Иймуйден тарихы: теңіз каналдың құрылысы мен қаланың дамуы
IJmuiden
Иймёйден қаласының тарихы: 19 ғ-да құрылған, Амстердамды Солтүстік теңізге канал арқылы байланыстырған маңызды портовый қала. Канал құрылысы, негізі қалануы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
ІЖ-ауыз
Ижмуиден қалашығы салынбастан бұрын, бұл аймақ Брисап деп аталатын, шабысқан дала болған, онда бірқатар шаруа отбасы күнкөріс табуға тырысқан. Амстердамды Солтүстік теңізге канал арқылы байланыстыру жоспарлары, оның аузы осы аймақта орналасқан, 1626 жылдан бері жасалған, бірақ 19 ғасырда ғана іске асырылды. 1851 жылы бүкіл аймақ кәсіпкерлер Бик пен Арнольдқа сатылды. Жер жұмысы 1865 жылдың 8 сәуірінде басталды. Ижмуиден – Солтүстік Голландияның ең жаңа қаласы. Ол 1876 жылдың 1 қарашасында Нидерланды королі Вильгельм III Солтүстік теңіз каналын ресми түрде ашқанда құрылды, бұл Амстердам портына теңізге дейінгі жолды қысқартты. Ол қалаға Солтүстік теңізден каналға кіретін шлюздерден өткеннен кейін Ижмуиден деп ат қойды. Оның кемесі, Stoomvaart Maatschappij Zeeland компаниясы салған Stad Breda пароходы, ал Амстердамнан келген алғашқы кеме, Royal Netherlands Steamship Company (KNSM) компаниясы салған SS Rembrandt пароходы, кері бағытта өтті. Каналды қазған жұмысшылар кейіннен сол жерге қоныстанды; олар канал аяқталғаннан кейін балық аулау саласында жұмыс тауып, бірақ көптегендері өте кедейлікке ұшырады. Ижмуиден атауы сөзбе-сөз "Иждің аузы" дегенді білдіреді, бұл қаланың Амстердам порты үшін маңызды екенін көрсетеді. Бұл атау алғаш рет 1848 жылы профессор және журналист (кейін Ван Линден ван Санденбург кабинетіндегі либералды қаржы министрі) Саймон Виссеринг жазған жолдарда пайда болды. Қазіргі Ижмуиден түрі 1876 жылы қабылданды, өйткені Солтүстік теңіз каналы осы бөлігінде аяқталды. 1890 жылы онда шамамен 1500 тұрғыны болды, бірақ 1918 жылы Koninklijke Nederlandse Hoogovens болат зауыты Ижмуиденге көшіп келгеннен кейін қарқынды дамыды. Сол кезде кеме қатынасы төмендеді, өйткені Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде мина тастаушылар жақын жерге миналар орналастырды. Каналға кіру ашық, құмды жағалаудағы екі бағыттағы жағалау ағысының салдарынан үнемі тереңдетуді қажет етті: қарама-қарсы бағыттан кезекпен соққан желдердің әсерінен құм порттың сыртындағы әрбір бұрышта жиналатын болды.
