Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз флотының жауынгерлік кемесі

USS Kansas (BB 21) – АҚШ-тың пре-дредноут типті жауынгерлік кемесінің төртіншісі болды, осы кластағы алты кемеден. Ол АҚШ Әскери-теңіз флотының Канзас деп аталатын екінші кемесі еді, бірақ Канзас штатының құрметіне аталған жалғыз кеме. Кеме 1905 жылдың тамыз айында суға түсіріліп, 1907 жылдың сәуір айында флот құрамына қосылды. "Канзас" төрт зеңбірек негізгі батареясымен қаруланды және ең жоғары жылдамдығы шамамен болды.

Қызметке енгеннен кейін көп ұзамай, "Канзас" 1908–1909 жылдары әлемді айналып сапар шеккен Ұлы Ақ Флотқа қосылды. 1910 және 1911 жылдары Еуропаға сапарлар жасады, ал 1912 жылдан кейін Мексика революциясы кезінде Америка Құрама Штаттарының Веракрусты басып алуы сияқты Орталық Американың бірнеше еліндегі тәртіпсіздіктерді басуға қатысты. 1917 жылдың сәуір айында АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін "Канзас" жаңа әскерлерді оқытуға арналған кеме ретінде пайдаланылды. 1918 жылдың қыркүйегінде ол Еуропаға конвойларды сүйреп апа бастады. Соғыс 1918 жылдың қараша айында аяқталғаннан кейін, ол американдық сарбаздарды үйге қайтару үшін Францияға бірнеше сапар жасады. Кеменің соғыстан кейінгі карьерасы қысқа болды. 1920 және 1921 жылдары АҚШ Әскери-теңіз академиясының курсанттары үшін Тынық мұхитқа алғашқы, ал Еуропаға екінші жаттығу сапарын жүргізді. Осы кезеңде ол қысқа уақытқа 4-ші жауынгерлік кемелер дивизиясының флагманы болып қызмет етті. Екінші сапардан оралғаннан кейін "Канзас" 1923 жылдың тамызында Вашингтон теңіз келісімінің шарттарына сәйкес қызметтен шығарылып, металл тескілеріне сатылды.

Дизайн

The S-ке сәйкес келді, бірақ бұрынғы конструкциядағы ең маңызды кемшіліктерді түзетті, әсіресе бас қарулар мен бірқатар қосымша қарулардың бірінен-бірі үстіне орналасуы. Бұрынғы АҚШ-тың барлық кемелерінде қолданылған қаруларды алмастырған, ауыррақ үшінші батареясы орнатылды. Жақсартуларға қарамастан, кемелерді революциялық британдық линкор «Дредноут» ескірген, ол «Коннектикут» класының көп бөлігінен бұрын құрастырылған. «Канзас» кемесінің жалпы ұзындығы 456,3 фут (139 метр), ені 76,9 фут (23 метр), суға бату тереңдігі 24,5 фут (7 метр) болды. Ол жоба бойынша және толық жүктемеде дейін суырылды. Кеме екі білікке орнатылған үш кеңейімді бу машинасымен жабдықталған, он екі көмірмен жұмыс істейтін Babcock & Wilcox қазандықтары арқылы бумен қамтамасыз етілді және үш түтік арқылы шығарылды. Бұл қозғалтқыш жүйесі ең жоғары жылдамдықты қамтамасыз етті. Алғашқы құрастырылғанда, кемеде ауыр әскери мачталар болған, бірақ олар 1909 жылы торлы мачталармен тез ауыстырылды. Кемеде 827 офицер мен матростан тұратын экипаж болды, бірақ бұл сан 881-ге, кейін 896-ға дейін өсті. Кемеде бас батареясы бар, ол орталық сызықта орналасқан екі екі қарулы мұнарада орналасқан төрт 12 дюймдік/45 Mark 5 қаруынан тұрды, біреуі алдыңғы, біреуі артқы жағында. Екінші батарея сегіз /45 қаруынан және он екі /45 қаруынан тұрды. 8 дюймдік қарулар кеменің ортасындағы төрт екі қарулы мұнараларда орналастырылған, ал 7 дюймдік қарулар кеме корпусының казематтарына орналастырылған. Жақын қашықтықтағы торпедалық катерлерге қарсы қорғану үшін кеме корпусының қабырғаларында орналасқан жиырма /50 қаруы және он екі 3 фунттық қаруы болды. Сонымен қатар, ол төрт 1 фунттық қаруды да алып жүрді. Сол кездегі капиталдық кемелерге тән болғандай, «Канзас» кемесінде корпусының бортында суға батырылған төрт 21 дюймдік (533 мм) торпедалық түтікшелері болды. «Канзас» кемесінің бас бронялық белдеуі журналдар мен қозғалтқыш бөлімдерінің үстінде қалыңдығы болды, ал қалған жерлерде . Бас батарея мұнараларының алдыңғы беттері қалыңдығы болды, ал тіреуші барбеттерде бронялық қаптамасы болды. Екінші мұнаралардың алдыңғы бөлігі қалыңдық бронямен жабдықталған. Бақылау мұнарасының қабырғалары қалыңдығы болды.

