Кіріспе
1790–1794 жылдардағы француз революциясы кезіндегі халықшыл саяси клуб, бұрынғы Кордельелер монастырында өткен революциялық қоғам. Адам және азамат құқықтарының достастары қоғамы, көбінесе Кордельелер клубы деп аталатын, 1790–1794 жылдардағы француз революциясы кезінде, Террор режимі аяқталып, Термидор реакциясы басталғанда құрылған халықшыл саяси клуб болды. Клуб барлық ерлерге сайлау құқығын және тікелей демократияны, соның ішінде референдумды жақтады. Ол биліктегілердің билікті теріс пайдалану белгілерін қадағалау үшін белсенді бақылаушы рөлін атқарды. 1793 жылға қарай, ол Робеспьер мен оның Қоғамдық қауіпсіздік комитетінің билікті орталықтандыруына қарсы шықты. Олар жауап ретінде клуб басшыларын тұтқындап, Конвентті құлатуға сүіспенділік танытқандары үшін айыптады. Клуб басшылары гильотинаға алынып, клуб таратылды.
the revolutionary society that met in the former [[Cordeliers Convent
The Society of the Friends of the Rights of Man and of the Citizen , mainly known as Cordeliers Club , was a populist political club during the French Revolution from 1790 to 1794, when the Reign of Terror ended and the Thermidorian Reaction began. The club campaigned for universal male suffrage and direct democracy, including the referendum. It energetically served as a watchdog looking for signs of abuse of power by the men in power. By 1793, it was challenging the centralization of power by Robespierre and his Committee of Public Safety. They responded by arresting the leadership, charging them with conspiring to overthrow the Convention. The leaders were guillotined, and the club disappeared.
Тарих
Клубтың бастауы Париждің радикалдық айманы ретінде танымал Корделье ауданында болды, Камиль Десмулин оны "еркіндікке тиіспеген жалғыз қасиетті орын" деп атады. Жорж Дантон басшылығымен бұл аудан Бастилияға шабуыл жасауда маңызды рөл атқарды және Революцияның бірнеше көрнекті тұлғаларына, оның ішінде Дантонның өзіне, Десмуленге және Жан-Поль Маратқа пана болды. 1790 жылғы қаңтарда Шательден шығарылған оның тұтқындалу ордерін орындауға рұқсат бермегендіктен, аудан азаматтық қарсылыққа шықты. 1789 жылғы қарашада "Коммуна өкілдерінің сайлаушылардың жалпы құқықтарына зиян келтіретін барлық әрекеттеріне қарсы тұруға барынша тырысамыз" деген мазмұндағы декларация жариялағаннан кейін, Корделье ауданы 1790 жылдың қысы мен көктемі бойы Париж үкіметімен қақтығыста болды. 1790 жылғы мамыр және маусым айларында Париждің 60 ауданына бөлінуі Ұлттық Ассамблеяның жарлығымен 48 бөлімге алмастырылды. Бұл қайта құру Корделье ауданын жойды. Дегенмен, Кордельелердің көп бөлігі буржуазиядан шыққан мүшелер еді және оның басшылығы көбінесе білімді орта таптан таңдалды. 1791 жылдан бастап Кордельелер Дофин көшесіндегі залда жиналатын болды. Кордельелерге қарсы шараларға Корделье монастырының жабылуы және Дантон мен Десмулинге қатысты тұтқындау ордерлерінің шығарылуы кірді. Бұл шараларға қарамастан, қоғам Париж саясатындағы маңызды күш ретінде қала берді. Кордельелер 1792 жылғы 10 тамыздағы көтерілісті жоспарлауға және оны іске асыруға белсенді қатысты. Бұл кезде Корделье клубының ең ықпалды тұлғасы болған Дантон, Хилэр Беллоктың сөзімен айтқанда, "көтерілістің ұйымдастырушысы және басшысы" болды және нәтижесінде құрылған үкіметте Әділет министрі болып тағайындалды, ал Десмулин мен Фабр д’Эглантин – екеуі де Корделье клубының көрнекті мүшелері – оның хатшылары болды. Осы көтерілістен кейін және оған тікелей ілесіп келген қыркүйектегі қырғыннан кейін Корделье клубы ультрареволюциялық топтардың, әсіресе гебертистердің ықпалына көбірек түсті, олар Террорды күшейту үшін экстремалды шараларды жақтады. 1793 жылғы желтоқсанда Десмулин "Le Vieux Cordelier", яки "Ескі Корделье" атты журнал шығара бастады, ол қоғамның атын экстремизммен байланыстырғандардан қайтарып алуға тырысты. Журналдың жеті санында Десмулин гебертистерге шабуыл жасап, Террорды тоқтатуға шақырды, төңкерілген Парижді тирандық Риммен салыстырды. Гебертистер тұтқындалып, 1794 жылғы 24 наурызда өлім жазасына кесілді, бірақ одан аз радикалды Десмулин, Дантон және Дантондық фракцияның "Ескі Кордельелері" олардан кейін тез арада гильотинаға түсті. Олардың өлімі 16 сәуірде (5 сәуірде) болды. Корделье клубы өзінің ең маңызды мүшелерінен айырылып, революцияның одан әрі барысында ешқандай рөл атқармады. 1794 жылғы қарашада Якобин клубы жабылғаннан кейін оның ең белсенді өкілдері (креттіктер деп аталған) Кордельелерге қосылды. Бұған жауап ретінде Термидориандар оны Плувиоз III-нің 20-сы күні (1795 жылғы 20 ақпан) түпкілікті жабуды ұйымдастырды.
However, the preponderance of Cordeliers were members of the bourgeoisie and its leadership was largely drawn from the educated middle classes. From 1791 the Cordeliers met in a hall in the Rue Dauphine. Subsequent action taken against the Cordeliers included the closing of the Cordeliers Convent to them and the issuing of arrest warrants for Danton and Desmoulins. Despite these measures, the society remained a highly influential force in Parisian politics. The Cordeliers participated significantly in the planning and execution of the 10 August 1792 insurrection. Danton, at this time perhaps the most powerful figure within the Cordeliers Club, acted—in Hilaire Belloc's words—as "the organizer and chief of the insurrection" and was appointed Minister of Justice in the government that resulted, with Desmoulins and Fabre d'Églantine—both prominent members of the Cordeliers Club—as his secretaries. Subsequent to this insurrection and to the September Massacres that followed closely on its heels, the Cordeliers Club became increasingly the province of ultra revolutionary factions, particularly the Hébertists, who advocated extreme measures to intensify the Terror. In December 1793, Desmoulins began publishing a journal entitled Le Vieux Cordelier or "Old Cordelier", which attempted to reclaim the title of the society from those who had associated it with extremism. In the seven numbers of the journal, Desmoulins attacked the Hébertists and called for an end to the Terror, comparing revolutionary Paris to Rome under the tyrants. The Hébertists were arrested and, on 24 March 1794, executed, but less extreme Desmoulins, Danton and the "Old Cordeliers" of the Dantonist faction quickly followed them to the guillotine. Their execution took place on April 16 (April 5). The Cordeliers Club, deprived of its most important members, initially played no role in the further course of the revolution. After the Jacobin Club closed in November 1794, its most vehement representatives (so called Cretans) joined the Cordeliers. In response, the Thermidorians arranged for its final closure on the 20th of Pluviose III (February 20, 1795).