Before IJmuiden was built, the area was known as Breesaap, a desolate plain where a handful of farming families strove to make a living. Plans to connect Amsterdam with a canal to the North Sea, with its mouth in this area, had been drawn up already since 1626, but were only set into motion in the 19th century, when in 1851 the whole area was sold to the entrepreneurs Bik and Arnold. Ground was broken on 8 April 1865. IJmuiden is the newest city in North Holland. It was founded on 1 November 1876, when the North Sea Canal was officially opened by William III of the Netherlands, shortcutting Amsterdam's harbours' passage to the sea. He dubbed the town IJmuiden after passing the locks from the North Sea into the canal. After his ship, the paddle steamer Stad Breda built by the Stoomvaart Maatschappij Zeeland, passed, the first ship from Amsterdam, the SS Rembrandt built by the Royal Netherlands Steamship Company (KNSM), passed the other way. The workers who dug the canal later settled there; they found work after the canal was finished in the fishing industry, but many also suffered extreme poverty. The IJmuiden name literally means "mouth of the IJ", which is a hint to the importance the town has for the Amsterdam harbour. The name first appeared, as IJ muiden, in lines written in 1848 by the professor and journalist (and, later, a liberal finance minister in the Van Lynden van Sandenburg Cabinet) Simon Vissering. The present IJmuiden form was eventually adopted in 1876, as the North Sea Canal was being completed in this section. In 1890 it had about 1,500 inhabitants, but boomed when the Koninklijke Nederlandse Hoogovens steelworks settled in IJmuiden in 1918. At that time shipping was at a low, because during World War I minesweepers laid mines nearby. The entry to the canal needed constant dredging due to the littoral drift in both directions on an open, sandy coast: due to winds blowing alternately from opposite quarters, sand accumulates in the sheltered angles outside the harbour between each converging breakwater and the shore.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1940 жылы 10 мамырда Нидерландыға неміс басқыншылығынан кейін, Нидерланд Корольдік отбасы 12 мамыр күні кешкісін Ижмуиденнен елден шықты. Олардың кейбіреуі британдық эсминецке отырды, ал Королева Вильгельмина кемеге мінді. Ижмуидендегі кемежайлар сол кезде канал арқылы өтуге асыққан адамдарға толы болды, кейде осы үшін үлкен ақы төледі. Нацистік Германияның оккупациясы кезінде канал жұмыс істемей, немістер Ижмуиденнің көп бөлігін қиратып, «Festung IJmuiden» (сөзбе-сөз «бекініс», қатты қорғалған аймақ, онда азаматтық халықтан шығарылған) құрды. Ижмуиден неміс әскери-теңіз күштерінің (Kriegsmarine) жылдам торпедалық қайықтарын (schnellboote, одақтастар «E қайықтары» деп білген) орналастыру үшін салынған екі жеке бекітілген нысананың орнына айналды. Ескі құрылым, «Schnellbootbunker AY» (SBB1) кодовый атымен белгілі, 10 фут (3 метр) қалыңдығы бар бетон төбемен қорғалған. D күнінен кейін бұл нысаналар басымдыққа ие болды, себебі олар қорғаған торпедалық қайықтар одақтас әскерлерін жабдықтау желілеріне үлкен қауіп төндірді. Олар көп рет әуе шабуылына ұшырады, соның ішінде Корольдік әуе күштерінің 9-шы және 617-ші эскадрильялары төрт рет шабуыл жасады. Олар 53 тонналық, «Tallboy» жер сілкінісі бомбаларын тастады. 1945 жылы американдық әуе күштері ракеталық «Disney» бомбаларымен екі рет шабуыл жасады, бұл арнайы қарулар бетон бункерлерді бұзуға арналған, олар дәстүрлі бомбаларға төтеп бере алатын. Ижмуиден 1945 жылдың 4 мамырында одақтастар тарапынан азат етілді. Ижмуиденнің соғыс кезіндегі тарихы Бункер мұражайында айтылады. Бұл қала Анна Франк: «Жас қыздың күнделігі» кітабында да есімдері аталады.
After the German invasion of the Netherlands on 10 May 1940, the Dutch Royal family left the country from IJmuiden in the late evening of 12 May. Some were on board the British destroyer , while Queen Wilhelmina left on board The quays at IJmuiden were crowded at that time with people desperate to be transported across the channel, sometimes at great expense. During the Nazi German occupation, the canal was out of operation and the Germans destroyed most of IJmuiden to create what they called Festung IJmuiden (literally "fortress", a heavily defended zone, from which the civilian population had been removed. IJmuiden became the site of two separate fortified pens constructed by the German navy (Kriegsmarine) to house their schnellboote (fast torpedo boats, known to the Allies as E boats) The older structure, codename Schnellbootbunker AY (SBB1), was protected