Құрылыс және Ұлы ақ флоты

Канзастың кілті Нью-Джерси штатының Камден қаласындағы «Нью-Йорк кеме құрылысы корпорациясында» салынды. Ол 1905 жылдың 12 тамызында суға түсірілді. Жабдықтау жұмыстарын аяқтағаннан кейін, кеме 1907 жылдың 18 сәуірінде Филадельфияда флотқа қабылданып, құрамына қосылды. Капитан Чарльз Э. Вриланд кеменің алғашқы командирі болды. 17 тамызда Массачусетс штатының Провинстаун қаласының жағасында тестілеу сапары басталды, ол модификациялардың қажеттігін көрсетті, ол 24 қыркүйекте Филадельфияда басталды. 9 желтоқсанда ол Хэмптон-Роудста «Ұлы Ақ флотқа» тағайындалатын кемелерге қосылды. 16 желтоқсанда «Канзас» «Ұлы Ақ флотпен» бірге әлемді айналып шығу үшін Хэмптон-Роудстан шықты. «Ұлы Ақ флоттың» саяхаты американдық әскери күшті, әсіресе Жапонияға көрсету мақсатымен жоспарланды. 1905 жылы Ресей-Жапон соғысында Жапонияның жеңісінен кейін, әсіресе жапон иммиграциясына қатысты нәсілшілдік қарсылықтардан кейін АҚШ пен Жапония арасындағы шиеленіс күшейді. Екі елдегі баспасөз соғысқа шақыруды бастады, ал Рузвельт теңіз күшін көрсету арқылы жапондық агрессияны тоқтатуға үміттенді. Саяхаттың мақсаты АҚШ-тың жаһандық теңіз күшінің мәртебесін бекіту және Конгрессті теңіз шығындарын арттыру қажеттігіне көндіру болды. Флот Кариб теңізіне оңтүстікке, содан кейін Оңтүстік Америкаға бет алды, Порт-оф-Испания, Рио-де-Жанейро, Пунта-Аренас және Вальпараисо сияқты қалаларда тоқтады. 1908 жылдың наурыз айында Мексикаға келгеннен кейін флот үш апта бойы артиллериялық жаттығулар жасады. Содан кейін флот Американың Тынық мұхиты жағалауымен жолын жалғастырды, Сан-Франциско және Сиэтлде тоқтады, содан кейін Гавайи арқылы Тынық мұхитына өтіп, Австралияға жетті. Оңтүстік Тынық мұхитындағы аялдамалар Мельбурн, Сидней және Оклендті қамтыды. Содан кейін флот Филиппинге, Манилаға тоқтады, содан кейін Жапонияға бағыт алды, онда Йокогамада салтанатты қарсы алу рәсімі өтті. Қараша айында Филиппиндегі Субик шығанағында үш апталық жаттығулар өтті. Кемелер 6 желтоқсанда Сингапурдан өтіп, Үнді мұхитына кірді, Коломбода отын алды, содан кейін Суэц каналына және Египеттің Порт-Саид қаласында қайтадан отынға толықты. Флот бірнеше Жерорта теңізі портына соқты, содан кейін Гибралтарга келді, онда британдық, ресейлік, француздық және голландтық әскери кемелерінің халықаралық флоты американдықтарды қарсы алды. Содан кейін кемелер Атлантиканы кесіп өтіп, 1909 жылдың 22 ақпанында Хэмптон-Роудсқа оралды. Онда олар президент Теодор Рузвельт үшін теңіз парадына қатысты.

