АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Лексингтон» ұшақ тасушы кемесі

Кіріспе

Эссекс класының АҚШ Әскери-теңіз флотының ұшақ тасымалдаушысы.

USS Lexington (CV/CVA/CVS/CVT/AVT 16) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз флоты үшін салынған. Бастапқыда «Кабот» деп аталатын жаңа ұшақ тасымалдаушы кемесі, жақында жоғалған «Лексингтонды» еске алу үшін құрылысы кезінде қайта аталды, бұл АҚШ Әскери-теңіз флотының Лексингтон шайқасының құрметіне ие болған алтыншы кемесі болды. «Лексингтон» 1943 жылдың ақпанында қолданысқа енгізіліп, Тынық мұхит соғысында кең ауқымда қызмет етті. Қызметінің көп бөлігінде ол адмирал Марк Митчердің штаб-квартирасы ретінде қызмет етті және Тынық мұхит арқылы шайқастарда жылдам ұшақ тасымалдаушы тобын жетекшілік етті. Ол 11 шайқас жұлдызымен және Президенттік бірлік марапатымен марапатталды. Соғыстан кейін «Лексингтон» қызметтен шығарылды, бірақ 1950 жылдардың басында жаңғыртылып, қайта қолданысқа енгізілді, шабуылдаушы тасымалдаушы (CVA) ретінде қайта жіктелді. Кейіннен ол суастына қарсы тасымалдаушы (CVS) ретінде қайта жіктелді. Екінші мансабында ол Атлантика/Жерорта теңізі және Тынық мұхитында жұмыс істеді, бірақ уақытының көп бөлігін, шамамен 30 жылды Флорида штатының Пенсакола қаласында оқу тасымалдаушысы (CVT) ретінде өткізді. «Лексингтон» 1991 жылы қызметтен шығарылды, оның белсенді қызмет мерзімі басқа Эссекс класындағы кемелерден ұзақ болды. Қызметтен шыққаннан кейін ол Техас штатының Корпус-Кристи қаласында мұражай кемесі ретінде пайдалануға тапсырылды. 2003 жылы «Лексингтон» Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Оның «Йорктаун», «Интрепид» және «Хорнет» сияқты басқа кемелерінің корпус нөмірлері кішірек болғанымен, «Лексингтон» бұрын салынған және қолданысқа енгізілген, сондықтан ол әлемдегі ең көне әлі де қолданыстағы ұшақ тасымалдаушы болып табылады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Кеме 1941 жылғы 15 шілдеде Массачусетс штатының Куинси қаласындағы Fore River кеме жасау шебінде "Кэбот" деп қаланды. 1942 жылғы мамыр айында осы шебінде екі онжылдық бұрын салынған "Лексингтон" кемесі Коралл теңізі шайқасында батып кетті. Маусым айында кеме жасау шебінің жұмысшылары Әскери-теңіз министрі Франк Ноксқа сол жерде салынып жатқан авиатасымалдағыштың атын "Лексингтон" деп өзгерту туралы өтініш жолдады. Нокс бұл ұсынысқа келісіп, 1942 жылғы 16 маусымда "Кэбот" авиатасымалдағышы "Лексингтон" деп қайта аталды, ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің тарихындағы тәуелсіздік соғысының "Лексингтон" шайқасының құрметіне аталған бесінші кеме болды. 1942 жылғы 23 қыркүйекте Теодор Дуглас Робинсон ханымның демеушілігімен суға түсірілді. "Лексингтон" 1943 жылғы 17 ақпанда капитан Феликс Стэмп басқаруымен құрамына қабылданды. Кинник пен оның ұшағы табылған жоқ. "Лексингтон" 1943 жылғы 9 тамызда Перл-Харборға келді, қыркүйек айының соңында Тарава әуе базаларына шабуылға қатысты, содан кейін қазан айында Уэйк аралына шабуыл жасады, одан кейін Гилберт аралдары операциясына дайындалу үшін Перл-Харборға оралды. 19-24 қараша аралығында Маршалл аралдарында іздестіру жұмыстарын жүргізіп, Гилберт аралдарындағы десантты қамтамасыз етті. 23 және 24 қарашада оның авиаторлары 29 жау ұшағын жоқ қылды.

