Кіріспе

АҚШ-тағы Ұлттық фармацевтикалық идентификация жүйесі. Ұлттық дәрілік код (NDC) – адамдарға қолдануға арналған дәрілік заттарды АҚШ-та анықтау үшін қолданылатын бірегей өнім идентификаторы. 1972 жылғы «Дәрілік заттар тізілімі» заңына сәйкес, тіркелген дәрілік заттарды өндіруші мекемелер Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасына (FDA) коммерциялық таратуға дайындалған, өндірілген, таратылған, құрастырылған немесе өңделген барлық дәрілік заттардың жаңа тізімін ұсынуға міндетті. Дәрілік өнімдер NDC арқылы анықталады және есептеледі. Дәрілік препараттарды талдау кезінде, мысалы, Жалпы өнім идентификаторы (GPI) сияқты, NDC-ге қосымша бірнеше баламалы дәрілік препараттар жіктеу жүйелері де қолданылады.

Формат

Ұлттық дәрілік код – АҚШ Федералды азық-түлік, дәрі-дәрмек және косметикалық заттар туралы заңның 510-бабына сәйкес тізімделген әрбір дәрі-дәрмектің бірегей 10 немесе 11 таңбалы, 3 сегментті сандық идентификаторы. Сегменттер өндірушіні немесе сатушыны, өнімді (өндірушінің ауқымында) және сауда қаптамасын (осы өнімді) анықтайды. Бірінші сегмент – өндіруші коды, ол 4, 5 немесе 6 таңбадан тұрады және Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) өндіруші коды туралы сұраныс берілгеннен кейін тағайындайды. Өндіруші – дәрілік өнімді өндіретін, қайта қаптамалайтын немесе тарататын кез келген мекеме. Екінші сегмент – өнім коды, ол 3 немесе 4 таңбадан тұрады және белгілі бір мекеме үшін нақты күшін, дозалық түрін және құрамын анықтайды. Үшінші сегмент – қаптама коды, ол 1 немесе 2 таңбадан тұрады және қаптаманың пішіні мен мөлшерін анықтайды. Өте сирек жағдайларда өнім және қаптама сегменттерінде сандардан басқа таңбалар болуы мүмкін. Өндіруші кодын FDA тағайындаса, өнім және қаптама сегменттерін өндіруші тағайындайды. Бұрын өндірушілер енді қолданылмайтын ескі өнім кодтарын жаңа өнімдерге қайта тағайындауға мүмкіндік алған болса, жаңа FDA растау процедураларына сәйкес, бір өнімге NDC коды тағайындалғаннан кейін (белсенді ингредиенттер, күші және дозалық түрі сияқты негізгі қасиеттерімен анықталады) оны басқа өнімге қайта тағайындауға болмайды. NDC кодтары цифрлардың келесі топтамаларының бірі түрінде кездеседі: 4 4 2, 5 3 2, 5 4 1, 6 3 2 немесе 6 4 1. NDC 10 таңбалы идентификатор болғанымен, әртүрлі нотациялар мен нұсқалардың көбеюі салдарынан шатасу туындауы мүмкін. Бұрынғы NDC тізілімі қағаз негізіндегі тізім жүйесімен толтырылған, кейде өнім кодына немесе қаптама кодына сызықшалардан басқа жұлдызша қосылған. Бұл форматты бүгінгі ресми форматқа жұлдызшаны (бар болса) жою арқылы оңай түрлендіруге болады. АҚШ-тағы NDC кодталған әрбір өнімнің қаптамасында 3 (UPC A) немесе 03 (EAN 13) санымен басталатын әмбебап өнім коды бар штрих-код болады. Сандардың қалған бөлігі 10 NDC таңбасынан және тексеру таңбасынан тұруы мүмкін, бірақ бұл міндетті емес. Егер NDC UPC-де қолданылса, онда ол тек 10 таңбадан тұратын NDC кодының ең қарапайым түрі болып табылады. NDC коды өнімнің штрих-кодымен осылай байланысқандықтан, осы формада NDC кодында түсініксіздіктер болуы мүмкін. Мысалы, 1234 5678 90, 12345 678 90 және 12345 6789 0 бірдей 1234567890 штрих-кодына ие, бірақ мүлдем басқа өнімдер болуы мүмкін. Нарыққа әсер ететін нақты түсініксіздіктің алдын алу үшін түсініксіздікті тексеру жаңа электрондық тізімдеу процесінің бөлігі болып табылады. Таза 10 таңбалы NDC форматын өнім тізілімінің дерекқорының көмегінсіз сызықшалармен стандартты форматқа қайта аудару мүмкін емес. Medicare және Medicaid қызметтерінің орталығы (CMS) 11 таңбалы NDC туындысын жасады, ол NDC-нің өндіруші, өнім немесе қаптама кодтарының сегменттерін қажет болған жағдайда алдынан нөлдермен толтырады, нәтижесінде 5 4 2 конфигурациясы пайда болады (бірақ әрқашан сызықшасыз жазылады). Бұл формат HIPAA регламентіне сәйкес таңдалған деректер стандарттарымен қабылданды, сондықтан басқа мемлекеттік органдардың тізімдері мен деректер базаларында (мысалы, UMLS) бастапқы NDC-нің 11 таңбалы туындысы болуы мүмкін. 11 таңбалы NDC форматын өнім тізілімінің дерекқорының көмегінсіз 10 таңбалы стандартты форматқа қайта аудару мүмкін емес. Кейбір қолданбаларда толық кеңейтілген 5+4 таңбалы өндіруші+өнім коды қаптамаға қарамастан өнімді анықтау үшін 9 таңбалы сан ретінде қолданылады. Осылайша, 11 таңбалы NDC соңғы екі таңбаны жою арқылы 9 таңбалы NDC өнім кодына айналдырылуы мүмкін. Бұл 10 таңбалы NDC үшін сенімді жұмыс істемейді, себебі қаптама коды екі емес, бір таңбалы болуы мүмкін. 2022 жылы FDA NDC ережелерін қайта қарауды ұсынды, ол бірдей үш функционалдық сегменттері бар, бірақ 6, 4 және 2 таңбалы бірыңғай сегмент ұзындығы бар бірыңғай 12 таңбалы NDC қолдануды талап етеді.