Бейбіт уақыттағы іс-шаралар

Бір аптадан кейін "Канзас" кемесі Филадельфиядағы кеме құрылыс-жөндеу зауытына ұзақ теңізде болғаннан кейін күрделі жөндеуге түсті. Жұмыс 17 маусымда аяқталды, содан кейін "Канзас" кемесі бейбіт уақыттағы маневрлер мен келесі жыл бойы жалғасқан түрлі оқу жаттығуларын бастады. 1910 жылдың 15 қарашасында ол Еуропаға круизге 2-ші линкор дивизиясына қосылды, Чербур (Франция) және Портленд (Англия) қалаларында тоқтады. Кемелер содан кейін Атлант мұхитын қайтадан кесіп өтіп, Санто-Доминго және Кубада тоқтағаннан кейін Хэмптон-Роудсқа жетті. 1911 жылдың ортасында Еуропаға екінші сапар жасалды; бұл жолы дивизия Балтық теңізіне кіріп, аймақтағы бірнеше порттарды, соның ішінде Копенгаген (Дания), Стокгольм (Швеция), Кронштадт (Ресей) және Киль (Германия) қалаларын аралады. Кемелер 13 шілдеде Провинстаунға оралды, содан кейін Вирджиния мүйістеріндегі флоттық оқу-жаттығуларына қатысты. "Канзас" 3 қарашада тағы бір жөндеу үшін Норфолк теңіз портына барды. 1912 жылдың басында "Канзас" Кубадағы Гуантанамо шығанағынан бастап кең ауқымды маневрлер жасады. Ол Хэмптон-Роудсқа неміс әскери кемелерінің эскадрильясын – броненосцы мен жеңіл крейсерлерді күтіп алу үшін оралды, олар 28 мамырдан 8 маусымға дейін портында болды. 21 маусымда "Канзас" АҚШ Әскери-теңіз академиясының курсанттары үшін АҚШ-тың шығыс жағалауы бойынша оқу круизіне шықты. 30 тамызда курсанттарды Аннаполиске қайтарды. 15 қарашада ол Мексика шығанағына оқу круизіне шықты, 21 желтоқсанда Филадельфияға оралды. 1913 жылдың 5 мамырында қызметке қайта оралды және келесі бірнеше ай бойы шығыс жағалауда круиз жасады. 25 қазанда Атлант мұхитын кесіп өтіп, Жерорта теңізін аралады, соның ішінде Италияның Генуя қаласында тоқтады. Гуантанамо шығанағына оралғаннан кейін ол Мексика революциясы кезінде АҚШ мүдделерін қорғау үшін Мексика жағалауына жіберілді. 1914 жылдың 14 наурызында кеме Норфолкке оралды, ал 11 сәуірде Филадельфияда тағы бір күрделі жөндеуден өтті. 1 шілдеде "Канзас" Норфолктан Венесуэланың АҚШ-тағы жақында қайтыс болған елшісінің мәйітін отанына жеткізу үшін теңізге шықты. 14 шілдеде Ла-Гуайраға жетіп, Веракрусты басып алған күштерге қолдау көрсету үшін Мексика жағалауына оралды. Ол 29 қазанда Гаитидің Порт-о-Пренс қаласындағы тәртіпсіздіктерге жауап беру үшін аймақтан шығып, 3 қарашада келді. Ол 1 желтоқсанда Филадельфияға қайту алдында бір ай бойы сол жерде болды. Содан кейін кеме 1916 жылдың 30 қыркүйегіне дейін шығыс жағалауда және Кубада оқу жаттығуларын жалғастырды, содан кейін Филадельфияда тағы бір жөндеуден өтті.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1917 жылы 6 сәуірде АҚШ Германияға соғыс жариялаған кезде ол әлі құрғақ докта тұрды. 