Кіріспе

Американдық саясаткер (1936 жылы туған)

Гари Уоррен Харт (туған тегі Хартпенс; 28 қараша 1936 жылы туған) – американдық саясаткер, дипломат және заңгер. Ол 1988 жылғы Демократиялық партияның президенттік тізіміне басты үміткер болған, бірақ заңсыз қарым-қатынастары жарияланғаннан кейін сайлаудан бас тартты. 1975 жылдан 1987 жылға дейін АҚШ Сенатында Колорадо штабын өкілдік етті. Канзас штатының Оттава қаласында туған Харт, Йель заң мектебін бітіргеннен кейін Колорадо штатының Денвер қаласында заңгерлік қызметін бастады. Ол сенатор Джордж Макговерннің 1972 жылғы Демократиялық партияның президенттік тізіміне қатысқан сәтті науқанын және Ричард Никсонға қарсы өткен президенттік сайлау кампаниясын басқарды. Харт 1974 жылғы Сенат сайлауында қазіргі республикалық сенатор Питер Доминикті жеңді. Сенатта ол Черч комитетінде жұмыс істеді және Три Майл Айленд апаттарына қатысты Сенат тергеуін жүргізді. 1980 жылы қайта сайланғаннан кейін, ол 1984 жылғы «Жартылай өткізгіш чиптерді қорғау туралы» заңға демеушілік етті, соның арқасында «Атари демократы» деп танылды. Харт 1984 жылы Демократиялық партияның президенттік тізіміне үміттү, бірақ бұрынғы вице-президент Уолтер Мондейлге шамалы айырмамен жеңілді. Харт 1986 жылы Сенатқа қайта сайланудан бас тарды және 1988 жылы Демократиялық партияның президенттік тізіміне үміттү. Ол басты үміткер саналды, бірақ заңсыз қарым-қатынасы туралы ақпарат тарағаннан кейін 1987 жылдың мамыр айында сайлаудан шықты. 1987 жылдың желтоқсанында ол қайтадан сайлауға түсті, бірақ алғашқы сайлауда нашар көрсеткеннен кейін қайтадан бас тартты. Харт 1988 жылғы сайлаудан кейін жеке практикаға оралды және түрлі мемлекеттік қызметтерде жұмыс істеді. Ол Ішкі қауіпсіздік жөніндегі Харт-Рудман топтамасының тең төрағасы болды, Ішкі қауіпсіздік жөніндегі кеңесші кеңесте жұмыс істеді және Солтүстік Ирландиядағы АҚШ-тың арнайы өкілі болды. Оксфорд университетінен саясат ғылымдары бойынша докторлық диссертациясын қорғады және The Huffington Post сияқты басылымдарда жазды. Ол сондай-ақ бірнеше кітап жазды, оның ішінде президент Джеймс Монроның өмірбаяны бар. Харт 1958 жылы Ли Людвигке үйленді, ол 2021 жылдың 9 сәуірінде 85 жасында қайтыс болды. Олардың Джон және Андреа Харт есімді екі баласы бар.

Ерте өмір және білім

Харт Канзас штатының Оттава қаласында Нина (құрмет аты Притчард) және Карл Райли Хартпенстің, шаруашылық техникасын сатушының ұлы болып дүниеге келді. Жас кезінде теміржолда жұмысшы болып жұмыс істеді. Ол және оның әкесі 1961 жылы тегін "Харт" деп өзгертті, себебі "Хартпенске қарағанда «Харт» есіңізге сақтау оңай". Назарет шіркеуінде тәрбиеленген (бірақ 1968 жылы оны тастап кетті), ол 1954 жылы Оклахома штатының Бетания қаласындағы шіркеумен байланысты Бетания Назарет колледжіне (қазіргі Оңтүстік Назарет университеті) стипендия алды. Бастапқыда Назарет миссионерлігіне баруды жоспарлаған ол 1961 жылы Йель діни мектебінен Б.Д. дәрежесін алды, ал 1964 жылы Йель құқық мектебінен LL.B. дәрежесін алды.

Заңгерлік алғашқы еңбектері

Харт 1964-1965 жылдары АҚШ Әділет департаментінің адвокаты болып жұмыс істеді және 1965 жылы Колорадо және Колумбия округінің адвокатурасына қабылданды. 1965-1967 жылдары АҚШ Ішкі істер министрлігінің заң кеңесшісінің арнайы көмекшісі қызметін атқарды. Содан кейін Колорадо штатының Денвер қаласында жеке заңгерлік практикамен айналыса бастады.