Кваджалейн шабуылы

Лексингтон 4 желтоқсанда Кваджалейнге шабуыл жасау үшін шықты. Таңғы шабуылда бір кеме қиратылды, екі крейсер зақымдалып, 30 жау ұшағы жойылды. Оның артиллериялық экипажы түскі шабуылда шабуылдаған екі жаудың торпедалық ұшағын атып түсірді, бірақ адмирал Чарльз Поунолл олардың орналасқан жерін жариялап береді деп ойлағандықтан, түнде атуға тыйым салынды (кейін ол қызметтен алынды). Сол түні, сағат 19:20-да, Кваджалейн жанынан өтетін кемелер тобына үлкен әуе шабуылы басталды. 23:22-де жапондық ұшақтардан түскен парашюттік шамы кемені анық көрсетті, ал 10 минуттан кейін оң жағынан торпеда соқты, рульдік басқаруды бұзды. Тоғыз адам қаза тапты, екеуі - кормада, ал жетісі - бас сержанттардың асханасында, ол жалпы дабыл кезінде жөндеу тобының орны болған. Зақымдалған жөндеу тобының төрт мүшесі жарылыстың күшін жұмсартқан диванға отырғандықтан аман қалды. Кормасы 5 футқа (2 метрге) батып, кеме артқы бөлігінен шыққан гулді қауырсын арасында солға қарай айнала бастады. Су өткізбеу үшін, зақымдалған бөлімдерді жабық етіп, қажет болған жағдайда ауыр болат плиталармен жабылды. Жедел басқару құрылымы тез дайындалды, және Лексингтон 9 желтоқсанда жедел жөндеуге Pearl Harbor-ға келді. Толық жөндеу үшін 22 желтоқсанда Бремертонға (Вашингтон штаты) жетті, жұмыстар 1944 жылдың 20 ақпанында аяқталды. Түнде атуға қатысты қателік қайталанбады, себебі одан кейін кеме шабуылға ұшырағанда атуға бұйрық берілді. Осы шабуылдан кейін кеме Жапонияның «Токио Розасы» арқылы батқан деп хабарланды, бұл осындай мәлімдемелердің біріншісі болды.

