Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын жазушысы және альпинисі (1832–1904)
English writer and mountaineer (1832–1904)
Сэр Лесли Стивен (28 қараша 1832 – 22 ақпан 1904) – ағылшын авторы, сыншысы, тарихшысы, өмірбаяншысы, альпинист және ерте гуманистік қозғалыстың белсендісі. Ол Вирджиния Вульф пен Ванесса Беллдің әкесі болған.
Sir Leslie Stephen (28 November 1832 – 22 February 1904) was an English author, critic, historian, biographer, mountaineer, and an early humanist activist. He was also the father of Virginia Woolf and Vanessa Bell.
Өмір
Сэр Лесли Стивен атақты зиялы отбасынан шыққан. Ол 14 (кейін 42 деп қайта нөмірленді) Hyde Park Gate, Kensington, Лондон қаласында, сэр Джеймс Стивен мен оның әйелі, леди Джейн (Джейн Кэтрин Венн) ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі колониялық мемлекет хатшысы және белгілі аболиционист болды. Ол бес баланың төртіншісі, оның бауырлары Джеймс Фитцджеймс Стивен (1829–1894) және Каролина Емелия Стивен (1834–1909). Оның отбасы 19-ғасырдың басында негізінен евангелистік христиандық әлеуметтік реформаторлар тобының – Клэфэм сектасына жатқан. Әкесінің үйінде ол Маколейлермен, Джеймс Спеддингпен, сэр Генри Тейлормен және Нассау Синиормен көп араласты. Лесли Стивен Этон колледжінде, Лондон Корольдік колледжінде және Кембридждегі Троицкий залында білім алды, онда 1854 жылы B.A. (20-шы жүлдегер) және 1857 жылы магистр дәрежесін алды. 1854 жылы Троицкий залының мүшесі болып сайланды және 1856 жылы кіші оқытушы болды. 1859 жылы ол діни қызметкер болып тағайындалды, бірақ философияны зерттеуі, сондай-ақ Чарльз Дарвиннің «Түрлердің пайда болуы» (1859) еңбегінің жариялануына байланысты туған діни дау-дамайлар оны 1862 жылы сенімінен айырды, ал 1864 жылы Кембридждегі лауазымынан кетіп, Лондонға көшіп барды. Ол өзінің кейбір тәжірибелерін «Фосеттің өмірі» кітабының бір тарауында, сондай-ақ «Кембриджтен: Донның (1865) сызбаларында» баяндады. Бұл сызбалар The Pall Mall Gazette газетінен қайта басылып шығарылды, оның иесі Джордж Мюррей Смитке оны ағасы таныстырды.
Sir Leslie Stephen came from a distinguished intellectual family, and was born at 14 (later renumbered 42) Hyde Park Gate, Kensington in London, the son of Sir James Stephen and his wife, Lady Jane ( Jane Catherine Venn). His father was Colonial Undersecretary of State and a noted abolitionist. He was the fourth of five children, his siblings including James Fitzjames Stephen (1829–1894) and Caroline Emelia Stephen (1834–1909). His family had belonged to the Clapham Sect, the early 19th century group of mainly evangelical Christian social reformers. At his father's house he saw a good deal of the Macaulays, James Spedding, Sir Henry Taylor and Nassau Senior. Leslie Stephen was educated at Eton College, King's College London and Trinity Hall, Cambridge, where he graduated B. A. (20th wrangler) in 1854 and M. A. in 1857. He was elected a fellow of Trinity Hall in 1854 and became a junior tutor in 1856. In 1859, he was ordained, but his study of philosophy, together with the religious controversies surrounding the publication of On the Origin of Species (1859) by Charles Darwin, caused him to lose his faith in 1862, and in 1864 he resigned from his positions at Cambridge, and moved to London. He recounted some of his experiences in a chapter in his Life of Fawcett as well as in some less formal Sketches from Cambridge: By a Don (1865). These sketches were reprinted from The Pall Mall Gazette, to the proprietor of which, George Murray Smith, he had been introduced by his brother.