Джордж Макговерннің 1972 жылғы президенттік науқаны

1968 жылы Чикагода өткен Демократиялық ұлттық конвенциядан кейін Оңтүстік Дакота штатының АҚШ сенаторы Джордж Макговерн Демократиялық партияның президенттікке кандидатты атау рәсімін қайта қараған комиссияны тең төрағалық етті. Жаңа рәсім Чикаго мэрі Ричард Дэйли сияқты, бұрын ұлттық конвенция делегаттарын өзі таңдап, олардың қалай дауыс беретінін анықтай алатын ескі үлгідегі партия басшыларының ықпалын әлсіретті. Жаңа ережелер партиялық жиналыстарды, партияның белгілі ұйымдарына жарна төлемейтін жаңа адамдардың да қатыса алатын процеске айналдырды. 1972 жылғы алғашқы сайлауда Макговерн Хартты ұлттық кампания директоры етіп тағайындады. Жаңа жүйедегі сарапшы Рик Стернспен бірге олар бастауыш сайлаудың орнына, 28 штаттағы партиялық жиналыстарға басымдық беру стратегиясын қабылдады. Олар партиялық жиналыстардың сипаты оларға күш-жігерін бағыттап, жеңіске жетуді жеңілдетіп (және төмен қылып) береді деп ойлады. Олардың бастауыш сайлау стратегиясы кандидаттыққа ие болуда сәтті болғанымен, Макговерн 1972 жылғы президенттік сайлауда АҚШ тарихындағы ең көп айырмашылығы бар сайлаудың бірінде жеңіліске ұшырады.

АҚШ сенаторы

1974 жылы Харт АҚШ Сенатына үміткер болып, екі мерзімдік қызмет атқарып тұрған республикашыл Питер Доминикке қарсы күресті. Хартқа Колорадоның 1970-жылдардың басында демократтарға қарай бейімделуі, сондай-ақ Доминиктің танымал емес президент Ричард Никсонды қолдауын жалғастыруы және сенатордың денсаулығына қатысты алаңдаушылықтар көмектесті. Басым көпшілік дауыспен (57,2% - Доминикке қарағанда 39,5%) жеңіске жеткен Харт бірден дамып келе жатқан жұлдыз деп танылды. Ол Қарулы Күштер Комитетіне өтті, әскери келісімшарттарды жүзеге асыру тәртібін реформалауды қолдағандардың алғашқыларының бірі болды, сондай-ақ әскерилердің дәстүрлі ірі техниканың орнына кішірек, жылдам қозғалатын қару-жарақтар мен жабдықтарды пайдалануын жақтады. Ол Экология және қоғамдық жұмыстар комитеті мен Сенаттың барлау комитетінде де жұмыс істеді. 1975-1976 жылдары Харт Уотергейт ісінен кейін құрылған Шіркеу комитетінің мүшесі болды, ол Орталық барлау агенттігі, Ұлттық қауіпсіздік агенттігі, Федералдық тергеу бюросы және Ішкі кірістер қызметі тарапынан жасалған заңбұзушылықтарды зерттеді. Харт Сенаттың ядролық реттеу жөніндегі кіші комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Ядролық апат кезінде сенатор Алан Симпсонмен бірге Гаррисбург, Пенсильвания маңындағы Три Майл аралы ядролық реакторының үстінен бірнеше рет армия тікұшағымен ұшып өтті және осы оқиғаға байланысты Сенаттың тергеуін басқарды. 1980 жылы ол екінші мерзімге үміткер болды. Күтпеген нәрсе болды, оның республикалық қарсыласы Колорадоның мемлекеттік хатшысы Мэри Эстилл Бьюкенен болды, ол партия ішіндегі алғашқы сайлауда консерватор Ховард "Бо" Каллавейді 2000-нан аспайтын дауыс айырмасымен жеңді. Он төрт жыл бұрын Каллавей өзінің туған жері Джорджияда республикашылдардың губернаторлыққа үміткері болған. 1970-жылдардың басында Каллавей Крестед-Буттедегі сәнді курортты сатып алып, басқарды. Бьюкенен Харттың Панама каналы туралы келісімдерді қолдауы және Сенаттағы дауыс берудің 80 пайызын президент Джимми Картерді қолдауына қатысты сын айтты. Бьюкенен Харт туралы сайлауалды жарнамасында: "Ол бір жаққа дауыс береді, ал осында келгенде басқаша сөйлейді. Ол либералдық, Макговерниттік "көшпенді". Харт Бьюкененнің айыптаулары оның тар көзқарасын көрсетеді деп жауап берді және оның науқаны партиялық мүдделерден жоғары тұратынын мәлімдеді. Харт сайлау науқанының жарнамасында: "Мен оны елемеймін. Біз өзара әрекет етеміз және пікір алмасамыз, бірақ мен 1980-ші жылдарға арналған науқанды жүргіземін. Оның қоршаған ортаға қатысты жоспары қандай? Ұлттық қорғанысқа қатысты шешімдері қандай? Экономикаға қатысты не ойлайды? Мен бұл ойларды қалыптастыруға бір жылдай уақыт жұмсадым". Ақырында Харт 50,2 пайыз дауыспен жеңіске жетті, оның қарсыласы 48,7 пайыз дауыс жинады. 1981 жылдың 2 желтоқсанында Харт президент Рейганның MX зымырандарына қатысты ұсынысына енгізілген түзетуге қарсы дауыс берген төрт сенатордың бірі болды, бұл түзету силос жүйесін 334 миллион долларға ауыстыруды және алып зымырандарды орналастыруға мүмкіндік беретін басқа әдістерді зерттеуге қаражат бөлуді көздеген. Бұл дауыс Рейган әкімшілігіне қарсылық ретінде қарастырылды. Харт сенатор Чарльз Матиаспен бірлесіп 1984 жылғы жартылай өткізгіш чиптерді қорғау туралы заңға қол қойды. Бұл заң интегралды схемалардың орналасуын тіркеуден кейін заңмен қорғалатын және рұқсатсыз көшіруді заңсыз ететін интеллектуалдық меншік құқықтарының жаңа санатын құрды. Бұл Силикондық аңғардағы чиптерді шетелдік арзан имитациялардан қорғады. Осындай заң ұсыныстары 1979 жылдан бері әрбір Конгресте ұсынылып келді.

