Кіріспе

Уэльс тілінің жазу ережелері

Уэльс орфографиясы туған Уэльс сөздерін, сондай-ақ қалыптасқан қарыз сөздерді жазу үшін латын әрпінің 29 әрпін (соның ішінде сегіз диграфты) пайдаланады. Үлкен әріптер (ірі әріптер деп те аталады) A B C CH D DD E F FF G NG H I J L LL M N O P PH R RH S T TH U W Y Тақырыптық жазу түрі A B C Ch D Dd E F Ff G Ng H I J L Ll M N O P Ph R Rh S T Th U W Y Кіші әріптер (кішкентай әріптер деп те аталады) a b c ch d dd e f ff g ng h i j l ll m n o p ph r rh s t th u w y

Уэльс орфографиясы бірнеше диакритикалық белгілерді пайдаланады, олар негізінен дауысты әріптерде қолданылады, атап айтқанда, жіті белгі (acen ddyrchafedig), ауыр белгі (acen ddisgynedig), айналма белгі (acen grom, to bachnod немесе hirnod) және диарезис (didolnod). Олар негізгі әріптерінің түрі болып саналады, яғни олар жеке әліпбилік тізімде көрсетілмейді. әріпі Уэльс орфографиясына жақында ғана қабылданды: ағылшын тілінен алынған сөздерде, олар дыбысын сақтай отырып қолданылуы үшін, тіпті бастапқыда ағылшын тіліндегі орфографияда болмаған жағдайларда да, мысалы, garej ("гараж") және ffrij ("тоңазытқыш") сияқты. Ағылшын тілінен алынған бұрынғы сөздердегі дыбысы әртүрлі айтылып, жазылған, нәтижесінде кейде Siapan және Japan ("Жапония") сияқты екі сөз пайда болады. әріптері кейде техникалық терминдерде қолданылады, мысалы килограмм, вольт және нөл, бірақ барлық жағдайларда қолданылуы мүмкін және көбінесе қолданылады: килограмм, вольт және нөл.

Тарих

Ең ерте жазба үлгілері 6 ғасырдан бастап латын әліпбиінде кездеседі (көне уэльс тілі). Орфография қазіргі уэльс тілінен өзгеше, әсіресе, сөз басында келмейтін дыбысты жарылыстарды көрсетуде. Сол сияқты, дыбысты үйкеліс дауыстары да жазылған.

Орта уэльс тілі кезеңіне келгенде, бұл үлкен өзгерістерге алып келді: әріптері енді дыбыстарын білдірсе де, бұл дыбыстар көне уэльс тіліндегідей жазылуы мүмкін еді, ал дыбысын арнайы әріппен белгілеуге болар еді. Ерте қолжазбаларда үйкеліс дауыстары көбінесе жарылыс дауыстарынан ажыратылмаған (мысалы, қазіргіде жазылатын үшін). Сондай-ақ, қазіргі әліпбиден айырмашылығы, әріпі алдыңғы дауыстылардың алдында қолданылған. Бұл сол кезде ұнамаған, бірақ қалыпты жағдайға айналды. Осы кезеңде үлкен әрпі ( ) әріпімен алмастырылып қолданылған, мысалы, 1567 жылғы Жаңа өсиетте: A Dyw y sych ymaith yr oll ðeigre oddiwrth y llygeid, мұнда екі әріп те қолданылған. Басқа жерлерде бір сөз әртүрлі жазылған, мысалы, newydd және newyð. Патагониядағы валлий тілінде сөйлейтін Y Wladfa елді мекенінің негізін қалаушылардың бірі, баспагер және баспагер Льюис Джонс валлий тіліндегі әріптерін және әріптерін және әріптерімен алмастырған шектеулі орфографиялық реформаны қолдады. Шамамен 1866 жылдан 1886 жылға дейін Джонс бұл жаңалықты колонияда жариялаған және/немесе редакциялаған бірнеше газеттер мен журналдарда қолданды.