Жон Кандер: Американдық мюзикл сазгерінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық музыкалық театр композиторы

Джон Харольд Кандер (18 наурыз 1927 жылы туған) – американдық композитор, музыкалық театр саласындағы еңбектерімен кеңінен танымал. Кандер және Эбб (текст авторы Фред Эббпен бірге) ән жазушылар тобының құрамында Кандер 15 мюзиклге музыка жазды, оның ішінде "Кабаре" (1966) және "Чикаго" (1975) – екеуі де кейіннен жоғары бағаланған фильмдерге бейімделді. Олар Эббпен бірге "Нью-Йорк, Нью-Йорк" (сондай-ақ "Нью-Йорк, Нью-Йорк тақырыбы" деп те аталады) әнін де жазды.

Ерте өмір

Джон Кандер 1927 жылдың 18 наурызында Канзас-Ситиде (Миссури штаты) дүниеге келді. Ол сүйіспеншілікке толы, орта таптық еврей отбасында өскенін және үлкен ағасы Эдвардпен өмір бойы жақын қарым-қатынаста болғанын, ол қаланың брокерлік фирмасында сату менеджері болғанын айтты. Джон музыкаға деген қызығушылығының (төрт жасынан бастап) отбасының фортепианода ән айтуды ұнатуымен байланысты деп санайды. Оның алғашқы шығармасы – екінші сыныпта математика сабағында жазылған Рождестволық ән. Мұғалімінің ынталандыруымен мектеп хоры оны мерекелік жиынға орындады. Оның 2-сыныптағы мұғалімі ата-анасынан әнді пайдалануға рұқсат сұрады, себебі ол еврей. Тоғыз жасында Сан-Карло операсы Канзас-Ситиге «Аида» және «Мадам Баттерфляй» қойылымдарымен келген кезде ол алғашқы опералық қойылымдарына қатысты. Кандердің айтуынша, «Анам мені алдымен бірінші қатарға отырғызды. Сахнада алыптар тұрды, аяқтарым орындықтан асылып тұрды. Бұл маған үлкен әсер етті, тіпті мысырлық сарбаздардың сақалдарын ұстап тұрған сымдарды көрдім. Музыка арқылы әңгіме айтуға деген қызығушылығым, көп жағдайда, осындай ерте тәжірибелерден туындады». Кандер Вестпорт орта мектебінде оқығаннан кейін Пемброк ауылдық күндізгі мектебіне ауысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кандер АҚШ Сауда теңізшілерінің кадеттер корпусына қосылды. Калифорнияда оқуын аяқтағаннан кейін және Сан-Франциско мен Азия арасында жүзіп шыққаннан кейін, Кандер 1946 жылдың 3 мамырында корпустан шығып, Джек Бисон мен Отто Луенингтен композицияны оқыды. 1953 жылы Колумбия университетінде магистр дәрежесін алды. Кандердің алғашқы қойылған мюзиклі – 1962 жылы Джеймс және Уильям Голдманмен бірге жазылған «Отбасылық іс». Сол жылы Кандер Фред Эббпен олардың ортақ баспашысы Томми Воландо арқылы танысты. Содан бері Кандер мен Эбб Лиза Миннелли мен Чита Ривера үшін материал жазумен байланысты (оның ішінде «Zorba», «Chicago», «The Rink» және «Kiss of the Spider Woman» мюзиклдері) және тікелей эфирде және теледидарда олар үшін арнайы материалдар жасады, мысалы, «Liza with a Z». «Кабаре» және «Чикаго» Бродвей мюзиклдері фильмдерге түсірілді. «Чикаго» фильмінің нұсқасы 2002 жылы бірнеше «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, соның ішінде ең жақсы фильм, монтаж, костюм дизайны, көркемдік безендіру және дыбыс. Кандер мен Эббтің ынтымақтастығын зерттейтін музыкатану және биографиялық еңбегінде Джеймс Лев «Кабаренің құдайлық түрде құрып кеткен өмірі» және «Чикаго: Бродвейден Голливудқа дейін» атты тарауларда «Кабаре» мен «Чикагоның» толық тарихын талқылайды. Лев атап өткендей, Кристофер Ишервудтың «Берлин оқиғалары» романының музыкалық адаптациясы болып табылатын «Кабаре» «Кандер мен Эббтің музыкалық театрдың сынық және өзіне-өзі сілтеме жасайтын стилі үшін идеалды құрал» болды. Бұл түсінік «Чикагоға» да қатысты. Кандер Эббпен бірге Торнтон Уайлдердің «Тістеріміздің терісі» үшін де әндер жазды, ол Лондонда премьераға қойылмақ еді, бірақ құқықтарды Уайлдердің немере інісі алып қойды. Ол сондай-ақ Харви Шмидт пен Том Джонстың, «Фантастиктер» романын жазған авторлардың, Уайлдердің «Біздің қаламыз» мюзиклін жазғанын және оны жазуға оларға он үш жыл кеткенін, бірақ немере інісі құқықтарды алып тастағанын да айтты. Кандердің Эббсіз көп жылдардан кейінгі алғашқы мюзиклі, Грег Пирстің кітабы мен сөздерімен «The Landing» 2013 жылдың 23 қазанында Бродвейдің Виньярд театрында премьераланды. Үш «мини-мюзикл» сериясынан тұратын мюзиклді Уолтер Бобби қойды, ал орындаушылар құрамында Дэвид Хайд Пирс пен Джулия Мурни болды. Кандердің «Kid Victory» мюзиклі, Грег Пирстің кітабы мен сөздерімен, 2015 жылдың 28 ақпанында Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы «Signature» театрында дүниежүзілік премьерасын өткізді. «Kid Victory» 2017 жылдың 1 ақпанында Бродвейдің Винеярд театрында алдын ала көрсетілді және 2017 жылдың 22 ақпанында ресми түрде ашылды. Қоюшы режиссері Лизл Томми, хореографиясы Кристофер Уиндом. Орындаушылар құрамында Джеффри Денман мен Карен Зиемба болды. Кандер (музыка) және Дэвид Томпсон (сөздер) «Жангалдағы аң» атты би қойылымын жазды, ол Бродвейдің «Вайнеярд» театрында ашылды. Спектакльдің режиссері мен хореографы Сьюзан Строман, актерлік құрамында Тони Язбек пен Ирина Дворовенко. Кандер Лин Мануэль Мирандамен Миранданың «Hamildrop» сериясы үшін ынтымақтастық етті: «Cheering for Me Now» (Миранданың сөздері мен Кандердің музыкасы) – Нью-Йорктің конституцияны ратификациялауы туралы көтерілістік ән. Джеймс Лев «Джон Кандер: алғашқы тоқсан екі жыл» атты эссесінде Кандердің жемісті мансабы мен оның кешкі музыкалық стилі туралы айтады.

