Кіріспе
Фунт стерлингтің ескерткіш номиналы – Ұлыбританияда 1990 жылдан бері шығарылатын ескерткіш бес фунт монетасы. Британдық бес фунт (£5) монетасы – стерлинг монетасының ескерткіш номиналы. 2022 жылдың қазанынан бастап жаңа монеталардың бетінде король Чарльз III-нің бейнесі бейнеленеді. Бұған дейін, монетаның 1990 жылы енгізілуінен бастап 2022 жылы патшайымның қайтыс болуына дейін аверсте патшайым Елизавета II-нің суреті болған. Монетада патшайымның екі түрлі портреті бейнеленген, соңғы дизайнын 1998 жылы Иан Ранк Бродли жасаған. Монетаның стандартты сыртқы беті жоқ; оның орнына, маңызды оқиғаларды еске алу үшін әр жыл сайын өзгертіледі. Кейде аверстің де түрлі нұсқалары қолданылған. Монета – ондық жүйеге көшуден кейін 25 пенс ескерткіш монетасы болған тәждің жалғасы. Жиырма бес пенс 1981 жылы тоқтатылды, себебі осындай шағын құнды үлкен монета жасау тым қымбатқа түсті. Бес фунт монетасы жиырма бес пенс монетасымен және одан бұрынғы бес шиллинг монетасымен бірдей өлшемде, бірақ номиналдық құны жиырма есе жоғары. Бес фунт монеталар заңды төлем құралы болып табылады, бірақ көбінесе естелік ретінде жасалады және айналыста сирек кездеседі. Монеталар Корольдік монета жасау орталығында номиналды құнымен, ал презентациялық папкалармен бірге одан да жоғары бағамен сатылады. 2010 жылғы монеталар мұндай папкалармен әрқайсысы 9,95 фунт стерлингке сатылды. 2020 жылы монета мен папканың құны 13 фунт стерлинг болды. 2022 жылдың 3 қазанында Чарльз III-нің суреті бар 5 фунт ескерткіш тәж шығарылды. Әртүрлі британдық тәуелді территорияларында және британдық теңізден тыс аумақтарда да 5 фунт монеталары шығарылды. Бұл мақаланың шегінен тыс және төменде тізімдемелген жоқ.
the commemorative five pound coins issued in the United Kingdom since 1990
The British five pound (£5) coin is a commemorative denomination of sterling coinage. As of October 2022, the obverse of new coins feature the profile of King Charles III. The obverse previously depicted Queen Elizabeth II between the coin's introduction in 1990 and the Queen's death in 2022. Two different portraits of the Queen graced the coin, with the last design by Ian Rank Broadley being introduced in 1998. The coin has no standard reverse; instead it is altered each year to commemorate important events. Variant obverses have also been used on occasion. The coin is a continuation of the crown, which after decimalisation became the commemorative twenty five pence coin. The twenty five pence was discontinued in 1981 after creating a large coin with such small value became prohibitively expensive. The five pound coin shares the same dimensions as the twenty five pence coin, and the five shilling coin before it, but has a nominal value twenty times greater. Five pound coins are legal tender but are intended as souvenirs and are rarely seen in circulation. The coins are sold by the Royal Mint at face value and also, with presentation folders, at a premium to that face value. The 2010 coins, with such folders, were sold for £9.95 each. As of 2020 the coin and folder cost £13. A £5 memorial crown featuring the image of Charles III was released on 3 October 2022. Separate five pound coin designs have also been released in various British crown dependencies and British Overseas Territories. These are outside of the scope of this article and are not listed below.
