Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дредноутқа дейінгі ұрыс кемесі USS Minnesota.

USS Minnesota (BB 22) – алты дредноутқа дейінгі ұрыс кемесінің бесіншісі және 32-ші штаттың құрметіне АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі алғашқы кеме болды. Ол 1903 жылғы қазан айында Вирджиния штатының Ньюпорт-Ньюс қаласындағы «Ньюпорт Ньюс Шипбилдинг Компани» кеме құрылыс компаниясында салынды, 1905 жылғы сәуірде суға түсірілді және 1907 жылғы наурызда АҚШ флот құрамына қабылданды – бұл революциялық британдық ұрыс кемесі қызметке кіргеннен кейін небәрі төрт ай өткен соң болды. «Минесота» төрт зеңбірекпен жабдықталған негізгі батареямен және жиырма 7 және 8 дюймдік (178 және 203 мм) зеңбіректерден тұратын қосалқы батареямен қаруланды. «Дредноуттан» айырмашылығы, ол тек үлкен зеңбіректерден тұратын қаруландыруға ие болды, бұл «Минесота» сияқты кемелерді ескірген етті. Қызметке кіріскеннен кейін көп ұзамай «Минесота» 1908–1909 жылдары жер шарын айналып өту үшін «Ұлы Ақ Флотқа» қосылды. 1909–1912 жылдары ешқандай ерекше оқиғалар болған жоқ, бірақ содан кейін кеме Кариб теңізіндегі қақтығыстарға қатыса бастады. 1912 жылы Кубадағы көтерілісті басуға көмектесті және 1913–1914 жылдары Мексика революциясы кезінде Мексика жағалауын патрульдеді. 1916 жылы кеме резервке қойылды, бірақ АҚШ 1917 жылғы сәуірде Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда ол қызметке оралды. Соғыс кезінде ол теңізшілерді даярлады. 1918 жылғы қыркүйекте АҚШ-тың шығыс жағалауында жүзген кезде неміс суасты қайығы салған теңіз минасына тап болды. Ауыр зақымдану салдарынан соғыстың қалған бөлігінде кеме қызметтен шығарылған ұзақ жөндеу жұмыстары қажет болды. 1919 жылы Еуропадан американдық әскерлерді қайтаруға көмектесті, ал 1920–1921 жылдары оқу кемесі ретіндегі қызметін жалғастырды. 1921 жылғы желтоқсанда қызметтен босатылып, 1924 жылы Филадельфия теңіз кемежайында металл тескілеріне жіберілді.

Дизайн

The Connecticut класына сәйкес келді, бірақ бұрынғы конструкциядағы ең маңызды кемшіліктерді түзетті, әсіресе бас қарулар мен бірқатар қосымша қарулардың бірінен-бірі үстіне орналасуы. Бұрынғы АҚШ конструкцияларының барлығында қолданылған қаруларды алмастырған, ауыррақ үшінші батареясы орнатылды. Жақсартуларға қарамастан, кемелерді революциялық британдық линкор «Дредноут» ескірген, ол «Коннектикут» класының көп бөлігінен бұрын құрастырылған. «Миннесотаның» жалпы ұзындығы 456,3 фут (139 м), ені 76,9 фут (23 м) және сусымасы 24,5 фут (7 м) болды. Ол жоба бойынша шамамен және толық жүктемеде дейін суырылды. Кеме екі білікпен жұмыс істейтін үш кеңейімді бу машинасымен жабдықталған, буды 12 көмірмен қыздырылатын Babcock & Wilcox қазандықтары арқылы берді, олар үш түтікке шығарылды. Жетектейтін жүйе ең жоғары жылдамдықты қамтамасыз етті. Құрастырылған кезде, кемеде ауыр әскери мачталар болған, бірақ олар 1909 жылы торлы мачталармен тез ауыстырылды. Оның экипажында 827 офицер мен матрос болды, бірақ бұл көрсеткіш 881-ге, кейін 896-ға дейін өсті. Кемеде бас қару ретінде екі екі қарулы мұнарада орналасқан төрт 12 дюймдік /45 Mark 5 зеңбірегі болды, біреуі алдыңғы, екіншісі артқы бөлікте. Екінші қарулар сегіз /45 зеңбірегі мен он екі /45 зеңбірегінен тұрды. 8 дюймдік зеңбіректер кеменің орта бөлігінде орналасқан төрт екі қарулы мұнарада орнатылды, ал 7 дюймдік зеңбіректер кеме корпусының казематтарына орналастырылды. Жақын қашықтықтағы торпедалық катерлерге қарсы қорғану үшін кеме корпусының қабырғалары бойында орналасқан жиірме /50 зеңбірегі мен он екі 3 фунттық зеңбірек тасымалданды. Сонымен қатар, төрт 1 фунттық зеңбірек тасымалданды. Сол кездегі капиталдық кемелерге тән болғандай, «Миннесота» кемесінде бортындағы торпедалық түтіктер орналастырылған, 21 дюймдік (533 мм) торпедалық түтіктер болды. «Миннесотаның» негізгі бронелігі журналдар мен күштік қондырғылар бөлімдерінің үстінде және басқа жерлерде қалың болды. Бас қару мұнараларының алдыңғы беттері қалың, ал тіреуші барбеттерде бронелігі болды. Екінші мұнаралардың алдыңғы бөлігінде бронелігі болды. Бақылау мұнарасының қабырғалары қалың болды.