АҚШ-тың Әскери-теңіз резервіндегі қызметі

Персия шығанағында қарулы қақтығыс болу мүмкіндігінің артуын және "Сенатта қалып, ұлым сияқты жастарды соғысқа жіберу үшін қаражатты бекітуге" деген ықыласының болмауын айта отырып, Харт 1970 жылдардың соңында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Резервтік құрамының тұрақты дайындық тізіміне комиссияға өтініш берді. Ол 38 жасқа жеткен және әскери тәжірибесі болмаған; бұл санат жұмылдыру жағдайында бірден шақырылмауы керек еді. Өзара келісім бойынша Харт пен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің хатшысы Эдвард Идальго 1980 жылғы сайлаудан кейін өтінішті қарауды кейінге қалдырды. 2007 жылы HuffPost сайтында жариялаған пікірінде Харт өзінің тағайындалуының басты себебі "әскерлерімізді жақсырақ түсініп, олармен байланыс орнату" екенін мәлімдеді. Ол резервтік міндеттерін үнемі орындамағанымен және бұл тәжірибені кейінгі науқандарында көрсетпегенімен, қызметі "біздің әскери қызметімізді бағалауға көмектескенін" айтты. Дегенмен Харт Мондейлдің қаржылық және ұйымдық артықшылықтарын, әсіресе Орта Батыс және өнеркәсіптік Солтүстік-Шығыстағы кәсіподақтардың басшылары арасында жеңе алмады. Харттың науқаны үнемі қарызда болды, соңғы есеп бойынша 4,75 миллион долларға қарызы бар еді. Иллинойс сияқты штаттарда делегаттар тікелей дауыс беру арқылы сайланған, Харт көбінесе толық емес делегаттар тізіміне ие болды. Көптеген демократтар Харттың идеяларын тым жалпы және орталықшыл деп сынады. Жаңа көшбасшы болғаннан кейін көп ұзамай Харттың тегін өзгерткені, туылған күнін 1936 жылдың орнына 1937 жыл деп жиі көрсеткені және қолтаңбасын бірнеше рет өзгерткені белгілі болды. Бұған қоса, оның әйелі Лимен екі рет ажырасуы (1979 және 1981) кейбір адамдарды Харттың "сенімсіздігіне" күдік тудырды. Харт өзінің орта жастағы дағдарыстан өтіп, мансабына тым көп көңіл бөлгенін, отбасына немқұрайды қарағанын мойындады. Журналистер Харт отбасының жұрт алдында алыстасқандарын және алаңдағандарын байқады. Харт балаларымен жақын болмады, көбінесе әйеліне оларды жалғыз тәрбиелеуді қалдырды. Ол әйелімен 1981 жылы бірнеше айға созылған екінші ажырасу кезінде қысқа уақытқа кездесті. Сонымен қатар, Харттар ажырасу процесін бастады, бірақ татуласқаннан кейін тоқтатты. Харт пен оның әйелі кейінірек саясатқа байланысты тым көп уақыт бөлініп кеткендіктен, ажырасу олардың некесін одан да нығайтқанын мәлімдеді. Харттар Ли қайтыс болғанға дейін, 2021 жылдың 10 сәуіріне дейін некеде