Кіріспе

Дәрілік заттарды жіктеу жүйесі
Анатомиялық-терапевтік-химиялық (АТХ) жіктеу жүйесі – дәрілік заттардың белсенді компоненттерін олар әсер ететін орган немесе жүйеге, сондай-ақ олардың терапевтік, фармакологиялық және химиялық қасиеттеріне сәйкес жіктейтін жүйе. Оның мақсаты – дәрілік заттарды қолдануды бақылауға және дәрі-дәрмектерді сапалы пайдалануды жақсартуға бағытталған зерттеулерге көмектесу. Бұл дәрілік препаратты ұсынуды немесе оның тиімділігін білдірмейді. Оны Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Дәрі-дәрмек статистикасы әдістемесі жөніндегі ынтымақтастық орталығы (WHOCC) басқарады және ол алғаш рет 1976 жылы жарияланды.

Тарих

АТК жүйесі бұрынғы анатомиялық жіктеу жүйесіне негізделген, ол фармацевтикалық өнеркәсіпке дәрілік препараттарды (олардың белсенді заттарынан айырмашылығы) жіктеуге арналған құрал. Бұл жүйе, шатастыратыны, сондай-ақ АТК деп аталады, 1971 жылы Еуропалық фармацевтикалық нарықты зерттеу қауымдастығы (EphMRA) тарапынан басталып, қазір EphMRA және Intellus ұйымдары қолдауда. Оның кодтары төрт деңгейге бөлінген. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) бес деңгейлі жүйесі – EphMRA жүйесінің кеңейтілген және өңделген нұсқасы. Ол алғаш рет 1976 жылы жарияланды.

АТК

Ветеринариялық дәрілік заттарды жіктеу үшін ветеринариялық дәрілік заттарды анатомиялық-терапиялық-химиялық жіктеу жүйесі (ATCvet) қолданылады. Көптеген адамға арналған дәрілердің ATC кодтарының алдына Q әрпін қою арқылы ATCvet кодтары жасалуы мүмкін. Мысалы, ветеринариялық қолданысқа арналған фуросемидтің коды QC03CA01 болып табылады. Кейбір кодтар тек ветеринариялық дәрі-дәрмектер үшін ғана қолданылады, мысалы QI иммунологиялық препараттар, QJ51 сүт безіне енгізілетін антибактериялық препараттар немесе QN05AX90 амперозид.

Өсімдіктермен жасалатын АТК (АТК)

Өсімдіктерге арналған АТК жүйесі (HATC) – өсімдік заттарының АТК жіктемесі болып табылады; ол 5-ші деңгейдегі топта 2 цифрдың орнына 4 цифр қолдану арқылы стандартты АТК жүйесінен өзгешеленеді. Бұл өсімдіктер жіктемесі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) тарапынан қабылданбаған. Уппсала бақылау орталығы Өсімдіктерге арналған АТК жіктемесіне жауапты, және ол WHODrug Global портфелінің құрамына кіреді, оған жазылу арқылы қол жеткізуге болады.

Күнделікті дозасы

ATC жүйесі көптеген дәрі-дәрмектер үшін белгіленген тәуліктік дозаларды (DDD) қамтиды. Бұл белгілі бір дәрі үшін қалыпты тәуліктік дозаға негізделген дәрі-дәрмек тұтынымын өлшеудің бір жолы. Анықтама бойынша, "[ДДД] ересектерде негізгі жағдай бойынша қолданылатын дәрінің күндізгі орташа қолдау дозасы болып табылады".

Өзгерістер мен жаңартулар

АТК жіктемесінің ұлттық нұсқалары, мысалы, неміс тіліндегі Anatomisch therapeutisch chemische Klassifikation mit Tagesdosen, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) нұсқасында жоқ қосымша кодтар мен ДДД-лерді қамтуы мүмкін. АТК жаңа бекітілген дәрі-дәрмектер үшін жаңа кодтар жасау бойынша ұсынымдарды сақтайды. АТК жіктемесі мен ДДД тағайындалуы үшін ДДҰ-ға өтініш жіберіледі. Алдын ала немесе уақытша код тағайындалып, пікір алу немесе қарсылық білдіру үшін веб-сайтта және ДДҰ Дәрілік ақпарат құралында жарияланады. Жаңа АТК/ДДД кодтары жарты жылдық жұмыс тобының мәжілісінде талқыланады. Егер қабылданса, ол түпкілікті шешімге айналады және жарты жыл сайын веб-сайтта және ДДҰ Дәрілік ақпарат құралында жарияланып, 1 қаңтардағы жылдық АТК/ДДД индексінде басылады. Қолданыстағы АТК/ДДД кодтарына енгізілетін өзгерістер уақытша кодтарға айналу үшін ұқсас процедурадан өтеді және қабылданған жағдайда АТК/ДДД өзгерістері ретінде түпкілікті шешімге айналады. АТК және ДДД өзгерістері тек келесі жылдық жаңартуларда ғана күшіне енеді және іске асырылады; бастапқы кодтар жыл соңына дейін қолданылуы тиіс. ДДД-мен бірге толық АТК индексінің жаңартылған нұсқасы жыл сайын 1 қаңтарда жарияланады.