Кіріспе

Лексингтон класының ұшақ тасымалдағыш кемесі USS Lexington (CV 2), «Леди Лекс» деген лақап атымен белгілі, 1920 жылдары АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған екі ұшақ тасымалдағыш кемесінің біріншісі болды. Бастапқыда шайқас крейсері ретінде жобаланған, ол 1922 жылғы Вашингтон теңіз келісімінің талаптарына сәйкес, жаңа шайқас кемелері мен шайқас крейсерлерінің құрылысын тоқтату мақсатымен құрылысы барысында ұшақ тасымалдағышқа айналдырылды. Кеме 1928 жылы қызметке түсті және өмірінің соңына дейін Тынық мұхиты флотына бекітілді. Лексингтон және оның серігі Саратога екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жыл сайынғы жаттығулар сериясында ұшақ тасымалдағыш тактикасын дамыту және жетілдіру үшін пайдаланылды. Олар бірнеше рет Пёрл-Харборға (Гавайи) сәтті шабуылдар жасады. Кеменің турбоэлектрлік жүйесі 1929 жылдың соңы мен 1930 жылдың басындағы құрғақшылық кезінде Вашингтон штатының Такома қаласын электрмен қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, 1931 жылы Никарагуадағы Манагуаға жер сілкінісінен кейін медициналық қызметкерлер мен көмек заттарын жеткізіп берді. 1941 жылдың 7 желтоқсанында Тынық мұхитындағы соғыс басталғанда Лексингтон теңізде болды, ол Мидуэй аралына истребительдерді жеткізіп жүрді. Оның миссиясы тоқтатылды және ол бір аптадан кейін Пёрл-Харборға оралды. Бірнеше күннен кейін ол Маршалл аралдарындағы жапондық нысандарға шабуыл жасап, Уэйк аралындағы қамаудағы гарнизонды құтқаруға баруға дайындалып жатқан күштерден назарды аудару үшін жіберілді. Арал көмек күштері жеткенге дейін капитуляциялады, сондықтан миссия тоқтатылды. 1942 жылдың қаңтар айында Уэйк аралына жоспарланған шабуылды су асты кемесі кері сапарға қажетті отынды тасымалдаған май құю кемесін батырғаннан кейін тоқтатуға тура келді. Лексингтон келесі айда Коралл теңізіне жапондықтардың аймаққа енуіне жол бермеу үшін жіберілді. Кеме Жаңа Британиядағы Рабаулға жақындағанда жапондық іздеу ұшақтарымен байқалды, бірақ оның ұшақтары оған шабуыл жасаған жапондық бомбалаушылардың көпшілігін атып түсірді. Йорктаунмен бірге наурыз айының басында Жаңа Гвинеяның шығыс жағалауында жапондық кемелерге қарсы сәтті шабуыл жасады. Лексингтон айдың соңында Пёрл-Харборда жылдам жөндеуден өтті және мамыр айының басында Йорктаунмен Коралл теңізінде кездесті. Бірнеше күннен кейін жапондықтар Мо операциясын бастады, Папуа-Жаңа Гвинеядағы Порт-Морсбиге шабуыл жасады, ал екі американдық ұшақ тасымалдағышы шабуылшы күштерді тоқтатуға тырысты. Олар 7 мамырда Коралл теңізіндегі шайқаста жеңіл ұшақ тасымалдағыш Шохоны батырды, бірақ келесі күні Шокаку және Зуикаку ұшақ тасымалдағыштарының негізгі жапондық күштеріне тап болды. Лексингтон мен Йорктауннан шыққан ұшақтар Шокакуға ауыр зақым келтірді, бірақ жапондық ұшақтар Лексингтонды жарамсыз етті. Оның дұрыс дренажланбаған ұшақтардағы жанар май бактарынан (күл резервуарларынан ангар палубасына дейін созылған) ауа және авиациялық бензиннің қоспасы тұтанды, нәтижесінде бақылауға келмейтін бірнеше жарылыс пен өрт болды. Лексингтон 8 мамыр кешкісін жапондықтардың қолына түспеуі үшін американдық эсминецпен батырылды. Кеменің қирандылары 2018 жылдың 4 наурызында Пол Аллен қаржыландырған экспедицияның бөлігі болған экспедиция тобы тапты.