Филиппин теңізіндегі шайқас

Лексингтон 8 наурызда Контр-адмирал Митчер жаңа құрылған 58-ші жұмыс тобының (TF 58) басшылығын қабылдаған кезде Маджуроға уақтылы оралды. Митчер Лексингтонды өзінің флагманы етіп тағайындады, ал Миллеге жасалған алдын ала соққыдан кейін, жылдам авиатасымалдаушылар тобы Тынық мұхитының орталық бөлігіндегі жапондық бекіністеріне қарсы операциялар сериясын бастады. 13 сәуірде Голландияға (қазіргі Жаяпура) армиялық десант түсіруге көмектесті, ал 28 сәуірде Трук бекінісіне шабуыл жасады. Ауыр қарсы шабуылдар Лексингтонға ешқандай зиян келтірмеді, оның ұшақтары 17 жау шабуылдаушы ұшағын жойды, бірақ жапондық пропаганда екінші рет оны батқан деп мәлімдеді. 11 маусымда Сайпанға жасалған күтпеген шабуыл аралдағы барлық әуе қарсылығын дерлік жойды, содан кейін келесі бес күн бойы оны әуеден атқылады. 16 маусымда Лексингтон Гуамда орналасқан жапондық торпедонос ұшақтарының қызыл қарсылығына тойтарыс берді, тағы да зардап шекпеді, бірақ үгіт-насихат арқылы үшінші рет "батты" деп жарияланды. Жапонияның Мариан аралдары операциясына қарсылығы 19-20 маусымда Филиппин теңізіндегі шайқасқа әкеп соқты, онда Лексингтон TF 58-нің ұлы жеңісіне маңызды үлес қосты, кейін "Ұлы Мариан аң ауы" деп аталды. Бірінші күні 300-ден астам жау ұшағы жойылды, екінші күні бір авиатасымалдаушы, танкер және эсминец батты, американдық авиаторлар жапондық теңіз авиациясын соғыстан шығаруға жақын болды; ұшақтармен бірге Жапония теңізде әуе соғысын жалғастыра алмайтын тәжірибелі ұшқыштар да кетті. Эниветокты база ретінде пайдалана отырып, Лексингтон Гуамға, сондай-ақ Палау және Бонин аралдарына қатысты ұшу миссияларын тамыз айына дейін атқарды. 7 қыркүйекте Каролина аралдарына келді, Яп және Улитиге қарсы үш күндік шабуылдар жасады, содан кейін Минданао, Висая, Манила аймағына шабуылдады және Люсонның батыс жағалауындағы кемелерге шабуыл жасап, Лейтеге шабуылға дайындалды. Содан кейін оның жұмыс тобы 10 қазанда Окинаваны, ал екі күннен кейін Формозаны нысанаға алды, Филиппин операциясына қарсылық көрсетуге мүмкіндік беретін базаларды жою мақсатында. Формозаға жасалған шабуылдан кейін болған әуе шайқасында ол тағы да зардап шекпеді.

Lexington returned to Majuro in time to be present when Rear Admiral Mitscher took command of the newly formed Task Force 58 (TF 58) on 8 March. Mitscher took Lexington as his flagship, and after a warm up strike against Mille, the Fast Carrier Task Force began a series of operations against the Japanese positions in the central Pacific. She supported Army landings at Hollandia (currently known as Jayapura) on 13 April, and then raided the strongpoint of Truk on 28 April. Heavy counterattacks left Lexington untouched, her planes splashing 17 enemy fighters, but for the second time, Japanese propaganda announced her sunk. A surprise fighter strike on Saipan on 11 June nearly eliminated all air opposition over the island, then battered it from the air for the next five days. On 16 June, Lexington fought off a fierce attack by Japanese torpedo bombers based on Guam, once again emerging unhurt, but 'sunk' a third time by propaganda pronouncements. As Japanese opposition to the Marianas operation provoked the Battle of the Philippine Sea on 19–20 June, Lexington played a major role in TF 58's great victory in what was later called the "Great Marianas Turkey Shoot". With over 300 enemy aircraft destroyed the first day, and a carrier, a tanker, and a destroyer sunk the second day, American aviators nearly knocked Japanese naval aviation out of the war; with the planes went the trained and experienced pilots without whom Japan could not continue air warfare at sea. Using Eniwetok as her base, Lexington sent aircraft on sorties over Guam and against the Palaus and Bonins into August. She arrived in the Carolinas on 7 September for three days of strikes against Yap and Ulithi, then began attacks on Mindanao, the Visayas, the Manila area, and shipping along the west coast of Luzon, preparing for the coming assault on Leyte. Her task force then blasted Okinawa on 10 October and Formosa two days later to destroy bases from which opposition to the Philippines campaign might be launched. She was again unscathed through the air battle fought after the Formosa assault.

