Джимми Дорси: Джаз саксофонисі және дирижер өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық джаз музыканты және топ жетекшісі (1904–1957) американдық спорттық оқ атушы.

Джеймс Фрэнсис Дорси (29 ақпан 1904 – 12 маусым 1957) – американдық джаз кларнетші, саксофонист, композитор және биг-бенд жетекшісі. Ол «I'm Glad There Is You (In This World of Ordinary People)» және «It's The Dreamer In Me» атты джаз және поп стандарттарын жазды және олардың авторы болды. Оның басқа да маңызды жазбалары: «Tailspin», «John Silver», «So Many Times», «Amapola», «Бразилия (Aquarela do Brasil)», Бинг Кросби, Луи Армстронг және Фрэнсис Лэнгфордпен бірлескен «Pennies from Heaven», «Grand Central Getaway» және «So Rare». Ол 1927 жылы «Singin' the Blues» және 1930 жылғы «Georgia on My Mind» джаз стандарттарында кларнетте орындады, бұл туындылар Грэмми Даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір

Джимми Дорси АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Шенноада туған, Тереза Лэнгтон Дорси мен Томас Фрэнсис Дорсидің тұңғыш ұлы. Оның әкесі Томас бастапқыда көмір шахтасында жұмыс істеген, бірақ кейін музыка мұғалімі және марш-оркестрдің директоры болды. Джимми және оның кіші інісі Томми Дорси бала кезінен музыкамен айналысты, жеті жасында Джимми әкесінің тобында ойнай бастады. 1915 жылы альт-саксофонға ауысып, содан кейін кларнет үйренді. Джимми Дорси Альберт жүйесімен жабдықталған кларнетте ойнады, бұл оның Бенни Гудман және Арти Шоу сияқты көптеген замандастары қолданған, көбірек таралған Боэм жүйесінен өзгеше болды. Ағасы Томми тромбон ойнағанда, олар «Дорсидің Новелти Сикс» тобын құрды, кейін «Дорсидің Жабайы Канарлары» деп аталды, ол алғашқы джаз топтарының бірі болды. 1924 жылы ол Нью-Йоркте орналасқан «Калифорниялық Ramblers» тобына қосылды. 1920 жылдары ол радиода және жазу студиясында көп жұмыс істеді. Бауырластар көптеген джаз жазбаларында сессиялық музыканттар ретінде де қатысты. 1930 жылы ол Тед Льюис тобына қосылып, олармен бірге Еуропаға гастрольдік сапар жасады. Дорси 1928 жылы Джейн Портерге үйленді, олардың Джулия есімді қызы болды. Джейн Портер мен Дорси 1949 жылы ажырасты.

