Кіріспе

Кейбір ай тастарының геохимиялық құрауы, калий, лантаноидтар және фосфор. KREEP – K (калийдің атомдық белгісі), REE (сирек кездесетін жер элементтері) және P (фосфор үшін) әріптерінен жасалған аббревиатура. Ол кейбір айлық соқтығыс брекшиялары мен базальт тастардың геохимиялық құрауы болып табылады. Оның ең маңызды ерекшелігі – магма кристалдану кезінде сұйық фазада жинақталатын, "үйлеспес" деп аталатын көптеген элементтердің және жылу шығаратын элементтердің – радиоактивті уран, торий және калийдің (радиоактивті 40K болуының нәтижесінде) біршама жоғары концентрациясы.

Типтік құрамы

КРЭП-тің әдеттегі құрамына массасы бойынша шамамен 1 процент калий және фосфор оксидтері, 20-25 миллион бөлік рубидий және көміртекті хондриттердегі концентрациядан 300-350 есе артық лантан элементі кіреді. KREEP базальттарындағы калий, фосфор және сирек кездесетін жер элементтерінің көп бөлігі апатит және меррилит минералдарының түйіршіктеріне енген.

Ай іздеуші өлшеуіштері

Айдың "Лунный проспектор" спутнигі іске қосылғанға дейін, осы КРИП материалдары қыртыстың астындағы кеңінен тараған қабатта пайда болған деп есептелген. Бірақ, осы спутниктегі гамма-сәулелік спектрометрдің өлшемдері КРИП құрамындағы тау жыныстары негізінен Oceanus Procellarum және Mare Imbrium астында шоғырланғанын көрсетті. Бұл Айдың геологиялық ерекшелігі бар аймағы, қазір Procellarum KREEP Terrane деп аталады. Бұл провинциядан қашықта орналасқан, мысалы, Mare Crisium, Mare Orientale және Оңтүстік полюс-Айткен бассейндері сияқты, қыртысқа терең бойлаған (немесе мантияға жеткен) жерлерде, олардың шеттерінде немесе шығарылған материалдарында KREEP-тің көтерілуі аз немесе мүлдем байқалмайды. Procellarum KREEP Terrane қыртысының (және/немесе мантиясының) ішінде жылу тудыратын радиоактивті элементтердің артуы, Айдың жақын жағындағы лавалық вулканизмнің ұзақтығы мен қарқындылығына себеп болады.