Лейте шығанағы шайқасы

Лейте шығанағындағы шайқаста Лексингтонның ұшақтары маңызды рөл атқарды, бұл Американың Жапонияға қарсы ең үлкен жеңісі болды. Кеме тасымалдаушы ұрыс кезінде жаудың үздіксіз шабуылдарына ұшыраса да, оның ұшақтары жапондық «Мусаси» линкорын батыруға көмектесті және 24 қазанда үш крейсерді нысанаға алды. Келесі күні «Эссекс» ұшақтарымен бірге жапондық «Читосе» әуе кемесін баттырды, ал жеке өзі жапондық «Зуикаку» әуе кемесін суға жіберді. Сол күні жапондық «Зюйо» әуе кемесін батыруға да көмектесті. Шегініп келе жатқан жапондық күштерді қуғанда, оның ұшақтары 5 қарашада Лусон жағалауында төрт торпедамен жапондық «Начи» крейсерін баттырды. Сол күні Лексингтон камикадземен кездесті, өйткені жалыстаған жапон ұшағы оның аралына құлап, арал құрылысының көп бөлігін қиратты және барлық жаққа от шашырады. 20 минут ішінде өрт толығымен сөндірілді, ол қалыпты ұшу операцияларын жалғастыра алды, сондай-ақ Тикондерогаға бет алған камикадзені атып түсірді. 9 қарашада Лексингтон Улитиге шайқаста келген зақымды жөндеуге келді, сонымен қатар Токио оны қайтадан батырғандығын мәлімдеді. Бұл шабуылда Лексингтон 50 адамды жоғалтып, 132 адам жарақат алды. 11 желтоқсанда 58.2-топтың (TG 58.2) флагманы болып тағайындалды және 1945 жылдың қаңтар айының алғашқы тоғыз күнінде Лусон мен Формозадағы әуе базаларын нысанаға алды. Содан кейін топ Оңтүстік Қытай теңізіне кіріп, жаудың кемелері мен әуе қондырғыларына шабуыл жасады. Саипанға, сол кездегі Индоқытайдағы Камрань шығанағына, Гонконгқа, Пескадор аралдарына және Формозаға шабуылдар ұйымдастырылды. 12 қаңтарда Камрань шығанағында бір конвойде төрт сауда кемесі мен төрт эскорт кемесі баттырылды, ал тағы бір конвойде кем дегенде 12 кеме жойылды. 20 қаңтарда Қытай теңізін қалдырып, Лексингтон 21 қаңтарда Формозаға, ал 22 қаңтарда Окинаваға қайтадан шабуыл жасады. Улитиде жабдықталып алғаннан кейін, TG 58.2 10 ақпанда Токио маңындағы әуе базаларын 16 ақпанда, ал 17 ақпанда Иво Джимаға шабуыл жасауға қарсылықты азайту үшін 1945 жылдың 16 ақпанында аттанды. Лексингтон 19-22 ақпан аралығында шабуылдаушы әскерлерге тікелей қолдау көрсетті, содан кейін жапондық аралдарға және Нансей Шотоға қарсы қосымша шабуылдар жасап, күрделі жөндеуге Пуджет Саундыға бағыт алды.

Now covering the Leyte landings, Lexingtons aircraft scored importantly in the Battle of Leyte Gulf, the climactic American naval victory over Japan. While the carrier came under constant enemy attack in the engagement, her aircraft assisted in sinking Japanese battleship Musashi and scored hits on three cruisers on 24 October. The next day, with Essex aircraft, they sank Japanese aircraft carrier Chitose, and alone sank Japanese aircraft carrier Zuikaku. Later in the day, they aided in sinking Japanese aircraft carrier Zuihō. As the retiring Japanese were pursued, her aircraft then sank Japanese cruiser Nachi with four torpedo hits on 5 November off Luzon. Later that day, Lexington was introduced to the kamikaze as a flaming Japanese aircraft crashed near her island, destroying most of the island structure and spraying fire in all directions. Within 20 minutes, major blazes were under control, and she was able to continue normal flight actions, as well as shooting down a kamikaze heading for Ticonderoga. On 9 November, Lexington arrived in Ulithi to repair battle damage while hearing that Tokyo once again claimed her sunk. Lexington suffered 50 killed and 132 wounded in this attack. Chosen as the flagship for Task Group 58.2 (TG 58.2) on 11 December, she struck at the airfields of Luzon and Formosa during the first nine days of January 1945, encountering little enemy opposition. The task force then entered the South China Sea to strike enemy shipping and air installations. Strikes were flown against Saipan, Camranh Bay in then Indochina, Hong Kong, the Pescadores, and Formosa. Task force planes sank four merchant ships and four escorts in one convoy and destroyed at least 12 in another, at Camranh Bay on 12 January. Leaving the China Sea on 20 January, Lexington sailed north to strike Formosa again on 21 January and Okinawa again on 22 January. After replenishing at Ulithi, TG 58.2 sailed on 10 February to hit airfields near Tokyo on 16 February 1945, and on 17 February to minimize opposition to the Iwo Jima landings on 19 February. Lexington flew close support for the assaulting troops from 19 to 22 February, then sailed for further strikes against the Japanese home islands and the Nansei Shoto before heading for overhaul at Puget Sound.

