Кіріспе
Ағылшын жазушысы және бақ қала қозғалысының негізін қалаушы, Сер Эбенезер Говард (29 қаңтар 1850 – 1 мамыр 1928) – ағылшын қала құрылыс жоспарлаушысы және бақ қала қозғалысының негізін қалаушы. Ол 1898 жылы жарық көрген «Ертеңгі күнге: нағыз реформаға бейбіт жол» атты еңбегімен танымал. Бұл еңбекте адамдар табиғатпен үйлесімде өмір сүретін утопиялық қала суреттелген. Бұл басылым бақ қала қозғалысының құрылуына және 1903 жылы Летчворт Бақ қаласының салынысын бастауға себеп болды. Екінші нағыз Garden City – Welwyn Garden City (1920) болды. Бұл қозғалыс басқа елдердегі бірнеше үлгілі қала маңындағы аудандардың дамуына әсер етті, мысалы, 1909 жылы Ф. Л. Ольмстед-младший жобалаған Forest Hills Gardens, Radburn, New Jersey (1923), Pinelands, Cape Town және 1930 жылдардағы төрт қала маңындағы қоныс аудару бағдарламасы аясында салынған Гринбелт (Мэриленд), Гринхиллс (Огайо), Гринбрук (Нью-Джерси) және Гриндейл (Висконсин) қалалары. Говард адам мен қоғамның табиғаттан алшақтауын азайтуды көздеді, сондықтан бақ қалаларын және георгизмді қолдады. Көптеген адамдар Говардты қала құрылысы қозғалысының маңызды тұлғаларының бірі деп санайды, ал оның бақ қалаларының көптеген қағидалары қазіргі қала құрылысында қолданылуда.
Sir Ebenezer Howard (29 January 1850 – 1 May 1928) was an English urban planner and founder of the garden city movement, known for his publication To Morrow: A Peaceful Path to Real Reform (1898), the description of a utopian city in which people live harmoniously together with nature. The publication resulted in the founding of the garden city movement, and the building of the first garden city, Letchworth Garden City, commenced in 1903. The second true Garden City was Welwyn Garden City (1920) and the movement influenced the development of several model suburbs in other countries, such as Forest Hills Gardens designed by F. L. Olmsted Jr. in 1909, Radburn, New Jersey (1923), Pinelands, Cape Town, and the four Suburban Resettlement Program towns of the 1930s, Greenbelt, Maryland, Greenhills, Ohio, Greenbrook, New Jersey, and Greendale, Wisconsin. Howard aimed to reduce the alienation of humans and society from nature, and hence advocated garden cities and Georgism. Howard is believed by many to be one of the great guides to the town planning movement, with many of his garden city principles being used in modern town planning.
Ерте өмір
Хауард Лондон қаласының Фор-стрит көшесінде, нан пісіруші Эбенезер Хауардтың (1817–1900) және Энн (Тоу тегінен, 1816–1900) ұлы болып дүниеге келді. Ол Саффолк және Гертфордширдегі мектептерде оқыды. Хауард 15 жасында мектепті бітіріп, Лондонда стенограф болып жұмыс істеуге кірісті. АҚШ-та ол ақындар Уолт Уитмен мен Ральф Уолдо Эмерсонмен танысып, оларды жоғары бағалады. Хауард өмір сапасын жақсарту жолдарын іздене бастады.
Кейінгі өмірі
1876 жылы ол Англияға оралды, онда ол Парламенттің ресми стенограммасын жасайтын Хансард компаниясында жұмысқа орналасты және өмірінің соңына дейін осы мамандықпен айналысты. Говардтың парламентте өткізген уақыты оны әлеуметтік реформа идеяларымен таныстырды және «Бақша қаласы» идеясын қалыптастыруға ықпал етті. Бұл кітап, қалалардағы шалаптардан құтылып, қаланың (мүмкіндіктер, ойын-сауық және жақсы жалақы сияқты) және ауылдың (сұлулық, таза ауа және төмен жалдау ақысы сияқты) артықшылықтарын бірге пайдаланатын қалалардың болашақ бейнесін ұсынды. Ол бұл идеяны өзінің әйгілі «Үш магнит» диаграммасымен (суретте) бейнеледі, ол «Адамдар қайда барады?» деген сұраққа жауап іздеді, таңдаулар «Қала», «Ауыл» немесе «Қала-Ауыл» болатын. «Ертеңгі Бақша қалалары» капитализмнің күшті ықпалын жойып, кооперативтік социализмге жетелейтін бақша қалаларының желісі арқылы қоғамды қайта ұйымдастыруды ұсынды. Ол шектеулі өлшемдегі, алдын ала жоспарланған жаңа қалалық елді мекендер құруды және оларды тұрақты ауыл шаруашылығы жерлерімен қоршауды ұсынды. Бұл Бақша қалалары көптеген қала маңындағы елді мекендердің үлгісі ретінде пайдаланылды. Говард мұндай Бақша қалаларының қала мен табиғаттың үйлесімді бірігісі екеніне сенді. Говард қала мен ауылды біріктіру арқылы жаңа өркениет құруға болатынына сенеді.
Өлім
Хауард 1928 жылдың 1 мамырында 78 жасында қайтыс болды және екінші әйелі Эдит Энни, леди Хауардпен бірге Летчворт зиратындағы қарапайым қабірге жерленді.
Летчворт бақшалық қаласы
Летчвортты 1903 жылы Говардтың идеялары негізінде құрылған First Garden City, Ltd. компаниясы дамытып, меншікке алды. Говардтың кітабы жарық көргеннен кейін ол өз идеяларын іске асыру үшін қаржылық қолдау іздеді, Говард «Бақша қалалары» тақырыбында лекциялар оқыды және «Бақша қалалары қауымдастығын» құрды. Уэлвин Гарден-Сити – Говардтың Летчворттан кейінгі екінші Бақша қаласы. Говард жерді достарынан қарыз алған 5000 фунт стерлингпен сатып алды және 1927 жылы рыцарь атағын алды.
Говард медалі
Говард медалі Говардтың қайтыс болғаннан кейін тағайындалды және идеал қала мотиві бейнеленген қола медаль түрінде жасалған. Медаль саланың ең беделді наградаларының бірі болып саналады. Шамамен 90 жыл ішінде медаль 11 рет табысталды, ал марапатталғандардың қатарында 1938 жылы Раймонд Унвиннен бастап, 1999 жылы Колин Уорд пен сэр Питер Холлға дейінгі қала құрылысын дамыту саласының көрнекті тұлғалары бар. Олардың ішінде Барри Паркер, Льюис Мамфорд, Кларенс Штайн, Ричард Райс, Патрик Аберкромби және Фредерик Осборн есімдері тіркелген, алайда тек бір әйел – Элизабет Бьюкенен Митчелл 1955 жылы осы медальмен марапатталған.
Отбасы мүшелері
Актриса, биші және тележұлдыз Уна Стаббс Говардтың шөбересі болды. Басқа тікелей ұрпақтарының ішінде оның крикеттен жаттықтырушысы, немересі Джеффри Ховард, шөбере қызы ақын және баспагер Джой Бернадин Ховард, және оның бәйті (Уна Стаббстың ұлы), теледидар мен киноға музыка жасайтын композитор Кристиан Хенсон бар.