Кіріспе

Томас Веннер (өлген 19 қаңтар 1661) – шелек жасаушы және бүлікші, ол Бесінші монархия қозғалысының соңғы жетекшісі болды. Олар 1657 жылы Оливер Кромвельді құлатуға сәтсіз тырысты, содан кейін Лондон қаласында жаңадан қалпына келтірілген Карл II үкіметіне қарсы төңкеріс ұйымдастырды. Бұл оқиға "Веннердің көтерілісі" деп белгілі болды және 1661 жылдың 6 қаңтарынан бастап төрт күнге созылды, содан кейін патшалық билік көтерілісшілерді қолға түсірді. Көтерілісшілердің басшылары 19 қаңтар 1661 жылы өлім жазасына кесілді.

Өмірбаян

Веннер 1637 жылы Жаңа Англияға көшіп, 22 жыл тұрған соң Кромвельге қарсы күресу үшін қайтып келді. 1660 жылдың 19 қазанында Чарлинг-Кроста генерал Томас Харрисон аталғаннан кейін Бесінші монархистердің жетекшісі болды. Веннер Коулман көшесіндегі Суан аллеясындағы мейрамхананың үстіндегі жалға алынған бөлмеде бас қосатын, Жаңа үлгідегі армияның ветерандарын да қамтитын қауымға жетекшілік етті. 1661 жылдың 6 қаңтарында ол бірнеше адамын алып, Сент-Полдегі Джонсон деген кітап сатушыға, собор кілттерін талап ету үшін барды. Олар бас тартқан соң, бөлмеге кіріп, жолдан өтетіндерді тоқтатып, кім үшін екенін сұрады. Біреуі «Король Чарльз үшін» деп жауап берді, сол кезде олар оны жүрегіне оқтап жіберді. Оларды таратуға жіберілген бірнеше мушкетерлер жеңіліске ұшырады, ал лорд-мэр, генерал-майор сэр Ричард Браун басқаратын Лондонның жаттығу жасағы оларға шабуыл жасады, соның салдарынан олар Хайгейт маңындағы Кен Вудқа шегінді. 9 қаңтарда олар Вуд-стрит пен Треднидл-стритте қайтадан шабуыл жасап, Корольдің өмірлік гвардиясын (Джон Рассел басқаратын 1200 сарбаз) кері шегінуге мәжбүр етті. Олар түрмедегі тұтқындарды босату үшін Комптор түрмесін басып алуға тырысты, бірақ қатал шайқастан кейін одан бас тарды. Веннер Треднидл көшесінде үш адамды сүйреп өлтірген деген қауесет бар. Генерал Монктың полковник Кокс басқаратын әскері оларды Треднидл көшесіндегі «Хелмет» мейрамханасы мен Коулман көшесіндегі «Көк якорь» мейрамханасында соңғы тіректеріне дейін қуды. Корольшіл әскерлер саздан жасалған шатырларды мылтық салдағымен бұзып, жараланған қорғаушыларға оқ атып, төбеден кірді. Веннер он тоғыз рет жараланғаннан кейін тұтқындалды. Басқалары оққа ұшты. Ол Олд-Бейлиде сотталып, 1661 жылдың 19 қаңтарында асылып, сүйреліп, төрт бөлікке бөлінді. Тобиас Смолетт айтуынша, Веннер мен оның ізбасарлары «алданып қалса, оларды алдаған Ие болған» деп соңғы сәттеріне дейін мойндады.

Отбасы

Веннердің ұлы, сонымен қатар Томас (1641 жылы туған), дағдарылға қатысушы, 1688 жылы Монмут кавалериясын басқарды. Оның немересі Елизавета мата сатушының ұлы Жон Поттерге үйленді, кейін Оксфорд епископы және Кентербери архиепискобы болды.