Кіріспе
Католик шіркеуінің басшысы 1758 жылдан 1769 жылға дейін Папа Клемент XIII (Clemens XIII; 7 наурыз 1693 – 2 ақпан 1769), шын аты Карло делла Торре ди Реццонико, 1758 жылдың 6 шілдесінен өліміне дейін, 1769 жылдың ақпанына дейін Католик шіркеуінің басшысы және Папалық мемлекеттердің билеушісі болды. Ол 1758 жылдың 16 шілдесінде қызметке орнатылды. Оның понтификаты Иса қоғамын таратуға үздіксіз қысыммен көлеңкеленді, бірақ оған қарамастан, ол олардың орнын қолдады және сол кезде олардың ең жақтаушысы болды. Сондай-ақ ол протестанттармен диалог құруды жақтаған алғашқы папалардың бірі болды және Англия мен Төмен елдердегі Католик шіркеуімен болған жарылысты жатуға үміттенді. Алайда, бұл әрекеттер көп нәтиже бермеді.
Pope Clement XIII (Clemens XIII; ; 7 March 1693 – 2 February 1769), born Carlo della Torre di Rezzonico, was head of the Catholic Church and ruler of the Papal States from 6 July 1758 to his death in February 1769. He was installed on 16 July 1758. His pontificate was overshadowed by the constant pressure to suppress the Society of Jesus but despite this, he championed their order and also proved to be their greatest defender at that time. He was also one of the few early popes who favoured dialogue with Protestants and to this effect hoped to mend the schism with the Catholic Church that existed in England and the Low Countries. These efforts ultimately bore little fruit.
Ерте өмір
Карло делла Торре ди Резонико 1693 жылы Венецияның жаңадан абыройланған отбасында дүниеге келді. Ол Гранд-каналдағы аяқталмаған сарайды (қазіргі Ка' Резонико) сатып алып, құрылысын аяқтаған адамның екі баласының екіншісі болды. Оның ата-анасы Джованни Баттиста делла Торре Резонико және Виттория Барбариго болды. Карло Болоньяда иезуит білімін алған, кейін Падуа университетінде оқыған, онда канондық және азаматтық құқықта докторлық дәрежесін алған. Одан кейін ол Римге барып, Папалық шіркеу абыройының академиясына қабылданды. 1716 жылы Резонико Апостольдық қолтаңбаның референтары болды және 1721 жылы Фано губернаторы болып тағайындалды. Ол 1731 жылы 23 желтоқсанда Римде дін қызметкеріне бекітілді. Папа Клемент XII оны 1737 жылы Сан-Никола-ин-Карсере кардиналдық диаконы ретінде кардиналдыққа тағайындады. Ол сондай-ақ Рим Куриясында түрлі маңызды лауазымдарды атқарды. Резонико өз епархиясына жиі сапар шегіп, епархияның басқаруын реформалады, епархияның әлеуметтік қажеттіліктеріне ерекше назар бөлді. Ол соңғы 50 жылда осыны жасаған алғашқы адам болды. Кейін ол 1747 жылы Санта-Мария-ин-Аракоэли кардинал-қасиетшісі, ал 1755 жылы Сан-Марко кардинал-қасиетшісі болды.
Папалыққа сайлау
Папа Бенедикт XIV 1758 жылы подаградан қайтыс болды және Кардиналдар коллегиясы оның орнын басу үшін папалық конклавқа жиналды. Бәсекелес топтар арасындағы тікелей келіссөздер Реццониконы сайлау туралы ұсынысқа әкелді. 1758 жылдың 6 шілдесі кешінде Реццонико мүмкін болған 44 дауыстан 31 дауыс жинады, бұл қажетті дауыс санынан бір артық еді. Ол өзін кардиналдыққа көтерген папа Климент XII-нің құрметіне "Климент XIII" деп атады. Реццонико 1758 жылдың 16 шілдесінде протодиакон, кардинал Алессандро Альбанимен тәж кигізілді.
Іс-шаралар
Оның турашыл және шалғайланбас мінезінің кішіпейілділігі мен әдептілігіне қарамастан, ол тым кішіпейілді болды (Ватикан мүсіндерін көптеп жасалған инжір жапырақтарымен жаптырды) және кең байлығымен жомарт еді. Сонымен қатар, ол католик елдерінде Библияның халық тіліне аударылуына рұқсат берді.
