Кіріспе

Жапон садағы Кофун дәуірінде (б.з. 300–538) жерлеу заттары ретінде табылған садақтардың кейбіреулері алтынмен немесе күміспен әшекейленген, сондай-ақ олар салтанаттарда да қолданылған деп саналады. Осы кезеңдегі садақтардың ұзындығы шамамен 500–500 метрге дейін жететін болған, және олар жаулар мен жануарларды жақын қашықтықтан атуға жеткілікті күшті болды деп есептеледі. Нара дәуірінде лакталған, ауа райына төзімді және сәндік элементтері бар садақтар пайда болды. Юми жасау үшін өте серпімді ағаштан жасалған Euonymus hamiltonianus, Zelkova serrata және Toxicodendron succedaneum ағаштары қолданылды, ал көптеген юми шамамен 7 [[Shaku (бірлік) 3 [[Cun (бірлік) дейін созылып, олардың күші мен ауқымын арттырды. Содан бері садақтың құрылымы біртіндеп өзгеріп келді, бірақ оның ұзындығы шамамен 7 шаку 3 күн болып, қазіргі күнге дейін сақталды. Хэйан дәуірінің соңынан Камакура дәуірінің басына дейін (1185–1333) (三枚打弓) садағы жасалды, онда бамбук тек алдыңғы жағына ғана емес, сонымен қатар юмидің артқы жағына да жабыстырылды. Камакура дәуірінің аяғында садақтың пішіні көбірек асимметриялық болды, жоғарғы бөлігі төменгі бөлігінен иілген, сондықтан ол қазіргі заманғы садаққа ұқсады, бұл юмидің ауқымын және күшін одан әрі арттырды. Камакура дәуірінде самурайлар билікке келген кезде, кюдо (садақпен ату) өте танымал болды, әсіресе ат үстінен садақ атудың үш түрі: ябусаме, инуоумоно және касагаке. Муромачи дәуірінде (四方竹弓) садағы жасалды, ал оның ауқымын және күшін арттыру үшін садақтың қабырғасына бамбук қолданылды. Олар дәстүрлі түрде бамбук, ағаш және былғарыны қабаттап жасалады, бұл техникалар ғасырлар бойы өзгермеген, бірақ кейбір садақшылар (әсіресе жаңа бастаушылар) синтетикалық юмиді де қолданады. Юми асимметриялық; Бүкіл Ниппон Кюдо Федерациясының мәліметінше, тұтқаны жоғарғы ұшынан шамамен екі бөліктен бірінде орналастыру керек. Жоғарғы және төменгі қисықтар да әртүрлі. Бұл асимметриялық пішінге қатысты бірнеше гипотезалар ұсынылды. Кейбіреулер оның ат үстінде қолдануға ыңғайлы болуы үшін жасалғанын айтады, онда юмиді аттың бір жағынан екінші жағына оңай жылжытуға болады; алайда, асимметриялық пішіннің атқа отырғанға дейін пайда болғандығын көрсететін дәлелдер де бар. Басқалары тізе бүгіп ату үшін асимметрия қажет деп санайды. Тағы бір түсіндірме – ағаш ерекшеліктері, ламинаттау технологиясы жетілмеген кезеңде. Егер садақ бір ағаштан жасалса, оның серпімділік модулі ағаштың жоғарғы жағынан алынған бөлігі мен басқа бөлігі арасында өзгеше болады. Төменгі тұтқа оны теңестіреді. Юмиді ұстаған қол да дірілдің әсерін азайтуы мүмкін, себебі тұтқа садақтың діріл түйінінде орналасқан. Толық біркелкі бағананың ұштарынан 1/4 және 3/4 бөліктерінде түйіндер орналасқан, немесе егер бағана тартылса, 1/2 бөлігінде – бұл орындар садақтың пішіні мен материалына байланысты айтарлықтай өзгереді.

Таспа

Юмидің, а , ішегі дәстүрлі түрде қымыздан жасалады, бірақ қазіргі заманғы садақшылардың көпшілігі Кевлар сияқты синтетикалық материалдардан жасалған, қызмет ету мерзімі ұзақ сымдарды қолданады. Ішектер әдетте сынғанша ауыстырылмайды; бұл юмидің тартылған бағытына қарама-қарсы бағытта иілуіне себеп болады, және юмидің саулығына пайдалы деп есептеледі. Ішектің жебе тіреу нүктесі, ішекті қорғау және жебенің (а) ұшын юми тартқан кезде орнында ұстауға көмектесетін қалыңдық беру үшін қымыз бен желіммен жабылады. Дегенмен, оны майлап қойылған бамбук талшықтарынан да жасауға болады.

Қамқорлық пен күтіп ұстау

Бамбук юмиге мұқият қарау қажет. Көңіл бөлмесе, юми пішіні бұзылып, соңында қолдануға жарамсыз болып қалуы мүмкін. Юмидің пішіні қалыпты пайдалану барысында өзгереді және қажет болған жағдайда қолмен қысым жасау арқылы, пішіндеу блоктарымен немесе пайдаланбағанда тігілген күйінде немесе тігілмей қалдыру арқылы қайта келтірілуі мүмкін. Юмидің қисықтарының пішіні оны пайдаланбағанда тігілген күйде немесе тігілмей қалдыруға байланысты өзгереді. Юмиді тігілген күйде немесе тігілмей қалдыру шешімі оның ағымдағы пішініне байланысты. Тігілмеген кезде салыстырмалы түрде жалпақ юми әдетте қолданылмағанда да тігілмейді (мұндай жағдайда юми кейде "шаршаған" деп аталады). Тігілмеген кезде тым қисық юми, оны "жайландыру" үшін біраз уақытқа тігілген күйде қалдырылады. Жақсы күтім көрсе, юми көптеген ұрпақтарға сақталады, ал дұрыс күтім көрмесе, юмидің пайдалы өмірі өте қысқа болуы мүмкін.

Танымал мәдениет

Юми Teenage Mutant Ninja Turtles франшизасында кездеседі, Splinter оны Teenage Mutant Ninja Turtles II: The Secret of the Ooze және 2003 жылғы "Exodus, Part 1" эпизодында қолданған. Аяқ кланының құрамында юми қолданатын Аяқ садақшылары бар. Леонардо, Донателло, Рафаэль және Микеланджело 2012 жылғы нұсқада кейде юмиді пайдаланған, ал Карай да юмиді қолданған, бұл 2003 жылғы "Соғыс кезінде қала, 3-бөлім" эпизодының флэшбэгінде көрсетілген. 2003 жылғы "Нағыз әлем, 1-бөлім" эпизодында носорог аулаушысы Мураками Генносуке юми садағын қолданған. Power Rangers Samurai сериалында Көк рейнджер Кевин Дуглас юми садағының үлгісімен жасалған Гидро садақты қолданады. Юми садақтары Самурайлар Deadliest Warrior және The Last Samurai фильмдерінде қолданылған. Overwatch ойынындағы Ханзо Шимада кейіпкері, бауыры Генджиді өлтіруге жақындағаннан кейін қылыш жолынан бас тартып, өзінің қаруы ретінде футуристикалық юмиді таңдайды.