тұрды. Екі кандидат праймеризде жеңістерін алмастырды, Харт "жаңа идеялар" ұсынған кандидат ретінде танылды, ал Мондейл партияның белгілі бір бөлігін өз жағына тартты. Екеуі де Супер сейсенбіде тең түсті, Харт Батыс, Флорида және Жаңа Англия штаттарында жеңіске жетті. Мондейл қарсы шабуыл жасап, Харттың сайлауалды бағдарламасын сынады. Науқанның ең әйгілі теледидарлық сәті дебат кезінде болды, онда ол Харттың "жаңа идеяларын" сол кездегі танымал Wendy's телерекламасынан алынған сөзбен мазақтады: "Бай ет қайда?". Харттың науқаны бұл ескертуге тиімді жауап бере алмады, ал Иллинойс штатының алғашқы сайлауында Мондейлге қарсы теріс телерекламалар жасағаннан кейін, оның демократтың жаңа түрі ретіндегі беделі толыққанды қалпына келмеді. Харт Нью-Йорк пен Пенсильвания штаттарында жеңіліске ұшырады, бірақ Огайо мен Индиана штаттарында жеңіске жетті. Мондейл делегаттар саны бойынша Харттан бірте-бірте алшақтады, бірақ жарыс маусым айындағы "Супер сейсенбі III" күні шешілді. Сол күні бес штаттың делегаттары шешім қабылдады: Оңтүстік Дакота, Нью-Мексико, Батыс Вирджиния, Калифорния және Нью-Джерси. Делегаттарды таңдаудың пропорционалды сипаты Мондейлге сол күні делегаттардың жалпы көпшілігінің қолдауын қамтамасыз ету үшін жеткілікті делегаттарды алуға мүмкіндік берді, сондықтан кімнің жеңгені маңызды емес. Дегенмен Харт бұрын Мондейлді қолдаған уәдесіз суперделегаттар, егер ол Super Tuesday III басты сайлауын жеңсе, оның жағына ауысады деп мәлімдеді. Харт тағы да қателік жасап, Нью-Джерсиді қорлады. Калифорнияда сайлауалды науқан кезінде ол "жаман жаңалық" ретінде әйелі екеуінің бөлек науқанда қатысқанын айтты. "[Оның] жақсы жаңалықы - ол Калифорнияда науқанда, ал мен Нью-Джерсиде науқандамын" деді. Жағдай одан да нашарлағанда, әйелі "коала аюын ұстап тұрғанын" айтқанда, Харт "мен не ұстап тұрғанымды айтпаймын: улы қалдықтар қоймасынан алынған үлгілер" деп жауап берді. Бұл номинация үшін күрес мажоритарлық партияның президенттік номинациясы конвенцияға дейін соңғы рет жеткен жағдай болды. Кейін Мондейл қайта сайланған Рейганнан үлкен айырмамен жеңіліске ұшырады, тек өз туған штаты Миннесота мен Колумбия округін жеңді. Көптеген адамдар Харт және оған ұқсас кандидаттар, жасы кіші және тәуелсіз ойлы, партияның болашағын білдіретінін сезінді. Харт Саяси әрекет комитеттерінен (PAC) ақша алмаудан бас тартты, нәтижесінде ол науқанын қаржыландыру үшін үйін сатты және науқан соңында 1 миллион доллардан астам қарызы болды.