(1) Харриет (Мини) Такерэй 18671875
Отбасылық байланыстар Уильям Макепис Таккерейді қамтиды. Оның інісі Фицджеймс Таккерейдің досы болды және 1863 жылы қайтыс болған кезде оның мүлігін басқаруға көмектесті. Оның қарындасы Каролина Таккерейдің қыздары Анни (1837–1919) және Минни (1840–1875) Джулия Маргарет Кэмеронның (кейінірек туралы айтылады) қонақтары болған кезде танысты. Бұл Лесли Стивеннің анасы, леди Стивеннің оларды кездесуге шақыруына әкелді. Олар сондай-ақ Джордж Мюррей Смиттің Хэмпстедтегі үйінде кездесті. Минни мен Лесли 1866 жылдың 4 желтоқсанында никелесіп, 1867 жылдың 19 маусымында үйленді. Тойдан кейін олар Швейцария Альпіне және Солтүстік Италияға саяхат жасады, ал Англияға оралғаннан кейін 16 Onslow Gardens мекенжайындағы Таккерей қарындастарының үйінде, романы бар Аннимен бірге тұрды. 1868 жылдың көктемінде Минни түсік тастады, бірақ жұбай АҚШ-тың шығысын аралап шығу үшін жеткілікті күш жинады. 1869 жылы Минни тағы түсік тастады, бірақ 1870 жылы қайта жүкті болды және 7 желтоқсанда қызы Лора Макепис Стивенді (1870–1945) дүниеге әкелді. Лора мерзімінен бұрын туды, салмағы үш фунт болды. 1873 жылдың наурыз айында Таккерей мен Стивендер 8 Southwell Gardens-қа көшті. Жұбайлар көп саяхат жасады, 1875 жылға қарай Минни тағы жүкті болды, бірақ бұл жолы денсаулығы нашар болды. 27 қарашада ол құрылыстарға ұшырады және келесі күні эклампсиядан қайтыс болды. Миннидің қайтысынан кейін Лесли Стивен Эннимен бірге тұруын жалғастырды, бірақ 1876 жылы 11 Hyde Park Gate South-қа көшті, оның жесір досы және әріптесі Джулия Дакворттың жанына. Лесли Стивен мен оның қызына оның қарындасы, жазушы Каролина Эмелия Стивен де қарауылдық жасады, бірақ Лесли оны «Ақымақ Милли» деп, ал оның кітаптарын «ұсақ еңбектер» деп сипаттады. Осы уақытта Энни Лесли Стивеннің наразылығына қарамастан, өзінің жас туысы Ричмонд Ричиге ғашық болды. Ричи олардың тұрақты қонағы болды және олар 1877 жылдың мамырында никелесіп, 2 тамызда үйленді. Сол кезде Лесли Стивен Джулия Даквортпен көбірек уақыт өткізді.
The family connections included that of William Makepeace Thackeray. His brother, Fitzjames had been a friend of Thackeray's and assisted in the disposition of his estate when he died in 1863. His sister Caroline met Thackeray's daughters, Anny (1837–1919) and Minny (1840–1875) when they were mutual guests of Julia Margaret Cameron (of whom, see later). This led to an invitation to visit from Leslie Stephen's mother, Lady Stephen, where the sisters met him. They also met at George Murray Smith's house at Hampstead. Minny and Leslie became engaged on 4 December 1866 and married on 19 June 1867. After the wedding they travelled to the Swiss Alps and Northern Italy, and on return to England lived at the Thackeray sisters' home at 16 Onslow Gardens with Anny, who was a novelist. In the spring of 1868 Minny miscarried but recovered sufficiently for the couple to tour the eastern United States. Minny miscarried again in 1869, but became pregnant again in 1870 and on 7 December gave birth to their daughter, Laura Makepeace Stephen (1870–1945). Laura was premature, weighing three pounds. In March 1873, Thackeray and the Stephens moved to 8 Southwell Gardens. The couple travelled extensively, and by 1875 Minny was pregnant again, but this time was in poor health. On 27 November she developed convulsions, and died the following day of eclampsia. After Minny's death, Leslie Stephen continued to live with Anny, but they moved to 11 Hyde Park Gate South in 1876, next door to her widowed friend and collaborator, Julia Duckworth. Leslie Stephen and his daughter were also cared for by his sister, the writer Caroline Emelia Stephen, although Leslie described her as "Silly Milly" and her books as "little works". Meanwhile, Anny was falling in love with her younger cousin Richmond Ritchie, to Leslie Stephen's consternation. Ritchie became a constant visitor and they became engaged in May 1877, and were married on 2 August. At the same time, Leslie Stephen was seeing more and more of Julia Duckworth.
