Кіріспе

бейне ойынды дамытушы

Сипаттамалары

Mare Crisium диаметрі бойынша және ауданы бойынша. Оның едені өте тегіс, ал сыртқы шекараларында қырқалы тізбектер (дорса) орналасқан. Олар – Дорса Тетяев, Дорса Оппель, Дорса Термиер және Дорса Харкер. Көлдің оңтүстік-шығысындағы мүйіс тәрізді бөлігі Promontorium Agarum деп аталады. Батыс жиегінде Еркс палимпсесті және оңтүстік-шығыста Лик оған ұқсас. Пикард кратері Еркс кратерінің шығысында орналасқан, ал Пикардтың солтүстік-батысында Пирс және Свифт кратерлері бар. Прокл кратерінің сәулелі жүйесі солтүстік-батыс бөлігін жабады. Mare Anguis көлі Mare Crisium-нан солтүстік-шығысқа қарай көрінеді. 1968 жылы бес Ай орбиталық станциясының Доплер бақылаулары арқылы Mare Crisium көлінің ортасында массалық шоғырлану (маскон) немесе гравитациялық аномалия анықталды. Масконның бар екендігі расталды және Lunar Prospector және GRAIL сияқты кейінгі орбиталық станциялармен жоғары дәлдікте картаға түсірілді.

Аттар

Айдағы көптеген басқа мариялар сияқты, Mare Crisium-ды Джованни Риччоли атады, оның 1651 жылғы номенклатура жүйесі қалыптасқан. 17 ғасырда Mare Crisium "Каспий теңізі" деген атқа ие болды, оны Томас Харриот, Пьер Гассенди және Майкл ван Лангрен сипаттады. Эвен А. Уайтакер бұл атаудың себебін Ай бетіндегі оның орналасуы Еуропа, Солтүстік Африка және Таяу Шығыс карталарындағы Жер бетіндегі Каспий теңізінің орналасуымен саякес екендігімен түсіндіреді. Шамамен 1600 жылғы ағылшын астрономы Уильям Гилберттің картасында ол Британия деп аталған.

Бақылау және зерттеу

Mare Crisium Жерден қанағаттандырарлық көзбен Ай бетінің жиегіндегі шағын қара дақ ретінде көрінеді. Ол 1969 жылы советтік "Луна-15" ғарыш зондының сәтке кеткен қонған жері. "Луна-24" советтік ай миссиясы 1976 жылғы 22 тамызда Mare Crisium топырағынан алынған үлгіні Жерге сәтті жеткізді.