Қызмет тарихы

Миннесота кемесінің қадағы 1903 жылғы 27 қазанда Вирджиния штатының Ньюпорт-Ньюс кеме құрылыс компаниясында салынды. Толық құрастырылған кеме 1905 жылғы 8 сәуірде суға жіберілді. Кеме 1907 жылғы 9 наурызда АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, капитан Джон Хаббард оның алғашқы командирі болды. Содан кейін кеме Жаңа Англия жағалауында тексеру сапары жасап, Америкадағы алғашқы тұрақты ағылшын қонысы – Джеймстаун колониясының 300 жылдығына арналған Джеймстаун көрмесіне қатысты. Ол 22 сәуірден 3 қыркүйекке дейін салтанатқа қатысты. 16 желтоқсанда Миннесота «Ұлы Ақ Флотпен» Гэмптон-Роудстан жер шарын айналып өту үшін шықты. «Ұлы Ақ Флоттың» сапары американдық әскери күшті, әсіресе Жапонияға көрсету мақсатымен жоспарланды. 1905 жылы Ресей-Жапония соғысында Жапонияның жеңісінен кейін, әсіресе жапон иммиграциясына қатысты нәсілшілдік қарсылықтан кейін АҚШ пен Жапония арасындағы шиеленіс күшейді. Екі елдегі баспасөз соғысқа шақыруды бастады, ал Рузвельт теңіз күшін көрсету арқылы жапондық агрессияны тоқтатуға үміттенді. Сапар АҚШ-тың жаһандық теңіз күшінің мәртебесін бекіту және Конгрессті теңіз шығындарын арттыру қажеттігіне көндіру үшін де мақсат етілді. Флот Кариб теңізіне оңтүстіске қарай, содан кейін Оңтүстік Америкаға жүзіп, Порт-оф-Испания, Рио-де-Жанейро, Пунта-Аренас және Вальпараисо сияқты қалаларда тоқтады. 1908 жылғы наурызда Мексикаға келгеннен кейін флот үш апта бойы оқ ату жаттығуларын өткізді. Содан кейін флот Тынық мұхитының жағалауымен Америкаға қарай сапарларын жалғастырып, Сан-Франциско мен Сиэтлде тоқтады, содан кейін Тынық мұхиты арқылы Австралияға, жолда Гавайиде тоқтады. Оңтүстік Тынық мұхитындағы аялдамаларға Мельбурн, Сидней және Окленд кірді. Содан кейін флот Филиппинге солтүстікке бұрылып, Маниладан өтіп, Жапонияға қарай жалғасты, онда Йокогамада қарсы алу рәсімі өтті. Қараша айында Филиппиндегі Субик шығанағында үш апталық жаттығулар өтті. Кемелер 6 желтоқсанда Сингапурдан өтіп, Үнді мұхитына кірді. Олар Суэц каналына барудан бұрын Коломбода отын алды және Египеттегі Порт-Саидте қайтадан отын құйды. Флот бірнеше Жерорта теңізі портына тоқтады, содан кейін Гибралтарга келді, онда британдық, ресейлік, француздық және голландтық әскери кемелерінің халықаралық флоты американдықтарды қарсы алды. Содан кейін кемелер Атлантиканы кесіп өтіп, 1909 жылғы 22 ақпанда Хэмптон-Роудсқа оралды. Оралғаннан кейін «Миннесота» Атлантика флотына бекітілді. Келесі үш жылды ол АҚШ-тың шығыс жағалауында өткізді, 1910 жылы Англия арнасына бір сапардан басқа, бейбіт уақыттағы жаттығу сапарларын жасады. 1912 жылдан бастап кеме Кариб теңізінде жұмыс істеді, әсіресе аймақтағы бірнеше елде тәртіпсіздіктер басталғаннан кейін. 