Мансап
1850 жылдары Стивен мен оның інісі Джеймсті Фредерик Денисон Морис Жұмысшылар колледжінде лекция оқуға шақырды. Лесли Стивен колледждің басқарушы кеңесінің мүшесі болды. Стивен Кембридж университетінің Тринити-холл колледжінің құрметті мүшесі болды және Кембридж университеті мен Оксфорд университетінен (1901 жылдың қарашасы) философия докторы (D.Litt.) дәрежесін алды. Кембриджде оқып жүргенде Стивен англикан дін қызметкері болды. 1865 жылы діни сенімдерінен бас тартып, екі жыл бұрын Америка Құрама Штаттарына сапар шеккеннен кейін, онда Оливер Венделл Холмс кіші, Джеймс Рассел Лоуэлл және Чарльз Элиот Нортонмен берік достық қарым-қатынас орнатқаннан кейін, ол Лондонға қоныстанды және журналист болды, ақырында 1871 жылы «The Cornhill Magazine» журналын редакциялады, онда Р.Л. Стивенсон, Томас Харди, У.Е. Норрис, Генри Джеймс және Джеймс Пейн сияқты жазушылардың еңбектері жарияланды. Бос уақытында ол спортпен және тау шаруашылығымен айналысты. Сондай-ақ ол «Saturday Review», «Fraser», «Macmillan», «Fortnightly» және басқа да мерзімді басылымдарға материалдар жазды. Ол «Шыңдар, өткелдер және мұздықтар» (1862) еңбегіне үлес қосқан альпинист ретінде және Альпілік клубтың алғашқы президенттерінің бірі ретінде танымал болды. 1871 жылы Альпідегі алғашқы шағыласының құрметіне «Еуропаның ойын алаңы» атты кітабын жариялады, ол дереу альпинизм классикасына айналды және Уимпердің «Альпідегі қиындықтар» еңбегімен бірге Альпіге оқырмандарының бірнеше буынын тартты. Он бір жылдық редакторлық қызметі барысында, үш томдық сын тұжырымдамаларынан өзге, философия тарихы мен теориясына екі маңызды үлес қосты. Біріншісі – «18 ғасырдағы ағылшын ойлауының тарихы» (1876 және 1881). Бұл еңбек философиялық әдебиетке маңызды қосымша ретінде мойындалды және бірден Стивеннің 1877 жылы Афинеум клубына сайлануына әкелді. Екіншісі – «Этика ғылымы» (1882). Ол осы тақырып бойынша оқулық ретінде кеңінен қолданылды және оны 19 ғасырдың соңында Ұлыбританиядағы эволюциялық этиканың ең белгілі жақтаушысы етті. 1901 жылы Америкалық Антикварлық қоғамның мүшесі болып сайланды. Лесли Стивен сонымен қатар «Ұлттық биографиялық сөздік»тің алғашқы редакторы (1885–91) болды. 1902 жылғы 26 маусымда жарияланған Коронациялық құрметтер тізімінде Бат орденінің командирі (KCB) болып тағайындалды.
