Кіріспе

Жапондық теңіз офицері және тыңшы Такео Йошикава (吉川 猛夫) 1941 жылдың 7 желтоқсанында Перл-Харборға шабуыл жасалғанға дейін Гавайидегі жапон тыңшысы болды.

Ерте мансап

1933 жылы Етаймадағы Жапон императорлық әскери-теңіз академиясын бітірген (курсын үздік бітірген), Йошикава бронекрыцер "Асама" және су асты кемелерінде қысқа уақыт қызмет етті. 1934 жылдың соңында теңіз пилотының курсын бастады, бірақ ауыр асқазан ауруы оның оқуын аяқтауына кедергі келтірді. 1936 жылы Жапон императорлық әскери-теңіз флотынан шығарылды. Осының салдарынан ол қысқа мерзімге өзіне қол жұмсауды ойлады. Бір жыл өткен соң ол Токиодағы Әскери-теңіз штабында әскери-теңіз барлау қызметіне қабылданды. АҚШ Әскери-теңіз күштері жөніндегі сарапшыға айналды, қолға түскен барлық ақпаратты зерттеді. Барлау қызметінде жүргенде ол Фритаун (Сьерра-Леоне) портынан шыққан 17 әскери көліктің Англияға бет алғанын хабарлайтын ағылшын тіліндегі қысқа толқынды радиохабарды ұстады. Бұл ақпаратты Германия елшілігіне жеткізді, нәтижесінде көптеген кемелер қирады. Кейін Йошикава Адольф Гитлерден жеке алғыс хат алды. 1940 жылы Сыртқы істер министрлігінің ағылшын тілінен емтихандарын тапсырғаннан кейін кіші дипломат болып тағайындалды.

Гавайидегі тыңшы

АҚШ Әскери-теңіз флотындағы тәжірибесіне байланысты Йошикава Хавайға Тадаси Моримура (森村 正 Моримура Тадаси) есімді вице-консул ретінде жіберілді. Ол 1941 жылдың 27 наурызында жаңа жапон консулы Нагао Китамен (喜多 長雄 Кита Нагао) бірге «Нитта Мару» лайнерімен келді. Джон Роджерс әуежайында шағын ұшақтарды жалға алып, АҚШ нысандарын бақылап, айнала ұшты; сондай-ақ, порттың астына қуыс қамыстан жасалған тыныс алу құралын пайдаланып суға түсті. Теңіз күштерінің өзінің портындағы буксирлерін пайдаланып, жергілікті әңгімелерді тыңдап ақпарат жинады. Ол неміс Abwehr агенті Бернард Куэнмен және басқа бір Etajima бітірушісі, консульствоның казнашысы болған, жаттығудан өтпеген тыңшы Кокичи Секимен (関 興吉 Секи Ко'кичи) тығыз байланыста жұмыс істеді. Йошикаваның айтуынша, сол кезде Гавайиде 160 000-ға жуық жапон текті адам тұрса да, ол осы ресурсты тыңшылық қызметінде пайдаланбады. Йошикава мен Секи келісіп, Гавайидегі жапон халқының көптігіне байланысты осындай жұмысты істеу «ең оңай орын» болар еді, бірақ екеуі де жергілікті тұрғындарға деген жек көру сезімімен қарады. «Менің құпия миссияма көмектесе алатын беделді және адал адамдар бірауыздан ынтымақтастыққа келмеді». Оның орнына ол 20 жылдан астам уақыт бойы консульствода жүргізуші болып жұмыс істеген, американдықтардың сенімін алған жапон-американдық әскери ардагерді үнемі пайдаланды. Консульстводағы тағы бір жапон-американдық қызметкер Йошикава үшін, көп билеттер сатып алудан күдік тудырмау үшін өзінің атынан кем дегенде бір ұшақ билетін сатып алды. Ол сондай-ақ, әскери тәжірибесі бар иммигранттан тұрақты түрде такси қызметін пайдаланды, ол бір рет Йошикаваға бағытының басында бақылаудан қашуға көмектесу үшін таксиін консульстводан тыс жерде жасырған. Йошикава Пёрл-Харбор әскери-теңіз базасына шабуыл жоспары туралы білмегенімен, бұл барлау ақпараты мұндай жағдайға дайындыққа көмектеседі деп ойлады және осы мақсатта тынымсыз жұмыс істеді. Оның есептерін жапон консулдығы ПУРПЛЕ кодымен Сыртқы істер министрлігіне жіберді, ол оларды Әскери-теңіз күштеріне берді. Код одақтас кодты бұзғандықтан және Токиоға және одан келген хабарламалар оқылғанмен, Токио мен консульство арасындағы байланыс төмен басымдыққа ие болды, себебі оларда көптеген коммерциялық сипаттағы хабарламалар бар еді. Алайда, 1941 жылдың 24 қыркүйегінде Китаға (іс жүзінде Йошикаваға) жолданған хабарламаға көбірек назар аудару қажет еді. Онда Пёрл-Харбор бес аймаққа бөлініп, соғыс кемелерінің орналасқан жері мен саны портың «жоспарына» (торға) белгіленуі керек еді. Бірақ, штаттың жетіспеуі және басқа да басымдықтарға байланысты хабарлама қазан айының ортасына дейін шифрланбады және таратылмады, содан кейін оны маңызды емес деп есептеді. Алайда, осы сұраныс негізінде аптасына екі рет жіберген есептері адмирал Исороку Ямамотоға шабуыл жоспарын аяқтауға мүмкіндік берді. Йошикава Токиодан АҚШ-қа шабуыл жасалатынын хабарлаған қысқа толқын радиосында «шығыс жел, жаңбыр» кодолық сөзін естігенде, өзінің барлық қызметінің дәлелдерін жойды. ФБР оны шабуыл күні ұстағанда, оның тыңшылық жасағанына ешқандай айғақ табылған жоқ. 1942 жылдың тамызында ол дипломатиялық тұтқын алмасу арқылы Жапонияға оралды. Оның Гавайидегі жапондық агент екені көп уақыттан кейін ғана белгілі болды. Ол әйеліне (АҚШ-тан оралғаннан кейін көп ұзамай үйленген) оралды. Йошикава соғыс кезіндегі қызметі үшін ресми түрде марапатталған жоқ. 1955 жылы ол кондитерлік дүкен ашты, бірақ соғыстағы рөлі туралы ақпарат тарағаннан кейін ол жабылды. Жергілікті тұрғындар соғысқа Йошикаваны кінәлады. «Олар тіпті мені атом бомбасын жасағаным үшін айыптады», - деді ол бір сұхбатында. Ақшасы мен жұмысы болмағандықтан, ол өмірінің соңына дейін әйелінің сақтандыру сату арқылы тапқан табысымен күш алды. «Маған тек әйелім ғана үлкен құрмет көрсетеді», - деді ескі тыңшы. «Ол маған күн сайын иіліп тағзым етеді. Ол менің тарихтағы адам екенімді біледі». Ол зейнеткерлер үйінде қайтыс болды. Пёрл-Харбордың құпия тыңшылары туралы жылдар бойы тарих кітаптарында жиі айтылып өтті. Йошикава ісі жапон-американдықтарды интернатқа жіберу шешімін ақтау үшін пайдаланылса да, ол жапон-американдық қауымдастыққа сенбейтінін және олардың Жапонияға емес, Америкаға адал екенін мәлімдеді.