Экуменизм
Климент XIII протестанттармен байланыс орнатуға тырысты. Бірақ Климент доктрина мәселесінде протестанттармен келісімге барудан бас тартқандықтан, бұл көп нәтиже бермеді. Осы саясатты қолдау үшін ол Ганноверліктерді Ұлыбританияның корольдері деп мойындады, тіпті Стюарт әулетінің католик өкілдері ұзақ жылдар бойы Римде тұрғандарына қарамастан. 1766 жылы Джеймс Фрэнсис Эдвард Стюарт, басқаша айтқанда Джеймс III қайтыс болғанда, Климент оның ұлы Чарльз Эдвард Стюартты Карл III деп мойындаудан бас тартты, оның інісі кардинал Генри Бенедикт Стюарт наразылық білдіргеніне қарамастан.
Басқа қызмет түрлері
Климент XIII өзінің понтификаты кезінде жеті консисторияда 52 жаңа кардинал тағайындады. Папа өзінің алғашқы консисториясында өзінің туысы Карлоны кардинал етіп бекітті, ал кейіннен оны алмастыратын Клемент XIV папасы болатын Антонио Ганганеллиді де кардинал етіп тағайындады. Папа бірнеше тұлғаға құлшылық етуге рұқсат берді: 18 ақпанда 1764 жылы Андрей Монтереалдық пен Винсент Кадлубекке, 7 наурызда 1761 жылы Ангелус Агостини Маззингиге, 22 ақпанда 1767 жылы Антони Нейроға, 1759 жылы Агостино Новеллоға, 19 шілдеде 1766 жылы Элизабет Рейтеге, 1766 жылы Джеймс Бертониге, 5 желтоқсанда 1764 жылы Франческо Маринониге, 27 шілдеде 1765 жылы Маттия де Назарейге, 15 сәуірде 1760 жылы Себастьян Маггиге және 30 сәуірде 1768 жылы Анжела Меричиге. Ол 19 қарашада 1763 жылы Беатрикс де Эсте ересектерді, 15 мамырда 1768 жылы Бернард де Корлеонеді және 6 шілдеде 1761 жылы Грегорио Барбаригоны қасиетті деп жариялады. Климент XIII өзінің понтификатында төрт қасиеттіні қадірледі: 16 шілдеде 1767 жылы Жером Эмилиани, Жозеф Каласанц, Купертинолық Жозеф және Монтегранаролық Серафин.
Өлім
Климент XIII 1769 жылғы 2 ақпан күні түнде Римде қайтыс болды. Ол Марияның Тазару тойына арналған салтанатты шараларға қатысып, денсаулығының жақсы екенін көрсететін жоғары ықыласпен болған. Түскі ас ішкеннен кейін бірнеше қабылдаулар өткізді, бірақ сол аптадағы тым суық ауа райына байланысты сарайдан шықпады. Кейін ол немере інісін қабылдап, Рим сенаторы Абондио Реццоникомен бірге кешкі асқа барар алдында Мемлекеттік хатшы кардиналмен кездесті. Алайда, папа кешкі дұғасын оқып, төсекке дайындалып жатқанда, оның көмекшісі шұлықтарын шешіп жатқанда, кенеттен төсегіне құлап, "Уа, Аллам, Уа, Аллам, қандай қиналыс!" - деп айғайлады. Дәрігер дереу шақырылып, қанын соққыға салуға тырысты, бірақ Климент XIII сағат 17:15 шамасында аузынан қан ағып, тез қайтыс болды. Папаның жүрекке жақын қан тамырының аневризмасы болған деген жалпы пікір бар. Ол 1769 жылғы 8 ақпанда Ватиканға жерленді, бірақ оның денесі 1774 жылғы 27 қыркүйекте Ватиканға Антонио Канова жасаған ескерткішке көшірілді, бұл ескерткішті қайтыс болған папаның немере інісі, сенатор Абондио Реццонико тапсырыс берген болатын. Ол 1758 жылғы жылнамада "дүниедегі ең адал адам, үлгілі дін қызметкері, таза мінезді, иманды, тұрақты, білімді, еңбекқор" деп сипатталған.