10 шілдеде 4-ші линкор дивизиясына (4-ші батальон) тағайындалды. 1918 жылы қыркүйекте ол конвойды сүйемелдеу міндетіне тағайындалды. Кеме өзінің бауырласы «Нью-Гэмпшир» және «Саут-Каролина» линкорымен бірге әскер тасымалдайтын «HX» конвойын қорғау үшін кетіп қалды. 16 қыркүйекте үш линкор Атлантикада конвойдан шығып, Америка Құрама Штаттарына қайтып оралды, ал қалған сүйемелдеуші кемелер конвойды портқа жеткізді. 17-сі күні «Саут-Каролина» оң жақ винтінің сырғанағанын байқады, бұл оны жылдамдығын азайтып, тек сол жақ білігін пайдалануға мәжбүр етті. «Канзас» пен «Нью-Гэмпшир» «Саут-Каролинамен» бірге оны портқа қайтару үшін қалды. Конвой міндеті ұзаққа созылмады, өйткені немістер 11 қарашада соғысты аяқтаған келісімге қол қойды. 1918 жылы қарашада соғыс аяқталғаннан кейін ол француздық әскерлерді Франциядан қайтаруға атсалысты, бес рет Брест қаласына сапар шекті. Біріншісі желтоқсан айында болды; «Канзас» және «Джорджия» линкоры 10 желтоқсанда кетіп, 22 желтоқсанда Брестке жетті. Екі кемеде төрт күн бойы барлығы 2732 сарбаз болды. 1919 жылдың 29 маусымынан 1920 жылдың 17 мамырына дейін Филадельфияда күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Содан кейін ол Аннаполиске бағытталды, 20-сы күні жетіп, тағы бір оқу сапарына, бұл жолы Тынық мұхитына курсанттарды алып шықты. Ол Панама каналы арқылы өтіп, батыс жағалаудағы бірнеше порттарға, соның ішінде Гонолулу, Сиэтл, Сан-Франциско және Сан-Педроға барды. 11 тамызда Сан-Педродан Панама каналына қарай жол тартты, Кариб теңізіне өтіп, Гуантанамо шығанағында тоқтады. 2 қыркүйекте «Канзас» Аннаполиске оралды, онда ол курсанттарды түсірді. Контр-адмирал Чарльз Фредерик Хьюз Филадельфиядағы «Канзаста» 4-ші батальонның флагманы ретінде өз туын көтерді. Кеме 27 қыркүйекте Кариб теңізіне саяхатқа шықты. 2 қазанда Бермудадағы Грасси шығанағында Уэльс ханзадасы Эдуард кемеге келді. 4-і күні ол Панама каналы арқылы Америка Самоасына жүзіп өтті, 11 қарашада Самоаның Паго-Паго қаласында тоқтады. Содан кейін «Канзас» Гавайиге барып, Панама каналы арқылы қайтадан өтіп, 7 наурызда Филадельфияға оралды. 4 маусымда тағы бір курсанттарды оқыту круизі басталды; оған Еуропа суларына сапармен үш басқа линкор қосылды. Аялдамалардың ішінде Осло (Норвегия), Лиссабон (Португалия) және Гибралтар болды. 28 тамызда Анаполиске қайту алдында олар Гуантанамо шығанағы арқылы өтті. 3-19 қыркүйек аралығында Нью-Йоркке сапар жасады. Келесі күні Филадельфияға оралды, ал 16 желтоқсанда қызметтен босатылды. «Канзас» кемесі 1923 жылдың 24 тамызында Вашингтон теңіз келісімінің талаптарына сәйкес теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды және кейін металл тескілеріне сатылды.