Кіріспе
Мексикадағы Юкатан түбегінің жағалауындағы арал Isla Mujeres (испанша "Әйелдер аралы", ресми түрде Isla de Mujeres) – Мексика шығанағы мен Кариб теңізінің қосылатын жерінде, Мексиканың Кинтана-Роу штатындағы Юкатан түбегінің жағалауынан орналасқан. Оның ұзындығы шамамен, ал ені шамамен құрайды. Шығысында күшті толқындары мен жартасты жағалары бар Кариб теңізі, ал батысында Канкун қаласының көкжиегі көрінеді. 2010 жылғы халық санауы бойынша, аралдағы осы аттас қалада 12 642 адам тұрады. Қала Isla Mujeres муниципалитетінің орталығы болып табылады. Арал тарихында зорлық-зомбылыққа байланысты қылмыстар өте сирек тіркелген, сондықтан арал бейбіт және тыныш жер ретінде танымал, тұрғындары мен туристердің қауіпсіздігі жоғары деңгейде сақталады. Арал тұрғындары үшін ең үлкен қауіп – тропикалық дауылдар мен ғажайып дауылдар, олардың кейбіреуі, мысалы, Кармен және Вильма дауылдары, ауыр зардаптарға әкеп соқты.
Isla Mujeres ('isla mu'xeɾes, Spanish for "Women Island", formally “Isla de Mujeres”) is an island where the Gulf of Mexico and the Caribbean Sea meet, about off the Yucatán Peninsula coast in the State of Quintana Roo, Mexico. It is approximately long and wide. To the east is the Caribbean Sea with a strong surf and rocky coast, and to the west the skyline of Cancún can be seen across the waters. In the 2010 census, the namesake town on the island had a population of 12,642 inhabitants. The town is the seat of Isla Mujeres Municipality. Very little violent crime has been reported on the island over its history, leading the island gaining a reputation for its relaxed nature, as the safety of both residents and tourists being unusually high. The biggest danger to the residents of the island has historically been the threat of tropical storms and hurricanes, some of which have caused devastating damage, such as Hurricane Carmen and Hurricane Wilma.
Тарих
Колумбияға дейінгі дәуірде арал майялардың бала тудыру және емшілік құдайы Икшельге қасиетті саналған. 16 ғасырда испандықтар келген кезде, олар оны көптеген құдайлардың бейнесіне орай "Isla Mujeres" деп атады. Isla Mujeres туралы алғашқы мәліметтер 564–1516 жылдарына дейін сақталып қалған, ол кезде арал Экаб атты майя провинциясының бір бөлігі болған. Қазіргі Кинтана-Ру штатының аумағында төрт майя провинциясы болған. Майялар аралдағы тұзды көлдерден (кішкентай, ішкі лагуналар) тұз өндіріп, оны азық-түлік сақтауға, емдеуге және майя әлемінде қабылданған валюта ретінде пайдаланған. Икшельге арналған ғибадатхана қазіргі Хасиенда Мундака (Мундака плантациясы) орналасқан жерде тұрған. Арал 1800 жылдардың басында қарақшылардың таңдаулы тоқтау орны болған. Құрлыққа жақын орналасқан терең емес лагуна теңізшілерге үлкен дауылдарды күтіп шығуға, кемелерін жөндеуге және тұзбен сауда жасауға ыңғайлы болған. Генри Морган, Жан Лафитт және Эрнан Мундака сияқты қарақшылар да онда уақыт өткізген. Мундака аралда ұзақ уақыт тұрып, үлкен хасиенда салған, оның көмегімен жергілікті әдемі Мартиняна (Приска) Гомес Пантояны әйелдікке көндіруді үміттенген. Бірақ ол өкінішке орай, басқа біреуге тұрмысқа шықты. Хасиенданың бір бөлігі бүгінге дейін сақталған және бұрын зообақ ретінде пайдаланылған. Бұрын аралдың оңтүстік ұшында майя ғибадатханасы болған. Алайда 1988 жылы "Гилберт" дауылы оның негіздеріне көп зиян келтірген, құрылыстың өте аз бөлігі ғана сақталған. 1970 жылдардан бері, жақын орналасқан Канкунмен бірге Isla Mujeres-те туризм қарқынды дамыған. Туризм индустриясының көп бөлігі сияқты, Isla Mujeres COVID-19 пандемиясынан экономикалық тұрғыдан зардап шекті, бірақ аралдағы ауруға шағу көрсеткіштері салыстырмалы түрде төмен болды.
Көлік
Исла-Мухерес аралында көлік құралдары негізінен таксилер, гольф-көліктері және мопедтерден тұрады. 2005 жылы 121 такси, 500 гольф-көлігі және 1500 мопед скутері болған. Сонымен қатар, қала орталығынан испан тілінде «колониялар» деп аталатын (көптеген жергілікті тұрғындар тұратын) әртүрлі аудандарға қатынайтын автобус қызметі де бар. Бұрын аралды Isla Mujeres ұлттық әуежайы қызмет көрсеткен, бірақ әуежай мен ұшу-қону жолағы жабылды. Қазіргі күні жергілікті тұрғындар, әскери қызметкерлер және туристерді күннің әр уақытында ұшу-қону жолағында жүгіріп бара жатқанда көруге болады.