John Kander, the second son of Harold and Bernice (Aaron) Kander, was born on March 18, 1927, in Kansas City, Missouri. He has stated that he grew up in a loving, middle class Jewish family and maintained a lifelong close relationship with his older brother, Edward, who became a sales manager at a brokerage house in the city. John attributes his early interest in music (starting at age four) to the family's love of singing around the piano. His first composition was a Christmas carol, written during second grade mathematics class; his teacher's encouragement led to the school choir singing it for a holiday assembly. His 2nd grade teacher discreetly asked his parents permission to use the song since, ironically, he is Jewish. He attended his first opera performances at the age of nine, when the San Carlo Opera came to Kansas City with their productions of Aida and Madama Butterfly. According to Kander, "My mother took me and we sat in the first row. There were these giants on the stage, and my feet were dangling over my seat. It was overwhelming for me, even though I could see the strings that held the beards on the Egyptian soldiers My interest in telling a story through music in many ways derived from early experiences like those." Kander attended Westport High School before transferring to the Pembroke Country Day School. During World War II, Kander joined the U. S. Merchant Marine Cadet Corps. After completing his training in California and sailing between San Francisco and Asia, Kander left the Corps on May 3, 1946. and studied composition with Jack Beeson and Otto Luening. He earned his master's degree from Columbia University in 1953. Kander's first produced musical was A Family Affair in 1962, written with James and William Goldman. The same year, Kander met Fred Ebb through their mutual publisher, Tommy Volando. Kander and Ebb have since been associated with writing material for both Liza Minnelli and Chita Rivera (including the musicals Zorba, Chicago, The Rink, and Kiss of the Spider Woman) and have produced special material for their appearances live and on television, such as Liza with a Z. The Broadway musicals Cabaret and Chicago have been made into films. The film version of Chicago won several 2002 Academy Awards, including for best picture, film editing, costume design, art direction and sound. In his musicological and biographical study of the collaboration of Kander and Ebb, James Leve discusses the full history of Cabaret and Chicago in chapters titled "The Divinely Decadent Lives of Cabaret" and "Chicago: Broadway to Hollywood". As Leve notes, Cabaret, which is a musical adaptation of Christopher Isherwood's The Berlin Stories, was an "ideal vehicle for Kander and Ebb's brittle and self referential brand of musical theater." This insight also holds true for Chicago. Kander, along with Ebb, also wrote songs for Thornton Wilder's The Skin of Our Teeth, and it was set to premiere in London, but the rights were pulled by Wilder's nephew. He also says that Harvey Schmidt and Tom Jones, the writers of The Fantasticks, wrote a musical of Wilder's Our Town and it took them thirteen years to write, only to have the rights pulled as well by the nephew. Kander's first musical without Ebb in many years, The Landing, with book and lyrics by Greg Pierce, premiered off Broadway at the Vineyard Theatre on October 23, 2013. The musical, which was a series of three "mini musicals", was directed by Walter Bobbie and starred David Hyde Pierce and Julia Murney. Kander's musical Kid Victory, with book and lyrics by Greg Pierce, had its world premiere February 28, 2015 at the Signature Theatre in Arlington, Virginia. Kid Victory premiered off Broadway at the Vineyard Theatre on February 1, 2017 in previews, and opened officially on February 22, 2017. Direction is by Liesl Tommy with choreography by Christopher Windom. The cast features Jeffry Denman and Karen Ziemba. Kander (music) and David Thompson (lyrics) wrote the dance play The Beast in the Jungle which opened off Broadway at the Vineyard Theatre. The play is directed and choreographed by Susan Stroman, and features
Tony Yazbeck and Irina Dvorovenko. Kander collaborated with Lin Manuel Miranda for Miranda's Hamildrop series: “Cheering for Me Now” (lyrics Miranda and music Kander) is an uplifting track about New York's ratification of the constitution. James Leve discusses Kander's prolific career and his late musical style in the essay "John Kander: the First Ninety Two Years".

Жеке өмір

2010 жылы Кандер Торонтода 1977 жылдан бері бірге болған серіктесі, биші және хореограф Альберт Стивенсонға үйленді. Кандердің шөбере немересі Джейсон Кендер бұрын Миссури штатының мемлекеттік хатшысы қызметін атқарған.