1988 жылғы президенттік науқан

Харт сенаторлық сайлауға түсуден бас тартты, екінші мерзімі бітісімен президенттікке қайта үміткер болу ниетімен қызметтен кетті. 1986 жылдың 20 желтоқсанында Хартты радиостанциядан анонимді жеке тергеуші ілесіп, президент Рейганның апталық радио сөздеріне Демократиялық партия атынан жауап бергеннен кейін. Тергеушілердің мәлімдемесіне сәйкес, Харт бір әйелдің үйіне барып, суретке түсіріліп, келесі күні таңертең сол жерден кеткен. Бұл айыптамалар оның жоспарланған президенттік науқанын тоқтатуға себеп болды. 1987 жылдың ақпанында Марио Куомо жарысқа қатыспайтынын мәлімдегеннен кейін, Харт 1988 жылғы сайлауда Демократиялық партиядан түпкілікті үміткер болуға басты талапкер болып саналды. Харт 1987 жылдың 13 сәуірінде өзінің үміткерлігін ресми жариялады. The Washington Post газетінің тілшісі Лоис Романо Харттан басқа науқандар таратып жүрген "әйелге құмар" деген қаңқуларға жауап беруін сұрағанда, Харт мұндай кандидаттардың "осылай жеңе алмайтынын, өйткені біреуді құлату арқылы жоғары көтеріле алмайсың" деді. The New York Post газеті бұл пікірді бірінші бетіне "Харттың сөзінен тікелей" деген тақырыппен, төменде үлкен қара әріптермен: "Гарри: "Мен әйелге құмар емеспін"", содан кейін оқиғаның қысқаша мазмұны: "Демократтар жыныстық өмірге қатысты қаңқуларға наразылық білдіреді". 1987 жылдың сәуір айының соңында Miami Herald анонимді дереккөз, сол кезде Донна Райстің жақын танысы болған Дана Уимс, 2014 жылғы мақаласында оның телефон соққан адам екенін мәлімдеді. Уимс сондай-ақ, Харттың "менен еріп жүр" деген сөзін естігеннен кейін ғана Herald-қа хабарласқанын "бірнеше рет айтты", бұл сөз тіпті Herald-тың Райстің Харттың қала үйіне сапары туралы мақаласы шыққан күні New York Times журналында жарияланған. Уимспен қатар Райс Вашингтонға сапары туралы екі адамға ғана айтқандығын атап өтті: оны "Monkey Business" яхтасында бірге ертіп келген Линн Армандт және Райстің яхтасында Аднан Хашоггимен кездесуге барған модель Джули Семонес. Жұма күні. Нәтижесінде, Herald газетінің тілшілері Дона Райсті Майамиден Вашингтонға ұшып бара жатқанда қадағалап, содан кейін сол күні кешке және келесі күні Харттың қала үйін қадағалап, жас әйел мен Хартты бірге көрді. Herald газетінің тілшілері сенбі күні кешке Хартты Райспен қарым-қатынасы туралы сұрақтармен аллеяда тоқтатып сұрады. Кейін Herald газетінің тілшілері New York Times газетінің жексенбідегі мақаласында бұл пікірді жариялауды жоспарлап отырғанын білді. Екі мақала бір күні жарық көргеннен кейін саяси дауыл көтерілді. Харт кейіннен "менен еріп жүр" деген сөзінің "баспасөзді мазақтап, сынау" мақсатында болмағанын, ашуға беріліп, бұқаралық ақпарат құралдарын оның қоғамдық мінез-құлқына куә болуға шақыруды ғана көздегенін, үйінің "көлеңкесінде" журналистерді "жасырын түрде іздеуге" шақыруды ешқашан ойламағанын айтты. "Ол мұны сынақ деп ойлаған жоқ", - деп есіне алды Дионн. "Сол кезде мен бұл мәселені сынақ деп санамадым". Келесі күні, дүйсенбіде жас әйелдің аты Донна Райс екені анықталды, ол да баспасөз конференциясында Хартпен сексуалдық қатынаста болғанын жоққа шығарды. Бірақ оның командасы сайлаушылардың