Контр-адмирал Спрагтың арнайы тобы

22 мамырда «Лексингтон» қайтадан соғысқа бағытталды, Аламеда және Перл-Харбор арқылы Лейтедегі Сан-Педро шығанағына жол тартты, онда ол контр-адмирал Томас Л. Спрагтың әуе шабуылының соңғы раундысына қосылды, бұл шабуылдар 15 тамыздан бастап жапондық үй далаларын қиратты, содан кейін жапондықтар капитуляциялағандары туралы хабар алғаннан кейін соңғы шабуылға бомбаларын тастап, «Лексингтонға» оралуға бұйрық берілді. Осы кезеңде ол Хонсю және Хоккайдо әуежайларына, сондай-ақ Йокосука және Куре теңіз базаларына шабуылдар жасады, жапон флотының қалдықтарын жою мақсатында. Куредегі шайқаста «Лексингтоннан» ұшқан VBF94 эскадрильясының F4U 1D Corsair истребительдері гибридтік соғыс кемесі/ұшақ тасымалдаушысы «Изені» батырды. Жаудың қатты атысына қарамастан, эскадрилья командирі Лестер Уолл-младший 1000 фунттық бомбаны кеменің түтін құбырына тастады, осының салдарынан қазандықтары жарылып, кеменің корпусы сынды, төрт жыл бұрын Перл-Харбордағы USS Arizona кемесінің өртенгенімен салыстыруға болады. Осы іс-қимылы үшін лейтенант-коммандер және оның эскадрильясындағы бірнеше сарбаз «Теңіз кресімен» марапатталды. Ол сонымен қатар Токио аймағындағы өнеркәсіптік нысандарға бомбалау шабуылдарын жүргізді. Жаулық аяқталғаннан кейін оның ұшақтары Жапония үстінен әуе патрульдеуін жалғастырды. Аталған лейтенант-коммандер Уолл алдымен жапондықтар тастап кеткен Хонсюдағы тұтқын лагерлерін анықтады, содан кейін оларға жабдықты жеткізуді ұйымдастырды. Бұл миссиясы үшін ол «Еңбегі үшін айрықша көзге түскені үшін» медалімен марапатталды. Желтоқсан айында ол «Солдат кілімі» операциясы аясында әскери қызметшілерді үйлеріне қайтару үшін пайдаланылды және 16 желтоқсанда Сан-Францискоға жетті.

