Кіріспе
Оңтүстік Американың Амазонка алабындағы өзен – Пастаза өзені (бұрынғы атауы Суматра) – Оңтүстік Американың солтүстік-батыс Амазонка алабындағы Мараньон өзенінің ірі саласы. Оның бастауы Эквадордың Котопакси провинциясында, Котопакси жанартауының солтүстік-батыс беткейінен ағып, Патате өзені деп аталады. Патате өзені оңтүстікке қарай ағады және Тунгурахуа провинциясында Банос-де-Агуа-Санта қаласынан жоғарыда Чамбо өзенімен қосылады, сол жерде Пастаза өзені құралады. Баностан жеті шақырым шығысқа қарай Ла-Сьенига ауылының жанында Агоян су электр стансасы үшін бөгет салынған, нәтижесінде лайлы лагуна пайда болған. Чамбомен қосылғаннан кейін Пастаза өзені шамамен шығысқа қарай ағып, содан кейін оңтүстік-шығысқа бұрылады, оған Топо өзені қосылады. Баностан Пуйоға дейін Амазонка тас жолы өзенмен қатар жүреді, жеті туннельден және көптеген эквадорлықтар үшін танымал туристік орындар болып табылатын төрт ірі сарқырамадан өтеді (ең танымалдары – Агоян және Пайлон-дель-Диабло). Санта-Инес қаласынан өткеннен кейін Пастаза өзені Пастаса провинциясына кіреді, онда ол провинция мен Морона-Сантьяго арасындағы шекараны құрайды. Мера қаласынан Пуйоға жеткенге дейін өзен таулардан шығып, кең аңғарға құяды, кеңейіп, саяз болады. Шеллден кейін өзен салалана бастайды, иреліседі, Амазонканың су тасқынында өгіздер мен шалшықтарды қалдырады. Эквадорды кесіп өткеннен кейін Пастаза Перуға Хито-Зоилалус ауылы арқылы өтеді, Зоилалус аралында орналасқан, және Пуэрто-Индустриалға жақын Мараньон өзеніне оңтүстікке қарай құяды.
The Pastaza River (lang es, formerly known as the Sumatara) is a large tributary to the Marañón River in the northwestern Amazon Basin of South America. It has its headwaters in the Ecuadorian province of Cotopaxi, flowing off the northwestern slopes of the volcano Cotopaxi and known as the Patate River. The Patate flows south and in Tungurahua Province it is joined by the Chambo River just upstream from the town of Baños de Agua Santa just north of the volcano Mount Tungurahua and becomes the Pastaza. Seven kilometers east of Baños, it is dammed for the Agoyán hydroelectric project, which has created a silty lagoon by the village of La Cieniga. From the junction with the Chambo, the Pastaza flows almost due east for about where it then turns south east, as it is joined by the Topo River. The Troncal Amazonas highway parallels the river from Baños to Puyo, passing through seven tunnels, and four major waterfalls that are touristic destinations for many Ecuadorians (Agoyán and Pailón del Diablo being the most popular.) Just past the town of Santa Inez, the Pastaza River crosses into the province of Pastaza, where it forms the boundary between that province and Morona Santiago. At the town of Mera, shortly before reaching Puyo, the river exits the mountains and flows into a wide valley, becoming wider and shallower. After Shell the river becomes braided and meanders, leaving oxbows and sloughs along its route across the Amazonian floodplain. After cutting through Ecuador, the Pastaza passes into Peru at the village of Hito Zoilaluz on Isla Zoilaluz and flows south into the Marañón River near Puerto Industrial.
Салалар
Пастазаның гидроэлектр станциясының үстінен де, астынан да көптеген салалары бар. Олар өзеннің жылдам ағысына және су тасқынына бейімділігіне әсер етеді. Пастазаның қасынан өтетін тас жол бойында шамамен 50 километрге дейін 3-4 километр сайын бір сала өзен кездеседі; ал қарсы жағалауда салалардың саны аздап кем. Ірі салалары – Чамбо, Бобоназа және Уасага. Су тасқыны маусымдық сипатта болады.
Көпірлер
Эквадорда Пастаса өзені арқылы өтетін көпiрлер өте сирек. Ең маңыздылары Тунгурахуа провинциясында орналасқан – атап айтқанда, Банос қаласының солтүстігіндегі бастауының дәл тұсындағы үлкен көпір және Агоян тоғанымен салынған екінші көпір. Одан кейін көпiрлер аспалы типте болып келедi, олар тек жаяу өтуге немесе шағын көлiк құралдарына арналған. Дегенмен, Пастаса құрғақ маусымда Мера қаласының төменгі жазықтарында 4x4 жүк көлігімен суды кесіп өтуге болады.