Кіріспе
Барокко дәуірінде кең таралған музыкалық жанр. Трио сонатасы – әдетте бірнеше бөлімнен тұратын, екі мелодиялық аспап пен бассо континуодан құралған жанр. Ол 17 ғасырдың басында пайда болды және Барокко дәуірінде камералық ансамбльдер үшін танымал құралым болды.
The trio sonata is a genre, typically consisting of several movements, with two melody instruments and basso continuo. It originated in the early 17th century and was a favorite chamber ensemble combination in the Baroque era.
Негізгі құрылым
Трио сонатасы әдетте екі мелодиялық аспап (мысалы, екі скрипка) және (басо) континуум үшін жазылған. Дегенмен, әуеннің екі бөлігін де флейтада, блокфлейтада, гобойда, тіпті виола да гамбада орындауға болады. Бас партиясы, яғни континуумды, әдетте екі музыкант орындайды. Бір музыкант бас сызығын бас аспапта – бас виола, виолон, виолончель немесе фагот сияқты аспапта орындайды. Екінші музыкант кішкентай орган, клавесин немесе теорбо сияқты, акордтарды шығара алатын аспапты пайдаланып, бас сызығының үстіндегі гармонияларды толықтырады. Бұл акордтар әдетте бас партиясының үстіне сандарды қою арқылы толық жазылмайды, бұл стиль басс нотациясы деп аталады. Континуум партиясын әдетте екі адам орындайтындықтан, көбінесе барлығы төрт музыкант қатысады. Осы себепті Генри Перселлдің екінші жинағы «Төрт бөлімді он соната» (1697) деп аталған; ал оның алғашқы басылымы «Үш бөлімді сонаталар» (1683) виолончель мен клавиатураға арналған жеке партияларды да қамтыды. 17 ғасырдың ортасынан бастап екі түрлі соната пайда болды: камералық соната және шіркеулік соната. Камералық соната үш бөлімнен тұрады, әдетте жылдам-баяу-жылдам ретімен, ал шіркеулік сонатада әдетте баяу-жылдам-баяу-жылдам төрт бөлім болады.
Композиторлар, композициялар және нұсқалар
Жанр 16 ғасырдың соңында итальяндық вокалдық музыкасында кең таралған үш бөлімді құрылымның аспаптық бейімделуі ретінде туындады. Ең алғашқы жарияланған трио сонаталары Венецияда (Salamone Rossi, Il primo libro delle sinfonie e gagliarde, 1607) және Миланда (Giovanni Paolo Cima, скрипка, корнет және континуоға арналған соната, Concerti ecclesiastici жинағында, 1610) пайда болды.
Архангело Коррелли
Италиялық композитор Арханжело Корелли трио сонатасының ең ықпалды композиторларының бірі болды. Кореллидің жарияланған трио сонаталары:
Он екі трио сонатасы, Op. 1 (Швеция королевасы Кристинаға арналған), 1681 жылы Римде жарияланды.
Он екі камералық сонатасы, Op. 2 (кардинал Панфилиге арналған), 1685 жылы Римде жарияланды.
Он екі трио сонатасы, Op. 3 (Модена герцогы Франческо II д’Эстеге арналған), 1689 жылы Римде жарияланды.
Он екі трио сонатасы, Op. 4 (кардинал Оттобониге арналған), 1694 жылы Римде жарияланды. Екі скрипка, виолончель және органға арналған трио сонаталарының қосымша жинағы "Op. post." деген атпен 1714 жылы Амстердамда жарияланды. Кореллидің триолары 18 ғасырға дейін басқа композиторлар үшін үлгі болып қызмет етті.
Twelve Chamber Sonatas, Op. 2 (dedicated to Cardinal Panfili), published in Rome in 1685
Twelve Trio Sonatas, Op. 3 (dedicated to Francesco II d'Este, Duke of Modena), published in Rome in 1689
Twelve Trio Sonatas, Op. 4 (dedicated to Cardinal Ottoboni), published in Rome in 1694. An additional collection of Trio Sonatas, for two violins, cello, and organ, was published as "Op. post." in Amsterdam, in 1714. Corelli's trios would serve as models for other composers well into the 18th century.