Сипаттамасы мен құрылысы

Лексингтон – 1775 жылғы Революциялық соғыстың алғашқы шайқасы – Лексингтон шайқасының құрметіне аталған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің төртінші кемесі. CC 1 номерімен жабдықталған «Лексингтон» 1921 жылдың 8 қаңтарында Массачусетс штатының Куинси қаласындағы Fore River Shipbuilding Company компаниясымен салына бастады, ол 24,2 пайыз дайын болған кезде. 1922 жылдың 1 шілдесінде ол әуе кемесі ретінде қайта бекітілді. Басты броньдық белдеу сақталды, бірақ салмақты азайту үшін биіктігі төмендетілді. Кеменің жалпы контуры өзгеріссіз қалды, сондай-ақ торпедадан қорғау жүйесі де өзгеріссіз қалды, өйткені олар бұрыннан салынған және оларды өзгерту тым қымбатқа түсер еді. Кеменің жалпы ұзындығы 271 метр, ені 32 метр, ал толық жүктеме кезінде суға бату тереңдігі 9 метрді құрады. «Лексингтонның» стандартты сыйымдылығы және толық жүктеме кезіндегі сыйымдылығы болды. Осы сыйымдылықта оның метацентрлік биіктігі 2 метрге тең болды. 1942 жылы кемеде 100 офицер және 1840 сарбаз, сондай-ақ 141 офицер және 710 сарбазды құрайтын авиациялық топ болды. Оның ұзындығы 129 метр, ені 21 метрді құрады. Ең төменгі биіктігі 6 метр болды. Ұшақтарды жөндеу шеберханалары ангардың арт жағында орналасқан, ұзындығы 33 метр, ал олардың астында бөлшектелген ұшақтарды сақтауға арналған 39 метрлік кеңістік болды. «Лексингтон» орталық сызығында екі гидравликалық лифтпен жабдықталған. Алдыңғы лифттің өлшемдері және сыйымдылығы болды. Артқы лифттің сыйымдылығы тек және өлшемдері болды. «Лексингтон» бастапқыда Карл Норден жобалаған, алдыңғы және артқы, сондай-ақ көлденең сымдарды қолданатын электрмен жұмыс істейтін тоқтату құрылғысымен жабдықталған. Ұзындық сымдар ұшақтардың кемеден сыртқа ұшып кетуіне жол бермеу үшін, ал көлденең сымдар оларды тоқтату үшін арналған. Бұл жүйе 1931 жылдың 11 тамызында бойлық сымдарсыз, гидравликалық Mk 2 жүйесімен ауыстырылуына рұқсат берілді. 1934 жылы кемеге төрт жақсартылған Mk 3 құрылғысы қосылды, бұл кемеде сегіз тоқтату сымы және кеменің мұрын бөлігінде тұрақтап тұрған ұшақтарға соқтығысудың алдын алуға арналған төрт кедергі болды. 1936 жылы алдыңғы ұшу палубасы кеңейтілгеннен кейін, егер кордағы қону алаңы зақымдалған жағдайда, ұшақтардың мұрын бөлігінен қонуына мүмкіндік беру үшін оған қосымша сегіз сым қосылды. Кемеде 47 метрлік, инерциялық дөңгелекпен қоздырылатын, F Mk II ұшақ катапульті орнатылған, ол да Норденмен жобаланған және кеменің мұрын бөлігінің оң жағында орналасқан. «Лексингтон» 78 ұшақты, оның ішінде 36 бомбалаушыны тасымалдауға арналған, бірақ Әскери-теңіз күштері ангардың жоғарғы жағындағы бос кеңістікте қосалқы ұшақтарды орналастыруды қабылдағаннан кейін бұл көрсеткіштер артты. 1936 жылы оның әуе тобының құрамына 18 Grumman F2F 1 және 18 Boeing F4B 4 истребителі, сондай-ақ қосымша тоғыз F2F истребителі кірді. Шабуылдық күшті 10 қосалқы ұшағы бар 20 Vought SBU Corsair пикируші бомбалаушылары және тоғыз қосалқы ұшағы бар 18 Great Lakes BG торпедолық бомбалаушылары қамтамасыз етті. Басқа ұшақтарға екі Grumman JF Duck амфибиялық ұшағы (оның біреуі қосалқы), үш белсенді және бір қосалқы Vought O2U Corsair бақылау ұшағы кірді. Бұл 79 ұшаққа және 30 қосалқы бөлшекке тең болды. Кеме жылдамдыққа жетуге арналған, бірақ «Лексингтон» 1928 жылы теңіз сынақтары кезінде жылдамдыққа қол жеткізді. Ол ең көп 5700 тонна отын майын тасымалдайтын, бірақ оның тек жарамды болды, қалған бөлігі арал мен бас қарулардың салмағын теңдестіру үшін порттағы отын бактерілерінде балласт ретінде сақталуы керек болды.

Қару-жарақ

Әскери-теңіз күштерінің құрылыс және жөндеу бюросы, бұл класс жобаланған кезде, әуе кемесінің қару-жарағын, әсіресе түнде немесе ауа райының нашарлығынан әуе операцияларын жүргізуге мүмкіндік болмайтын жағдайда, соғыс кемесінің қару-жарағын тиімді түрде алмастыра алатынына көз жеткізбеді. Сондықтан, кеме тасымалдаушылардың құрамына төрт екі зеңбірекпен орнатылған мұнарада 8 Mk 9 зеңбірегінен тұратын күшті зеңбірек батареясы кірді. Бұл мұнаралар ұшу палубасының үстінде, оң жағында орнатылды: бір жұп суперфайрлік мұнаралар суперқұрылымның алдында, ал екінші жұп – түтік артында, мұнаралар алдыңғы жағынан артқы жағына қарай I-IV ретімен нөмірленді. Теория бойынша, зеңбіректер екі жаққа да оқ атуға қабілетті болды, бірақ егер олар бортына (палубаның қарсы жағына) атылса, жарылыс ұшу палубасына зақым келтіруі мүмкін еді. Кеменің күшті зениттік қару-жарағы оннан астам Mk 10 зеңбірегінен тұрды, олар жеке орнатылған, әрқайсысы үштен бастиондарға орнатылған. Бастапқыда «Лексингтонға» жеңіл зениттік қарулар орнатылмады, бірақ 1929 жылы екі алты зеңбіректі .30 калибрлі (7,62 мм) пулеметтік орналымдар орнатылды. Олар тиімсіз болды және 1931 жылы екі .50 калибрлі (12,7 мм) пулеметпен ауыстырылды, олар сегіз дюймдік зеңбірек мұнараларының үстіне орнатылды. 1935 жылы кемені қайта жаңғырту кезінде кеменің әр бұрышына төрт .50 калибрлі пулемет орнатылған платформалар орнатылды, сондай-ақ түтікке оралған қосымша платформа орнатылды. Соңғы платформаның екі жағына алты пулемет орнатылды. 1940 жылдың қазан айында бұрыштағы платформаларға төрт Mk 10 зениттік зеңбірегі орнатылды; олар сегіз дюймдік зеңбірек мұнараларының үстіне қайта орнатылған екі .50 калибрлі пулеметті алмастырды. Кемедегі үйдің төбесіне тағы бір үш дюймдік зеңбірек орнатылды. Бұл қарулар 1941 жылдың тамызында төрт зеңбіректік орналымдар орнатылғанға дейін уақытша қару болды. 1942 жылдың наурыз айында «Лексингтонның» сегіз дюймдік мұнаралары Перл-Харборда демонтаждалды және жеті төрт зеңбіректі 1,1 дюймдік зеңбірек орналымдарымен ауыстырылды. Сегіз дюймдік зеңбіректер мен мұнаралар Оахуда жағалау қорғаныс қарулары ретінде қайта пайдаланылды. Сонымен қатар, 22 Оерликон зениттік пулеметі орнатылды, олардың 6-сы түтік табанындағы жаңа платформаға, 12-сі кеме корпусының жақтарындағы қайықтардың бұрынғы орнына, екеуі кормаға және жұптары корманың басқару мұнарасына орнатылды. 1942 жылдың мамыр айында кеме батқан кезде оның қару-жарағы он екі 5 дюймдік зеңбірек, 12 төрт зеңбіректі 1,1 дюймдік орналым, 22 Оерликон пулеметі және кем дегенде екі ондаған .50 калибрлі пулеметтерден тұрды.

Өртке қарсы басқару және электроника

Әрбір сегіз дюймдік мұнараның арт жағында Mk 30 диапазоны бар, жергілікті басқару үшін, бірақ олар көбінесе алдыңғы және артқы бақылау платформаларындағы екі Mk 18 отты басқару директорымен басқарылатын. Бес дюймдік пулялардың әр тобы Mk 19 директорымен басқарылатын, олардың екеуі бақылау платформаларының әр жағына орнатылған.