Елизавета II
Бес фунт монетаның артқы жағында бейнеленген суреттер төмендегі кестеде келтірілген. Сана Жыл Сурет Оқиға Дизайн Бүйір жазу Дизайнер Монета саны 1 1990 Корольдік ананың 90 жылдық мерейтойы 'Е' әрпіндегі екі рет қайталаған шифр, оның үстінде корольдік тәж, роза мен қырыққұлақпен шектеліп, жазу мен 1900–1990 жылдары Лесли Дурбин 2,761,431 2 1993 Королеваның тәж киюінің 40 жылдығы Сент-Эдвард тәжінің айналасында қырық керней, жазу және 1953–1993 жылдары Роберт Эльдертон 1,834,655 3 1996 Королеваның 70 жылдығы Виндзор қасарының бесік туы бар бейнесі, екі туында 1926 және 1996 жылдары, қалған тулары Корольдік қару, Ұлттық ту және Королеваның жеке туы Аврил Вауган 2,396,100 4 1997 Корольдік жұбайлардың алтын тойы Сол жақта Корольдік қару қалқаны, оң жақта Принц Филипп қалқаны, үстінде корольдік тәж және күн, астында иілген және байланыстырылған теңіз анкері Лесли Дурбин 1,733,000 5 1998 Принц Чарльздың 50 жылдығы Принц Чарльздың портреті, аяқ фондық сөздері Принц Чарльз қорының жұмысына қатысты. 1948 және 1998 жылдары Майкл Ноукс және Роберт Эльдертон 1,407,300 6 1999 Уэльс ханшайымы Диананың еске алу монетасы 1961 және 1997 жылдары Диана ханшайымының портреті, айналма жазу және номинал Дэвид Корнелл 5,396,300 7 1999 Мыңжылдық монетасы Британ аралдарының картасымен сағат 12-де қойылған сағат циферблаты, 1999 және 2000 жылдары, жазу және номинал Джеффри Мэтьюс 5,396,300 8 2000 Мыңжылдық монетасы Британ аралдарының картасымен сағат 12-де қойылған сағат циферблаты, 1999 және 2000 жылдары, жазу және номинал Джеффри Мэтьюс 3,147,092 9 2000 Корольдік ананың 100 жылдық мерейтойы Корольдік ананың портреті, адамдар тобымен қатар, айналма жазу, 1900–2000 жылдары. Портреттің астында оның қолтаңбасы бейнеленген. Иэн Ранк Бродли 3,147,092 10 2001 Королева Викторияның қайтыс болғанына 100 жыл Викристік сарайдың бейнесі, номиналдың ішінде, V пішіндес теміржол жолдары, Королева Викторияның портреті, жазудың қалдықтары және 1901 және 2001 жылдары Мэри Милнер Дикенс 851,491 11 2002 Королева Елизавета II-нің Алтын мерейтойы Королеваның портреті, төменде номинал Иэн Ранк Бродли 3,469,243 12 2002 Корольдік ананың еске алу монетасы Гүл шоғырымен шеңберленген Корольдік ананың портреті, айналма жазу және 1900–2002 жылдары Аврил Вауган 3,469,243 13 2003 Королеваның тәж киюінің 50 жылдығы Орталықта жазу және 2003 жылғы мерейтойлық күнмен қоршалған Том Филлипс 1,307,147 14 2004 Ұлыбритания мен Франция арасындағы Entente Cordiale-дің 100 жылдығы Британия және Марианнаның біріктірілген суреттері, жазу және 1904 және 2004 жылдары Дэвид Джентлмен 1,205,594 15 2005 Трафальгар шайқасының 200 жылдығы HMS Victory және HMS Termeraire шайқаста, жазу және 1805 және 2005 жылдары Клайв Данкан 1,075,516 16 2005 Горацио Нельсонның қайтыс болғанына 200 жыл Горацио Нельсонның портреті және 1805 және 2005 жылдары Джеймс Батлер 1,075,516 17 2006 Королеваның 80 жылдығы Үш керней, кернейлік тулармен, жазумен қатар Данута Соловей Веддерберн 52,267 18 2007 Корольдік жұбайлардың алмаз тойы Вестминстер аббаттығының роза терезесі, жазу, жылдар және номинал Эмма Нобл 30,561 19 2008 Королева Елизавета I-нің таққа отыруының 450 жылдығы Королева Елизавета I-нің тәж киген портреті, мандаланың ішінде. Әр байланыстыру нүктесінде роза қойылды, ал екі жақтағы аркаларда Роберт Дадлидің, 1-ші Лестер графы жасаған оюларды еске түсіретін жапырақ үлгісі бар. Оның таққа отырған жылы мен мерейтойлық жылы рим цифрларымен көрсетілген. Род Келли 20,047 20 2008 Принц Чарльздың 60 жылдығы Принц Чарльздың портреті Иэн Ранк Бродли 14,088 21 2009 Генри VIII патшалық билікке кіруінің 500 жылдығы Джон Бергдал 67,119 22 2009 2012 жылға кері санау: 3 Екі жүзуші және кері санау нөмірі '3'. Жоғарыдағы және төмендегі сөздер; сол жақтағы Лондон 2012 