In the 1850s, Stephen and his brother James were invited by Frederick Denison Maurice to lecture at The Working Men's College. Leslie Stephen became a member of the college's governing College Corporation. Stephen was an honorary fellow of Trinity Hall, Cambridge, and received the honorary degree Doctor of Letters (D. Litt.) from the University of Cambridge and from the University of Oxford (November 1901). While at Cambridge, Stephen became an Anglican clergyman. In 1865, having renounced his religious beliefs, and after a visit to the United States two years earlier, where he had formed lasting friendships with Oliver Wendell Holmes Jr., James Russell Lowell and Charles Eliot Norton, he settled in London and became a journalist, eventually editing The Cornhill Magazine in 1871 where R. L. Stevenson, Thomas Hardy, W. E. Norris, Henry James, and James Payn figured among his contributors. In his spare time, he participated in athletics and mountaineering. He also contributed to the Saturday Review, Fraser, Macmillan, the Fortnightly, and other periodicals. He was already known as a climber, as a contributor to Peaks, Passes and Glaciers (1862), and as one of the earliest presidents of the Alpine Club, when, in 1871, in commemoration of his own first ascents in the Alps, he published The Playground of Europe, which immediately became a mountaineering classic, drawing—together with Whymper's Scrambles Amongst the Alps — successive generations of its readers to the Alps. During the eleven years of his editorship, in addition to three volumes of critical studies, he made two valuable contributions to philosophical history and theory. The first was The History of English Thought in the Eighteenth Century (1876 and 1881). This work was generally recognised as an important addition to philosophical literature and led immediately to Stephen's election at the Athenaeum Club in 1877. The second was The Science of Ethics (1882). It was extensively adopted as a textbook on the subject and made him the best known proponent of evolutionary ethics in late nineteenth century Britain. He was elected a member of the American Antiquarian Society in 1901. Leslie Stephen also served as the first editor (1885–91) of the Dictionary of National Biography. He was appointed a Knight Commander of the Order of the Bath (KCB) in the 1902 Coronation Honours list published on 26 June 1902.
Гуманизм
Үлкенде Стивен агностик атеист болып, өз көзқарастары туралы көп жазды. «Әлеуметтік құқықтар мен міндеттер» еңбегінде ол ата-анасының сенімінен қалай айырылғанын түсіндірді: «Мен жастық шақтағы ұстанымды қабылдамай қалғанда, бұл сенімнен бас тарту процесі емес, мен ешқашан шын мәнінде сенбегенімді түсіну болды». Оның екінші әйелі Джулия да агностицизм туралы жазған еңбектерінде белсенділік танытты. Ол осы көзқарасты ұстанатындардың көптегендерінің өздеріне «агностик» деген атауды қабылдауын жақтады, бұл «атеист» терминінің тікелей мағынасындағы қатал ассоциацияларынан аулақ болуға, құдайға сенбеушілік туралы мәлімдеме жасаған ешкімнің ғалам туралы абсолютті білімге ие екенін көрсетеді. Ол «Агностиктің әсте қағылуы» атты эссесін діни сыншыларға, атеистер мен агностиктерді жек көретіндерге жауаппен аяқтады:
As an adult, Stephen was an agnostic atheist who wrote extensively about his views. In Social Rights and Duties, he explained how he came to lose his faith of his parents: "When I ceased to accept the teaching of my youth, it was not so much a process of giving up beliefs as of discovering that I never really believed." His second wife, Julia, was similarly activist in her writings on agnosticism. He advocated for more people of this view to claim the label "agnostic" for themselves, eschewing the harder associations of the unadorned term "atheist", reflecting the fact that no one who claims a disbelief in gods does so on the basis of professing absolute knowledge about the universe. He concluded his essay "An Agnostic's Apology" with a reply to religious critics who hold atheists and agnostics in contempt:
«Сол уақытқа дейін біз сіздердің құлақтан құлаққа айтатындарыңызды немесе техникалық тілмен жасыратындарыңызды ашық мойындаймыз: ежелгі құпия әлі де құпия; адам шексіз және абсолютті ештеңе білмейді; және ештеңе білмейтіндіктен, ол өзінің білмейтіні туралы догмалық пікір білдірмегені абзал. Ал, осы аралықта, біз мүмкіндігінше инабатты болуға тырысамыз, сіздер біздің күмәнданушылығымызды ресми түрде жек көретін болсаңыз да, біз кем дегенде сіздердің мақтанышыңыздың құрбаны болған деп сенуге тырысамыз». |Лесли Стивен
"Til then, we shall be content to admit openly what you whisper under your breath or hide in technical jargon, that the ancient secret is secret still; that man knows nothing of the Infinite and Absolute; and that, knowing nothing, he had better not be dogmatic about his ignorance. And, meanwhile, we will endeavour to be as charitable as possible, and whilst you trumpet forth officially your contempt for our skepticism, we will at least try to believe that you are imposed upon by your own bluster. "|Leslie Stephen
Стивен ұйымдасқан гуманистік қозғалысқа белсенді қатысты, тіпті Батыс Лондон этикалық қоғамының (Біріккен этикалық қоғамдар одағының бөлігі, кейін Humanists UK аталды) президенті қызметін бірнеше рет атқарды. Президенттік қызметі кезінде ол этикалық қоғамға көптеген сөздер мен дәрістер оқыды, олар гуманистік жазбалардың көптеген томдарында жинақталған. Ол қозғалыстың белсенді ұйымдастырушысы болды және «Этиқалық қоғамдардың мақсаттары» атты бір дәрісінде сол кездегі кең Әдептік қозғалысты жандандырған кең әлеуметтік мақсатты анықтау міндетін қойды.