Қару-жарақ

Лексингтон класындағы кемелердегі су сызығының белдеуі жоғарыдан төменге қарай қалыңдығы жағынан азайды және жоғарғы жағында сыртқа қарай 11° бұрышты болды. Ол кеменің ортаңғы 162 метрін (530 фут) қамтыды. Алдыңғы жағында белдеу 7-ден 5 дюймға дейін қалыңдығы азаятын қоршаумен аяқталды. Арт жағында 7 дюймдік қалқанмен аяқталды. Бұл белдеудің биіктігі 3 метр (9 фут) болатын. Кемелердің машиналары мен қоймасының үстіндегі үшінші палуба екі қабат арнайы өңделген болаттан (STS) тұратын және жалпы қалыңдығы белгілі болды. Алайда, рульдік құрылғы екі қабат STS-мен қоршалған, олардың жалпы қалыңдығы жазық бөлігінде және еңісте белгілі болды. Қарулы мұнаралар тек сынықтардан қорғалған. Кондиторлық мұнара STS-тан жасалған, және оның екі дюймдік қабырғалары бар байланыс түтігі бар, ол кондиторлық мұнарадан үшінші палубадағы төменгі кондиторлық позицияға дейін созылған. Лексингтон класындағы кемелердің торпедадан қорғаныс жүйесі 3-ден 6 орташа болаттан жасалған қорғаныс қалқандарынан тұрды, олардың қалыңдығы әртүрлі болды. Олардың арасындағы кеңістіктерді отын бактары ретінде пайдалануға немесе торпеданың жарылғыш бөлігінің күшін жұту үшін бос қалдыруға болады. 1940 жылға дейін Лексингтон Сан-Педрода орналасқан және негізінен Батыс жағалауда болды, бірақ Атлант мұхиты мен Кариб теңізінде бірнеше флоттық жаттығуларға (оқу-жаттығуларға) қатысты. Болашақ ғылыми фантаст Роберт А. Хайнлайн 6 шілдеде капитан Франк Берриеннің жаңадан тағайындалған лейтенанты ретінде кемеге келді. Хайнлайн Теңіз академиясында ашылған тыңшылық туралы әңгімесі кемедегі жазу конкурсында жеңіске ие болмағанда алғашқы әдеби жеңілісін бастан кешті. 1929 жылы Вашингтон штатының батысында құрғақшылық болды, нәтижесінде Кушман көліндегі су деңгейі төмендеді, бұл Кушман бөгеті №1 үшін сумен қамтамасыз етуге әкелді. Бұл бөгеттен алынған гидроэлектр қуаты Такома қаласының негізгі көзі болды және қала желтоқсан айында көлдегі су бөгеттің су қабылдағыштарының төменгі деңгейіне жеткенде федералды үкіметтен көмек сұрады. АҚШ Әскери-теңіз күштері Бремертондағы Пьюгет-Саунд кеме құрылыс орналысында болған Лексингтонды Такомаға жіберді, ал қаланың электр жүйесіне ауыр электр сымдары қосылды. Кеменің генераторлары 1930 жылдың 17 желтоқсанынан 16 қаңтарына дейін 4,520,960 киловатт-сағат энергия өндірді, содан кейін еріген қар мен жаңбыр су қоймаларын қалаға жеткілікті қуат өндіруге қажетті деңгейге дейін көтерді. Капитан Эрнест Дж. Кинг, кейіннен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әскери-теңіз күштерінің Бас штабының бастығы болған, 1930 жылдың 20 маусымында командалық міндетін қабылдады. Лексингтон, Саратогамен бірге, Панаманың батыс жағалауын гипотетикалық басқыншыдан қорғау үшін тағайындалды. Әрбір кеме басқыншы конвойларға белгілі бір зиян келтірсе де, жау әскерлері жағаға шығуға үлкерді. Көп ұзамай үш кеме де Кариб теңізіне тағы да жаттығулар үшін ауысты. Олардың ең маңыздысы Саратоганың Панама каналының Кариб жағын Лексингтонның шабуылынан сәтті қорғауы болды. Контр-адмирал Джозеф М. Ривз 22 наурызда Лексингтонды ұшақпен жойды, Кингтің кемесіне шабуыл жасады. 1931 жылдың 31 наурызында Кубадағы Гуантанамо шығанағының әскери-теңіз базасына жақын орналасқан Лексингтонға Никарагуадағы Манагуаны қиратқан жер сілкінісінен аман қалғандарға көмектесуге бұйрық берілді. Келесі күні кеме Манагуаға қажетті жабдықтар мен медициналық қызметкерлерді тасымалдайтын ұшақтарды ұшыруға жеткілікті жақын болды. "Ұлы бірлескен жаттығу" №4 кезінде Лексингтон мен Саратога 1932 жылдың 7 ақпанында Перл-Харборға қарсы жаппай әуе шабуылын ешкім байқамай жасады. Екі кеме жақында өткен XIII флоттық жаттығуға байланысты бөлініп кетті. Лексингтон Гавайи мен Батыс жағалауын қорғау үшін Қара флотқа тағайындалды, ал Саратога Көк флотқа қарсы болды. 15 наурызда Лексингтон Саратоганы барлық ұшақтарымен палубада ұстап алды және оның ұшу палубасын жойды деп танылды, содан кейін Қара флоттың эсминецтері жасаған түнгі шабуыл кезінде кеме батқан деп шешілді. Лексингтонның ұшақтары Көк флоттың екі соғыс кемесіне қатты зақым келтірді. 1933 жылдың ақпанында XIV флоттық жаттығу басталғанға дейін армия мен флот Гавайиға жасалған әуе кемесі шабуылын имитациялаған бірлескен жаттығу өткізді. Лексингтон мен Саратога 31 қаңтарда таңертең Перл-Харборға ешкім байқамай шабуыл жасады. Флоттық жаттығу кезінде Лексингтон Сан-Францискоға шабуыл жасауға тырысты, бірақ қатты тұманның ішінде бірнеше қорғаныс линкерлерімен жақын арада кездесіп, батты. Флоттық жаттығу XV 1934 жылдың сәуір-май айларында Панама шығанағы мен Кариб теңізіне оралды, бірақ Тынық мұхиты флотының қатысушы кемелері қарашада өздерінің базаларына оралғанға дейін Кариб теңізінде және Шығыс жағалауда тағы да жаттығулар мен маневрлер үшін қалды. Ең бастысы, 1935 жылдың сәуір-маусым айларында өткен XVI флоттық жаттығу кезінде Лексингтон бес күн бойы жоғары жылдамдықпен жүзуден кейін отын жетіспеді, бұл Тынық мұхитындағы соғыс кезінде маңызды болған жүріп тұрған отынмен толықтыру тәжірибелеріне әкелді. 1936 жылғы XVII флоттық жаттығу кезінде Лексингтон мен кішігірім Ranger кемесі өздерінің ұшақтарын күзетіп жүрген эсминецтерді үнемі отынмен толықтырды. Адмирал Клод С. Блох Лексингтонды XVIII флоттық жаттығу кезінде 1937 жылы соғыс кемелерін қолдаумен шектеді, нәтижесінде кеме беттік атыстан және торпедалардан қирады және жартылай батты. Келесі шілдеде кеме Амелия Эрхартты іздеуге қатысты. 1938 жылғы флоттық жаттығу Гавайи қорғанысын қайта сынады, және тағы да Лексингтон мен оның серігі Перл-Харборға 29 наурызда таңертең шабуыл жасады. Жаттығудың кейінірек кезінде екі кеме қорғаныс флоты байқамай Сан-Францискоға сәтті шабуыл жасады. 