логотипі, оң жақтағы күн. Клэр Олдридж 184,921 23 2010 Монархияны қалпына келтірудің 350 жылдығы Дэвид Корнелл 30,247 24 2010 2012 жылға кері санау: 2 Екі жүгіруші және кері санау нөмірі '2'. Жоғарыдағы және төмендегі сөздер; сол жақтағы Лондон 2012 логотипі, суреттің астындағы күн. Клэр Олдридж 153,080 25 2011 Корольдік үйлену тойы: Принц Уильям және Кэтрин Миддлтон Марк Ричардс 250,000 26 2011 Эдинбург герцогының 90 жылдығы Марк Ричардс 18,730 27 2011 2012 жылға кері санау: 1 Велосипедші және кері санау нөмірі '1'. Жоғарыдағы және төмендегі сөздер; оң жақтағы Лондон 2012 логотипі, сол жақтағы күн. Клэр Олдридж 52,261 28 2012 Королева Елизавета II-нің Алмаз мерейтойы Иэн Ранк Бродли 484,775 29 2012 2012 жылға кері санау Үш медаль иегері пьедесталға шығып тұр. Жоғарыдағы және төмендегі сөздер; оң жақтағы Лондон 2012 логотипі, суреттің үстіндегі күн. Клэр Олдридж 52,261 30 2012 Олимпиада ойындары Лондонның аспан сызығы, жоғарыдағы жазу, спорттық суреттермен қоршалған және жоғарғы жағында Лондон 2012 логотипі. Сайман Миа 315,983 31 2012 Паралимпиада ойындары Вестминстер сарайының нысана сегменттері, спицалы дөңгелек, секундомер және сағаттың беті. Жазу сол жақ жоғарғы жағында, ал Лондон 2012 Паралимпиадасының логотипі сол жақ төменгі жағында. Пиппа Сандерсон 55,524 32 2013 Королева Елизавета II-нің тәж киюінің 60 жылдығы Эмма Нобл 57,262 33 2013 Принц Джордждың дүниеге келуі 7,460 34 2013 Принц Джордждың шайлынуы 56,014 35 2014 Королева Аннаның қайтыс болғанына 300 жыл Марк Ричардс 12,181 36 2014 Принц Джордждың бірінші туған күні 7,500 37 2015 Уинстон Черчилльдің қайтыс болғанына 50 жыл Марк Ричардс 18,161 38 2015 Ватерлоо шайқасының 200 жылдығы Дэвид Лоуренс 24,554 39 2015 Принцесса Шарлоттаның дүниеге келуі Джон Бергдал 3,000 (C) 40 2015 Принцесса Шарлоттаның шайлынуы 41 2015 Принц Джордждың екінші туған күні 42 2015 Ең ұзақ патшалық билеушісі Джеймс Батлер 43 2016 Королева Елизавета II-нің 90 жылдығы Кристофер Хоббс 9,360 (C) 44 2017 Виндзор үйі (100 жылдық мерейтой) Тимоти Ноад 45 2017 Канаут патшасының тәж киюінің 1000 жылдығы Ли Р. Джонс 7,100 (C) 46 2017 Елизавета II-нің сапфир мерейтойы Глин Дэвис 5,980 (C) 47 2017 Принц Филипп: Өмірге арналған қызметті тойлау Хамфри Пейджет 3,750 (C) 48 2017 Еске алу күні Стивен Тейлор 12,720 (C) 49 2017 Королева Елизавета II және Принц Филипптің платиналық тойы Джон Бергдал 2,760 (C) 50 2017 Рождество шыршасы Эдвина Эллис 12,030 (C) 51 2017 Корольдік аңдар I: Англияның арыстаны Джоди Кларк 15,000 (C) 52 2017 Корольдік аңдар II: Шотландияның біржақты мүйізі Джоди Кларк 3,570 (C) 53 2018 Корольдік аңдар III: Уэльстің қызыл драконы Джоди Кларк 2,870 (C) 54 2018 Принц Джордждың бес жылдығы Джоди Кларк 2,970 (C) 55 2018 Төрт буын патшалығы Тимоти Ноад 9,300 (C) 56 2018 Корольдік аңдар IV: Кларенстің қара бұқасы Джоди Кларк 3,010 (C) 57 2018 Корольдік үйлену тойы: Принц Генри және Мис Меган Маркл Джоди Кларк 20,250 (C) 58 2018 Королева Елизавета II-нің тәж киюінің 65 жылдығы Стивен Тейлор 3,300 (C) 59 2018 Англияның мақтанышы 2017 нұсқасы сияқты; Әлем чемпионаты үшін 2018 ж. қайта шығарылды. Джоди Кларк 5,100 (C) 60 2018 Еске алу күні (2018) 4,000 (C) 61 2018 Аққу көлі Гарри Броквей 12,000 (C) 62 2018 Принц Чарльздың 70 жылдығы Роберт Эльдертон 5,000 (C) 63 2018 Корольдік академиясы 2,190 (C) 64 2019 Корольдік аңдар V: Планетагендердің бүркіті Джоди Кларк 3,690 (C) 65 2019 Равендердің жұмбағы (Лондон мұнарасы) J...
Монеталар жиынтығы
Сонымен қатар, Корольдік монета жасау орталығы күміс сапасындағы бес фунттық монеталар жиынтығын шығарды.
Корольдің портреті
2013 жылғы Патшайымның портреті жинағының құрамына кіретін төрт сынақ монета шығарылды. Бұл монеталардың үстінде Ұлыбритания монеталарында қолданылатын Елизавета II-нің төрт портреті бейнеленген.