1912 жылдың алғашқы алты айында ол Куба суларында патрульдік қызмет атқарды; ол 7-22 маусым аралығында аралдағы көтерілісті басуға көмектесу үшін Гуантанамо шығанағындағы АҚШ базасына барды. 1913 жылдың ортасында ол Мексика революциясы кезінде Мексиканың шығыс жағалауында патрульдік қызмет атқарды. 1914 жылы ол 26 қаңтардан 7 тамызға дейін және 11 қазаннан 19 желтоқсанға дейін сол жерде болды. Бірінші кезеңде АҚШ АҚШ мүдделерін қорғау үшін Веракрусты басып алды. 1915 жылы Миннесота АҚШ-қа оралды және Кариб теңізіне кездейсоқ сапарлармен жаттығу жаттығуларын жалғастырды. 1916 жылғы қарашада ол Атлантика флотының резервтік күшінің флагманы ретінде резервке жіберілді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Миннесота 1917 жылғы 6 сәуірде АҚШ Германияға соғыс жариялағаннан кейін қайтадан активті қызметке кірісті, бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Ол Чесапик шығанағындағы Танжер бұғазында орналасқан, Кемелер тобының 4-ші дивизионына бекітілді. Соғыс кезінде ол артиллерияшылар мен машина бөлімінің қызметкерлерін оқытуға арналған кеме ретінде пайдаланылды. Осы кезеңде, Кемелер тобының 1-ші қолбасшысы вице-адмирал Альберт У. Грант өзінің басқаруындағы кемелердің бортындағы бөлімдерді нығайту бағдарламасын енгізді. Бұл олардың су астындағы зақымдарды сіңіріп алу және су үстінде қалу мүмкіндігін арттырды. 1918 жылғы 29 қыркүйекте, Фенвик аралынан «Израиль» эсминецімен бірге жүзіп келе жатып, U 117 суасты қайығы орнатқан теңіз минасына тап болды. Бұл оқиға кемеге ауыр зақым келтірді, бірақ ешкім зардап шекпеді. Жарылыс корпустың 5-ші қабырғасынан 16-шы қабырғасына дейін, сондай-ақ кельден броньды белдеудің төменгі жиегіне дейін үлкен тесік жасады. Кеменің алдыңғы бөлігі суға батты, бірақ жөнделген бөлімдер судың таралуын тоқтатты. Жылдамдығы төмендеген «Миннесота» Филадельфия теңіз портына жетіп, жөндеу жұмыстарын жүргізді. Жұмыс бес айға созылды, осы уақытқа дейін Германия соғысты аяқтаған бітім шартына қол қойды. 1919 жылғы 11 наурызда «Миннесота» крейсерлік және тасымалдау күштерімен қайтадан қызметке кірісті, Еуропа майданынан американдық әскерлерді қайтару үшін Франциядағы Брестке үш рет сапар жасады. Сапарлар барысында ол 3000-нан астам адамды әкеліп жеткізді, бұл міндеті 23 шілдеде аяқталды. Келесі екі жыл бойы кеме АҚШ Теңіз академиясының курсанттарын оқытуға арналды. 1920 және 1921 жылдары екі жазғы теңіз саяхатын жасады, содан кейін 1921 жылғы 1 желтоқсанда қызметтен босатылды. Сол күні ол Теңіз кемелерінің тізілімінен шығарылып, 1924 жылғы 23 қаңтарда металл тескілеуге сатылды. Содан кейін «Миннесота» Филадельфия теңіз портында металл тескілеуге жіберілді.