Stephen was very involved in the organised humanist movement, even serving multiple terms as President of the West London Ethical Society (part of the Union of Ethical Societies, which became Humanists UK). He gave numerous addresses and lectures to the ethical society during his tenure as president, which are collected at length across multiple volumes of humanist writing. He was an active organiser in the movement, and in one lecture, entitled "The aims of ethical societies", set about the task of defining the broader social purpose which animated the wider Ethical movement at that time.
Таңдалған басылымдардың тізімі
Үшінші тұлғаның көзқарасымен сауалнама дәрежесі (1863). "Таймс" газетінің америкалық соғыс туралы мақалалары: Тарихи зерттеу (1865). Кембриджтен эскиздер (1865). Еуропаның ойын алаңы (1871). Еркін ойлау және ашық айту туралы эсселер (1873). Кітапханадағы сағаттар (3 томдық, 1874–1879). 18 ғасырдағы ағылшын ойлау тарихы (2 томдық, 1876). Сэмюэл Джонсон (1878). Свифт (1882). Этика ғылымы (1882). Генри Фосеттің өмірі (1885). Агностиктің өтініші және басқа эсселер (Лондон: Смит, Эльдер және Компания, 1893). Сэр Виктор Брук, спортшы және табиғатты зерттеуші (1894). Сэр Джеймс Фитцджеймс Стивеннің өмірі, Барт., К.К.С.И. (1895). Әлеуметтік құқықтар мен міндеттер (1896). Биографиялық зерттемелер (4 томдық, 1898–1902). Ағылшын утилитаристері (1900). Джордж Элиот (Лондон: Макмиллан, 1902). 18 ғасырдағы ағылшын әдебиеті мен қоғамы (Форд лекциялары) (Лондон: Дакворт және Компания, 1903, 1904). Хоббс (1904).
The Poll Degree from a Third Point of View (1863). The "Times" on the American War: A Historical Study (1865). Sketches from Cambridge (1865). The Playground of Europe (1871). Essays on Free Thinking and Plain Speaking (1873). Hours in a Library (3 vols., 1874–1879). The History of English Thought in the Eighteenth Century (2 vols., 1876). Samuel Johnson (1878). Swift (1882). The Science of Ethics (1882). Life of Henry Fawcett (1885). An Agnostic's Apology and Other Essays (London: Smith, Elder and Company, 1893). Sir Victor Brooke, Sportsman and Naturalist (1894). The Life of Sir James Fitzjames Stephen, Bart., K. C. S. I. (1895). Social Rights and Duties (1896). Studies of a Biographer (4 volumes, 1898–1902). The English Utilitarians (1900). George Eliot (London: Macmillan, 1902). English Literature and Society in the Eighteenth Century (Ford Lectures) (London: Duckworth and Company, 1903, 1904). Hobbes (1904).
Өлім
Ол Кенсингтонда қайтыс болды және Хайгейт зиратының шығыс бөлігінде, солтүстік жол бойындағы биік жатқан жерге жерленген. Оның қызы Вирджиния Вулф оның өлімінен қатты күйзелді және оны әпкесі Каролина күткен.
He died in Kensington and is buried in the eastern section of Highgate Cemetery in the raised section alongside the northern path. His daughter, Virginia Woolf, was badly affected by his death and she was cared for by his sister, Caroline.
Отбасылық ағашы
Стивенс, Такерэй және Джексон отбасыларының шежірелері үшін, Бикнелл (1996а) және Блум мен Мейнард (1994) еңбектерін қараңыз.
For family trees of the Stephens, Thackerays and Jacksons, see Bicknell (1996a) and Bloom and Maynard (1994).