бұл мәселеге баспасөз құралдары сияқты қызығушылық танытпайды деп сенді. Time журналы да ұқсас нәтижелерді көрсетті: сауалнамаға қатысқандардың 67%-ы кандидаттың жеке өмірі туралы жазған БАҚ-ты мақұлдамады, ал 60%-ы Харттың Райспен қарым-қатынасы президенттікке қатысы жоқ деп мәлімдеді. Бұл туралы сұрағанда Марио Куомо "әркімнің шкафында скелеттер бар" деді. 1987 жылдың 8 мамырында, оқиға жарық көргеннен бір апта өткен соң, Харт The Washington Post газетінің Харт әйелінен ажырасқан кезде танысқан әйел туралы жариялауы мүмкін екенін ескертіп, науқанын тоқтатты, сондай-ақ оның әйелі мен қызы таблоид журналистерінің қызығушылығына айналды. Харт баспасөз конференциясында: "Мен бүгіліп тұрамын дедім, бірақ сынбаймын, маған сеніңіз, мен сынған жоқпын" деп қарсылық білдірді. Харт науқанын тоқтату себебі ретінде жеке өміріне жасалған шабуылды және оны "дисекциялауға" деген қажеттілікті атады: "Егер біреу түтін көшпелісін тастап, оны жеткілікті ұзақ уақытқа созса, онда сіз өз хабарыңызды жеткізе алмайсыз. Сіздер науқанды қаржыландыруға ақша таба алмайсыздар, тым көп шу бар, және сіздер қарым-қатынас жасай алмайсыздар. Анық айтқанда, қазіргі жағдайда бұл науқан жалғаса алмайды. Мен отбасымды, достарымды, бейкүнә адамдарды және өзімді одан әрі қаңқулар мен әңгімелерге ұшыратуға бас тартамын. Бұл төзе алмайтын жағдай". Харттың жеке өміріне жасалған тергеудің және жариялаудың ерекше сипаты сол кезде кеңінен талқыланды және жарияланды. New York Times газеті оның президенттікке деген ерекше бейтараптығына да назар салды: "Менің жартысым ғана президент болғым келеді. [ ] Екінші жартысым Ирландияда роман жазуға кеткім келеді. Бірақ президент болғым келетін 50 пайызым басқалардың 100 пайызынан жақсы". Оның науқанының төрайымы, Колорадо штатының конгрессмені Патриция Шредер, Харттың науқанынан бас тартқаннан кейін жарысқа қосылды, бірақ қыркүйек айының 28-де өткен эмоционалды баспасөз конференциясында өзі де жарыстан шықты. 1987 жылдың желтоқсанында Харт жарысқа қайта оралды, Нью-Гэмпшир штатының ғимаратының алдында: "Халық шешсін!" деді. Харт басқа кандидаттардың стратегиялық инвестициялық экономика, әскери реформа және "сыртқы саясаттағы ойлы қарым-қатынас" туралы жаңа идеяларын ұсынбағанын айтты, бірақ оның 1984 жылғы науқанынан туған бұрынғы қарыздары туралы жаңа жағымсыз ақпараттармен бетпе-бет келді. Ол Нью-Гэмпширдегі алғашқы сайлауда 4888 дауысқа ие болды, бұл шамамен төрт пайызды құрады. Наурыздың 8-де өткен "Супер сейсенбі" сайлауларында ол дауыстардың бес пайызынан аспады, содан кейін Харт науқаннан екінші рет бас тартты. Ақырында Демократиялық партиядан түпкілікті үміткер атанған Майкл Дукакис 1988 жылғы АҚШ президенттік сайлауын үлкен айырмамен ұтып алды, бұл көрсеткіш содан бері қайталанбады, ол 50 штаттың 10-ында ғана жеңіске жетті. Miami Herald газетінің Харттың алғашқы даулы оқиғаларына қатысқан редакторы Ли Атуотердің қатысуы туралы The Atlantic журналында жарияланған қаңқу теориясының мүмкін еместігін жоққа шығарды, онда Атуотердің "Monkey Business" яхтасында Донна Райспен жасаған оқиғаны ұйымдастырғаны туралы өлім төсегінде айтқан сөздері келтірілген.