Материкке пароммен қатынау
Аралға материктегі Пуэрто-Хуарес, Канкун немесе Гран-Пуэртодан екі негізгі паром компаниясы (UltraMar және Jetway) қатынайды. Сонымен қатар, Isla Mujeres аралына күндізгі саяхаттар жасау үшін көптеген кешікпейтін қайықтар бар. Арал күндізгі саяхатшылар арасында танымал, бірақ тур тобы кеткеннен кейін кешке қарай қызғын әрекет баяулайды.
Туризм
Isla Mujeres-де көптеген мейрамханалар бар, олар бүкіл аралда орналасқан. Жергілікті және дәстүрлі рецепттермен дайындалған жаңа теңіз өнімдерін жейтін көптеген орындар бар, ал басқа да мейрамханалар мексикалық, юкатек, итальяндық, карибтік, Жерорта теңізі, израильдік, француздық, тайлық, кубалық және майя тағамдарын ұсынады. Қонақ үй бағасы арзаннан өте қымбатқа дейін әр түрлі болады, әсіресе оңтүстік-батыс жағындағы Hotel Villa Rolandi және Playa Norte сияқты курорттарда. Солтүстікке қарай Эль-Центро (қала орталығы) орналасқан, оның орталық көшесі – Идальго көшесі, негізгі тамақтану және ойын-сауық аймағы болып табылады. Солтүстіктегі жағалауда Плайя-Норте деп аталатын әйгілі жағажай орналасқан, ол 2005 жылы болған «Уилма» дауілінен кейін тез жаңарды. Бұл тартымдылықтардан басқа, аралда дельфиндермен бірге жүзу мүмкіндігі де бар. Isla Mujeres көптен бері үйлену тойларын өткізуге танымал орын болып табылады, аралдағы ірі қонақ үйлер кейде тойға қатысушыларды орналастыру үшін пайдаланылады. Мұндай тойлар аралдың барлық жерінде, көбінесе батыс немесе солтүстік жағалаудағы жағажайларда өткізіледі, ал рәсімдер әдетте жағажайда өтеді. Isla Mujeres аралы көптеген коралл рифтерінің жанында орналасқан, мысалы, Гарафон паркіндегі риф, ол снорклинг және суға батыру үшін танымал. Ағылшын мүсіншісі Джейсон деКаирс Тейлор салған Канкун су асты мұражайы Isla Mujeres аралының батыс жағалауында орналасқан. Аралда теңіз тасбақалары да мекендейді. Соңғы кезде осы аймақтағы теңіз тасбақаларының жойылу қаупі туғандықтан, оларды қалпына келтіру және көбейту үшін аралдың оңтүстік жағында Тортуграня атты орталық құрылды. Бұл орталық жұртшылыққа ашық. Аралдың Кубаға жақын орналасқандығы соңғы жылдары кубалықтардың АҚШ-қа жетуге тырысуына себеп болды. Isla Mujeres – әлемдегі желкенді балық аулауға ең қолайлы орындардың бірі.
Аралдағы өмір
Isla Mujeres-ті танымал бір күндік сапарға шығатын орын ретінде пайдаланудан басқа, аралда көптеген үйлер салынған, соның ішінде аралда ұрпақтан ұрпаққа өмір сүргендердің үйлері, бай кондоминиумдар немесе маусымдық пайдалану үшін үйлер, «қар құстары», балықшылар және аралдағы туризм мен мейрамхана саласында жұмыс істейтіндер. Арал сонымен қатар жылдар бойы яхталар мен қайықтарға арналған орынға ие болды, батыс жағалауында көптеген тұрақтар бар, оның ішінде маусымдық пайдалануға арналғандары да кездеседі. Жалпы, қыс мезгілінде туризмнің төмендеуіне байланысты арал тұрғындарының саны азаяды. Кейбір арал тұрғындары мектепке немесе жұмысқа бару үшін күн сайын Канкунға пароммен қатынайды. Тұрғындар үшін аралдағы сауда көптеген онжылдықтар бойы шектеулі болды, сондықтан Канкунға күндізгі сапарлар (кейде автомобильдер мен жүк көліктеріне арналған арнайы пароммен) теледидар немесе көптеген шағын дүкендерде (жергілікті ыңғайлы дүкендер) немесе қала орталығындағы супермаркетте табылмайтын тағамдар сияқты заттарды сатып алу үшін қалыпты жағдайға айналды. 2000 жылдардың соңында туризм индустриясы өскен сайын, Chedraui сияқты компаниялар өз орнын таба бастады, бұл тұрғындарға Канкунға қайта-қайта сапар жасау қажеттілігін азайтады. Аралдың барлық жерінде көптеген стадиондар бар, соның ішінде толыққанды бейсбол алаңы және ұйымдастырылған футбол алаңы, сондай-ақ жергілікті балалар немесе командалар ойнайтын уақытша топырақ немесе құм алаңдары бар. Аралдағы технология (әсіресе колонияларда) көп жылдар бойы қарапайым болды, арал стандартты теледидардан басқа ойын-сауық саласындағы жаңалықтарды кеңінен қабылдамады. 2000 жылдардың басында кабельді теледидар, аркадалық шкафтар (көбінесе түпнұсқа немесе қайта жабдықталған Neo Geo) және ұялы телефондар жергілікті үйлерде кеңінен таралды. Isla Mujeres – Мексиканың теңіз күштерінің базасы, Quinta Región Naval.