикалық білім беру бағдарламаларының аккредиттеу стандарттарына міндетті түрде клиникалық тәжірибе кіреді. Ауылдық жерлерде жұмыс істейтін фармацевттердің санын арттыру мақсатында ауылдық тәжірибеге баса назар аударылады. Кеңес, Австралияның Фармация Кеңесінің тапсырмасы бойынша, фармацевттерді тіркеуге үміткерлер үшін жазбаша емтихан өткізеді. Австралияның Фармация Кеңесі тіркеуге қол жеткізудің соңғы шарты ретінде стажировка аяқталғаннан кейін ауызша емтихан жүргізеді. Австралияның Фармацевтикалық Қоғамы фармацевттерге үздіксіз білім беру бағдарламаларын ұсынады. Соңғы он жылда Австралияда толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін фармацевттердің саны тұрақты деңгейде сақталды. Фармациялық практика, Фармацевтикалық Қоғамның нұсқаулықтары мен стандарттарының ішіндегілерді қоса, практикалық стандарттармен сипатталады. Австралиялық Фармация Кеңесі дәрі-дәрмектерді тағайындауға және қарттарға күтім көрсету саласында жұмыс істеуге фармацевттерге аккредиттеу стандарттарын әзірлеуде. Қарттарға күтім көрсету аккредиттеу стандарттары, фармацевттердің тұрғын үйлердегі қарттарға күтім көрсету орталықтарында жұмыс істеуге тиісті деңгейде дайын болуын қамтамасыз ету мақсатында әзірленуде. Қазіргі уақытта фармацевттердің жетіспеушілігі байқалып, көптеген вакансиялар бос тұр. Көптеген фармацевттер мамандығын тастап кетсе де, олар өз кәсібіне оңтайлы көзқарас сақтайды. Шартты және уақытша жұмыс кеңінен таралған. Шартты фармацевт – жеке кәсіпкер және көбінесе «локум» деп аталады; мұндай фармацевттер бір сменаға немесе ұзақ мерзімге шақырылуы мүмкін. Фармацевттердің саны бірнеше жыл бойы тұрақты сақталды. Халықаралық фармацевтикалық бітірушілер Канадада тәжірибе жасауға лицензия алу жолын Канаданың Фармацевтикалық Регуляторлық Органдарының Ұлттық Қауымдастығының (NAPRA) «Фармацевттер шлюзі» арқылы тіркелу арқылы бастай алады. Канаданың лицензияланған фармацевттерінің басым көпшілігі (~70%) қоғамдық дәріханаларда, тағы 15% ауруханаларда, ал қалғаны өнеркәсіп, үкімет немесе университеттер сияқты басқа да салаларда жұмыс істейді. Фармацевттердің практикалық құзыреті 13 провинция мен территория бойынша әртүрлі және уақыт өте келе өзгеріп отырады. Фармацевттердің практикалық құзыретінің кеңеюі мен білімді қолдануының нәтижесінде, Канаданың фармацевтикалық мектептеріндегі кәсіби бағдарламаларды бакалавриаттан фармацевтика докторларына көшіруге бағытталған мақсатты күш-жігер жұмсалды. Бұл түлектердің практиканың өсіп келе жатқан талаптарына сәйкес келетін ең соңғы білім деңгейіне ие болуын қамтамасыз етуге арналған.

Тарих

Ежелгі Жапонияда дәріханаға ұқсас қызмет атқаратын ерлер құрметке ие болды. Фармацевттердің қоғамдағы орны Тайхо кодексімен (701) белгіленіп, Йоро кодексімен (718) қайта расталды. Хэйан дәуірінен бұрынғы императорлық сарайда лауазымдар орнатылды; және бұл ұйымдық құрылым Мэйдзи реформасына дейін (1868) көбінесе өзгеріссіз сақталды. Бұл өте тұрақты иерархияда фармацевттер – тіпті фармацевттердің көмекшілері де – денсаулық сақтау саласындағы, мысалы, дәрігерлер мен акупунктурашылардан жоғары мәртебеге ие болды. Императорлық сарайда фармацевт тіпті императордың екі жеке дәрігерінен де жоғары дәрежеде тұрды.

Қазіргі заманғы

1997 жылы Жапониядағы 46 фармацевтика университеті жыл сайын шамамен 8000 студентті бітірді. Жапониядағы клиникалық фармацевттердің қазіргі практикасы (2000 жылдың қыркүйегінде бағаланған) дәрі-дәрмектерді тарату, пациенттермен кеңесу, дәрі-дәрмек туралы ақпарат беру, рецепттерді өзгерту бойынша кеңес беру және рецепттерді түзетуге бағытталған. Осы тәжірибелер рецепттегі дәрі-дәрмектердің орташа санының, дәрі-дәрмек құнының және жағымсыз дәрілік реакциялардың азаюымен байланысты.