Мансап

Музыкант ретінде алғашқы күндері Джимми Дорси әртүрлі ансамбльдер мен әртістермен бірге өнер көрсетті, оның ішінде «Скрантон Сиренс», «Калифорния Рэмблерс», Ред Николс, Жан Голдкет, Фрэнки Трумбауэр, Бен Поллак және Пол Уайтмен. Ол 1927 жылы Фрэнки Трумбауэр оркестрімен, Бикс Бейдербекке қатысқан (жарты ғасырдан кейін «Грэмми даңқы залына» енген) «Singin' the Blues» атты танымал джаз стандартында кларнетпен жеке орындады. 1927 жылы ағайындылар «Дорси ағайындылар оркестрін» құрып, «Okeh Records» компаниясымен келісімшарт жасасты. Олардың кейбір сессияларында Гленн Миллер тромбоншы, аранжировщик және композитор ретінде оларға қосылды, «Эннидің туысы Фанни», «Келер күннің тағы бір күні», «Харлем Чапел Чаймс» және «Dese Dem Dose» әндерін жазды. 1936 жылы Бинг Кросби Джимми Дорси оркестрімен «Decca Records» компаниясында жазған «Pennies from Heaven» синглын шығарды. Алғашқы топ ағасынан гөрі джазға бағытталған деп есептелді, жауап ретінде топ аспаптық свинг классикасын жазды: «Dorsey Stomp», «Tap Dancer’s Nightmare», «Parade of the Milk Bottle Caps», «John Silver» және «Dusk». Ол коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды, бірақ Бенни Гудманның үлкен тобы 30-шы жылдардың ортасында «орта сахнаны басып алғандықтан» одан көлеңкеде қалды. Дорсидің негізгі вокалисі Боб Эберли болды, ол музыка бизнесіндегі ең үздіктердің бірі саналды, ал 1939 жылы Хелен О’Коннелл топқа қосылды, олардың дуэт орындауы идеясы өте табысты болды. Олар Боб Эберлимен «үйдің жанындағы жігіт пен қыз» сияқты көрінді, олардың жұптығы топтың ең үлкен хиттерін жасады. Эберли мен О’Коннеллдің көптеген жазбалары әдеттегідей емес, 3 бөлімді «a b c» форматында ұйымдастырылған. Бұл формат рекорд продюсерінің (кейін A&R атқарушысы деп аталған) талабы бойынша жасалды, ол әншілер мен толық топты 3 минуттық 78 айналымдық жазбада көрсетуді қалады. Эберли бірінші минутта, әдетте, баяу романтикалық балладаны орындады, келесі минутта бүкіл топ Джиммидің саксофонына сүйенді, ал соңғы минутты О’Коннелл көбірек темппен, кейде испан тілінде орындады. Олар болашақ жазбалар мен кинофильмдер үшін оның тобымен ән айтуды жалғастырды. Китти Каллен 1942 жылы Хелен О’Коннелл кеткеннен кейін Джимми Дорси оркестрімен ән шырқады. Джерри Льюистің бірінші әйелі Пэтти Палмер (туған аты Эстер Калонико) 1944 жылдан бастап оркестрде бір жылдан аз уақыт бойы әнші болды. Персоналдық өзгерістерге қарамастан, Джимми Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және 1950-ші жылдарға дейін үлкен топ жетекшілерінің бірі болды, әрқашан өз тобының дыбысын жаңартып отырды, бірақ үлкен топ бизнесі құлдырауға бет бұрды. Дорси 1939 жылы пианист және аранжировщик Джо Липманды жұмысқа алды (ол жаңа ғана Банни Бериганды тастап кеткен еді), ол келесі үш жыл бойы топтың репертуарына үлкен үлес қосты. Джимми мен Томми Дорси 1945 жылдың 15 наурызында Нью-Йорктегі Лидеркранц залында V дискісін жазу үшін қайтадан бірікті. 1945 жылдың маусымында шыққан V Disc 451 альбомында «More Than You Know» әні «Brotherly Jump» әнімен бірге болды. Әндерде Джимми мен Томми Дорсидің біріккен оркестрлері ойнады. 1947 жылы Джимми «MGM Records» компаниясымен келісімшарт жасады, ал сол жылы ағайындылар «The Fabulous Dorseys» фильмін түсіру үшін өздерінің шиеленістерін ұмытты. Фильм ағайындылардың бала кезіндегі жаттығуларынан бастап, үлкендер ретінде табысқа жетулеріне дейін көрсетті, ағайындылар фильмде өздерін ойнады. Сондай-ақ, ол «Дорси ағайындылар» оркестрін басқарудағы күрестерін және олардың жолдағы өмірін көрсетті. Ағалар фильмге бірге келгеніне қарамастан, Джимми 1950 жылдардың басына дейін өз тобын басқара берді. 1950 жылы Джимми «Columbia Records» компаниясына ауысты, ал ағасы оған Томми Дорси оркестрінде орын ұсынды. Сол теледидардағы сәтті пайда болғаннан кейін Глисон 1954 жылдан 1956 жылға дейін «CBS» телеарнасында «Stage Show» атты апталық түрлі бағдарламасын шығаруға бел буды. Шоу басқа биг-бенд жетекшілеріне олар үшін үнемі құлдырап келе жатқан бизнеске үміт берді. 1956 жылдың қаңтарында «Stage Show» Элвис Преслидің желілік теледидардағы тұңғыш рет пайда болуымен тарихқа енді. «RCA Victor» компаниясының алғашқы жазбаларын жарнамалаған Пресли барлығы алты рет қонақ ретінде өнер көрсетті. «NBC» телеарнасының танымал Перри Комо шоуының бәсекелестік рейтингтері «Stage Show» бағдарламасын мерзімінен бұрын тоқтатуға мәжбүр етті. 1956 жылы Томми Дорси ұйқыда тұншығып қайтыс болғаннан кейін, Джимми оркестрдің жетекшілігін өз қолына алды. Соған қатар, Джиммиге тамақ ішек қатерлі ісікпен ауырғаны анықталды. Ол 1957 жылдың 12 маусымында 53 жасында Нью-Йорк қаласында қайтыс болды. Джимми Дорси мен «The Fabulous Dorsey Orchestra» телеарнасының «NBC Bandstand» бағдарламасынан 1956 жылдың 24-28 желтоқсаны мен 1957 жылдың 31 желтоқсаны – 1 қаңтары аралығындағы жазбалары сақталған. 1956 жылдың желтоқсан айынан кемінде екі басқа жазба да қолда бар. Топтың 1957 жылғы қысқы турнесінен жасалған жазбалар әлі табылмады. Бұл жазбалар Джимми Дорсидің жұмысының соңғы дыбыстық дәлелі болар еді, әйтпесе ол 1957 жылдың 1 қаңтарындағы «NBC Bandstand» бағдарламасынан жасалған жазбасы ғана болар еді. Бұрын Дорсидің соңғы өнер көрсетуі 1957 жылдың 12 наурызында Миссури штатының Джоплин қаласында болды деп есептелген, бірақ ол 1957 жылдың 19 наурызынан бастап Флоридаға сапарлағанға дейін, денсаулығы нашарлап бара жатқандықтан, «Roseland Ballroom» концерт залында топты басқарды. Джимми Дорси биг-бенд және свинг дәуіріндегі, сондай-ақ одан кейінгі кезеңдегі ең маңызды және ықпалды альт саксофоншылардың бірі саналады. Джаз саксофоншылары Лестер Янг және Чарли Паркер оның стильдеріне үлкен әсер еткенін мойындады.

