Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Этьен Вашеро (29 шілде 1809 – 28 шілде 1897) – француз философ-жазушысы.
Étienne Vacherot (29 July 180928 July 1897) was a French philosophical writer.
Өмір
Вашеро Франциядағы Жоғарғы Марна департаментіндегі Лангр қаласына жақын Торсенайда шаруа отбасында дүниеге келді. Ол École Normale Supérieure-де білім алып, провинциялық мектептерде бірнеше жыл жұмыс істегеннен кейін 1838 жылы оқу директоры болып оралды. 1839 жылы ол өзінің ұстазы Виктор Кузеннің орнын басып, Сорбоннада философия профессоры болды. Оның "Александрия мектебінің тарихи сыны" (3 том, 1846–51) – алғашқы және ең танымал еңбегі. Бұл тудырған шабуылдар нәтижесінде 1851 жылы қызметтен шеттетілді. Біраз уақыттан кейін ол жаңа императорлық үкіметке адалдық серт беруден бас тартып, лауазымынан босатылды. Оның "Демократия" (1859) атты еңбегі саяси қудалауға және түрмеге қамауға әкелді. 1868 жылдың 7 наурызында ол моральдық және саяси ғылымдар академиясына сайланды. Империя құлағаннан кейін ол саясатқа белсенді қатысып, қамал кезінде Париждің бір ауданының мэрі болды, ал 1871 жылы Ұлттық Ассамблеяда Модерат Либерал ретінде дауыс берді. 1873 жылы ол консерваторларға жақындады, содан кейін парламенттік кандидат ретінде сәтті бола алмады, бірақ өз принциптерін баспасөз арқылы тұрақты түрде қорғады. Андре мен Марсель Вашеро, екеуі де француз теннисшілері, Этьен Вашероның немерелері болды.
Vacherot was born of peasant parentage at Torcenay, near Langres in the Haute Marne département of France. He was educated at the École Normale Supérieure, and returned there as director of studies in 1838, after some years spent in provincial schoolmasterships. In 1839 he succeeded his master Victor Cousin as professor of philosophy at the Sorbonne. His Histoire critique de l'école d'Alexandrie (3 vols. 1846–51), was his first and best known work. It drew on him attacks from the Clerical party which led to his suspension in 1851. Shortly afterwards he refused to swear allegiance to the new imperial government, and was dismissed from his post. His work La Démocratie (1859) led to a political prosecution and imprisonment. On 7 March 1868 he was elected to the Académie des sciences morales et politiques. Upon the fall of the Empire, he took an active part in politics, was mayor of a district of Paris during the siege, and in 1871 was in the National Assembly, voting as a Moderate Liberal. In 1873 he drew nearer the Conservatives, after which he was never again successful as a parliamentary candidate, though he maintained his principles vigorously in the press. The Vacherot brothers, André and Marcel, both French tennis champions, were grandsons of Étienne Vacherot.
Философия
Вашеро – жоғары мінезді адам болды және өзінің принциптерін қатаң сақтады, олар көбінесе биліктегі партияның қағидаларына қайшы келді. Оның ең маңызды философиялық еңбегі – француз философиясын Германияның жаңа ойларымен қайта жаңғыртуға жасаған тыйыспайтын күш-жігері болды, осы жаңалықтармен оны Виктор Кузен таныстырды, бірақ ол оны тек екінші дереккөзден ғана білді. Ол метафизиканың психологияға негізделгенін айтты. Ол жанның біртүтастығы мен еркіндігін, сондай-ақ моральдық заңның абсолютті міндеттілігін қорғайды. Діні, ол үшін ең басты қызығушылық болған, Гегельдің күшті ықпалында болды және сенуге ниетті скептиктей екіұшты жағдайда көрінеді. Ол Құдайды нақты деп ұғынудың барлық жолдарында шешілмейтін қайшылықтарды көреді, бірақ соған қарамастан діни сенімді жақтайды, бірақ осы сенімнің нысаны абстрактілі немесе қиял тудырған нәрсе ғана болып табылады.
Vacherot was a man of high character and adhered strictly to his principles, which were generally opposed to those of the party in power. His chief philosophical importance consists in the fact that he was a leader in the attempt to revivify French philosophy by the new thought of Germany, to which he had been introduced by Victor Cousin, but of which he never had more than a second hand knowledge. Metaphysics he held to be based on psychology. He maintains the unity and freedom of the soul, and the absolute obligation of the moral law. In religion, which was his main interest, he was much influenced by Hegel, and appears somewhat in the ambiguous position of a sceptic anxious to believe. He sees insoluble contradictions in every mode of conceiving God as real, yet he advocates religious belief, though the object of that belief have but an abstract or imaginary existence.