by a 10 feet (3 m) thick concrete roof. The pens were priority targets after D day as the torpedo boats they protected were a great threat to the supply lines serving Allied forces. They were subjected to repeated air attack. This included four attacks by No. 9 Squadron and No. 617 Squadron of the Royal Air Force. These saw 53 five ton, Tallboy earthquake bombs dropped. There were also two attacks in 1945 by the American air force with rocket powered Disney bombs, specialist weapons designed to penetrate fortified, concrete bunkers that could resist conventional bombs. IJmuiden was liberated by the Allies on 4 May 1945. The story of IJmuiden during the war is told in the Bunker Museum IJmuiden The city is also mentioned in Anne Frank: The Diary of a Young Girl
Солтүстік Голландияның Солтүстік теңізге кіретін қақпасы
Соғыстан кейін қала архитектор Виллем Маринус Дудоктың жоспары бойынша қайта салынды. Айналасындағы ауылдық жерлерді қамтитын IJmuiden статистикалық аймағының халқы 30 466 адамды құрайды. KNRM, Корольдік Нидерланд теңіз құтқару институтының штаб-пәтері каналдың қарсы жағында орналасқан. Порттың жағалау сызығы Ұлыбритания мен Нидерландының тең қашықтықтағы теңіз шекарасының солтүстік шегін анықтау үшін маңызды нүкте болып табылады. Заң Europoort проекциясын ескермейді, оның табиғи соңы – Голландияның Құйрығы (Hœk van Holland) оңтүстік өлшем нүктесін құрайды. Солтүстік теңіз каналы Солтүстік теңізді Амстердамдағы IJ шығанағымен байланыстырады, және бұл кеме каналының маңыздылығы Еуропалық өнеркәсіптік мұра жолы (ERIH) тарапынан канал бойындағы «Голландия жолының» енгізілуімен мойындалды. Бұл маршрут бойындағы көруге болатын орындар – Hoogovensmuseum, каналдың аузындағы шлюздер жүйесі және IJmuiden-дегі Zee en Havenmuseum. IJmuiden әлемдегі ең қуатты су сорғыларының екеуіне орналасқан. Виллем Дудоктың жаңа IJmuiden жоспарының орталық бөлігі ретінде жобаланған Вельсен муниципалитеті ғимаратынан (Raadhuis van de gemeente Velsen) басқа, IJmuiden-дегі маңызды көрікті орындар – Солтүстік теңіз шлюздары. Бұл шлюздар әлемдегі ең ірілерінің қатарында, ал біреуі ені және тереңдігі бар кеме жолын жаба алады. Ірі кемелердің өтуін жеңілдету үшін оларды кеңейту немесе жаңа шлюздер салу жоспарлануда. DFDS Seaways Амстердам мен Ньюкасл (Тайн порты) арасында IJmuiden арқылы маршрутты қамтамасыз етеді. IJmuiden мен Ұлы Ярмут арасындағы жаңа рол-он/рол-офф паромдық маршрутын қарастыруға болады. Аталған бағыттағы жоспарлар тиісті органдар тарапынан тоқтатылған сияқты. Солтүстік теңіз жарысы – жыл сайын өткізілетін яхта жарысы. Бұл жарыс Англияның Солтүстік Йоркшир графтығындағы Скарборо қаласынан басталып, IJmuiden қаласында аяқталады.
After the war, the town was rebuilt according to a plan by the architect Willem Marinus Dudok. The statistical area IJmuiden, which includes the surrounding countryside, has a population of 30,466. The headquarters of the KNRM, Royal Netherlands Sea Rescue Institution is against the canal. The harbour coastline remains a measuring point for the northern extremes of the equidistantly set UK Netherlands sea boundary. The law discounts the projection of Europoort, the natural end of which, Hook of Holland (Hœk van Holland), forms a southern measurement point. The North Sea Canal connects the North Sea with the IJ Bay in Amsterdam, and the importance of this ship canal has been recognized with the introduction of the "Holland Route" along the canal by the European Route of Industrial Heritage (ERIH). The places to see on this route are the Hoogovensmuseum, the system of sluice gates at the mouth of the canal, and the Zee en Havenmuseum in IJmuiden. IJmuiden is home to two of the world's most powerful water pumps capable of pumping per second. Besides the Velsen Municipality Hall (Raadhuis van de gemeente Velsen), designed by the architect Willem Dudok as a centerpiece to his plan for a new IJmuiden, important sights in IJmuiden are the North Sea locks. The latter are among the largest in the world and one set is able to close off a shipping lane wide and deep. There are plans to enlarge or build a new set to facilitate passage for even larger vessels. DFDS Seaways serve a route between Amsterdam and Newcastle (Port of Tyne) via IJmuiden. A new roll on/roll off ferry route between IJmuiden and Great Yarmouth in the United Kingdom was considered. Any plans in that direction appear to have been abandoned by the relevant authorities. The North Sea Race is a yacht race which takes place annually. The event covers a distance of and starts in Scarborough, North Yorkshire, in England and finishes in IJmuiden.