Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Pimenta dioica жемісінің күшті хош иісі
Pungent fruit of the Pimenta dioica
Allspice, сонымен қатар Ямайка бұрышы, мирт бұрышы, пимента немесе пименто деп те аталады, бұл Pimenta dioica ағашының жас, піспеген жидесі. Бұл ағаш Үлкен Антиль аралдарында, Мексиканың оңтүстігінде және Орталық Америкада өседі, қазір әлемнің көптеген жылы аймақтарында өсіріледі. Allspice атауы 1621 жылы ағылшындар тарапынан берілген, олар оны қызыл бұрыш, мускат жаңғағы және гвоздиканың дәмінен құралған дәмдеуіш ретінде бағалаған. Бірнеше байланыссыз хош иісті бұталар "Каролинаның хош иісті бұтасы" (Calycanthus floridus), "Жапонның хош иісті бұтасы" (Chimonanthus praecox) немесе "жабайы хош иісті бұтасы" (Lindera benzoin) деп аталады.
Allspice, also known as Jamaica pepper, myrtle pepper, pimenta, or pimento, is the dried unripe berry of Pimenta dioica, a midcanopy tree native to the Greater Antilles, southern Mexico, and Central America, now cultivated in many warm parts of the world. The name allspice was coined as early as 1621 by the English, who valued it as a spice that combined the flavours of cinnamon, nutmeg, and clove. Several unrelated fragrant shrubs are called "Carolina allspice" (Calycanthus floridus), "Japanese allspice" (Chimonanthus praecox), or "wild allspice" (Lindera benzoin).
Өндіріс
Allspice – Pimenta dioica өсімдігінің құрғатылған жемісі. Жемістер жасыл, піспеген кезде жиналады және дәстүрлі түрде күнде кептіріледі. Кепкеннен кейін қоңыр түске айналып, ірі, тегіс қара бұрыш тәрізді болады. Жаңа жапырақтары текстурасы жағынан лавр жапырақтарына ұқсас және сондай-ақ тамақ дайындауда қолданылады. Жапырақтары мен ағашы етке түтін беру үшін жиі қолданылады, ал allspice – жергілікті өнім. Құрғату кезінде еугенол сияқты ұшпа майлардың соңғы өнімде сақталуын қамтамасыз ету үшін сақ болу қажет.
Allspice is the dried fruit of the Pimenta dioica plant. The fruits are picked when green and unripe, and are traditionally dried in the sun. When dry, they are brown and resemble large, smooth peppercorns. Fresh leaves are similar in texture to bay leaves and similarly used in cooking. Leaves and wood are often used for smoking meats where allspice is a local crop. Care must be taken during drying to ensure that volatile oil, such as eugenol, remains in the end products.
Қолданылуы
Алльпийс – ямайкалық асүйдің ең маңызды ингредиенттерінің бірі. Пименто деген атпен ол ямайкалық джерк дәмдеуішінде қолданылады, ал дәстүрлі түрде оның ағашы ямайкалық джеркті түтіндеу үшін пайдаланылған. Батыс Индияда "пименто драм" деген атпен дәмдеуіш ликері шығарылады. Мексикалық тағамдарда ол көптеген тағамдарда қолданылады, онда ол pimienta gorda деп аталады. Алльпийс Таяу Шығыс асүйінде де маңызды, әсіресе Левант аймағында, түрлі қайнатпалар мен ет тағамдарына, сондай-ақ томат соусына дәм беру үшін қолданылады. Мысалы, араб асүйінде көптеген негізгі тағамдарға дәмдеуіш ретінде тек алльпийс қосылады. Солтүстік Еуропа және Солтүстік Америка асүйінде ол коммерциялық шұжық дайындамалары мен карри ұнтақтарының құрамына кіреді, сондай-ақ консервілеуде қолданылады. АҚШ-та ол көбінесе десерттерде қолданылады, бірақ Цинциннати стиліндегі чилиге тән хош иісі мен дәмін беруге де жауапты. Алльпийс Ұлыбританияда кеңінен қолданылады және көптеген тағамдарда кездеседі. Португалияда Азор аралдарында үлкен терракота ыдыстарда пісірілген дәстүрлі қайнатпаларға көп мөлшерде тұтас алльпийс қосылады. Алльпийс – поляк асүйінде ең көп қолданылатын дәмдеуіштердің бірі (көптеген тағамдарда, сорпаларда және қайнатпаларда қолданылады) және "ағылшын шөбі" (ziele angielskie) деген атпен белгілі, өйткені Ұлыбритания оның негізгі экспорттаушысы болған. Алльпийс швед және фин асүйінің маңызды бөлігі. Тұтас алльпийс сорпаларға, сондай-ақ карелиялық ыстық тағам сияқты қайнатпаларға дәм беру үшін қолданылады. Ұнтақталған алльпийс түрлі тағамдарда, мысалы, фарштан жасалған соустарда, шведтік ет қоймасында, лютефискте және түрлі торттарда қолданылады.