Нигерия

Нигерияда тіркелген фармацевт болу үшін білім алу, орта мектептің алты жылын немесе орта мектептің сегіз жылын аяқтағаннан кейін бес жылдық курс немесе орта мектептің сегіз жылын аяқтағаннан кейін төрт жыл (яғни аккредиттелген университеттердегі 2 жылдық жоғары деңгейдегі оқудан кейін) білім алуды қамтиды. Фармация мектептерінің көпшілігі Бакалавр (B.Pharm.) дәрежесін береді. Алайда, жақын арада барлық мектептерде 6 жылдық бірінші дәрежелі курс ұсынылатын болады, ол Фарма.Д. (Фармация докторы) дәрежесіне алып келеді. Бенин университеті Фарма.Д. бағдарламасын бастады, ал басқа фармацевтика мектептері де оны жақын арада бастауды жоспарлап отыр. Нигериядағы фармацевтика дәрежесі жіктемеленбеген, яғни бірінші сынып, екінші сынып (күшті) сияқты жіктемелер болмайды, бірақ түлектерге фармацевтика, фармакология, медициналық химия және т.б. сияқты нақты салаларда ерекше жетістіктермен диплом беру мүмкін. Фармацевтикалық білім алған түлектер, тіркелген фармацевт (прецептор) бақылауында танылған және белгіленген мекемеде 1 жылдық тәжірибеден өтуі тиіс, содан кейін ғана тіркелген фармацевт бола алады. Кәсіпті Нигерияның Фармацевттер Кеңесі деп аталатын мемлекеттік заңды орган реттейді. Батыс Африка Фармацевтикалық Колледжі фармацевтиканың түрлі салаларындағы жоғары деңгейдегі практика бойынша тіркеуден кейінгі курстарды жүргізеді. Бұл колледж Батыс Африка аймағына кіретін бірнеше елдердің бірлескен қаржыландыруында жұмыс істейді. Нигериядағы мемлекеттік сектордағы жалақының салыстырмалы түрде төмен болуына байланысты, АҚШ, Ұлыбритания, Канада және т.б. елдерде мыңдаған нигериялық фармацевттер жұмыс істейді.

Пәкістан

Пәкістанда Фарм. Д. (Фармация докторы) дәрежесі – жоғары білім беру деңгейіндегі кәсіби докторлық дәреже. Пакистанның Фармация кеңесінде фармация курстарын оқыту үшін 21 университет тіркелген. 2004 жылы Пәкістанның Жоғары білім беру комиссиясы және Пакистанның Фармация кеңесі оқу жоспарын жаңартты және 4 жылдық Фармация бакалавры (Bachelor of Pharmacy) бағдарламасын 5 жылдық Фармация докторы (Doctor of Pharmacy) бағдарламасына өзгертті. Барлық 21 университет 5 жылдық Фармация докторы бағдарламасын іске қосты. 2011 жылы Пакистанның Фармация кеңесі Пешавар университетінің Фармация факультетінде бес жылдық бағдарлама бойынша Фармация докторы дәрежесін беруге келісім берді.

Польша

Польшалық фармацевттер медициналық университеттің 5 жарым жылдық фармацевтика магистрлік бағдарламасын аяқтауы керек және Польшада фармацевт ретінде қызмет ету құқығын аудандық фармацевтикалық кеңестен алуы тиіс. Бағдарламаға 6 айлық дәріхана тәжірибесі кіреді. Фармация магистрі (M. Pharm.) аталымы польша тілінде – магистр фармации (mgr farm). Тек фармацевттер ғана емес, сонымен қатар фармацевтикалық техникалар да есірткі, психотроптық және өте күшті дәрілерді қоспағанда, рецепт бойынша берілетін дәрілерді таратуға рұқсат етіледі. Фармацевттер фармацевтикалық техникалар орындаған рецепттерді кейіннен мақұлдайды. Фармацевтикалық техникалар 2 жылдық орта білімнен кейінгі кәсіптік училищені аяқтағаннан кейін, тағы 2 жыл дәріханада тәжірибе жинауы керек. Фармацевттер ерекше жағдайларда дәрі-дәрмектерді тағайындауға құқылы. Польшадағы барлық дәріханалар қосымша дәрілерді дайындауға міндетті. Польшадағы фармацевттердің көпшілігі дәріхана меңгерушілері болып табылады және дәстүрлі қызметтерінен өзге, дәріхананың маркетингіне де жауапты. Польшада дәріхана меңгерушісі болу үшін фармацевт кемінде 5 жылдық кәсіби тәжірибеге ие болуы керек. Польшадағы барлық фармацевттер әртүрлі университеттер мен салалық курстарға қатысу арқылы немесе аспирантурада маманданудан өту арқылы өз білімдерін жаңарып тұруы тиіс.