Кейінгі мансап

Сенатта қызметтен кейін және президенттік сайыстардан соң Харт заңгерлік тәжірибасын қайта бастады. Ол мемлекеттік саясат мәселелерінде орташа деңгейде белсенді болып, АҚШ-тың Ұлттық қауіпсіздігі/21-ші ғасыр жөніндегі екі партиялық комиссиясында қызмет етті, бұл комиссия Билл Клинтонның тапсыруымен 1998 жылы АҚШ-тың ішкі қауіпсіздігін зерттеу үшін құрылған және Харт-Рудман комиссиясы ретінде де танымал. Комиссия қауіпсіздік саясатына масштабты өзгерістер енгізуді талап ететін бірнеше қорытынды жасады, бірақ олардың ешқайсысы 11 қыркүйекке дейін іске асырылмады. Ол 2001 жылы Оксфорд университетінен «Республиканы қайта жаңғырту» тақырыбында диссертация қорғап, саясат ғылымдарының докторы (D.Phil.) атағын алды; Оксфордта оқыған кезінде ол Сент-Энтони колледжінің мүшесі болды. Харт 2001 жылдың 4 қыркүйегінде, 11 қыркүйекке дейін бір апта бұрын, Coudert Brothers халықаралық заң фирмасы алдында сөз сөйлеп, келесі 25 жылдың ішінде террористік шабуыл АҚШ-та кең ауқымды өлім-жұбаны тудыруы мүмкін екенін ескертті. 2001 жылдың 5 қыркүйегінде Харт Монреальде (Канада) авиация саласының басшыларымен кездесіп, террористік шабуылдар туралы ескертті. «Монреаль газеті» келесі күні «Елбасылық үміткердің айтуынша, мыңдаған адам қаза табады» деген тақырыппен осы оқиға туралы хабарлады. 2001 жылдың 6 қыркүйегінде Харт Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші Кондолиза Райспен кездесіп, «Ішкі қауіпсіздік мәселесінде сіз тезірек әрекет етуіңіз керек. Шабуыл жасалуы мүмкін» деді. «Салон» журналына берген сұхбатында Харт президент Джордж Буш пен басқа да әкімшілік шенеуніктерін ескертулерін елемегені үшін айыптады. Ол Сыртқы қатынастар кеңесінің мүшесі. Харт сондай-ақ Лос-Анджелесте орналасқан халықаралық көмек және даму агенттігі Operation USA кеңесінің құрамында қызмет етеді. 2006 жылдың қаңтар айында Харт Колорадо университетінде профессорлық қызметке тағайындалғаны жарияланды. Ол 2005 жылдың қазан айында жарық көрген «Таймс Букс» сериясының бір бөлігі – Джеймс Монро туралы кітаптың авторы. Харт Дублин университетінің Әдеби және тарихи қоғамының құрметті мүшесі. Ол Американың қауіпсіздігі және сыртқы саясаты саласындағы екі партиялық орталықты қайта құруға бағытталған коммерциялық емес ұйым – «Қауіпсіз Америка үшін серіктестік» кеңесінің мүшесі. Ол сондай-ақ Реформаторлар клубының мүшесі. 2007 жылдың қыркүйегінде The Huffington Post Харттың «Иран үкіметіне сұралмаған кеңес» атты хатын жариялады, онда ол «Американы соғысқа алып бару үшін енді провокация қажет емес» деп мәлімдеді және Иранды «келесі он алты ай бойы провокациялық әрекеттер жасаудан қанағаттанбауға, тіпті олай істемейтіндей көрінбеуге» шақырды. Ол Буш-Чейни әкімшілігінің Иранға шабуыл жасауға мүмкіндік күтіп отырғанын айтып, «Бізге белгілі бір вице-президент сіздің еліңізге шабуыл жасау үшін негіз іздеп жатқанда оған себеп бермеңіз» деп жазды. Харт 2007 жылдың қарашасында жарияланған эссесінде Американың энергетикалық саясатын ұлттық қауіпсіздікпен байланыстырды. Харт былай деп жазды: «Шындығында, біздің энергетикалық саясатымыз бар: ол мұнайдың жартысынан астамын импорттауды жалғастыру және біздің Хамвилерімізді жүргізу үшін американдықтардың өмірін құрбан ету. Бұл біздің қазіргі саясатымыз, және ол өте аморальды». Харт қазіргі уақытта Энергиялық сауаттылық жақтастарының директорлар кеңесінде отыр. Ол 2007 жылы American Security Project-ті құрды және 2009 жылы жаңа блог ашты. Сенаттан зейнеткерлікке шыққаннан бері ол ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші ретінде танылды және қоршаған орта мен ішкі қауіпсіздік сияқты көптеген мәселелер бойынша сөз сөйлеуді жалғастыруда. 2006 жылы Харт Денвердегі Колорадо университетінде профессорлық лауазымды қабылдады. Ол Оксфорд, Йель және Калифорния университеттерінде қонақ лекторы болып жұмыс істеді. Ол АҚШ Мемлекеттік департаментінің Халықаралық қауіпсіздік жөніндегі кеңесінің төрағасы, АҚШ Қорғаныс министрлігінің Қауіп-қатерлер жөніндегі кеңесінің төрағасы және Америка қауіпсіздігі жобасының төрағасы. Ол АҚШ-тың Ішкі қауіпсіздік министрінің кеңесінің төрағасының орынбасары, АҚШ-тың Ресей комиссиясының тең төрағасы, өмір сүруге қолайлы әлем жөніндегі кеңестің төрағасы және Михаил Горбачевтің экологиялық қорының АҚШ филиалы Global Green президенті болды. Ең бастысы, ол АҚШ-тың 21-ші ғасырдағы ұлттық қауіпсіздік жөніндегі комиссиясының тең төрағасы болды, бұл комиссия Харт-Рудман комиссиясы ретінде танымал және 11 қыркүйекке дейін Америкаға террористік шабуылдар жасалатынын болжады. Ол көптеген кітаптар мен мақалалардың, соның ішінде бес романның авторы және бірлескен авторы.