During his early days as a musician, Jimmy Dorsey performed with various ensembles and artists, including the Scranton Sirens, The California Ramblers, Red Nichols, Jean Goldkette, Frankie Trumbauer, Ben Pollack, and Paul Whiteman. He played the clarinet solo on the iconic 1927 jazz standard "Singin' the Blues", with the Frankie Trumbauer Orchestra featuring Bix Beiderbecke (which would, a half century later, be inducted into the Grammy Hall of Fame). In 1927, the brothers created the Dorsey Brothers Orchestra and signed with Okeh Records. For some of their sessions, Glenn Miller would join them as trombonist, arranger, and composer; composing Annie's Cousin Fanny", "Tomorrow's Another Day", "Harlem Chapel Chimes", and "Dese Dem Dose". In 1936, Bing Crosby released the single "Pennies from Heaven" recorded with the Jimmy Dorsey Orchestra on Decca Records. The early band was considered more jazz oriented than his brother's, and in response the band recorded instrumental swing classics: Dorsey Stomp, Tap Dancer's Nightmare, Parade of the Milk Bottle Caps, John Silver, and Dusk in and included musicians such as Bobby Byrne, Ray McKinley, Donald Matteson and Skeets Herfurt along with vocalists Bob Eberly and Kay Weber. and he did well commercially, although he was overshadowed by Benny Goodman, whose big band had "grabbed center stage" in the mid thirties. Dorsey's main vocalist was Bob Eberly, considered to be the best in the music business, and in 1939, Helen O'Connell joined the band, and the idea to have them perform duets proved to be highly successful. She and Bob Eberly possessed a "boy and girl next door" charm and their pairing produced several of the band's biggest hits. Many of the Eberly O'Connell recordings were arranged in an unusual 3 section "a b c" format. This format was reportedly developed at the insistence of a record producer (then called an A&R executive) who wanted to feature both singers and the full band in a single 3 minute 78 rpm recording. Eberly sang the first minute, usually as a slow romantic ballad, the next minute featured the full band backing Jimmy's saxophone, and the last minute was sung by O'Connell in a more up tempo style, sometimes with lyrics in Spanish. They continued singing with his band for future records and motion picture appearances. Kitty Kallen sang with the Jimmy Dorsey orchestra following Helen O'Connell's departure in 1942. Jerry Lewis' first wife Patti Palmer (birth name Esther Calonico) was a singer with his orchestra for less than a year, starting about 1944. Despite personnel changes, Jimmy remained one of the top big band leaders after World War II and into the 1950s, always updating the sound of his band, but the big band business was beginning to decline. Dorsey employed pianist and arranger Joe Lipman in 1939 (who had just left Bunny Berigan); he contributed heavily to the repertoire of the band an success of the recordings through the next three years. Jimmy and Tommy Dorsey reunited on March 15, 1945, to record a V Disc at Liederkranz Hall in New York City. Released in June 1945, V Disc 451 featured "More Than You Know" backed with "Brotherly Jump". The songs featured the combined orchestras of Jimmy and Tommy Dorsey. In 1947, Jimmy signed with MGM Records and in the same year, the brothers would put aside their tensions to film The Fabulous Dorseys. The film was a look inside the brothers' lives from practicing as children, to making it big as adults; the brothers played themselves in the film. It also highlighted their struggles leading the Dorsey Brothers Orchestra and showed what their lives were like on the road. Despite the brothers coming together for the movie, Jimmy continued to lead his own band until the early 1950s. In 1950, Jimmy moved to Columbia Records and his brother offered him a seat in the Tommy Dorsey Orchestra. The success of that television appearance led Gleason to produce a weekly variety program, Stage Show, hosted by the brothers on CBS from 1954 to 1956. The show gave other big band leaders hope in a business that was steadily declining for them. In January 1956, the Stage Show made history with the network television debut of Elvis Presley. Promoting his early recordings for RCA Victor, Presley made a total of six guest appearances. Competitive ratings from NBC's popular Perry Como Show forced Stage Show into early cancellation. In 1956, after Tommy Dorsey died from choking in his sleep, Jimmy took over leadership of the orchestra. Around that same time, Jimmy was diagnosed with throat cancer. He died on June 12, 1957, at age 53 in New York City. Broadcasts of Jimmy Dorsey and The Fabulous Dorsey Orchestra on NBC Bandstand survive from December 24 28, 1956, and December 31, 1956 January 1, 1957. At least two other extant broadcasts from the month of December 1956 are available. Recordings of the band from their winter 1957 tour have not surfaced. These recordings would provide the last aural evidence of Jimmy Dorsey's work, which otherwise is the NBC Bandstand broadcast from January 1, 1957. It was once thought that Dorsey's last appearance was in Joplin, Missouri, on March 12, 1957; but, he did lead the band starting on March 19, 1957, at the Roseland Ballroom, for less than a week before traveling to Florida, as his health was failing rapidly. Jimmy Dorsey is considered one of the most important and influential alto saxophone players of the Big Band and Swing era, and also after that era. Jazz saxophonists Lester Young and Charlie Parker both acknowledge him as an important influence on their styles.