Соғыстан кейін

Лексингтон 1947 жылғы 23 сәуірде Бремертон қаласында қызметтен босатылды және Ұлттық қорғаныс резервтік флотына қосылды. Резервте тұрғанда, 1952 жылғы 1 қазанда ол CVA 16 шабуылдық авианосец ретінде тағайындалды. 1953 жылғы қыркүйекте Лексингтон Пьюгет-Саунд кеме құрылысшылық зауытына кірді. Ол бір рет қайта жаңарту кезінде Essex класының SCB 27C және SCB 125 модификацияларын алды, содан кейін ең заманауи реактивтік ұшақтарды пайдалана алды. Ең айқын ерекшеліктері – бұрышты ұшу палубасы, бу катапульттары, жаңа "арал" және "дауылдық мұрын" болды. Лексингтон 1955 жылғы 15 тамызда қайтадан қолданысқа енгізілді, капитан А. С. Хейвард кіші басқарды. Сан-Диего портына бекітілген ол 1956 жылғы мамырға дейін Калифорния жағалауында жұмыс істеді, содан кейін 7-ші флотпен бірге алты айлық миссияға шықты. Ол Йокосукада жаттығулар, маневрлер және Қытай жағалауында іздеу-құтқару операцияларын жүргізді, сондай-ақ ірі алыс шығыс порттарына тоқтады, 20 желтоқсанда Сан-Диегоға оралды. Келесіде ол 12-ші әуе тобын даярлады, ол онымен бірге 7-ші флоттың келесі миссиясына қатысты. 1957 жылғы 1 маусымда Йокосукаға келген Лексингтон 1-ші авианосец дивизиясының командирі контр-адмирал Х. Д. Райлиге мінгізіліп, 17 қазанда Сан-Диегоға қайтып келгенше оның флагманы ретінде жүзіп кетті. Бремертондағы жөндеуден кейін, оның жаңару жаттығуы Екінші Тайвань бұғазының дағдарысымен тоқтатылды. 1958 жылғы 14 шілдеде оған Сан-Францискода 21-ші әуе тобына мінуге және Тайвань маңындағы 7-ші флотты нығайту үшін жүзуге бұйрық берілді, 7 тамызда белгіленген жерге жетіп, 19 желтоқсанда Сан-Диегоға оралды. Қазірде AGM 12 Bullpup басқарылатын ракеталарымен қаруланған ұшақтары бар алғашқы авианосец Лексингтон 1959 жылғы 26 сәуірде Сан-Францискодан 7-ші флотпен тағы бір миссияға шықты. Ол Лаос дағдарысы кезінде тамыз және қыркүйек айларында дайындық күйінде болды. Содан кейін ол Сан-Диегоға оралғанға дейін британдық теңіз күштерімен жаттығулар жасады. 1960 жылдың басында ол Пьюгет-Саунд кеме құрылысшылық зауытында күрделі жөндеуден өтті. Лексингтонның келесі алыс шығыс сапары 1960 жылдың соңында басталды және Лаостағы жаңа шиеленістердің салдарынан 1961 жылға дейін созылды. Батыс жағалауындағы операцияларға оралғаннан кейін, 1962 жылғы қаңтарда ол Мексика шығанағында авиациялық оқу кемесі ретінде Антиэтамды алмастыруға дайындалуға бұйрық алды және 1962 жылғы 1 қазанда CVS 16 ретінде қайта тағайындалды. Алайда, Куба зымыран дағдарысы кезінде ол шабуылдық авианосец ретінде қызметін қайта бастады және Антиэтамды тек 1962 жылғы 29 желтоқсанда Флорида штатының Пенсакола қаласында алмастырды. 1969 жылға дейін Лексингтон өзінің үй порты Пенсаколадан, сондай-ақ Корпус-Кристиден жұмыс істеді, студент-ұшқыштарды даярлады және әскери қызметтегі және резервтегі әскери-теңіз авиаторларының жоғары деңгейін сақтады. Вьетнамдағы Әскери-теңіз күштері мен Теңіз жаяу әскерлерінің операцияларына маңызды адамдарды дайындағандықтан оның жұмысы маңыздырақ болды, онда әскери-теңіз авиациясы маңызды рөл атқарды. Лексингтон 1967 жылғы 17 қазанда 200 000-шы рет қонуды жасады, 1969 жылғы 1 қаңтарда CVT 16 ретінде қайта тағайындалды және 1978 жылғы 1 шілдеде AVT 16 ретінде қайта тағайындалды. Ол келесі 22 жыл бойы оқу авианосеці ретінде қызмет етті, содан кейін Форресталмен ауыстырылды, ал Лексингтон 1991 жылғы 8 қарашада қызметтен босатылды және жарықтандырылды. 1980 жылғы 18 тамызда Лексингтон АҚШ Әскери-теңіз күштері тарихында экипаж мүшелері ретінде әйелдері бар алғашқы авианосец атанды. 1989 жылғы 29 қазанда әскери-теңіз авиаторы студенті Лексингтонның ұшу палубасына қонуға тырысқанда өзінің T-2 оқу ұшағының бақылауын жоғалтты. Ұшақ кері бұрылып, сол қанатымен "аралға" соқтығысып, төрт экипаж мүшесі (ұшақтың ұшқышын қоса алғанда, ұшақтан секіруге дайын болған) және бір азаматтық техникалық қызметкер қаза тауып, он жеті адам жарақат алды. "Арал" үлкен зардап көрмеді, ал жанатын отыннан шыққан өрт 15 минут ішінде сөндірілді. Лексингтон – 1976 жылы Орискани қызметтен босатылғаннан кейін Essex класының соңғы қолданыстағы авианосеці болды.