1939 жылдың наурыз-сәуір айларында Кариб теңізінде өткен XX флоттық жаттығу 1943 жылдың қазанына дейін Әскери-теңіз күштері төрт кемені (Лексингтон, Ranger, Yorktown және Enterprise) маневрлер үшін жинаған жалғыз жағдай болды. Бұл жаттығу кемелер мен соғыс кемелерін теңізде отынмен толықтыруға жасалған алғашқы әрекеттерді де көрді. 1940 жылғы XXI флоттық жаттығу кезінде Лексингтон Yorktownды тосыннан шабуылдап, оны қиратты, бірақ Yorktownның ұшақтары Лексингтонның ұшу палубасын жойды. Жаттығу аяқталғаннан кейін флотты Гавайиде қалдыруға бұйрық берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Тынық мұхиты флотының бас қолбасшысы адмирал Хьюсбэнд Киммель 1941 жылдың 5 желтоқсанында Перл-Харбордан 18 АҚШ Теңізшілер корпусының ВМСБ 231 эскадрильясына қарасты ВВВ2У Виндикатор секіруші бомбалаушыларын Мидуэй аралындағы базаны нығайту үшін жөнелтуді тапсырды. Осы кезде ол 65 ұшағын, оның ішінде 17 Brewster F2A Buffalo истребителін де алып жүрді. 7 желтоқсан таңында, тапсырма тобы Мидуэйдің оңтүстік-шығысында болғанда, жапондықтардың Перл-Харборға шабуыл жасағаны туралы хабарды алды. Бірнеше сағаттан кейін, тапсырма тобының командирі контр-адмирал Джон Ньютон паромдық миссияны тоқтату және Ниихау аралынан батысқа қарай 100 миль (161 км) жерде вице-адмирал Уилсон Браунның кемелерімен кездесіп, жапондық кемелерді іздеуге бұйрық алды. Капитан Фредерик Шерманға ұрыс әуе патрулін (CAP) үздіксіз жүргізу және патрульде болған жанармай жетіспейтін ұшақтарды қалпына келтіру қажет болды. Теңізшілер корпусының ұшақтары бар болғандықтан, Лексингтонның ұшу палубасы тығыз болды. Ол кеменің электр қозғалтқыштарының фазасын кері бұрып, жаңа CAP-ті іске қосу үшін толық жылдамдықпен буды артқа бұрып, содан кейін бұрынғы CAP-ті қалпына келтіру үшін алға жылдамдыққа қайта өтуге шешім қабылдады. Бұл ерекше әрекет оған ұшақты ұшыру және қалпына келтіру операциялары үшін орын ашу үшін ұшақты ұшу палубасында алдыңғы бөліктен артқы бөлікке және кері жылжыту арқылы ұзақ кешіктірмей, үздіксіз CAP-ті сақтауға және ұшағын қалпына келтіруге мүмкіндік берді. Сол күні Лексингтон жапондықтарды іздеу үшін бірнеше барлау ұшақтарын ұшырды және Джонстон аралы мен Гавай аралы арасында теңізде қалды. Киммель кемелерді теңізде ұзақ уақыт ұстағысы келді, бірақ 11 және 12 желтоқсанда теңізде жанармай құю қиындықтары тапсырма тобының жанармайға төмендеуіне және портқа оралуға мәжбүрледі. 11-ші арнайы топ ретінде қайта тағайындалған Лексингтон мен оның серіктері келесі күні Перл-Харбордан шығып, Маршалл аралдарындағы Жалуит жапондық базасына шабуыл жасап, Саратога бастаған Уэйк аралына көмек күштерін аластатуды көздеді. Бұл операция үшін Лексингтон 21 Buffalo, 32 Douglas SBD Dauntless секіруші бомбалаушы және 15 Douglas TBD Devastator торпедо бомбалаушы ұшақтарын алды, бірақ барлық ұшақтар толыққанды жұмыс істемеді. Тынық мұхиты флотының іс-қимыл жасайтын қолбасшысы вице-адмирал Уильям С. Пай 20 желтоқсанда шабуылды тоқтатты және солтүстік-батысқа бағытталған арнайы топқа көмек күштерін жабуға бұйрық берді. Алайда, жапондықтар 23 желтоқсанда Саратога мен оның серіктері келмей тұрып Уэйкті басып алды. Пай, белгісіз күшті жапондықтарға қарсы кез-келген авианосецтерді тәуекелге салуға дайын емес, екі арнайы топқа да Перлге оралуға бұйрық берді. Лексингтон 27 желтоқсанда Перл-Харборға келді, бірақ екі күннен кейін теңізге қайтаруға бұйрық берілді. 3 қаңтарда кеме қайта оралды, себебі оның негізгі генераторларының бірі жөндеуді қажет етті. Төрт күннен кейін TF 11 командасы Браунның флагманы ретінде кемемен бірге жүзіп шыққанда, ол жөнделді. Тапсырма Джонстон атолы бағытында қарауылдауды жалғастырды. Оны 9 қаңтарда I 18 су асты кемесі байқады және бірнеше басқа су асты кемелер тапсырма тобын ұстауға жіберілді. Келесі күні таңертең кеме авианосецтен оңтүстікке қарай тағы бір су асты кемесін байқады, оны екі Buffalo истребителі ешқандай ескертусіз хабарлады. Сол түстен кейін оны тағы да оңтүстікке қарай басқа бір истребительдер жұбы байқады, ал тереңдік заряды бар екі Devastator су асты кемесіне бағытталды. Олар су асты кеме толығымен суға батып кетпей тұрып, зақымдағанын мәлімдеді, бірақ бұл оқиға жапондық жазбаларда көрсетілмеген. Көрінетін құрбандық жапондық I 19 су асты кемесі болуы мүмкін, ол 15 қаңтарда Кваджалейн атолына келді. Лексингтон мен оның серіктері келесі күні Пёрл-Харборға қайта оралды. 11-ші арнайы топ үш күннен кейін Рождество аралының солтүстік-шығысында қарауыл жүргізу үшін Перл-Харбордан шықты. 21 қаңтарда Тынық мұхиты флотының жаңа қолбасшысы адмирал Честер Нимиц Браунға 27 қаңтарда Уэйк аралына диверсиялық рейд жүргізуге бұйырды. Қадағалаусыз танкерді 23 қаңтарда I-71 торпедалап, батып кеткен, бұл рейдті тоқтатуға мәжбүр етті. Екі күннен кейін арнайы топ Перлге оралды. Браунға 31 қаңтарда теңізге қайтуды бұйырды, ол жылдам май құюшы Neosho-ны Маршалл аралдарындағы жапондық базаларға шабуылдан қайтып келе жатқан Халсидің жұмыс тобымен кездесуге алып барды. Ол 12 ақпанда Кантон аралына келетін конвойды қорғау үшін жақын жерде қарауылдауға тиіс еді. Тапсырма тобы тек екі ауыр крейсер мен жеті эсминецпен қайта құрылды; VF 3 эскадрильясының 18 Grumman F4F Wildcats истребителі, торпедаланған Саратогадан қайта орналастырылып, VF 2 эскадрильясын Wildcat-қа ауысуға мүмкіндік берді. Бір Wildcats ұшағы авианосецке қонғанда қиын жағдайға түсті. Нимиц 2 ақпанда Халсидің Neosho жанармайына мұқтаждығы болмайтындығы анықталғаннан кейін кездесуді тоқтатты және Браунға Кантон аралына баруға бұйрық берді. 6 ақпанда Нимиц оған Австралия мен Америка Құрама Штаттарын байланыстыратын теңіз жолдарын бұзуы мүмкін жапондықтардың шабуылына жол бермеу үшін Корал теңізіндегі ANZAC эскадрильясымен кездесуге бұйрық берді. Одан әрі, ол Жаңа Каледонияға бағытталған әскерлік конвойды қорғауға тиіс болды.