АҚШ-тың Солтүстік Ирландияға арналған арнайы елшісі

2014 жылдың қазан айында президент Барак Обама және мемлекеттік хатшы Джон Керри Хартты Солтүстік Ирландия бойынша АҚШ-тың жаңа арнайы өкілі етіп тағайындады. Харт осы лауазымды атқарған екінші бұрынғы АҚШ сенаторы. Алғашқысы – Джордж Митчелл, АҚШ Сенатының бұрынғы әріптесі және бұрынғы көпшілік көшбасшысы, ол 1995 жылдан 2001 жылға дейін қызмет еткен. Керри Хартты «ұзақ жылдардан бері таныс досы» деп атап, оның «мәселелерді шешуге шебер, керемет сарапшы және тактикалық, стратегиялық және практикалық тұрғысынан бірден ойлай алатын білікті маман» екенін мәлімдеді.

Танымал мәдениетте

Харт 1986 жылдың мамыр айында «Cheers» телесериалының бір эпизодында (425-эпизод; «Strange Bedfellows, Part 2») өзін-өзі сомдады. 1987 жылдың қараша айында «Алтын қыздар» телесериалының «Ағалық махаббат» (S3/E8) эпизодында Доротидің бұрынғы қайын інісі Тед Розадан оның қандай жұмыспен айналысатынын сұрайды. Дороти олардың әңгімесіне араласып, «Ол Гари Харттың сайлауалды штаб директоры» деп әжуалайды. Кросби, Стиллс, Нэш және Янг Харттың үйіне «Майами Геральд» газетінің тілшілерінің бақылауын және 1987 жылғы басқа да оқиғаларды сатиралық түрде бейнелейтін «American Dream» (Нил Янг, 1988) атты видео шығарды. Чилилік фолк-рок тобы «Sexual Democracia» әнінің ағылшын тілінде орындалған «Don't Cry, Gary Hart» әні «Buscando Chilenos 2» (1992) альбомында жарияланды. Стивен Кингтің «Қараңғы мұнара» сериясының соңғы кітабында Сузанна Дин кейіпкері Харт президент болған 1980-ші жылдардың баламалы Америкасына саяхаттайды. 2011 жылы жарық көрген «Then Everything Changed» романында автор Джефф Гринфилд Харттың 1980 жылғы президенттік сайлауда Рональд Рейганды жеңіп, ал 1976 жылғы сайлауда Джеральд Фордтың жеңісінен кейін қалыптасқан тарихты суреттейді. Донна Райсқа қатысты «әйелдерге құмар» жанжалы RadioLab подкастының (29 қаңтар 2016 жыл) бір эпизодының тақырыбы болды. 2015 жылы Денверде өткен концертте U2 тобының вокалисі Боно Хартты ирландиялық бейбітшілік процесіне қосқан үлесі үшін марапаттады: «Бүгін бұл залға жиналғандардың арасында Гари Хартқа Ирландиядағы бейбітшілікке қол жеткізудегі еңбегі үшін алғыс айтқым келеді. Сіз бұған көп күш салдыңыз, мырза». Харт 2018 жылы түсірілген «The Front Runner» фильмінде Хью Джекманның рөлін сомдады, бұл фильм оның 1987 жылғы жанжалдарына арналған. 2019 жылдың 7 ақпанында «You're Wrong About» подкастының эпизодында Харт туралы әңгіме болды. «Барлық адамзат үшін» телесериалының үшінші маусымында Харт 1984 жылғы президенттік сайлауда Рональд Рейганның вице-президенті Ричард Швайкерге қарсы жеңіске жетеді. Одан кейін ол 1988 жылғы президенттік сайлауда Пэт Робертсонға қарсы үлкен артықшылықпен жеңіске жетіп, қайта сайланды.