Lexington was decommissioned at Bremerton on 23 April 1947, and entered the National Defense Reserve Fleet. While in reserve, she was designated attack carrier CVA 16 on 1 October 1952. In September 1953, Lexington entered the Puget Sound Naval Shipyard. She received the Essex class SCB 27C and SCB 125 conversions in one refit, being then able to operate the most modern jet aircraft. The most visible distinguishing features were an angled flight deck, steam catapults, a new island, and the hurricane bow. Lexington was recommissioned on 15 August 1955, Captain A. S. Heyward Jr. in command. Assigned to San Diego as her home port, she operated off California until May 1956, sailing then for a six month deployment with the 7th Fleet. She based on Yokosuka for exercises, maneuvers, and search and rescue missions off the coast of China, and called at major Far Eastern ports until returning San Diego on 20 December. She next trained Air Group 12, which deployed with her on the next 7th Fleet deployment. Arriving Yokosuka on 1 June 1957, Lexington embarked Rear Admiral H. D. Riley, Commander Carrier Division 1, and sailed as his flagship until returning San Diego on 17 October. Following overhaul at Bremerton, her refresher training was interrupted by the Second Taiwan Strait Crisis; on 14 July 1958, she was ordered to embark Air Group 21 at San Francisco and sail to reinforce the 7th Fleet off Taiwan, arriving on station on 7 August and returning San Diego on 19 December. Now the first carrier whose planes were armed with AGM 12 Bullpup guided missiles, Lexington left San Francisco on 26 April 1959 for another tour of duty with the 7th Fleet. She was on standby alert during the Laotian crisis of late August and September. Following this, she exercised with British naval forces before returning to San Diego, arriving on 2 December. In early 1960, she underwent an overhaul at the Puget Sound Naval Shipyard. Lexingtons next Far Eastern tour began late in 1960, and was extended well into 1961 by renewed tension in Laos. Returning to west coast operations, she was ordered in January 1962 to prepare to relieve Antietam as aviation training carrier in the Gulf of Mexico, and she was redesignated CVS 16 on 1 October 1962. However, during the Cuban Missile Crisis, she resumed duty as an attack carrier, and she did not relieve Antietam until 29 December 1962 at Pensacola, Florida. Into 1969, Lexington operated out of her home port, Pensacola, as well as Corpus Christi, qualifying student aviators and maintaining the high state of training of both active duty and reserve naval aviators. Her work became of increasing significance as she prepared the men vital to the Navy and Marine Corps operations over Vietnam, where naval aviation played a major role. Lexington marked her 200,000th arrested landing on 17 October 1967, was redesignated CVT 16 on 1 January 1969 and was redesignated again as AVT 16 on 1 July 1978. She continued as a training carrier for the next 22 years until she was relieved by Forrestal, and Lexington was decommissioned and struck on 8 November 1991. On 18 August 1980, Lexington became the first aircraft carrier in United States naval history to have women stationed aboard as crew members. On 29 October 1989, a student naval aviator lost control of his T 2 training aircraft after an aborted attempt to land on Lexingtons flight deck. The aircraft inverted and hit the island with its left wing, killing four crew members (including the pilot of the plane who had begun an ejection sequence) and one civilian maintenance worker and injuring seventeen. The island suffered no major damage, and fires from the burning fuel were extinguished within 15 minutes. Lexington was the final Essex class carrier in commission, after Oriskany had been decommissioned in 1976.