Рабаулға шабуыл жасауға тырысу

"Сан-Франциско" ауыр крейсері мен екі эсминец 10 ақпанда күштерді нығайтты, ал Браун алты күннен кейін "АНЗАК" эскадрильясымен кездесті. "Неошодан" майды түсіргеннен кейін де, "АНЗАК" эскадрильясының Браун жоспарлаған Рабаулға шабуылына қосылуына жеткілікті отын болмады, сондықтан олар артта қалды. 17 ақпанда Браунға "Пенсакола" ауыр крейсері мен екі эсминец қосылды. Ол осы кемелерге "Лексингтонның" ұшақтарымен бірге Рабаулды бомбалауды тапсырды. Рабаулдың солтүстік-шығысында, 20 ақпан күні таңертең "Каваниши H6K "Mavis" ұшағы күштерді анықтады. "Лексингтонның" радары осы ұшақты байқап, командир-лейтенант Джимми Тач пен оның серігі оны атып түсірді, бірақ ол радиоарнасымен хабарлама жібергенге үлкерді. Бірінші ұшақтың хабарламасын растау үшін тағы бір H6K жіберілді, бірақ ол хабарлама жібермес бұрын анықталып, атып түсірілді. Браунның жоспары жасырын болуға тиіс еді, сондықтан ол шабуылды тоқтатты, бірақ жапон ұшақтарын өзіне шабуыл жасауға итермелеу үшін Рабаулға қарай жол тартты. 24-ші әуе флотилиясының командирі контр-адмирал Эйджи Гото жақында құрылған 4-ші "Кокутайдан" 17 ұзақ қашықтықтағы "Мицубиси G4M1 "Бетти" торпедалық бомбалаушыларын ұшырды, бірақ Рабаулда торпедалар болмағандықтан, олар әрқайсысы екі бомбамен ғана жабдықталды. Америкалықтарды іздеу үшін жапондықтар ұшақтарын екі топқа бөлді, ал "Лексингтонның" радары сағат 16:25-те олардың біреуін анықтады. Осы кезде кеме патрульдік ұшақтарын ауыстырып жатты, ал жаңадан ұшырылған ұшақтар жапондықтардың биіктігіне жетерге үлкермеді. "Лексингтонның" алдыңғы ұшу палубасында 15 толық отынмен толтырылған "Уайлдкэт" және "Даунтлесс" ұшақтары болды, олар патрульдік истребительдерге қонуға орын беру үшін алға жылжытылды. Олар өрт қаупін тудырды, бірақ ұшу палубасындағы барлық ұшақтар артқа жылжығанға дейін ұшыруға болмайды. Қауіптілікті сезінген палуба экипажы ұшақтарды қайта орналастырып, отын құйылған ұшақтар жапондықтар шабуыл жасағанға дейін ұшып кетті. Командир Герберт Дакворт: "Бұл сияқты, зор қол барлық ұшақтарды бірден артқа жылжытқандай болды" деді. Бірінші толқындағы төрт "G4M" ғана "Лексингтонға" жетті, бірақ олардың барлық бомбалары өткізіп жіберді және кейіннен атып түсірілді, оның ішінде біреуін "Даунтлесс" атып түсірді. Бұл шығындар бір жақты болған жоқ, өйткені олар қорғаныстағы екі "Уайлдкэтті" атып түсірді. Сегіз бомбалаушыдан тұратын екінші толқын сағат 16:56-да байқалды, ал "Уайлдкэттердің" барлығы екі ұшақтан басқа бірінші толқынмен айналысып жатты. Лейтенант Эдвард О'Хар және оның серігі, кіші лейтенант Марион Дюфильо, "Лексингтоннан" бірнеше шақырым қашықтықта бомбалаушыларды ұстап алды, бірақ Дюфильоның қаруы атуға үлкермес бұрын істен шықты. О'Хар бомбалаушылар бомбаларын тастамас бұрын үш "G4M" атып түсірді және тағы екеуін зақымдады, олардың ешқайсысы да маневр жасайтын тасымалдаушыға тимеді. "G4M-нің" тек үшеуі ғана базаға жетті, ал "Уайлдкэт" және "Даунтлесс" олардың бірнешеуін қуып, атып түсірді.