Швеция

Швецияда денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет саласындағы заңмен реттелген барлық мамандардың қызметін қадағалайтын ұлттық кеңес бар, сонымен қатар ол елдегі фармацевттерді тіркеуге де жауапты. Фармацевт лицензиясын алу үшін білім беруді Еуропалық Одақ реттейді және ең төменгі талаптар – фармацевтика бағдарламасы бойынша бес жылдық университет оқуы, оның ішінде алты ай фармацевтикалық практиканы қамтуы керек. Фармациялық білім беруге түсу үшін студенттер бастауыш мектепті (6-16 жас) аяқтағаннан кейін, табиғаттану бағытындағы гимназия бағдарламасын (15-20 жастағы оқушыларға арналған орта мектеп) кемінде үш жыл бітіруі тиіс. Швецияда фармацевтикалық білімді тек үш университет береді: Уппсала университеті (Фармацевтика факультеті орналасқан жері), Гетеборг университеті және Умеа университеті. Швецияда фармацевттерді Apotekare деп атайды. Швециядағы дәріханаларда фармацевттер заңмен реттелген денсаулық сақтау саласының басқа да мамандарымен – Рецептарийлермен (ағылшын тілінде prescriptionists) бірге жұмыс істейді, олар фармацевтика ғылымдарының бакалавр дәрежесіне тең білім алған, яғни үш жылдық университет бітірген. Рецептарийлердің Швецияда, Норвегияда, Финляндияда және Исландияда дәрі-дәрмектерді тарату құқығы бар. Дәріхана қызметкерлерінің көп бөлігі Apotekstekniker, яғни «фармация техниктері», олар кәсіптік колледжде үш семестр оқиды. Швецияда фармацевтикалық техниктерге дәрі-дәрмектерді тарату құқығы жоқ, бірақ оларға рецептсіз дәрілер туралы кеңес беруге және сатуға рұқсат етіледі.

Швейцария

Швейцарияда денсаулық сақтаудың федералды кеңсесі дәріхана қызметін реттейді. Швейцарияның төрт университеті фармацевтикалық білім беру бағдары бойынша мамандық ұсынады: Базель университеті, Женева университеті, Лозанна университеті және Цюрихтің ЭТХ. Фармацевтикалық білім беру бағдары бойынша мамандық алуға кем дегенде бес жыл уақыт керек. Студенттер соңғы курсын дәріханада стажировкадан өтіп және университеттегі курстармен бірге аяқтайды, бұл ретте рецепттерді тексеру және фармацевтикалық препараттарды дайындауға баса назар аударады. Барлық денсаулық сақтау мамандықтары мемлекеттік реттеуден өтетіндіктен, дәріханада жұмыс істеу үшін мемлекеттік диплом алу қажет. Фармацевтикалық білім алған түлектер фармацевтикалық өнеркәсіп немесе ауруханалар сияқты басқа да салаларда жұмыс істеуі мүмкін. Фармацевттер үш жылдық оқудан өтетін фармацевтикалық ассистенттермен бірге жұмыс істейді. Фармацевттер түрлі салаларда қосымша мамандануы мүмкін, бұл PharmaSuisse, Швейцария фармацевттер қауымдастығымен ұйымдастырылады.

