Бенуа Клапейрон: Француз инженері мен физигінің өмірі мен еңбектері
Émile Clapeyron
Бенуа Клапейрон: француз физигі, термодинамиканың негізін қалаушы. Париж-Версаль теміржолын салуға қатысты. Биографиясы, ғылыми еңбектері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз инженері және физигі Бенуа Поль Эмиль Клэпейрон (французша Benoît Paul Émile Clapeyron; 26 қаңтар 1799 – 28 қаңтар 1864) – француз инженері және физигі, термодинамиканың негізін қалаушылардың бірі.
French engineer and physicist
Benoît Paul Émile Clapeyron (klapɛʁɔ̃; 26 January 1799 – 28 January 1864) was a French engineer and physicist, one of the founders of thermodynamics.
Өмір
Париж қаласында туған Клэперон Эколь политехника мектебінде оқып, 1818 жылы бітірген. Ол сондай-ақ Эколь де майнс мектебінде оқыған. 1820 жылы ол Габриэль Ламемен бірге Санкт-Петербургке барып, сол жердегі қоғамдық жұмыстар мектебінде сабақ беріп, жұмыс істеді. 1830 жылғы шілде революциясынан кейін ғана Парижге оралды және Парижді Версаль мен Сен-Жерменге жалғастыратын алғашқы темір жол желісінің құрылысын қадағалады. 1836 жылы Клэперон бу машинасының жобаларын Англияға алып барып, өндіруші табу үшін Sharp, Roberts and Co. компаниясымен келісім жасады. 1842 жылы Клэперон "әртүрлі клапандарды ашу немесе жабу үшін поршеньнің ең қолайлы орны" туралы зерттеулерін жариялады. 1843 жылы Клэперон Карно ұсынған қайтымды процесс идеясын одан әрі дамытып, Карно принципін нақты тұжырымдады, ол қазір термодинамиканың екінші заңы деп белгілі. Бұл негіздер оған Клаузийдің жұмысын одан әрі кеңейтуге мүмкіндік берді, соның ішінде материяның екі фазасы арасындағы фазалық өтуді сипаттайтын, қазір Клаузий-Клэперон қатынасы деп аталатын формула. Ол сондай-ақ кейін Стефан проблемалары деп аталған фазалық өту мәселелерін зерттеді. Клэперон кемел газдарды сипаттау, біртекті қатты денелердің тепе-теңдігі және үздіксіз сәулелердің статикасын есептеу, әсіресе үш момент теоремасы (Клэперон теоремасы) бойынша жұмыс істеді.
Born in Paris, Clapeyron studied at the École polytechnique, graduating in 1818. He also studied at École des mines. In 1820 he and Gabriel Lamé went to Saint Petersburg to teach and work at the school of public works there. He returned to Paris only after the Revolution of July 1830, supervising the construction of the first railway line connecting Paris to Versailles and Saint Germain. Clapeyron took his steam engine designs to England in 1836 to find a manufacturer and engaged Sharp, Roberts and Co. In 1842 Clapeyron published his findings on the "optimal position for the piston at which the various valves should be opened or closed." In 1843, Clapeyron further developed the idea of a reversible process, already suggested by Carnot and made a definitive statement of Carnot's principle, what is now known as the second law of thermodynamics. These foundations enabled him to make substantive extensions of Clausius' work, including the formula, now known as the Clausius–Clapeyron relation, which characterises the phase transition between two phases of matter. He further considered questions of phase transitions in what later became known as Stefan problems. Clapeyron also worked on the characterisation of perfect gases, the equilibrium of homogeneous solids, and calculations of the statics of continuous beams, notably the theorem of three moments (Clapeyron's theorem).
Құрметтер
Ғылым академиясының мүшесі (1858). Париждің 8-ші округіндегі Клэперон көшесі (осы жерде) оның құрметіне аталған. Оның аты Эйфель мұнарасына жазылған 72 есімнің қатарында.
Member of the Académie des Sciences, (1858). The Rue Clapeyron in Paris' 8th arrondissement (here) is named for him. His name is one of the 72 names inscribed on the Eiffel Tower.