Лаэ-Саламауа шабуыл

Жұмыс тобы қараңғы түскеннен кейін 22 ақпанға жоспарланған Platte танкерімен кездесуге бағытын өзгертті. Бір жапондық Aichi E13A "Jake" планері түннен кейін қысқа уақытқа жұмыс тобының жолын анықтады, бірақ түн ортасынан кейін ұшырылған алты H6K американдық кемелерді таба алмады. Браун Платпен және эскорттағы ANZAC эскадрильясымен жоспарланғандай кездесіп, Рабаулға тағы бір шабуыл жасалса, басқа авианосецпен күшейтуді сұрады. Нимиц дереу жауап беріп, 6 наурызда Нью-Каледонияның солтүстігінде Браунмен кездесуге, Рабаулға шабуыл жасауға мүмкіндік беру үшін контр-адмирал Фрэнк Джек Флетчер басқаратын Yorktown арнайы күшін 17 жіберді. Алғашқы жоспар жапондық іздеу ұшақтарынан аулақ болу үшін оңтүстіктен шабуыл жасау еді, бірақ 8 наурызда жапондықтар Папуа – Жаңа Гвинеяға шабуыл жасағандықтан, Рабаул порты бос екендігі туралы хабар түскен соң, ол өзгертілді. Жаңа жоспар, тіпті ол Оуэн Стэнли тауларынан ұшуды қажет етсе де, Папуа шығанағындағы позициядан шабуыл жасау болды. Екі авианосец 10 наурыз таңында өз позицияларына жетіп, Lexington сегіз Wildcats, 31 Dauntless және 13 Devastator ұшақтарын ұшырды. Олар аймақтағы 16 жапон кемесіне алғашқы шабуыл жасап, үш көлікті батырып, Yorktown ұшақтары 15 минуттан кейін келгенге дейін бірнеше кемелерге зақым келтірді. Бір Dauntless зениттік оқтан құлап, бір Wildcat Накадзима E8N планерін атып түсірді. H6K сол күні кешірек бір авианосецті байқады, бірақ ауа райы нашарлап, 24-ші әуе флотилиясы шабуыл жасаудан бас тартты. 11-ші арнайы күшке Pearl-ге қайту бұйырылды. Lexington алты Wildcats, бес Dauntless және бір Devastator ұшағын Yorktown-нан жөндеуге мұқтаж екі Wildcats ұшағына алмастырды. Арнайы күш 26 наурызда Pearl Harbor-ға келді. Кемеге қысқа қайта жөндеу жасалды, оның барысында сегіз дюймдік артиллериялық мұнаралары алынып, төрт еселенген 1,1 дюймдік (28 мм) зениттік артиллериялық қондырғыларымен ауыстырылды. Контр-адмирал Обри Фич 1 сәуірде 11-ші арнайы күштің басшылығын қабылдады және ол Lexington және Minneapolis және New Orleans ауыр крейсерлерінен, сондай-ақ жеті эсминецтен тұру үшін қайта ұйымдастырылды. Арнайы күш 15 сәуірде Pearl Harbor-дан шығып, 211-ші VMF-тың 14 Buffalo ұшағын Palmyra Atoll-ға жеткізді. Теңіз жауынгерлерін ұшырып шыққаннан кейін, арнайы күшке Palmyra және Christmas Island маңында 1-ші арнайы күштің линкорларымен жаттығулар жүргізу бұйырылды. 18 сәуірдің кешінде жаттығулар тоқтатылды, өйткені одақтас кодты бұзушылар жапондықтардың Соломон аралдарының оңтүстік-шығысындағы Порт-Морсби мен Тулагиге басып кіру және басып алу ниетін анықтады (Operation Mo). Сондықтан, Нимицтің бұйрығымен, Fitch кемелері 1 мамырда Жаңа Каледонияның солтүстігінде TF 17-мен кездесіп, 25 сәуірде Kaskaskia танкерінен отын құюдан кейін жапондық шабуылды тойтаруға кірісті. Осы кезде Lexington әуе тобы 21 Wildcats, 37 Dauntless және 12 Devastator ұшақтарынан тұрды.

