Кіріспе

Ұлыбританияның ресми ұстанымы

Кеңес Лорды – Ұлыбританияның Құпия Кеңесінің төрағасы және Ұлы мемлекеттік лауазымдардың төртіншісі, Лорд Жоғары Қазынашыдан төмен, бірақ Құпия мөрдің Лорд сақтаушысынан жоғары тұрады. Кеңес Лорды әдетте Құпия Кеңестің отырыстарына қатысып, оған төрағалық етеді және істерді Монархтың бекітуіне ұсынады. Қазіргі заманда, дәстүр бойынша, осы лауазымдағы адам әрқашан Парламенттің екі палатасының бірінің мүшесі болады, ал лауазым көбінесе Министрлер кабинетіне кіреді.

Кеңсе және оның тарихы

Таза кеңес ай сайын, сол кезде монарх қай жерде тұрып жатқан болса да, Кеңестегі бұйрықтарды ресми түрде бекіту үшін жиналады. Мұндай кездесулерге бірнеше жеке кеңесші қатысуы керек, және тек үкімет сұрауы бойынша шақырылған кезде ғана. Лорд-президенттің міндеттері ауыр болмағандықтан, бұл лауазым көбінесе ведомстволық жауапкершілігі жоқ үкімет министріне берілді. Соңғы жылдары Лорд-президенттің Төменгі палатаның немесе Лордтар палатасының басшысы ретінде қызмет етуі әдеттегідей болды. Лорд-президенттің Сот комитетінің құрамындағы рөлі жоқ. Британ үкіметінің тарихында Кеңес төрағасы салыстырмалы түрде жаңадан құрылған. Бұл лауазымға алғаш рет 1529 жылы Саффолк герцогы тағайындалған. 1497 жылы Эдмунд Дадли «кеңес төрағасы» қызметін атқарғаны туралы мәлімет бар болғанымен, тек 1529 жылы ғана бұл рөлге Парламент актісімен (21 Hen. 8 c. 20) Ұлы мемлекеттік лауазымның мәртебесі берілді. 1679 жылға дейін бірнеше рет бұл лауазым бос қалды. 19 ғасырда Лорд-президент әдетте басқа міндеттерімен қатар білім беру жүйесіне жауапты министрлер кабинетінің мүшесі болды. Бұл рөл 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында біртіндеп қысқарды, бірақ оның қалдықтары, мысалы, әртүрлі университеттердің басқаруын қадағалау сақталды. Ұлттық немесе коалициялық үкімет кезінде Лорд-президент лауазымын кейде азшылық партиясының көшбасшысы атқарған (мысалы, Болдуин 1931–1935, Макдональд 1935–1937, Атли 1943–1945, Клег 2010–2015). Бұл кеңсе премьер-министрдің орынбасарлары үшін ара-тұра пайдаланылған деген болжам бар. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес төрағасы ерекше маңызды рөл атқарды. Лорд-президент Лорд-президент комитетінің төрағасы болды. Бұл комитет елдің экономикалық мәселелерін қарастыратын орталық клирингтік орталық ретінде жұмыс істеді. Бұл британдық соғыс экономикасының және оған байланысты британдық соғыс күш-жігерінің тиімді жұмыс істеуі үшін маңызды болды. Уинстон Черчилль соғыс кезеңіндегі үйлестіру рөлінің тиімді екеніне сенімді болғандықтан, соғыстан кейінгі премьер-министрлік қызметінің алғашқы жылдарында ұқсас, бірақ кеңейтілген жүйені енгізді. «Оверлорд министрлер» деп аталатын Фредерик Лизерс Көлік, отын және қуатты үйлестіру жөніндегі мемлекеттік хатшы, ал Лорд Вултон Лорд-президент болды. Вултонның міндеті ауыл шаруашылығы және азық-түлік министрліктерінің жұмысын үйлестіру болды. Тарихшы Лорд Хеннесси Нимпсфилд Майкл Кандианың докторлық диссертациясын келтіріп, Вултон «Оверлордтардың ішіндегі ең табыстысы» болды деді, себебі оның министрліктері бір-бірімен тығыз байланысты болды; шын мәнінде, олар 1955 жылы Ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы және азық-түлік министрлігі ретінде біріктірілді. 1954 жылдан бері бірнеше рет британдық емес министрлер тек Комонвелл аймағында өткен Тайлық кеңестің отырысына төрағалық ету үшін қысқа мерзімге Лордтар Кеңесінің президенті қызметін атқарды. Бұл практиканың мысалдары 1990 және 1995 жылдары Жаңа Зеландияда өткен кездесулер, онда Джеффри Палмер және Джеймс Болгер тиісінше Лордтар Төрағасының міндетін атқарды. 2017 жылдың маусым айында Андреа Лидсомды тағайындау - бұл лауазым иегері толыққанды кабинет мүшесі болмаған соңғы жағдай.