Танзания

Танзанияда дәріхана қызметін ұлттық дәріханалар кеңесі реттейді, сонымен қатар елдегі дәріханашыларды тіркеуге де жауапты. Халықаралық стандарттар бойынша фармацевттердің саны өте аз, орташа есеппен 10 000 адамға 0,18-ге тең. Фармацевттердің көп бөлігі қалалық аймақтарда орналасқан, ал кейбір жетіспейтін аймақтарда бір аймаққа тек 2 фармацевт ғана қарастырылған. 2007–2009 жылдарға қатысты мәліметтерге сәйкес, фармацевттердің ең көп саны мемлекеттік секторда жұмыс істейді (44%). Жеке бөлшек саудадағы дәріханаларда жұмыс істейтіндердің үлесі 23%, ал қалғандары көбінесе жеке қоймаларда, фармацевтикалық өндіріс орындарында, академиялық ортада/оқытушылық қызметте немесе діни және коммерциялық емес ұйымдарда жұмыс істейді. Фармацевттердің жалақысы жұмыс істейтін орнына қарай айтарлықтай өзгеше. Академиядағы қызметкерлер ең көп жалақы алады, одан кейін көп тарапты коммерциялық емес ұйымдардағылар келеді. Мемлекеттік сектор, оның ішінде мемлекеттік бөлшек саудадағы дәріханалар мен діни ұйымдар бұл көрсеткіш бойынша әлдеқайда төмен төлейді. Денсаулық сақтау министрлігінің жалақы тізімі бойынша дәрігерлердің жалақысы фармацевттерден бір жылдық оқу айырмашылығына қарамастан, едәуір жоғары.

Тринидад және Тобаго

Тринидад және Тобагода дәріхана қызметін Тринидад және Тобагоның Дәріханалар кеңесі реттейді, ол екі аралдағы фармацевттерді тіркеуге жауапты. Вест-Индия университеті Санкт-Августин қаласында 4 жылдық Фармацевтика ғылымдары бакалавры дәрежесін ұсынады, бұл фармацевтикалық тәжірибе үшін жалғыз құзыретті білім беру бағдарламасы болып табылады. Бітірушілер тіркеуге дейінгі 6 айлық тәжірибеден өтеді, ол тіркелген фармацевт қадағалауымен, қоғамдық немесе мекемелік дәріханада өздері таңдаған жерде жүзеге асырылады. Міндетті тіркеуге дейінгі кезең аяқталғаннан кейін, түлек Дәріханалар кеңесіне тіркелген фармацевт болу үшін өтініш бере алады. Тіркелген фармацевт ретінде күнтізбелік жыл ішінде жұмыс істегеннен кейін, азамат тіркелген, жауапты фармацевт бола алады. Тіркелген, жауапты фармацевт болуға жеке тұлға дәріханаға лицензия алып, бас фармацевт болып жұмыс істеуге құқылы.

Ұлыбритания

Британ ағылшын тілінде (және белгілі бір дәрежеде Австралия ағылшын тілінде) "фармацевт" деп аталатын кәсіби лауазым "дәріханагер" немесе көбінесе "химик" деп те аталады. Дәріханагер әдетте дәріханадан жұмыс істейді және медициналық рецепттерді орындауға, сондай-ақ рецептсіз дәрілер мен басқа да денсаулыққа қатысты тауарларды сатуға құқылы. Фармацевттер қосымша оқудан өтіп, белгілі бір жағдайларда дәрі-дәрмектерді тағайындау құқығын алуға болады.

Әдебиет

Ұлыбританияда Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінде жұмыс істейтін фармацевттердің көпшілігі ауруханалық фармацевтикада немесе қоғамдық фармацевтикада қызмет етеді. 1979 жылы Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі жөніндегі Корольдік комиссия Ұлыбританиядағы ауруханалар мен қоғамдық денсаулық сақтау қызметтерінде сол кездеге дейін шамамен 3000 фармацевт жұмыс істегенін хабарлады. Олар фармацевттердің халыққа кеңес беру қызметін кеңейту мүмкіндігіне үміт артты. 2006 жылдың мамырынан бері Ұлыбританияда фармацевт ретінде жаңа кәсіби рөл – "Тәуелсіз дәрі тағайындаушы фармацевт" ресми түрде мойындалды. Осы біліктілікті алған фармацевт тәуелсіз дәрі тағайындаушы өз компетенциясы шегінде кез келген медициналық жағдайға қатысты кез келген тіркелген дәріні тағайындауға құқылы. Бұл 1-ші тізімдегі препараттардан басқа, бақылаудағы дәрі-дәрмектерді, сондай-ақ әртүрлі есірткілерді (кокаин, диаморфин және дипипанон) тәуелділікті емдеу үшін тағайындауды да қамтиды.

Америка Құрама Штаттары

2014 жылы АҚШ Еңбек статистикасы бюросы 297 100 американдық фармацевт жұмыс орны бар екенін мәлімдеді. 2024 жылға қарай бұл көрсеткіш 3%-ға артуы күтілуде. Осы фармацевттердің көп бөлігі (65%) бөлшек саудада жұмыс істейді, олардың көпшілігі жалақы алатын қызметкерлер, бірақ кейбіреулері жеке кәсіпкерлер. Шамамен 22%-ы ауруханаларда, ал қалғаны негізінен пошта арқылы немесе интернет-дәріханаларда, фармацевтикалық көтерме саудада, дәрігерлердің практикасында және Федералдық үкіметте жұмыс істейді. Бұған қоса, фармацевттер штаттан штатқа жұмыс істеу үшін мемлекеттік деңгейдегі құқықтық емтиханды тапсыруға міндетті.