Алдын ала іс жүргізу

Екі топ май құюға мұқтаж болды, бірақ TF 17 бірінші болып аяқтады және Флетчер 2 мамырда Йорктаун мен оның серіктерін Соломон аралдарына қарай солтүстікке қарай жылжытты. TF 11-ге TF 17 және бұрынғы ANZAC эскадрильясы болған Task Force 44-пен 4 мамырда Корал теңізінің батысында кездесуге бұйрық берілді. Жапондықтар 3 мамырда Тулагиді басып алып, «Мо» операциясын бастады. Одақтас әуе барлауынан ескерту алған Флетчер келесі күні жапондық кемелерге шабуыл жасауға шешім қабылдады. Тулагиге жасалған әуе шабуылы кем дегенде бір американдық авианосецтің жақын маңда екенін растады, бірақ жапондықтар оның орналасқан жерін білмеді. Олар келесі күні американдықтарды іздеу үшін бірнеше барлау ұшақтарын ұшырды, бірақ нәтиже болмады. Бір H6K ұшақ қайығы Йорктаунды байқады, бірақ Йорктаунның Wildcat истребителі оны радиохабарлама жіберуге үлкермей атып түсірді. АҚШ Әскери-әуе күштері (USAAF) ұшақтары 5 мамырда Бугенвилл аралының оңтүстік-батысында Шохоны байқады, бірақ ол американдық авианосецтер шабуылдай алмайтындай алыс болатын. Сол күні Флетчер «Ультра» ақпаратын алды, ол «Мо» операциясына қатысқан үш жапондық авианосецтің Бугенвилл аралының жанында орналасқандығын көрсетті және шабуыл күнінің 10 мамыр болатынын болжады. Сондай-ақ, ол 10 мамырға дейін бірнеше күн бұрын жапондық авианосецтердің шабуылдарын күтті. Осы ақпарат негізінде Флетчер 6 мамырда май құюды аяқтап, 7 мамырда жапондық күштерді табу және шабуылдау үшін Жаңа Гвинеяның шығыс ұшына жақындауды жоспарлады. Тағы бір H6K 6 мамыр күні таңертең американдықтарды байқап, оларды 1400-ге дейін сәтті көлеңкеде ұстады. Алайда, жапондықтар нашар ауа райында немесе жаңа ақпараттар болмағанда әуе шабуылын жүргізуге дайын болған жоқ. Екі тарап та қарсыластың қайда екенін білді және келесі күні шайқас болатынын күтті. Жапондықтар қарсыластарын бірінші болып тапты, бір ұшақ 0722-де шабуыл жасау тобының оңтүстігінде Sims эсминецінің сүйемелдеуімен Neosho май құюшысын тапты. Олар авианосец пен крейсер ретінде қате анықталды, сондықтан флот авианосецтері Шокаку және Зуикаку 40 минуттан кейін Sims-ті батырып, Neosho-ны соншалық зақымдады, оны бірнеше күннен кейін батыруға тура келді. Американдық авианосецтер жапондық авианосецтердің оңтүстігінде емес, батысында болды және оларды басқа жапондық ұшақтар Neosho және Sims-ке шабуыл жасағаннан кейін көп ұзамай байқады. Американдық барлау ұшақтары 07:35-те Жаңа Гвинеяның шығыс шетінен солтүстік-шығысқа қарай Луизиада архипелагындағы Мисима аралынан екі жапондық ауыр крейсерді және 08:15-те екі авианосецті хабарлады. Бір сағаттан кейін Флетчер екі авианосецтің Шокаку және Зуикаку екеніне сеніп, әуе шабуылына бұйрық берді. Лексингтон мен Йорктаун барлығы 53 «Даунтлес» және 22 «Девастатор» ұшақтарын 18 «Уайлдкетс» ұшақтарымен бірге ұшырды. 08:15 хабарламасы қате кодталған болып шықты, өйткені ұшқыш екі ауыр крейсерді хабарлауға ниеттенген, бірақ USAAF ұшағы бұл арада Шохоны, оның эскорттарын және шабуылдаушылар конвойын байқады. Соңғы хабарламаның уақыты 08:15 хабарламасынан өзгеше болғандықтан, ұшақтар жаңа мақсатқа бағытталды. Шохо мен негізгі күштің қалған бөлігі 10:40-та Лексингтоннан ұшақтармен байқалды. Бұл кезде Шохоның патрульдік ұшақтары екі Mitsubishi A5M «Клауд» және бір Mitsubishi A6M Zero-дан тұратын. Бірде-бір шомылу бомбалаушы Шохоға тимеді, ол бомбалардан аулақ жүруге тырысты; бір «Зеро» «Даунтлес» ұшағын шомылудан шыққаннан кейін атып түсірді; басқа бірнеше «Даунтлес» ұшақтары да зақымдалды. Осы шабуылдан кейін авианосец қорғанысын күшейту үшін тағы үш «Зеро» ұшағын ұшырды. ВБ 2 тобы 11:18-де шабуылға кірісіп, Шохоны екі рет бомбалады. Олар кеме палубасына еніп, оның ангарларына жарылып, ондағы отынмен жабдықталған және қаруланған ұшақты өртеп жіберді. Бір минуттан кейін ВТ-2 девастаторлары кеме екі жағынан торпедаларын түсіре бастады. Олар Шохоны бес рет соққыға ұшырады, соққыдан болған зақым оның рульдік басқаруын және қуатын бұзды. Сонымен қатар, жарылыс машиналар мен қазандық бөлмелерін су басқан. «Йорктаун» ұшақтары авианосецті аяқтап, 11:31-де батырды. Шабуылдан кейін ВС-2 тобының командирі лейтенант-командующи Роберт Диксон американдық авианосецтерге өзінің атақты хабарын радио арқылы жіберді: «Бір жапыраққа бір жапырақ!» Шокаку мен Зуикаку Neosho мен Симсті батырып кеткен ұшақтарды қайтарғаннан кейін, 5-ші авианосец дивизиясының командирі контр-адмирал Чуичи Хара американдық авианосецтердің орналасқан жері анықталғанын есептеді және тағы бір әуе шабуылына дайындық беруге бұйрық берді. Екі авианосец кешке 12 Aichi D3A «Вал» шомылу бомбалаушысы мен 15 Nakajima B5N «Кейт» торпедалық бомбалаушысын ұшырды. Жапондықтар Task Force 44-ті Лексингтон мен Йорктаунмен шатастырды, олар күтілгеннен әлдеқайда жақын болды, бірақ бір бағытта болды. Лексингтонның радары 17:47-де тоғыз B5N тобын байқады және әуедегі истребительдердің жартысы оларды ұстауға бағытталды, ал қосымша «Уайлдкетс» қорғанысты күшейту үшін ұшырылды. Ұстау истребительдері жапондық бомбалаушыларды таңқалдырып, бесеуін атып түсірді, біреуін жоғалтты. Жаңадан ұшырылған истребительдердің бір бөлігі қалған алты B5N тобын байқап, екеуін атып түсірді және үшінші бомбалаушыны ауыр зақымдады, бірақ бір «Уайлдкет» себепсіз жоғалды. Тағы бір бөлім бір D3A-ны байқап атып түсірді. Жапондықтар ауыр шығындардан кейін шабуылды тоқтатты және барлық ұшақтар бомбалары мен торпедаларын тастады. Олар әлі американдық авианосецтерді байқамағандықтан, өз кемелеріне қайтып келе жатыр, кемелердің үй ішіндегі маяктарын табу үшін радио бағыттап алу құралдарын пайдаланды. Маяк американдық кемелердің жиілігіне өте жақын жиілікте хабар таратты және көптеген жапондық ұшақтар қараңғыда кемелерді шатастырды. Олардың кейбіреулері американдық кемелердің қасына ұшып, сәйкес екенін растау үшін сигнал шамдарын жандырды, бірақ олар бастапқыда жапондықтар емес екені анықталмады, өйткені қалған «Уайлдкетс» авианосецтерге қонуға тырысып жатқан. Соңында олар танылды және әуе кемесінің зениттік артиллериясымен атылды, бірақ шатасқан шайқаста шығынға ұшырамады. Бір «Уайлдкет» радио байланысын жоғалтып, екі американдық авианосецтің бірін таба алмады; ұшқышы табылған жоқ. Қалған 18 жапондық ұшақтары 20:00-де өз авианосецтеріне сәтті оралды.