Allspice is one of the most important ingredients of Jamaican cuisine. Under the name pimento, it is used in Jamaican jerk seasoning, and traditionally its wood was used to smoke jerk in Jamaica. In the West Indies, an allspice liqueur is produced under the name "pimento dram". In Mexican cuisine, it is used in many dishes, where it is known as pimienta gorda. Allspice is also indispensable in Middle Eastern cuisine, particularly in the Levant, where it is used to flavour a variety of stews and meat dishes, as well as tomato sauce. In Arab cuisine, for example, many main dishes use allspice as the only spice. In Northern European and North American cooking, it is an ingredient in commercial sausage preparations and curry powders, and in pickling. In the United States, it is used mostly in desserts, but it is also responsible for giving Cincinnati style chili its distinctive aroma and flavor. Allspice is commonly used in Great Britain, and appears in many dishes. In Portugal, whole allspice is used heavily in traditional stews cooked in large terracotta pots in the Azores islands. Allspice is also one of the most used spices in Polish cuisine (used in most dishes, soups and stews) and is commonly known under the name English herb (ziele angielskie) since Britain was its major exporter. Allspice is an important part of Swedish and Finnish cuisine. Whole allspice is used to flavour soups as well as stews such as Karelian hot pot. Ground allspice is also used in various dishes, such as minced meat sauces, Swedish meatballs, lutefisk and different cakes.
Өсіру, сауда және шығу тегі
Бұл өсімдік мәңгі жасыл бұта ретінде жіктеледі және биіктігіне жете алады. Оллспис – лаврға көлемі мен пішіні жағынан өте ұқсас, кішкентай, бұталы ағаш. Оны кофе ағаштарына көлеңке беру үшін, астына егілген күйінде де өсіруге болады. Тропиктік және субтропиктік аймақтарда қалыпты бау-бақша топырағымен және суару арқылы ашық ауада өсіруге жарайды. Кішкентай өсімдіктер аязға төзбейді, ал үлкендеріне аяз аз әсер етеді. Ол контейнерде өсіруге жақсы бейімделеді және үй ішінде немесе жылыжайда сақтауға болады. Кристофер Колумб оллспис туралы екінші Жаңа Дүние сапарында білген, ал бұл өсімдік тез арада еуропалықтардың тағамына енген. Содан кейін басқа жерлерде де сәтті өсіп-өнуіне жағдай жасалды. Бүгінде пимента Тонга мен Гавайиде өседі, Гавайидің Кауаи және Мауи аралдарында табиғи түрде тараған. Ямайка әлі де өсімдіктің негізгі көзі болып табылады, бірақ аймақтағы басқа елдер де оны өсіреді.
The allspice tree, classified as an evergreen shrub, can reach in height. Allspice can be a small, scrubby tree, quite similar to the bay laurel in size and form. It can also be a tall canopy tree, sometimes grown to provide shade for coffee trees planted underneath it. It can be grown outdoors in the tropics and subtropics with normal garden soil and watering. Smaller plants can be killed by frost; larger plants are more tolerant. It adapts well to container culture and can be kept as a houseplant or in a greenhouse. Christopher Columbus became aware of allspice on his second New World voyage, and the plant soon became part of European diets. and successful germination elsewhere was enabled. Today, pimenta grows in Tonga and in Hawaii, where it has become naturalized on Kauai and Maui. Jamaica remains the leading source of the plant, although some is grown by other countries in the same region.