Фармация мектебінің аккредиттеуі

Фармация білімін аккредиттеу кеңесі (ACPE) 1932 жылдан бері АҚШ-тағы фармацевтика мектептерінің аккредиттеу органы ретінде жұмыс істеп келеді. ACPE-нің миссиясы – «Фармация мамандығы үшін білім берудегі сапаны қамтамасыз ету және дамыту». 1975 жылдан бері ACPE үздіксіз фармацевтикалық білім беруді аккредиттеу органы болып табылады. ACPE директорлар кеңесін Америка фармацевтика колледждері қауымдастығы (AACP), Америка фармацевттер қауымдастығы (APhA), Фармация кеңестерінің ұлттық қауымдастығы (NABP) (әрқайсысы үш тағайындау) және Америка білім беру кеңесі (бір тағайындау) тағайындайды. АҚШ-та лицензия алу үшін Солтүстік Америка фармацевт лицензиялық емтиханына (NAPLEX) түсушілер ACPE аккредиттеген фармацевтика мектебін бітіруі тиіс. ACPE аккредиттеуді алу үшін фармацевтика мектептері сақтауға тиіс стандарттарды жариялайды. Аккредиттеуді алуға ниеттенген фармацевтика мектебі алдымен өтініш беруі және «Pre Candidate» статусын алуы керек. Резиденттік – бұл аспиранттар үшін әдетте 1–2 жылға созылатын оқудан кейінгі білім беру нысаны. Резиденттік лицензия алған фармацевттерге бірнеше жылдың ішінде ондаған жылдық клиникалық тәжірибе жинау мүмкіндігін береді. Жаңа түлектердің бәсекеге қабілетті болуы үшін жұмыс берушілер клиникалық лауазымдарға резиденттік білімі бар үміткерлерді жақсы көреді. Мамандық тікелей пациенттерге клиникалық қызмет көрсетуге ниеттенетін резиденттік фармацевттерге қарай бұрылып келеді. 1990 жылы Америка фармацевтика колледждері қауымдастығы (AACP) жаңа кәсіби дәреже талабын қойды. Фармацевтика мамандығын бітірген түлектер зерттеуге бағытталған стипендия алуға да құқылы. Стипендияның ұзақтығы бағдарламаға байланысты 1–3 жылға созылуы мүмкін, бірақ көбінесе кемінде 1 жылдық резиденттік тәжірибе талап етіледі.

Емдеу

2016 жылға дейін АҚШ-тың барлық 50 штаты мен Колумбия округі фармацевттерге вакцина салуға рұқсат берді, бірақ штаттар арасындағы нақты процедуралар әртүрлі.

Вьетнам

Мектеп оқушылары фармацевтика университетіне немесе медицина және фармацевтика университетінің фармацевтика факультетіне түсу үшін ұлттық емтихан тапсыруы керек. Емтиханды студенттердің 5-7% ғана тапсыра алады. Емтихан үш пәннен тұрады: математика, химия және физика немесе биология. Университетте 5 жыл оқығаннан кейін, сәтті оқыған студенттер фармацевтика бакалавры дипломын алады. Немесе олар университет фармацевттері деп аталады (кейбір елдерде колледж фармацевттерінен және кәсіптік фармацевттерден айырмашылық жасау үшін осындай тәлімгер фармацевттерді фармацевт көмекшілері деп атайды). Бакалавр дипломын алудың тағы бір жолы бар. Мектеп оқушылары фармацевтикалық колледжде немесе фармацевтикалық кәсіптік училищеніңде оқиды. Колледжді немесе училищені бітіргеннен кейін олар дәріханада жұмыс істейді және екі жылдық тәжірибеден кейін фармацевтика университетіне немесе медицина және фармацевтика университетінің фармацевтика факультетіне түсу үшін емтихан тапсыруға құқылы. Бұл емтихан ұлттық емтиханнан оңайырақ. Емтиханды тапсырғаннан кейін олар 3 жылдық немесе 4 жылдық бакалавр дипломын алу үшін оқуды жалғастырады. Бұл диплом 5 жылдық бакалавриат дипломымен теңестіріледі.