USS Лексингтон мұражайы

1991 жылғы 26 қарашада АҚШ Әскери-теңіз күштері "Лексингтонды" Корпус-Кристи қаласына тапсырды. 1992 жылғы 15 маусымда кеме мұражай ретінде табыс етілді және қазір "USS Lexington Museum on the Bay" деп аталып, 2914 North Shoreline Boulevard, Corpus Christi, Texas мекенжайында жұмыс істейді. Алдыңғы ұшақ лифтісінің орнына MEGAтеатр (IMAX сияқты) орнатылды. 2003 жылы "Лексингтон" Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Кемеге мұқият күтім жасалады, және бұрын қол жетімсіз болған кеме бөліктері бірнеше жыл сайын жұртшылыққа ашылуда. Соңғы мысалдардың бірі – катапульта бөлмесі. Кеменің Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі қару-жарақ батареясы да, құрамынан шығарылған кемелерден құтқарылған қарулардың көмегімен жартылай қалпына келтірілуде. Олардың ішіндегі ең танымалдары – "Де Мойн" ауыр крейсерінің бұзылуынан сақталған 5"/38 DP зениттік пулемет мұнаралары. Олар кемеге Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде орнатылған ұқсас қондырғылардың орналасқан жерлеріне жақын орнатылды. Жағалау күзетінің "Даунтлес" кемесі жөндеуден өткеннен кейін оның 3"/50 калибрлі пулеметі "Лексингтон" кемесінде қойылды. 2010 жылғы 5 ақпанда USS Lexington өзінің 17-ші жылдық "Stagedoor Canteen" шарасын өткізді. Ұлттық Әскери-теңіз авиация мұражайында, Пэнсакола Әскери-теңіз базасында, ұшақ тасымалдауышының кішкентай палубасы бар, оның ұшу палубасы "Лексингтоннан" құтқарылған палуба тақталарынан жасалған.

Танымал мәдениет

1975 жылы «Лексингтон» кемесі «Мидуэй» көркем фильмінің теңіздегі түсірілім алаңы болды, ал 1987 жылы – «Соғыс және естелік» телесериалының түсірілім алаңы болды. Екі жағдайда да ол басқа кемелерге ұқсату үшін мүмкіндігінше өзгертілді (Мидвейдегі «Йорктаунға» және «Соғыс және естеліктегі» «Энтерпрайзге»), әуе шабуылына қарсы зениттік артиллерия орнатылып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің әскери-теңіз күштерінің ұшақтары пайдаланылды. «Лексингтон» 2001 жылы «Перл-Харбор» фильмінің түсіріліміне де пайдаланылды, онда ол жапондық авиатасымалдағыш және «Хорнетке» ұқсату үшін өзгертілді. 2007 жылдың шілдесінде танымал «Ghost Hunters» телешоуы «USS Lexington» кемесінде түсірілім жүргізіп, әруақтардың бар екенін дәлелдеуге тырысты, ал 2009 жылдың желтоқсанында «Discovery Channel» арнасының «Ghost Lab» бағдарламасында осы кеме тақырыбы болды. 2014 жылы «Pepsi» компаниясы 2015 жылғы «Супер Боулға» дайындық мақсатында кемеде жарнамалық ролик түсірді. «Жарты уақыт операциясы» деп аталған роликте кантри әншісі Блейк Шелтон соғыс ардагерлері мен олардың отбасыларына концерт берді.