8 мамыр

8 мамыр күні таңертең екі жақ та шамамен бір уақытта бірін-бірін байқап, сағат 09:00-де ұшақтарын ұшыруды бастады. Жапондық авиация 18 Zero, 33 D3A және 18 B5N ұшақтарын ұшырды. "Йорктаун" американдық әуе кемесі алғашқы болып ұшақтарын ұшырды, ал "Лексингтон" жеті минуттан кейін ұшақтарын ұшыруға кірісті. Олардың жалпы саны 9 Wildcats, 15 Dauntlesses және 12 Devastators болды. "Йорктаун" бомбалаушылары "Шокаку" әуе кемесінің ұшу палубасын екі рет зақымдады, ал "Лексингтон" ұшақтары оны тағы бір бомбамен зақымдады. Екі жақтан да торпеда тасушылардың бірі де нысанаға тимеді. Жапондықтардың әуе қорғанысы тиімді болды, 3 Wildcats және 2 Dauntlesses ұшақтарын түсіріп, өздері 2 Zero ұшағын жойды. Жапондық авиация американдық әуе кемелерін шамамен 11:05-те байқады, ал B5N ұшақтары бірінші шабуыл жасады, себебі D3A ұшақтарына желдің бағытына қарай кемелерге жақындау үшін айналып өту қажет болды. Американдық ұшақтар торпедаларын түсірместен бұрын төрт торпедалық бомбалаушыны атып түсірді, бірақ 10-ы "Лексингтонды" 11:20-де сол жағынан екі рет соқты. Алайда, торпедаларын түсіргеннен кейін B5N ұшақтарының 4-і әуеге қарсы оқтармен атып түсірілді. Соғыс тілшісі Стэнли Джонстон шайқас кезінде сигнал көпірінде болды және 11:18 мен 11:22 аралығында сол жақтан бес торпеданың соққандарын байқады. Бірінші торпеданың соққысы екі лифті де жоғары қалыптырумен тоқтатты және сол жақтағы жанармай бактерілерінде кішкентай ақаулар тудырды. Екінші торпеда көпірдің қарсы жағына тиіп, негізгі су құбырын жарып, үш өрт сөндіру бөлімін су басты. Ол жердегі қазандықтарды тоқтатуға тура келді, бұл кеменің жылдамдығын ең көп дегенде төмендетті, ал су басу оны сол жаққа 6–7° бұрды. Одан кейін "Лексингтонға" 19 D3A шабуыл жасады. Біреуі бомба тастамай атып түсірілді, екіншісі кеме тарапынан атып түсірілді. Ол екі бомбаға ұшырады, олардың біріншісі сол жақтағы алдыңғы 5 дюймдік оқ-дәрі қоймасында жарылып, бір 5 дюймдік зеңбіректің бүкіл экипажы қаза тапты және бірнеше өрттер шықты. Екінші бомба түтін шығару құбырына тиді, едәуір зақым келтірмесе де, ондағы .50 калибрлі пулемет экипажының көптеген мүшелері қаза тапты. Сонымен қатар, жарылыс кеменің сиренасын "қосулы" күйге келтірді. Қалған бомбалар жанында жарылып, олардың кейбір сынықтары корпусты тесіп, екі бөлімді су басты. Кеменің тепе-теңдігін қалпына келтіру үшін жанармай сол жақтан оң жаққа ауыстырылды, ал "Лексингтон" 11:39-да зақымдалған және отын тапшылығын сезіне бастаған ұшақтарды қабылдауға кірісті. Жапондықтар "Лексингтонның" үш Wildcats және бес Dauntlesses ұшақтарын атып түсірді, сондай-ақ бір Dauntless ұшағы қону кезінде құлады. 12:43-те кеме әуе қорғанысын ауыстыру үшін бес Wildcats ұшағын ұшырды және тағы тоғыз Dauntlesses ұшағын ұшыруға дайындалды. 12:47-де жарылыс жарылған жанармай бактерілерінен шыққан жанармай буын тұтандыру арқылы болды. Жарылыстан 25 адам қаза тауып, негізгі зақымды басқару станциясы зақымдалды. Авиациялық палубадағы жұмыс бұзылмаса да, жанармай құю жүйесі тоқтатылды. Жанармай құйылған Dauntlesses ұшақтары ұшырылды, ал отынға толы алты Wildcats кемеге қонды. Таңертеңгі әуе шабуылынан кейін келген ұшақтар сағат 13:22-де қонуға кірісті, ал аман қалған барлық ұшақтар 14:14-ке дейін қонды. Соңғы есепте үш Wildcats ұшағы атып түсірілді, сонымен қатар бір Wildcat, үш Dauntlesses және бір Devastator ұшағы құлап қалуға мәжбүр болды. 14:42-де тағы бір ауыр жарылыс болды, ол ангарда қатты өртеніп, ұшу палубасының үстіндегі алдыңғы лифтті жойды. Кеменің алдыңғы жартысының қуаты біраздан кейін тоқтады. Флетчер көмекке үш эсминец жіберді, бірақ 15:25-те тағы бір ірі жарылыс ангардағы су қысымын жойып, алдыңғы машиналар бөлімін эвакуациялауға мәжбүр етті. Өрт соңында 16:00-де су сызығынан төменгі барлық бөліктерді эвакуациялауға мәжбүр етті және "Лексингтон" ақырында тоқтады. Жарақат алғандарды эвакуациялау көп ұзамай басталды, ал Шерман 17:07-де "кемеден кетуді" бұйырды. Сағат 18:00-де үлкен жарылыстар басталды, артқы лифт жарылып, ұшақтар әуеге ұшып кетті. Шерман 18:30-ға дейін күтіп, өзі кетер алдында барлық экипаж мүшелерінің кемеден шығып кеткеніне көз жеткізді. Қарулы топтың қалған бөлігі 2770 офицер мен сарбазды құтқарып алды. "Фелпс" эсминецін кемеге батыруға бұйрық берілді және ол 19:15 мен 19:52 аралығында барлығы бес торпеда атқан. Соңғы торпедадан кейін "Лексингтон" 17 SBD Dauntless бомбалаушы, 13 F4F Wildcat және 12 TBD Devastator торпедалық бомбалаушы, барлығы 42 ұшақпен бірге суға батып кетті.

Айналған жер

Лексингтонның құлау орны 2018 жылдың 4 наурызында Пол Алленнің қайырымдылық қаржысымен ұйымдастырылған экспедиция кезінде зерттеу кемесімен табылды. Алыстан басқарылатын суасты аппараты кеменің қанатындағы атау тақтасы арқылы оның кім екенін растады. Ол Квинсленд жағалауынан шығысқа қарай, тереңдікте және қашықтықта жатыр. Ыдыраған кеме теңіз түбінде бірнеше бөлікке бөлініп жатыр. Басты бөлігі теңіз түбінде тік тұр; мұрты жазық, ал қанаты оның қарсысында тік тұр, екеуі де басты бөліктен батысқа қарай орналасқан. Көпір осы бөліктердің арасында бөлек тұр. Батысқа қарай тағы жеті TBD Devastator, үш SBD Dauntless және бір F4F Wildcat табылған – барлығы жақсы сақталған күйде. 2022 жылы Лексингтоннан бірнеше TBD Devastator мен F4F Wildcat-ті құрастыруға экспедиция ұсынылды.

Құрметтер мен мұра

Лексингтон екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін екі ұрыс жұлдызына ие болды. 1942 жылдың 24 маусымында ол теңіз тізілімінен ресми түрде алынып тасталды. Нокс ұсынысқа келісті және кеме 1942 жылдың 16 маусымында жетінші «Лексингтон» деп қайта аталды.